Memorial Göztepe Hastanesi Kanser Merkezi Başkanı Prof. Dr. Mustafa Özdoğan, 1-7 Nisan Ulusal Kanser Haftası kapsamında sağlıklı beslenme alışkanlıklarının kanser riskine etkileri ve Akdeniz diyetinin bu süreçteki rolü hakkında bilgi verdi.

Akdeniz diyeti koruyucu etki gösteriyor

Araştırmalar sebze, meyve, zeytinyağı, tam tahıl ve balık ağırlıklı beslenmenin, özellikle kolorektal kanser başta olmak üzere birçok kanser türünde risk azalmasıyla ilişkili olduğunu ortaya koymaktadır. Bu etkinin temelinde; antioksidanlardan zengin beslenme, düşük inflamasyon ve bağırsak sağlığının korunması yer almaktadır. Yıllardır dünyanın en sağlıklı beslenme modeli olarak kabul edilen Akdeniz diyeti, yalnızca kalp sağlığını değil, kanser riskini de doğrudan etkileyen bir özelliğe sahiptir. Akdeniz diyeti modeli, güçlü bilimsel kanıtlarla da etkisini göstermektedir.

Fakir sofrasından modern tıbbın rehberine

Akdeniz diyeti, bir moda akımı değil; tarihsel bir gerçekliğin ürünüdür. 2. Dünya Savaşı sonrası yoksulluk döneminde şekillenen bu beslenme biçimi, 1950’lerde Amerikalı bilim insanı Ancel Keys tarafından yapılan çalışmalarla bilim dünyasının dikkatini çekmiştir. “Yedi Ülke Çalışması”, beslenme ile kronik hastalıklar arasındaki ilişkiyi ortaya koymuştur ve bugün hala referans alınan en önemli araştırmalardan biridir.

Kanserden korunmada asıl mesele “bütüncül beslenme”

Kanser gelişiminde tek bir besin suçlu değildir. Risk; uzun vadeli beslenme alışkanlıkları, yaşam tarzı ve metabolik dengeyle ilişkilidir. Akdeniz diyeti işlenmiş gıdaları sınırlar, liften zengin beslenmeyi destekler, sağlıklı yağları ön plana çıkarır ve anti-inflamatuvar etki gösterir. Bu bütüncül yaklaşım, hücresel hasarı azaltarak kanser gelişimini önleyici bir ortam oluşturur.

Tek suçlu gluten olarak görülmemeli

Son yıllarda gluten, kanser dahil birçok hastalığın nedeni gibi gösterilmektedir. Oysa bilimsel veriler bu yaklaşımı desteklememektedir. Toplumun yalnızca küçük bir kısmında görülen çölyak hastalığı dışında, glutenin genel popülasyon için doğrudan bir kanser riski oluşturduğuna dair güçlü bir kanıt bulunmamaktadır. Asıl problem çoğu zaman gluten değil; işlenmiş, rafine ve düşük lifli besinlerin fazla tüketimidir.

Glutensiz ürünler çoğu zaman daha az lif içerir ve besin değeri açısından zayıf olabilir. Oysa tam tahıllar; bağırsak sağlığını destekleyen ve özellikle kolorektal kanser riskini azaltan önemli bileşenlerdir. Bu nedenle beslenmede hedef, belirli bir bileşeni tamamen çıkarmak değil; sağlıklı dengeyi kurmaktır.

Beslenme planınızda sebze, tam tahıl ve zeytinyağı var mı?

Akdeniz diyeti yasaklar üzerine değil, denge üzerine kuruludur. Rafine yerine doğal olanı, aşırılık yerine ölçülülüğü savunur. Kanserden korunmada da en kritik nokta, kısa süreli radikal değişiklikler değil, sürdürülebilir sağlıklı alışkanlıklardır. Kanserden korunma, tek bir besini hayatımızdan çıkarmakla değil; doğru beslenme modelini istikrarlı şekilde sürdürmekle mümkündür. Bu nedenle sofraya bakarken yalnızca “neyi çıkardığımıza” değil, “neyi eklediğimize” odaklanmak gerekir. Sebze var mı? Tam tahıl var mı? Zeytinyağı var mı? Bu kontrolleri yapmamız gerekir. Sağlık çoğu zaman radikal değişimlerde değil, doğru dengeyi sürdürebilmekte gizlidir.

Trend Olan Değil Dengeli Beslenme Kanserden Korur yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Türkiye’de her dört kişiden birinin 18 yaş altı olduğunu belirten Prof. Dr. Şimşek, “Nüfusumuzun yaklaşık yüzde 25’ini oluşturan çocukların bir kısmı, çocuk ihmali ve istismarı gibi bireysel travmaların yanı sıra afetler gibi toplumsal travmalar nedeniyle biyolojik ailelerinin yanında büyüyememektedir. Oysa çocukların sağlıklı gelişimi açısından kritik olan aile yanında büyüme hakkı, uluslararası ve ulusal düzenlemelerle güvence altına alınmıştır. Bu hakkı, korunma ihtiyacı olan çocuklara sunmak devletlerin temel sorumluluğudur” dedi.

Şu an Türkiye’de 10 bin 294 çocuğun 8 bin 619 koruyucu ailenin yanında büyüdüğünü ve en az 15 bin çocuğun daha koruyucu aileye ihtiyaç duyduğunu hatırlatan Şimşek, özellikle afetlerin artışıyla bu sayının da giderek yükseleceğini belirtti.

Koruyucu ailelik, çocuklara yalnızca fiziksel bir barınma değil, aynı zamanda güvenli bağ kurabilecekleri, duygusal iyileşme ve sosyal gelişim açısından fırsatlar sunan bir aile ortamı sağlayan bir bakım modeli. Bu sürecin sağlıklı yürütülebilmesi için hem ailelerin hem de sistemin içindeki tüm profesyonellerin travma bilgili yaklaşımla donatılması gerektiğini söyleyen Şimşek şöyle devam etti: “Travma bilgili profesyoneller, çocuğun yaşadığı olayların etkisini anlayan, gösterdiği tepkilere doğru şekilde yaklaşan ve yeniden travmatizasyona neden olabilecek uygulamalardan kaçınan kişilerdir. Güven ve onarım odaklı çalışmaları, çocuğun ruhsal, sosyal ve bilişsel gelişimi üzerinde doğrudan olumlu etki yaratır.”

Birçok ülkede koruyucu aile olmanın ön koşullarından biri, koruyucu aile eğitim programlarını tamamlamış olmaktır. Travma bilgili yaklaşımla eğitilen koruyucu ailelerin, çocukların yaşadığı travmatik ayrılıkların ardından ortaya çıkabilecek sorunları önlemede daha etkili olduğunu belirten Şimşek, araştırmaların bu eğitimi alan ailelerin yanındaki çocuklarda duygusal ve davranışsal sorunların azaldığını, sosyal ve akademik gelişimin daha sağlıklı ilerlediğini ortaya koyduğunu aktardı: “Çocuğun gelişiminde en güçlü koruyucu faktör, çocukla kurulan güvenli ilişkidir. Bu ilişkinin sağlanabilmesi, koruyucu ailelerin ve sistem profesyonellerinin ortak bir bilgi ve duyarlılık zemininde buluşmasıyla mümkündür. Çocuğun davranışlarını anlamaya çalışırken ‘Neyi var?’ demek yerine, ‘Ona ne oldu?’ diye sormak gerekir. Bu da çocuğun fiziksel ve psikososyal güvenliğini önemseyen işbirliğine, seçme hakkına, karşılıklı saygıya ve onu desteklemeye dayalı bir yaklaşımı benimsemeyi gerektirir.”

‘Toplum olarak sorumluluğumuz büyük’

30 Haziran Koruyucu Aile Günü’nün yalnızca bir farkındalık günü olmadığını, toplumsal sorumluluğun altının çizildiği önemli bir gün olduğunu belirten Şimşek, “Travma bilgili koruyucu aile sistemini güçlendirmek için yalnızca kurumlara değil, tüm topluma sorumluluk düşüyor. Profesyonellerin bu yaklaşımı benimsemesi, koruyucu aile olmak isteyen bireylerin ise gerekli eğitim süreçlerini tamamlaması büyük önem taşıyor. Çünkü her çocuk, şefkatli bir aile ortamında büyümeyi hak eder.” dedi.

30 Haziran Koruyucu Aile Günü: ‘Travma bilgili yaklaşım, çocukların geleceğini korur’ yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Türkiye Bilişim Derneği (TBD), Kişisel Verileri Koruma Kurumu (KVKK) işbirliğiyle düzenlenen “2023 Kişisel Verileri Koruma Zirvesi”nde hukuk ve bilişim alanında uzmanları bir araya getirdi. Zirvede konuşan TBD Genel Başkanı Rahmi Aktepe, kişisel verilerin siber güvenlik açısından da korunmasının önemine vurgu yaparak, “Tüm dünyada ekonomik ya da toprak bütünlüğünü tehdit eden gerekçelerle savaşlar devam ederken yeni bir alan olan siber alanda da savaşlar başlamış durumda. Dünyanın yeni savaş arenası siber dünya. Önce bireyler hedef alınıyor, sonra veriler bir araya getirilerek ülke tehdit ediliyor. TBD olarak tüm internet kullanıcılarını uyarıyoruz. Artık devletini korumak ilk önce dijital dünyada kişisel verilerini korumakla başlıyor. Kişisel verilerini koruyan, ülke ekonomisini ve toprak bütünlüğünü de korur.”

Türkiye’de en fazla veri ihlal şikayeti hizmet sektöründen geliyor: Yüzde 48

“Bireylerin kişisel güvenlikleriyle alakalı olan bu savaşlarda, size ait kişisel verilerin hukuka aykırı bir biçimde başkalarının eline geçmesi durumu söz konusu” diyen Aktepe şunları söyledi: “Tüm dünyada her geçen gün veri ihlal bildirimlerinin sayısı artmakta. Örneğin KVKK verilerine göre yüzde 48 oranında hizmet sektörüne ilişkin ihbar ve şikayet alınırken, yüzde 14 kamu, yüzde 13 telekominikasyon ve yüzde 11 medya alanında şikayette bulunulmuştur. Avrupa’da ise GDPR (Genel Veri Koruma Yönetmeliği) kapsamında otoriteler tarafından uygulanan idari para cezalarında en fazla ceza 272 yaptırım kararı ile medya ve telekominikasyon alanına kesilmiş. GDPR’nin beşinci yılı itibariyle medya ve telekominikasyon alanında toplam 2 milyar 965 milyon 947 bin 866 Euro para cezası uygulanmış” dedi.

Kişisel verilerin korunmasının sadece bireylerin sorumluluğu olmadığına dikkat çeken Rahmi Aktepe, aynı zamanda devletlerin de bu konuda sorumluluk taşıdığını belirtti. Aktepe, bu nedenle TBD olarak, ilgili kurumlarla işbirliği yaparak farkındalık çalışmalarını sürdüreceklerini ve yaptıkları etkinlikler ve açıklamalarla vatandaşları daha bilinçli olmaya davet edeceklerini ifade etti.

Doğal afetler ve acil durumlarda doğru yönlendirme için resmi kaynaklar takip edilmeli

Aktepe, kişisel verilerin korunmasının doğal afetlerin yaşandığı dönemlerde özellikle önemli olduğuna dikkat çekerek, “Sosyal medyanın inanılmaz gücü ve doğal afetlerin insan psikolojisinde yarattığı etki bu konuyu önemli kılıyor. Özellikle afetlerden sonra acil yardım ve bilgi paylaşımı, kriz iletişimi ve yardım kampanyaları sosyal medya üzerinden örgütleniyor. Ancak iyi niyetli de olsa bilgileri alınan kişilerin verilerinin korunması ne kadar sağlanabiliyor, bu süreç ne kadar yönetilebiliyor yakın zamanda yaşadığımız Kahramanmaraş merkezli depremlerde gördük. Burada dikkat edilmesi gereken afet ve acil durumlar karşısında doğru bilgi edinmek ve doğru yönlendirme sağlamak için resmi kaynakları takip etmektir” dedi.

Aktepe ayrıca doğal afetlerde ve insani yardım süreçlerinde kişisel verilerin gelişigüzel paylaşılmasının zararlara neden olabileceğine işaret ederek şu stratejileri önerdi: “Doğal afet ve insani yardım süreçlerinde sosyal medya uygulamaları üzerinden paylaşım yaparken acele etmemeliyiz; herhangi bir kişisel veri paylaşmadan önce kiminle iletişimde olduğumuzdan emin olmalıyız; hukuka aykırılık teşkil edebilecek paylaşımlardan uzak durmalıyız; kendimizle ya da başkalarıyla ilgili paylaştığımız bilgiler konusunda dikkatli olmalı, ayrımcılığa ve mağduriyete neden olabilecek paylaşımlardan kaçınmalıyız; kişisel veri içeren paylaşımların afete maruz kalan insanlar üzerinde meydana getirebileceği etkileri düşünmeliyiz; kurum ve kuruluşların kullandıkları web siteleri ve logoları kopyalayan kişisel verilerimizi hedefleyen ileti mesajlara karşı sorgulayıcı olmalıyız; resmi kurum ve kuruluşların uygulamalarını taklit eden kaynağı belirsiz uygulamalara karşı dikkatli olmalıyız; zararlı olduğu bilinen ve bankacılık bilgileri başta olmak üzere, kişisel verilerimizi ele geçirmeyi hedefleyen oltalama amaçlı içerikleri ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına bildirmeliyiz; şüphe duyduğumuz durumlarda şifre ve parolamızı değiştirmeliyiz.”

Kişisel veri paylaşımında kanunlar “Çocuğun üstün yararı”nı gözetir 

Kişisel veri paylaşımının özellikle çocuklar ve dezavantajlı gruplar için önemli bir konu olduğunu belirten Aktepe, “Mevzuatlara bakıldığında ‘çocuğun üstün yararı’ ilkesinin gözetildiğini söyleyebiliriz. Dezavantajlı gruplar arasında engelliler, yaşlılar, yoksullar, mülteciler ve sığınmacılar bulunurken, afetlerde bu tanım daha da genişleyebiliyor. Özellikle çocuklar için konuşacak olursak, kişisel veri paylaşımı ya da yayınlanması rıza dışında gerçekleşmişse ilgili bağlantının kaldırılması talebinin kabul görme olasılığı oldukça yüksektir. Nitekim, reşit olmayanlara yani çocuklara ilişkin bu yöndeki taleplerin değerlendirilmesinde ‘çocuğun üstün yararı’ ilkesi göz önünde bulundurulur” şeklinde konuştu.

 “Veri Yönetişiminde Küresel Gelişmeler” ana temasıyla KVKK Ana Konferans Salonu’nda gerçekleşen etkinlikte, “AB Veri Mevzuatı Bağlamında Kişisel Veri Yönetimi ve Küresel Gelişmeler”,” Doğal Afetlerde ve İnsani Yardım Süreçlerinde Kişisel Verilerin İşlenmesi”, “Bulut Bilişim ve Yapay Zekâ Uygulamalarında Kişisel Verilerin Korunması” konu başlıkları ele alındı. 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Kişisel Verilerini Koruyan, Ülkesinin Ekonomisini ve Toprak Bütünlüğünü De Korur yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

İnsanların da Sağlığını Korur!

Birçok hayvan sahibinin, hayvanları için düzenli veteriner hekim kontrolleri planlamadığını, bu durumun özellikle hastalık semptomlarını ustalıkla gizleyebilen kediler için önemli sağlık riskleri barındırdığını ifade eden Türk Veteriner Hekimler Birliği Merkez Konseyi Başkanı Prof. Dr. Murat Arslan, “Veterinerlik tıbbında gelişmiş bir ülkeyiz, yeter ki daha fazla hayvanın yaşamını kurtarabilmemiz ve zoonotik hastalık risklerini en aza indirgeyebilmemiz adına kedilerin veteriner hekim kontrolleri aksatılmasın. Düzenli veteriner hekim kontrolleri yalnızca kedilerin değil, insanların da sağlığını korur,” dedi.

Dünyada her 10 kediden yalnızca 4’ü düzenli sağlık kontrollerinden geçiriliyor. Kedi sahipleri, kedilerini yalnızca hastalandığında veya yaralandığında veteriner kliniğine götürdüklerini belirtirken, Türkiye’deki kedi sahiplerinde de maalesef benzer bir durum  söz konusu. Araştırmalara göre, günümüzde her 3 kedi sahibinden 1’i kedileri hastalık semptomu göstermesine rağmen kedilerini hemen sağlık kontrollerinden geçirmediğini belirtiyor. Doğaları gereği hastalık semptomlarını ustalıkla gizleyebilen kediler için ise, bu durum ciddi sağlık sonuçlarını beraberinde getiriyor. 

Konuyla ilgili açıklamalarda bulunan Türk Veteriner Hekimler Birliği Merkez Konseyi Başkanı Prof. Dr. Murat Arslan, koruyucu hekimliğin hayvan sağlığı ve refahı kadar zoonotik hastalık risklerinin önüne geçilebilmesi için de önemli olduğunu vurguladı: 

“Hayvanseverlik oldukça fazla bilinç, özveri ve sorumluluk gerektiriyor. Yaşamlarını evde geçiren kedilerin veteriner hekimlere daha az götürülmeye ihtiyacı varmış gibi yanlış bir kanı mevcut. Veteriner hekimlik mesleği olarak hayvanlara sağlıklı bir yaşam sunabilmek üzere yeterli donanıma sahibiz, fakat yine de yaşamını kurtarabileceğimiz, hastalıklarını onlara çok fazla zarar vermeden engelleyebileceğimiz oldukça fazla sayıda kedi, düzenli veteriner hekim kontrollerinden geçirilmemeleri sebebiyle sağlığından ve daha da kötüsü hayatından oluyor. Öte yandan, zoonotik hastalıklarla mücadelede ön koşul, hayvan sağlığı hizmetlerinin etkin olarak sürdürülmesi ve ulaşılabilir olmasının sağlanmasıdır. Bu noktada tüm hayvan sahiplerinin farkındalığına ve sorumluluklarını yerine getirmelerine ihtiyacımız var. Daha fazla hayvanın yaşamını kurtarabilmemiz ve insanlar için zoonotik hastalık risklerini kontrol edebilmemiz adına veteriner hekim kontrollerinin aksatılmaması gerekir.”

Arslan sözlerine şu şekilde devam etti: “Koruyucu hekimlik uygulamaları kedinizin sağlığına, birlikte yaşam boyu sürecek dostluğunuza yapılmış değerli bir yatırımdır. Sürdürülebilir bir sağlık ve refah bir yaşam için tedavi edici sağlık uygulamalarına paralel ‘koruyucu hekimlik’ anlayış ve uygulamaları önceliklendirilmelidir. Çünkü korumak tedavi etmekten daha kolay, daha ekonomik ve daha insancıldır. Yapılan çalışmalar, sağlık ile ilgili endişelerin yanında koruyucu hekimlik uygulamalarının hasta sahibi için yarattığı maliyetin, hastalık tedavisinin yarattığı maliyetin çok daha üzerinde olduğunu gösteriyor. Sağlık riskleri ertelemeye gelmez; kedinizin rutini dışına çıkan tüm davranışlarını ve tuvalet, miyavlama, kaşınma gibi size farklı sağlık verileri sunabilecek eylemlerini takip altında tutmalısınız. Şüphelendiğiniz herhangi bir durumda vakit kaybetmeden veteriner hekiminizle iletişime geçmeniz ve düzenli ziyaret planlamanız kedinizin yaşamı için fark yaratan bir adım olabilir.”

İstanbul Veteriner Hekimler Odası (İVHO), Kedici Veteriner Hekimler Derneği (KEDVET), Kedi Hekimliği Derneği (KHEDİ), Klinisyen Veteriner Hekimler Derneği (KLİVET), Küçük Hayvan Veteriner Hekimleri Derneği (KHVHD) ve Acil Veteriner Hekimleri Derneği’nin (TuVECCA) destekleri ile, Royal Canin tarafından hayvan sahiplerini kedileri için düzenli sağlık kontrolleri planlamaya teşvik ederken koruyucu hekimlik uygulamalarının önemi konusunda farkındalık yaratmayı ve kedilere yönelik sağlık hizmetlerini iyileştirmeyi amaçlayan “Kedinizi Veteriner Hekimine Götürün” ulusal farkındalık kampanyası düzenleniyor. 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Prof. Dr. Murat Arslan: Düzenli Veteriner Hekim Kontrolleri Yalnızca Kedilerin Değil, İnsanların da Sağlığını Korur! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.