Avrupa Birliği destekli European Heritage Hub tarafından yürütülen “Yerel İyi Uygulamalar Çağrısı” sonuçlandı. 

Kültürel mirasın korunması, toplumsal katılım ve sürdürülebilir kalkınma alanlarında Avrupa genelinden seçilen 10 ilham verici uygulama arasında, Üsküdar Belediyesi’nin “Validebağ Korusu Süreci” de yer aldı. 

Kasım 2025 ile Ocak 2026 arasında açık kalan çağrıya, Avrupa genelinde 21 şehir ve bölgeden 45 başvuru yapıldı; değerlendirme sonucunda 10 uygulama iyi uygulama olarak seçildi. 

Avrupa Komisyonu tarafından desteklenen ve liderliğini Europa Nostra’nın üstlendiği girişim kapsamında; kültürel mirasın demokrasi, iklim politikaları, toplumsal katılım ve sürdürülebilir kalkınma ile ilişkisini güçlendiren yerel uygulamalar değerlendirildi. Açıklamada, kültürel mirasın yalnızca korunması değil; aynı zamanda şehirlerin yeşil, dijital ve sosyal dönüşümüne katkı sunan modeller üretmesi de temel ölçütler arasında gösterildi.

“Türkiye’den Üsküdar Belediyesi’nin Validebağ Korusu katılımcı süreci listeye girdi” 

Türkiye’den listeye giren uygulama ise Üsküdar Belediyesi’nin Validebağ Korusu için yerel paydaşlarla birlikte yürüttüğü hak temelli ve katılımcı ekosistem yönetimi modeli oldu. “CARE Validebağ  (Civic and Rights-based Ecosystem Governance Practice for Validebağ Grove) başlığıyla seçilen çalışma, doğal ve kültürel mirasın korunmasında sivil katılımı esas alan yaklaşımıyla Avrupa çapında örnek gösterilen uygulamalar arasına girdi.

Öte yandan, bu sürecin en dikkat çekici yönlerinden biri, Validebağ’da yıllara yayılan yurttaş sahiplenmesinin ve sivil birikimin kamu politikasıyla birlikte görünür hale gelmesi etkili oldu. 

Korunun korunmasına yönelik toplumsal hafızanın önemli taşıyıcıları arasında yer alan Validebağ Gönüllüleri ve Validebağ Savunması imza kampanyaları, hukuki girişimler, forumlar, basın açıklamaları ve doğrudan temaslar yoluyla Validebağ’ın korunmasında uzun soluklu bir rol üstlendi. Validebağ’ın ekolojik, tarihsel ve kamusal değerinin daha geniş kesimlerle paylaşılmasına sivil toplumun büyük katkıları oldu.

Avrupa Miras Merkezi yetkililerince seçilen projelerin şehirler ve bölgeler arasında deneyim paylaşımını güçlendireceği belirtildi. 

Bu kapsamda 2026 yılı içinde, seçilen uygulamalar arasından belirlenecek iki şehirde akran öğrenimi ziyaretleri düzenlenecek. Ayrıca seçilen uygulamalar European Heritage Hub bünyesinde bilgi notları ve çevrimiçi içeriklerle yaygınlaştırılacak.

Avrupa genelinde seçilen 10 iyi uygulama arasında Belçika’dan Brüksel Başkent Bölgesi, Portekiz’den Lizbon, Hollanda’dan Rotterdam, İtalya’dan Venedik ve Finlandiya’dan Vantaa gibi kentlerin projeleri de yer aldı. Üsküdar’ın “CARE Validebağ” başlıklı uygulaması ise Türkiye’den seçilen tek örnek oldu.

“Üsküdar Belediyesi’nin “Validebağ Korusu”nda Yaptığı Çalışmalar Avrupa’nın En İyi Uygulamaları Arasında yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

İzmir Büyükşehir Belediyesi, kent ekolojisini güçlendirmek ve iklim değişikliğiyle mücadeleye katkı sağlamak amacıyla Bornova’da mikro orman çalışmalarını başlattı. Aşık Veysel Rekreasyon Alanı yanındaki 8 bin metrekarelik alana ilk ağaçlar, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay’ın katıldığı törenle dikildi. İzmir’in iklimine uygun yaklaşık 10 bin ağaç ve çalı bitkisinin dikileceği mikro ormana, yangınlarla mücadelede canlarını ortaya koyan itfaiye personelinin onuruna “İzmir İtfaiyesi Korusu” adı verildi. Başkan Tugay, Talatpaşa Ortaokulu ve Şehit Sevda Güngör Özel Eğitim Uygulama Okulu öğrencileri ile itfaiye personeli eşliğinde fidanları toprakla buluşturdu.

“Ben medeniyim diyen bir şehir, ağacına doğasına sahip çıkacak”

Ağaçlandırma töreninde konuşan Başkan Tugay, medeni şehirlerin ağacına ve doğasına sahip çıktığını belirterek, “Gittiğiniz bir yerde yeşil doku ne kadar yoğunsa, oradaki insanlar da doğayı korumayı başarmış demektir. Doğa ile birlikte yaşamayı öğrenmeliyiz. Belediyeler çalışmalar yapsa da asıl sorumluluk her yurttaşındır; çocukluktan itibaren doğayı koruma bilincini kazanmak ve yaşam alanlarımızı korumak herkesin görevidir” dedi.

“Görevim bitene kadar kaç ağaç diktiğime bakarım”

İzmir’in dört bir yanında ağaçlandırma çalışmalarının devam ettiğini ifade eden Başkan Tugay, “Şehrimizin pek çok yerinde hem ağaçlandırma çalışması hem de rekreasyon alanı düzenlemesi yapıyoruz; çoğu alanın varlığından kimse haberdar değil. Ben göreve başladığım andan itibaren, görevim sona erdiğinde ne kadar ağaç diktiğime bakarım. Ne kadar çok bu görevi yerine getirdiğimize bakarım; başarı kriterlerimizden biri budur. Kendime söz verdim; ben doğaya, ağaca ve bitkilere düşkün bir insanım. Onlar olmazsa yaşamın tadı olmadığını düşünüyorum. Bu nedenle başkanlık görevimde azami gayretle, ne kadar çok yapabilirsek o kadar çok ağaç dikeceğiz. Şehrimizi yeşillendireceğiz ve bu görüntüyle mutlu olacağız. Her ağaç bu şehrin oksijeni. Bizler ağaçları dikeceğiz, ancak her vatandaşımız buraları gözü gibi korumayı da bilecek” dedi.

“Onlar bizim için birer kahraman”

Fidanları toprakla buluşan korunun, başta görevi başında yaşamını yitiren itfaiyeciler olmak üzere tüm itfaiyeciler anısına kurulduğunu belirten Başkan Tugay, “Bugün itfaiyemizin kahraman erleri burada. Onlar bizim için birer kahraman. Yeni itfaiye erlerimiz ve araçlarımızla, çok daha güçlü bir itfaiyesi olan şehir olacağız. Ne zaman bir yangın söndürme çalışmasını izlesem, yaptıkları işin ne kadar zor olduğunu ve haklarının ödenemeyeceğini düşünüyorum. Maddi olarak değil, manevi olarak da itfaiyecilerimizi onurlandırmak gerekiyor. Bu küçük ormanlık alan, onlara ithaf edilmiş bir yer olacak. Geçen yıl ekiplerimiz 15 bin 800 yangına müdahale etti, yaklaşık 12 bin kurtarma operasyonu gerçekleştirdi. Bu kadar büyük sayıyı, gece gündüz çalışmalarıyla sağlıyorlar. İnsanlar uyurken veya bayramda bile görev başındalar. Her biri bizim için ayrı bir gurur kaynağıdır” dedi.

10 binin üzerinde bitki

8 bin metrekarelik İzmir İtfaiyesi Korusu’na delice zeytin, iğde, keçiboynuzu, doğu çınarı, defne, Anadolu sığlası, akçaağaç, incir, kavak, beyaz dut, ligustrum, tijli alev ağacı, adi dişbudak türleri başta olmak üzere 4 bin 178 ağaç ve 5 bin 900 çalı dikimi gerçekleştirilecek. Yapılan düzenlemelerle mikro orman alanı renkli ve çeşitli dokusuyla kente değer katacak.

Mikro ormanla 20 yılda oluşacak ekosistem daha kısa sürede kuruluyor

Mikro ormanlar, bir alana daha sık ağaç dikilerek, bitkilerin daha kısa sürede büyümesini sağlayan minimal orman projeleri olarak biliniyor. Miyawaki yöntemi olarak adlandırılan bu yöntem, yerel türleri bir araya getirerek doğal orman gelişimini hızlandırıyor. Böylece 20–30 yılda oluşabilecek bir ekosistem, çok daha kısa sürede kendi kendine yaşayabilen bir yapıya dönüşüyor. Doğaya ve iklime uygun şekilde kente yeni yeşil alanlar kazandırmak amacıyla oluşturulan mikro ormanlar, hem yerel bitki çeşitliliğini artırıyor hem de iklim krizine karşı biyolojik mücadele sağlıyor. Proje, İzmir’in canlı ekosistemi için önemli katkılar sunarken, sadece orman içindeki yaşamı değil, toprak altındaki canlı çeşitliliğini de zenginleştiriyor.

Büyükşehir’in kompost gübreleriyle büyüyecek

Park ve Bahçeler Dairesi Başkanlığı, yeni oluşturulan orman alanlarının verimliliğini ve su tutumunu en üst düzeye çıkarmak için kendi bünyesinde ürettiği kompost gübreleri kullanıyor. İzmir Büyükşehir Belediyesi’ne ait alanlardan elde edilen budama artığı, çim kalıntıları, yeşil atıklar ve atölyelerden çıkan talaş atıkları, Bornova yerleşkesinde İzmir Doğal Yaşam Parkı’ndan getirilen hayvansal gübre ile birleştiriliyor. Uygun sıcaklık, nem ve azot koşulları sağlanarak dönüştürülen bu karışım, mikro ormanların gelişimi için kullanılarak doğal bir döngü oluşturuluyor. İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin kentin atıl alanlarını, doğayla uyumlu mikro ormanlara (mikroforest) dönüştürme çalışmaları kapsamında, Karşıyaka ve Gaziemir’de de toplam 4 bin metrekarelik alanı mikro ormana dönüştürmüştü.

İzmir İtfaiyesi Korusu’na ilk fidanlar dikildi yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.