Kuru meyve ihracatında yüzde 55’lik paya sahip olan Ege Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları Birliğimiz, “Kuru Meyve Sektörü Yıllık Değerlendirme Toplantısı”nda sektörün tüm paydaşlarını bir araya getirdi.

İzmir’de Swissotel’de düzenlenen toplantının açılış konuşmasını Ege İhracatçı Birlikleri Sürdürülebilirlik ve Organik Ürünler Koordinatörü, Ege Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkanı Mehmet Ali Işık yaptı.

“Son 3 yıldır iklim krizinin etkilerini yakıcı bir şekilde hissediyoruz” diye söze başlayan Işık, “Kuru kayısıda rekolte bu sezon 100 bin tondan 5 bin tona geriledi. Kuru üzüm rekoltesi 3 yılda 320 bin tondan 165 bin tona geldi. Kuru incirde rekoltemiz 90 bin tondan 70 bin tona indi. İklim krizinin etkileriyle ürünlerimizde verim kaybı sorunları yaşıyoruz. İthalatçılar tedbir alma yoluna gitti. Küresel ısınma uzmanların değerlendirmelerine göre devam edecek. Bir risk yönetimi gerekiyor. Ülke olarak hareket etmeliyiz” diye konuştu.

İklim krizinin olumsuz etkilerinin tüm dünyada yaşandığına vurgu yapan Başkan Işık şöyle devam etti: “Geçen ay Güney Afrika’ya 65. Uluslararası Çekirdeksiz Kuru Üzüm Üretici Ülkeler Konferansı’na gittik. Güney Afrika’da da benzer durumu gördük. Güney Afrika’da Ar-Ge çalışmalarına devam ediyor, farklı kuru üzüm çeşitlerinde 2-3 ay boyunca kademeli olarak hasat edilecek farklı türler geliştiriyor ve çeşitli kuru üzüm tipleri de üreterek farklı dönemlerde pazara girebiliyorlar.   

Tarım ve Orman Bakanımız Aydın’a gelme sözü verdi

Ege Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları Birliği olarak Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’yı ziyaret ettiklerini ve sektörün gündemindeki konuları arz ettiklerini aktaran Işık, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın kuru incir gündemiyle Aydın’ı ziyaret etme sözü verdiğini paylaştı. Işık, “Tarım ve Orman Bakanımızla kuru incir özelinde yapılabilecek projeleri belirlemek üzere Aydın’da bir araya geleceğiz. Tarım ve Orman Bakanlığı’yla ortak politikalar geliştirmeye devam edeceğiz. Kuru meyve stoğumuzu kalite ve fiyat açısından yönetemiyoruz. Bakanlıklar, üniversiteler ve özel sektör iş birliği yaparak sorunlarımızı çözebiliriz. Devlet olmadan yeşil mutabakat kaynaklarından yararlanamayız. Üniversiteler de işin içinde olmazsa projeler güdük kalıyor. Biz ihracatçılar olarak 2025 yılında kuru incirde kaliteyi artırmak için 1.400 ton aflatoksinli ve küflü kuru inciri imha ettik. Dünya’da bunun başka bir örneği yok. Bu projemizle Uluslararası Kuru ve Kabuklu Meyveler Kongresi’nden (INC) Sürdürebilirlikte Mükemmellik Ödülünü kazandık. Biz ihracatçılar üzerimize düşeni yapıyoruz ama tüm üretim altyapısını uygun hale getirmeliyiz” ifadelerini kullandı.

“Kuru Meyve Sektörü Yıllık Değerlendirme Toplantısı”nda, Kuru Meyvelerde Gıda Güvenliği başlıklı birinci oturumda; Moderatörlüğü EKMMİB Başkanı Mehmet Ali Işık üstlenirken, Ticaret Bakanlığı İhracat Genel Müdürlüğü Daire Başkanı Halis Kaya, Ekolojik Tarım Organizasyonu Derneği Başkanı Prof. Dr. Uygun Aksoy, Codex Alimentarius Komisyonu Başkan Yardımcısı Dr. Betül Vazgeçer, Türkiye’nin AB Daimî Temsilciliği 2021-2025 Dönemi Tarım Müşaviri Şahika Gülizar Atılgan ve Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Uzmanı Sinan Arslan söz aldı.

Kuru İncir Değer Zinciri isimli ikinci oturumda EKMMİB Başkan Yardımcısı Yusuf Gabay moderatörlüğü üstlenirken, Ekolojik Tarım Organizasyonu Derneği Başkanı Prof. Dr. Uygun Aksoy, İncir Araştırma Enstitüsü Müdürü Mehmet Özkul, Aydın İl Tarım ve Orman Müdürlüğü Gıda ve Yem Şube Müdürlüğü Mühendisi Mümin Güngör ve Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Uzmanı Sinan Arslan görüşlerini paylaştı.

“Kuru Meyve Sektörü Yıllık Değerlendirme Toplantısı”nın son oturumu Kuru Üzüm&Kuru Kayısı Değer Zinciri başlığıyla düzenlendi. Bu oturumda moderatörlüğü EKMMİB Başkan Yardımcısı Şemsettin Özgür yaparken, EKMMİB Denetim Kurulu Üyesi Erkan Geyik, Ege Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ahmet Altındişli, Bağcılık Araştırma Enstitüsü Müdür Yardımcısı Selçuk Karabat ve Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Uzmanı Sinan Arslan kuru üzüm ve kuru kayısının değer zincirini artıracak ipuçlarını verdiler.

Kuru Meyve Sektörü 2025’i Masaya Yatırdı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Ege Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları birliği Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Ali Işık, 2023 ve 2024 yıllarından sonra 2025 yılında da Brüksel’de Avrupa Komisyonu’nun Sağlık ve Gıda Güvenliği Genel Müdürlüğü (DG SANTE) yetkilileriyle bir araya gelerek kuru incir ihracatında uygulanan resmî kontroller ve gıda güvenliği alanındaki güncel gelişmeleri değerlendirdiklerini, sektörün Avrupa Birliği nezdinde en üst düzeyde temsil edildiği bir buluşma olduğunu vurguladı.

Kuru incirde ev ödevimizi yaptığımızı anlattık

Avrupa Birliği ve Avrupa Kuru Meyve, Kabuklu Yemişler, Konserveler ve Benzeri Ürünler Ticaret Federasyonu (FRUCOM) yetkilileriyle sürekli iletişim halinde olduklarını dile getiren Başkan Işık, Türkiye’nin kuru incir ihracatındaki gıda güvenliği standartlarını AB düzeyinde güçlendirmeyi ve sektörün sürdürülebilir geleceğini güvence altına almayı hedeflediklerini, Türkiye tarafında sürdürülebilirlik adına yürütülen çalışmalar hakkında AB ve FRUCOM yetkililerini bilgilendirdiklerini vurguladı. Işık, “Sağlıklı kuru incir üretimi için ev ödevimizi yerine getirdiğimiz mesajını AB yetkilerine verdiğimize inanıyoruz” dedi.

“Kuru incir sektöründe sorunların çözümüne yönelik olarak uzun yıllardır tüm paydaşlarla yürüttüğümüz bilimsel ve teknik çalışmaları Avrupa Komisyonu’nun ilgili birimlerine doğrudan anlattık” diyen Işık, “Kuru incirde aflatoksin ve okratoksin risklerinin azaltılmasına yönelik yürütülen izleme, önleme ve kontrol tedbirlerimizi kapsamlı şekilde sunduk. İklim değişikliğinin mikotoksin oluşumu, kuraklık, toprak verimliliği ve gıda güvenliği üzerindeki etkilerine dikkat çektik. Toprak yönetimi, su kaynaklarının korunması ve organik madde artışına yönelik bilimsel araştırma ve sürdürülebilir üretim girişimlerini de Avrupa Komisyonu ile paylaştık. Türk kuru meyve sektörünün Avrupa’daki itibarını güçlendiren bu temaslarımız, sürekli ve doğru bilgi akışının sağlanması ve yürüttüğümüz çalışmaların AB nezdinde kabul görmesi açısından büyük önem taşıyor. Toplantıya çevrimiçi bağlanan kuru incir sektöründe dünya çapında bir otorite olan Ekolojik Tarım Organizasyonu Derneği Başkanı Prof. Dr. Uygun Aksoy’un katkıları, uzun yıllardır Birliğimizin yürüttüğü çalışmaların önemini, paydaşlarımızla kurduğumuz yakın iş birliğini ortaya koydu. Bu temaslar sonrasında Avrupa Birliği’ne kuru incir ihracatında yüzde 30 olan aflatoksin ve okratoksin kontrol sıklığının yüzde 10 seviyesine düşürülmesini hedefliyoruz” şeklinde konuştu.

EİB’den AB ile Süreklilik Arz Eden Diyalog

“EİB’nin yürüttüğü bu temaslar, Türkiye’nin kuru incir ihracatındaki gıda güvenliği standartlarını AB düzeyinde güçlendirmeyi ve sektörün sürdürülebilir geleceğini güvence altına almayı hedefliyor” diyen Işık sözlerini şöyle tamamladı: “FRUCOM etkinliği Gıda Güvenliği, Beslenme ve İletişim ve Sürdürülebilirlik başlıklı üç ana panelde gerçekleştirildi. Gıda güvenliği panelinde EFSA ve DG SANTE yetkilileriyle birlikte sektörün veri paylaşımı, maksimum limitler (MLs) ve güncel kontaminant düzenlemeleri tartışıldı. Panelde, EFSA’nın veri toplama sisteminin yeniden yapılandırılması, bazı kontaminantların maksimum seviyeleri ile izleme ve ölçüm önerileri ele alınırken, sektör ve Komisyon arasındaki iş birliği ve eğitim planları da değerlendirildi. Beslenme ve sürdürülebililik panellerinde ise dengeli beslenmede kuru meyve ve kuruyemişlerin rolü, tüketici farkındalığı ile sürdürülebilir tarım, toprak yönetimi ve AB sürdürülebilirlik kriterleri üzerine değerlendirmeler yapıldı.”

Avrupa Komisyonu’ndan Türkiye’ye Takdir

Avrupa Komisyonu temsilcileri, Türkiye’nin kuru incir üretiminde gösterdiği bilimsel yaklaşımı ve izleme çalışmalarını memnuniyetle karşıladıklarını belirterek, iklim değişikliğinin getirdiği zorluklara karşı yürütülen sürdürülebilirlik çalışmalarını takdir ettiklerini vurguladılar.

Kuru incir ihracatında AB’nin liderliği sürüyor

Kuru incir ihracatında 2024/25 sezonunun bitmesine günler kala, Türkiye 61 bin 281 ton kuru incir ihracatı karşılığında 367 milyon 821 bin dolar döviz getirisi elde etti. Kuru incir ihracatı önceki sezona göre miktar bazında yüzde 11 gerilerken, döviz getirisi yüzde 12 artış gösterdi.

Türkiye’nin kuru incir ihracatında Avrupa Birliği 20 bin 721 bin tonluk talep ve 136 milyon 773 bin dolarlık tutarla en büyük ihraç pazarı konumunu korudu. AB, Türkiye’nin kuru incir ihracatından yüzde 34 pay aldı.

Türk kuru incirini en çok talep eden AB ülkeleri 43 milyon dolarla Fransa, 42 milyon dolarla Almanya ve 14 milyon dolarla İtalya şeklinde sıralandı.

Türk kuru incir ihracatçılarından Avrupa Birliği’ne; “Kuru incirde ev ödevimizi yapıyoruz” mesajı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Aydın Ticaret Borsası (ATB), kuru incirde görülen aflatoksin ve okratoksin sorununa karşı verilen mücadeleye yönelik önemli çalışmalar yapmaya devam ediyor. Toksinle mücadele kapsamında üretici, tüccar ve ihracatçılarla sektörel toplantılar gerçekleştiren ATB, bu konuda T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı ile T.C. Ticaret Bakanlığı nezdinde lobicilik faaliyetlerini sürdürüyor. Kuru incir hasadının sona yaklaştığı günlerde ATB, üretici, tüccar ve ihracatçıya destek olacak yeni bir kararlar aldı.

Toksinle mücadeleye destek

Türkiye’nin ilk akredite laboratuvarlarından biri olan AYTB Aydın Laboratuvar Hizmetleri A.Ş.’de toksin analiz ücretlerinde yüzde 50 indirim yapıldığını açıklayan Aydın Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Fevzi Çondur, “2002 yılında incir ihracatına yönelik olarak tek birim halinde kurduğumuz ve zaman içerisinde 8 birim ve 2 şubeye ulaşan laboratuvarımız, Türkiye’nin ilk akredite laboratuvarlarından biridir. İlk akreditasyonunu Alman akreditasyon kurumu DAR/DAP’tan almıştır. Laboratuvarımız, pestisit, mikotoksin, katkı-kalıntı, mikrobiyoloji, fiziksel, kimyasal analizler ile su ve atıksu analizleri dahil yaklaşık 400 çeşit analiz ile tüm Türkiye’ye hizmet veriyor. Son yıllarda kuru incirde sıkça görülen aflatoksin ve okratoksin sorununa karşı mücadele kapsamında önemli bir adım attık.  Bu sene üreticiye, ihracatçıya, tüccara ve özel isteklerinde aflatoksin ve okratoksin analizlerini yüzde 50 indirimli olarak yapıyoruz” dedi.

Depolama ücretlerine yüzde 50 indirim

Çondur, Aydın Ticaret Borsası iştiraklerinden ATB Aydın Soğuk Hava Depoculuk A.Ş’de de yüzde 50 indirim uygulaması başlattıklarını söyleyip şöyle konuştu: “2020 yılında kurduğumuz Yenilenebilir Enerji Kaynaklı Soğuk Hava Depomuz, 254 KW kapasiteli güneş enerjisi panelleri ile çalışıyor. 19 bin metrekarelik alanda, 8 bin ton ürün depolama kapasitesine sahibiz. Ayrıca, ihracattan geri dönen ürünler için de A tipi antrepo kurarak Aydınlı ihracatçılarımıza önemli bir imkan sunduk. Böylelikle geri dönen ürünler uygun şartlarda elleçlenip yeniden paketlenerek tekrar ihracata gönderilebiliyor. Üreticilerimiz için bu sezon depolama ücretlerinde %50 indirim uyguluyoruz. Böylece ürünler, sağlıklı koşullarda daha uygun maliyetle muhafaza edilebilecek.”

ATB’nin aldığı bu kararlarla, hem üreticilerin hem de ihracatçıların yükünün hafifletilmesi ve kuru incirde kaliteyi tehdit eden toksin sorununa karşı güçlü bir mücadele verilmesi hedefleniyor.

“Başarı hikayesini devam ettirmeliyiz”

Ülkemizin, dünyanın en önemli taze incir üretici ülkesi olmasının sağladığı avantajla, kuru incir üretiminde ve ihracatında da lider konumda olduğunu vurgulayan Fevzi Çondur, geçtiğimiz yıl aflatoksin ve okratoksin nedeniyle ihracatta geri dönüşler yaşandığını hatırlattı. Bu sebeple tüccar ve ihracatçı firmaların alımlara daha temkinli yaklaştığını aktaran Çondur, “Son 20 yılda incir üretiminde ve ihracatında yakaladığımız başarı hikayesini sürdürmeliyiz. Dünyanın en kaliteli incirini üretiyoruz ve üreticilerimizden alınan ürünler, ihracatçılarımız aracılığıyla katma değerli bir şekilde nihai tüketiciye ulaştırılıyor. Geçtiğimiz yıllara kıyasla bu sezon alımların daha yavaş ilerlemesi nedeni, geçen yıl okratoksin ve aflatoksin sebebiyle ürünlerin geri gönderilmesi sonucu ihracatçıların daha ihtiyatlı davranmasıdır. Borsa olarak bu süreçte üretici, tüccar ve ihracatçılarla bir araya gelerek toksin sorununu detaylı biçimde ele aldık. Konuya ilişkin görüş ve değerlendirmeleri ilgili bakanlıklarımıza ilettik.  2025-2026 sezonu kuru incir ilk yükleme tarihi 15 Ekim 2025 olarak belirlendi. Önümüzdeki kısa süre içerisinde alımların hızlanacağını ve ihracatçı firmaların işletmelerinde yeni sezon ürünlerini paketlemeye başlayacağını düşünüyorum.” ifadelerini kullandı.

ATB’den Kuru İncir Üreticisine Çifte Destek yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.