Komşuluk, sosyal bir yakınlık

Komşuluğun, sosyolojik açıdan insanların yaşadıkları çevrede birbirleriyle kurdukları sosyal ilişkileri ifade ettiğini dile getiren Prof. Dr. Ebulfez Süleymanlı, “Bu ilişkiler, duygusal destek, yardımlaşma, güven ve karşılıklı sorumluluk gibi unsurlarla şekillenir. Komşuluk, yalnızca coğrafi bir yakınlık değil, aynı zamanda sosyal, kültürel ve psikolojik bağların oluşturduğu bir kavramdır. İnsanlar, genellikle benzer yaşam biçimleri, değerler ve ihtiyaçlar etrafında bir araya gelirler ve bu, komşuluk ilişkilerinin temellerini oluşturur.” dedi.

Geleneksel toplumlarda komşuluk kritik rol oynuyordu

Geleneksel toplumlarda komşuluğun, güçlü bir sosyal ağ oluşturduğunu ve toplumsal bağların pekişmesinde önemli bir rol oynadığını kaydeden Prof. Dr. Ebulfez Süleymanlı, “İnsanlar, komşularıyla sürekli etkileşimde bulunur, karşılıklı yardımlaşır ve güvenlik konusunda birbirlerine destek olurlardı. Komşuluk ilişkileri, aynı zamanda psikolojik destek sağlamak ve aidiyet duygusu açısından da büyük bir işlev görürdü. Bu tür ilişkiler, toplumsal uyumun sağlanmasında da kritik bir rol oynardı.” diye anlattı.

Şehirlerde komşuluk bağları zayıflıyor

Ancak modern kent yaşamı ile birlikte, apartmanlarda ve yüksek binalarda yaşayan insanların sayısının artması, anonimleşme ve sosyal izolasyon gibi olguların komşuluk ilişkilerini yüzeysel hale getirdiğini ifade eden Prof. Dr. Ebulfez Süleymanlı, şöyle devam etti:

“İnsanlar artık komşularını tanımamakta ve karşılıklı etkileşimde bulunmamaktadır. 2024 yılında Areda Survey’in Türkiye genelinde yaptığı geniş çaplı bir araştırma, Türk halkının yüzde 63,3’ünün komşuluk ilişkilerinin eskisi kadar güçlü olmadığını, yüzde 31,2’sinin ise bu ilişkilerin tamamen sona erdiğini düşündüğünü ortaya koymuştur.

AVM kültürü esnaf komşuluğunu da dönüştürdü

Çarşıda ve esnaf komşuluklarında da benzer bir dönüşüm yaşanmıştır. Eskiden mahalle ve çarşı esnafı, sıkı sosyal bağlar kurarak alışveriş ve karşılıklı yardımlaşma ilişkilerini güçlendirirdi. Ancak günümüzde işyerlerinin anonimleşmesi, alışveriş merkezlerinin (AVM) yaygınlaşması ve müşteri ilişkilerinin daha işlevsel hale gelmesiyle birlikte, esnaf komşulukları da daha yüzeysel ve çıkar odaklı bir hale dönüşmüştür.”

Şehirleşme ve bireyselleşme, komşuluk ilişkilerinde dönüşüm yarattı

Şehirleşme ve bireyselleşmenin, komşuluk ilişkilerinde belirgin bir dönüşümü beraberinde getirdiğini söyleyen Prof. Dr. Ebulfez Süleymanlı, “Şehirleşme, insanları fiziksel olarak birbirinden uzaklaştırmış, yüksek katlı binalarda yaşayanlar arasında komşuluk bağları zayıflamıştır. Ayrıca, bireyselleşme eğilimleri, kişisel alanın ve mahremiyetin artmasına neden olmuş, komşularla etkileşimde bulunma isteği azalmıştır. Bu bağlamda, komşuluk gürültüsü gibi sorunlar, komşuluk ilişkilerini olumsuz yönde etkileyerek komşuların birbirlerinden uzaklaşmasına neden olmaktadır. Zamanla, bu tutumlar komşuları daha izole bir yaşantıya sürükler ve sosyal bağların giderek zayıflamasına yol açar.  Yalnızlık ve güven kaybı, sadece Batı toplumlarına ait bir sorun olmaktan çıkmış, küresel bir problem haline gelmiştir.” diye konuştu.

Komşularla artık yalnızca ihtiyaç duyulduğunda iletişim kuruluyor

Apartman kültürü ve site yaşamının, fiziksel yakınlık sağlasa da sosyal etkileşimi azalttığını kaydeden Prof. Dr. Ebulfez Süleymanlı, “İnsanlar daha çok kendi özel alanlarına çekildi ve komşularla yalnızca ihtiyaç duyduklarında iletişim kurmaya başladı. Bu durum, geleneksel komşuluk bağlarının zayıflamasına yol açtı. Eskiden mahallelerde yaygın olan sıcak, samimi ilişkiler ve yardımlaşma, apartmanlarda daha yüzeysel hale geldi. Özellikle site yaşamındaki ortak alanlar (park, otopark, sosyal tesisler), insanların bir araya gelmesini sağlamayı hedeflese de bu alanlarda bile ilişkiler yüzeysel kaldı. Ayrıca, dijitalleşme süreci, komşulukları daha bağımsız ve geçici hale getirdi; geleneksel sıcak ilişkilerin yerini ise daha sanal ve mesafeli bağlar aldı.” şeklinde konuştu.

Komşular arasında dayanışma duygusu azaldı

Geleneksel anlamda “komşu komşunun külüne muhtaçtır” sözünün, komşuluk ilişkilerinin ne denli yakın ve önemli olduğunu vurguladığını ifade eden Prof. Dr. Ebulfez Süleymanlı, “İnsanlar, zor zamanlarında birbirlerine maddi ya da manevi anlamda yardımcı olurdu ve bu anlayış, sosyal dayanışmanın ve karşılıklı güvenin temelini oluşturuyordu. Ancak günümüzde bu anlayış giderek zayıflamış durumda. Özellikle büyük şehirlerde, bireyselleşme ve kişisel alanın ön plana çıkmasıyla birlikte, ‘komşunun külüne muhtaç olmak’ gibi bir dayanışma anlayışı daha nadir görülüyor. Komşuluk ilişkileri, genellikle yalnızca ihtiyaç anlarında şekillenmeye başlamış, karşılıklı yardımlaşma ve dayanışma duygusu ise giderek azalmıştır.” dedi.

Büyük şehirlerde komşuluk ilişkilerinin bazen sosyal statüyle de ilişkilendirilmeye başlandığını söyleyen Prof. Dr. Ebulfez Süleymanlı, “Yüksek gelir gruplarının yaşadığı yerlerde, komşular arasındaki ilişkiler daha yüzeysel ve rekabetçi hale gelebiliyor. Bu durum, komşuluğun geleneksel anlamda ‘yardımlaşma’ ve ‘paylaşma’dan ziyade, ‘toplumsal görünürlük’ ve ‘sosyal statü’ üzerinden şekillenmesine neden olabiliyor.” ifadesinde bulundu.

Komşuluk ilişkilerini sürdürenler hala var

Türk toplumunda, hatta metropollerde bile, sıcak ve dayanışmacı komşuluk ilişkilerini sürdürenlerin hala var olduğunu dile getiren Prof. Dr. Ebulfez Süleymanlı, “Özellikle mahalle kültürünün güçlü olduğu yerlerde veya küçük apartmanlarda, insanlar arasında güven ve yardımlaşma hala önemli bir yer tutuyor.” dedi.

Çat kapı misafirlik anlayışı tamamen kayboldu

Modern yaşamda mahremiyetin giderek daha değerli hale geldiğini ve bunun, komşuluk ilişkilerine yansıdığını anlatan Prof. Dr. Ebulfez Süleymanlı, “İnsanlar, özel hayatlarına daha fazla saygı gösterilmesini istemekte ve bu yüzden komşularıyla daha az etkileşimde bulunmayı tercih etmektedirler. Mahremiyetin artan önemi, komşuluk mesafelerini genişletmiş ve insanlar arasında daha çekingen, yüzeysel ilişkiler oluşmuştur. Çat kapı misafirlik anlayışı da neredeyse tamamen kaybolmuştur. Eskiden komşular birbirlerine rahatlıkla misafir olabiliyorken, günümüzde izinsiz ziyaretler genellikle hoş karşılanmamaktadır.” diye konuştu.

WhatsApp komşu grupları istenmeyen gerginliklere de neden oluyor

Dijital çağ, komşuluk kavramını sanal ortamda yeniden şekillendirildiğini de ifade eden Prof. Dr. Süleymanlı, “WhatsApp grupları, sosyal medya ve çevrim içi forumlar, komşuların sadece bilgi paylaşımında bulunmalarını değil, aynı zamanda güvenlik sorunları ya da acil durumlar gibi durumlarda ortak çözümler üretmelerini sağlıyor. Bu sayede fiziksel olarak bir araya gelmeden de etkileşimde bulunulabiliyor. Yine de tüm bu kolaylıklara rağmen sanal komşuluklar, geleneksel ilişkilerin sıcaklığını ve samimiyetini yansıtamıyor. Bu dönüşüm, komşuluk ilişkilerinin daha yüzeysel ve dayanışmanın daha zayıf olmasına yol açıyor. Ayrıca dijital etkileşimler bazen yanlış anlaşılmalara veya gerginliklere de yol açabiliyor. Bir bilgi paylaşımı ya da yorum, komşular arasında istenmeyen gerginliklere de neden olabiliyor.” ifadesinde bulundu.

Yalnız yaşayan yaşlılar veya çocuklu aileler için komşuluk hala önemli

Komşuluk ilişkilerinin, toplumsal dayanışmanın temeli olan önemli bir sosyal olgu olduğunu belirten Prof. Dr. Süleymanlı, “Ancak modern toplumun dinamikleri, şehirleşme, bireyselleşme ve dijitalleşme gibi faktörler bu bağları zayıflatmış, yerine daha izole bir yaşam tarzı getirmiştir. Komşuluk ilişkilerinin yeniden güçlendirilmesi için yüz yüze etkileşimin teşvik edilmesi büyük önem taşır. Sosyal izolasyonun arttığı günümüzde, komşuluk ilişkileri yalnızlıkla başa çıkmak adına önemli bir araç olabilir. Basit bir selam bile bu ilişkileri güçlendiren etkili bir adım olabilir. Özellikle yalnız yaşayan yaşlılar veya çocuklu aileler için komşular arasında sıcak bir selam bile hayati önem taşır. Bu açıdan, Prof. Dr. Nevzat Tarhan’ın ‘Komşuluk ilişkisi toplumu ayakta tutar’ sözü, yalnızlık ve güvensizlik gibi toplumsal sorunların önüne geçmek adına daha da anlam kazanıyor.” şeklinde sözlerini tamamladı.

Apartmanlar komşuluk bağlarını kopardı! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Uygulamanın geliştirme aşaması, toplumsal faydayı ön planda tutan bir ekip tarafından yönetildi. AYT Teknoloji Genel Müdürü Neşe Arın Kuter, şehirlerde kaybolmaya yüz tutan sosyal bağların teknolojik olanaklarla yeniden inşa edilebileceğine inanıyor. Kuter, “Mahalle yalnızca bir adres değildir; topluluğun merkezidir. Biz de bu bütünlüğü dijital dünyada koruyup güçlendirmeye çalışıyoruz,” sözleriyle uygulamanın vizyonunu açıklıyor. 

Naberise ile kullanıcılar yaşadıkları mahallede yalnız olmadıklarını hissediyor; karşı apartmana yeni taşınan komşudan, pazar günü parkta temizlik yapmak isteyen gönüllüye kadar herkes bir araya gelebiliyor. Çünkü bazen sadece fark edilmek bile, biri için çok şeyi değiştirebiliyor. 

Neden Naberise Kullanılmalı? 

Günümüzde herkesin sosyal medyada birçok takipçisi, birçok bildirimi var. Ancak bu sanal kalabalıklar içinde, yaşadığımız yere dair bir şey bilmiyor; yan dairemizde kimin yaşadığından habersiz yaşıyoruz. “İyi Komşuluk Uygulaması” Naberise bu uzaklığı kapatmak için var. 

Gerçek yaşamın içinden gelen ihtiyaçlara odaklanarak geliştirilen uygulama; güven duygusunu yeniden kurmayı, yardımlaşmayı görünür hale getirmeyi ve topluluk hissini artırmayı hedefliyor. 

Naberise, sadece bilgi paylaşmak değil, aynı zamanda günlük hayatın içindeki küçük iyilikleri büyütmek için de güçlü bir alan açıyor. Bu sayede kullanıcılar kendilerini hem sosyal hem de duygusal olarak güvende hissedebiliyor. 

Diğer Sosyal Medya Platformlarından Farkı Ne? 

Naberise, yaygın sosyal medya uygulamalarından farklı olarak mahalle bazlı bir iletişim modeli sunuyor. Tüm Türkiye’deki kullanıcılar uygulamaya katılabilir ancak içerikler mahalleye göre şekillenir. Bu sayede gereksiz bilgi kalabalığı değil, doğrudan mahallenizde var olan, ilgilendiğiniz kişiler ve konular önünüze çıkar. 

Fenomenler, reklamlar, yüzeysel etkileşimler yerine; gerçek mahalle hikâyeleri, yerel haberler ve hayatı kolaylaştıran bilgiler ön plandadır. 

Naberise Uygulamasıyla Ne Kazanırsınız? 

Her sabah aynı sokakta yürüyorsunuz. Belki yan dairenize biri yeni taşındı, karşı apartmandaki komşu kitap değişimi yapmak istiyor ya da çocuklarınız için bir oyun arkadaşı arıyorsunuz… Ama bunları bilmiyorsunuz. Çünkü iletişim çok uzağa odaklanmış durumda. 

Naberise bu uzaklığı kapatıyor. 

Uygulama, size günlük hayatın içinde görünmeyen bağları görünür kılma imkânı sunuyor. 

• Belki yaşlı bir komşunuza alışveriş yardımında bulunursunuz. 

• Belki evinizde fazlalık olan bir masa, başka biri için büyük bir ihtiyaçtır. 

• Belki sadece bir selam bile, birinin gününü değiştirir. 

Naberise, mahalleli olmanın duygusunu dijitalde hissettirirken; yardımlaşma, dayanışma ve paylaşım gibi değerleri günlük hayatın doğal bir parçası haline getiriyor. 

Uygulamanın İçerisinde Neler Var? 

Naberise, kullanıcıların yaşadıkları mahalle özelinde etkileşim kurabildiği, lokasyon tabanlı bir sosyal ağ olarak tasarlandı. 

Kullanıcılar: 

• Komşularıyla arkadaşlık kurabiliyor, 

• Mesajlaşabiliyor, 

• Ortak ilgi alanlarına göre topluluklar oluşturabiliyor. 

Uygulama içindeki “Gönderi Başlat” bölümüyle; haber, ilan ya da etkinlik başlatmak mümkün. 
İlanlar aracılığıyla eşya paylaşımı yapılabiliyor, etkinlik duyuruları ile insanlar bir araya gelebiliyor, haberler sayesinde mahallede neler olup bittiği takip edilebiliyor. 

Kuter, bu noktada “Dijital dünyada gerçek bir komşuluk bağı oluşturmak mümkün. Amacımız gündelik yardımlaşmayı mobile taşırken, güven ortamını da sağlamak,” şeklinde açıklamada bulunuyor. 

Türkiye Geneline Ücretsiz Açıldı 

Naberise, olumlu kullanıcı geri bildirimleriyle sürekli güncellenerek şu anda tüm Türkiye’de erişilebilir durumda. 

Genel Müdür Neşe Arın Kuter, uygulamanın toplumsal güveni ve dayanışmayı artırdığına vurgu yapıyor:  “Bir mahallede insanlar birbirini tanıdığında, iletişim ve dayanışma kendiliğinden güçleniyor. Sadece beğen tuşuna basarak bile iyiliğin görünür olmasına katkı sağlayabilir, küçük bir hareketle büyük bir etki yaratabilirsiniz. Etrafımızda, yaşadığı topluma elinden geldiğince katkı sunmak isteyen harika insanlar var. Naberise sayesinde bu insanlar bir araya geliyor; birbirini tanıyor, destek oluyor ve yardımlaşarak iyiliğin büyümesine katkı sağlıyorlar.” 

Uygulama, iOS ve Android cihazlar üzerinden ücretsiz indirilebiliyor ve kullanıcıya reklamsız sunuluyor. Kullanıcılar, yaşadıkları mahalleye göre kayıt olarak topluluğa kolayca katılabiliyor. 

Geliştirici ekip, kullanıcı deneyimini sürekli geliştirmek için güncellemelerini sürdürüyor. 

Gerçek Bağlar, Gerçek İnsanlarla Kurulur 

Naberise, şehir yaşamında unutulmaya yüz tutan bağı kurmak için geliştirildi. 
Sokakta yürürken tanımadığınız insanlar, artık yalnızca “geçilen yüzler” değil. 

Bu uygulama sayesinde: 

• Etrafınızda kim var, neye ihtiyaç duyuyor, siz neye katkı sağlayabilirsiniz; tüm bunları fark etmeye başlıyorsunuz. 

• Mahalleniz sizin için daha yaşanabilir, daha güvenilir bir yer haline geliyor. 

• Ve belki de en önemlisi, sadece bir paylaşım yaparak bile bir başkasının hayatında fark yaratabiliyorsunuz. 

Naberise ile tanışın. Çünkü bazen yalnızca bir uygulama değil, bir bağ kurma ihtiyacı her şeyi değiştirir. 

Mahalle Bağlarını Dijitalde Güçlendiren İyi Komşuluk Uygulaması Naberise Kullanıma Sunuldu  yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Karşıyaka’da test sürecini tamamlayan Hoplr, ilçenin tamamında hizmet vermeye başladı. Mahalle sakinleri arasındaki iletişimi ve dayanışmayı güçlendirmeyi amaçlayan dijital komşuluk uygulaması Hoplr, Belçika ve Hollanda’nın ardından Türkiye’de ilk kez Karşıyaka’da hizmet veriyor. 

Hoplr uygulamasının dayanışma kültürüne katkı sağlayacağının altını çizen Karşıyaka Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, “Karşıyakalı yurttaşlarımızın kentin yönetiminde daha da fazla söz sahibi olmasını sağlamak için çalışıyoruz. Belçika ve Hollanda’nın sevilen komşuluk uygulaması Hoplr artık Karşıyaka’da. Hoplr uygulamasını muhakkak indirin, iletişimimizi daha da güçlendirelim; paylaşalım, sosyalleşelim, ödünç alıp, yardımlaşalım” diye konuştu. 

Yenilikçi bir komşuluk uygulaması olan Hoplr, sadece aynı mahalle ya da ilçede yaşayan yurttaşların birbiri ile iletişim kurmasını ve dayanışmayı sağlamayı hedefliyor. Uygulamayı kullanan üyeler günlük hayatları paylaştıkları gibi mahalle içi sosyalleşme imkanına da sahip oluyor. Ayrıca pandemi ve deprem gibi geniş kapsamlı kriz anlarında ihtiyaç duyulan yardımın en yakından, komşulardan gelmesine olanak sağlıyor.

TEST KULLANIMI TAMAMLANDI

Belçika ve Hollanda’da yaygın şekilde kullanılan ve sevilen sosyal ağ uygulaması Hoplr, Türkiye’de ilk hizmet alanı olarak Karşıyaka’yı tercih etti. Atakent, Bostanlı, Mavişehir ve Yalı mahallelerinde test kullanımı gerçekleştiren uygulama, ilçenin tamamında kullanıma açıldığı için daha kapsamlı bir hizmet alanına erişmiş oldu. Test sürecinde komşular arası güvenli iletişim kurulması sağlandı. Birbiriyle tanışan komşular yardımlaşma ve sosyalleşme şansına erişti. Sivil inisiyatif ile kendi aralarında mahallelerinin sorunlarına çözüm önerileri geliştirip uygulama şansını yakaladılar. Deprem zamanı yardım toplamaktan, kiralık ev bulmaya, uzatma kablodan, tamirci ihtiyacına kadar birçok ihtiyaçta birbirlerine destek oldular. 

TUGAY; “KATILIMCI BELEDİYECİLİK ANLAYIŞI İÇİN SORUMLULUK ALIYORUZ!”

Karşıyakalılara seslenen ve tüm Karşıyakalıların Hoplr uygulamasını indirmesi için çağrıda bulunan Karşıyaka Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, “Karşıyaka’mızda verdiğimiz her hizmet, gerçekleştirdiğimiz her projede yurttaşlarımızın fikrini merkeze almayı önemsiyoruz. Verimli ve etkin belediyecilik anlayışı için sorumluluk alıyoruz. Toplumun tüm kesimlerinin sesine kulak veriyor, katılımcı ve insan odaklı yönetim anlayışı çerçevesinde gerçekleştirdiğimiz birçok çalışma ve yöntemle Karşıyakalıların kent yönetiminde etkin ve aktif bir şekilde söz sahibi olmasını sağlıyoruz. Hoplr uygulaması ile de daha geniş katılımlı anketler ile daha kapsayıcı kararlar alacak, duyurularımızın etkisini de artırmış olacağız. Değerli Karşıyakalılar Hoplr uygulamasını muhakkak indirin iletişimimizi daha da güçlendirelim; paylaşalım, sosyalleşelim, ödünç alıp, yardımlaşalım” diye konuştu. 

KATILIMCI YÖNETİME TAM KATILIM

Karşıyaka Belediyesi bu uygulama üzerinden yapacağı duyuruların daha odaklı ve daha geniş kitlelere ulaşmasını sağlayacak. Ayrıca Karşıyaka’da gerçekleştirilecek kent planlamaları, düzenlenecek etkinlikler ve daha birçok konuda mahalle sakinlerinin fikrini alacağı anketler yayınlayarak elde edilen verileri daha etkili hizmet sunmak için kullanacak.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Belçika ve Hollanda’nın sevilen komşuluk uygulaması Türkiye’de ilk kez Karşıyaka’da yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

4 MAHALLEDE BAŞLADI

Yakın zamanda tüm ilçeye yayılacak olan Hoplr; ilk etapta Atakent, Bostanlı, Mavişehir ve Yalı mahallelerinde yaşayan vatandaşların kullanımına açıldı. Hem Android hem de iOS işletim sistemli cep telefonlarına yüklenebilen uygulamaya, www.hoplr.com adresinden de üye olunabilecek. Bu aşamada ad ve adres bilgileri ile Karşıyaka Belediyesi’nden ya da muhtarlıklardan edinilecek mahalle kodunu giren vatandaşlar, dijital komşuluk ağına katılmış olacak. Üyeler bu sayede komşularıyla iletişimde kalırken; paylaşma, sosyalleşme ve yardımlaşma imkanı bulacak.

BELEDİYE İLE HIZLI İLETİŞİM

Karşıyaka Belediyesi de aktif katılımcı olarak uygulamada yer alacak. Böylece mahallelilerin kuruma erişimi kolaylaşırken, sorunlara daha hızlı ve etkin şekilde müdahale edilebilecek. Belediye, iletişim ağında yaklaşan etkinliklerinin duyurularını da yapacak, ilerleyen süreçte kente ve hizmetlere yönelik anketler gerçekleştirecek.

UYGULAMA NE İÇİN KULLANILABİLİR?

● Komşuları daha iyi tanımak ve güven içerisinde iletişim kurmak için,

● Komşulara yardım etmek ve mahallede gönüllülük faaliyetleri düzenlemek için,

● Merdiven, matkap veya ihtiyaç duyulan herhangi bir şeyi ödünç almak için,

● Kayıp kedi ya da köpek duyurusu yapmak için,

● İyi bir tesisatçı ya da referansı güvenilir bir bebek bakıcısı bulmak için,

● Yol çalışmaları ya da trafik problemlerini tartışmak için,

● İkinci el eşya satışı ya da ortak etkinlik duyurusu için…

Kaynak: (BYZHA) – Beyaz Haber Ajansı

Dijital Komşuluk Uygulaması Türkiye’de İlk Kez Karşıyaka’da yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.