VakıfBank Kültür Yayınları (VBKY) insan ve toplum kitaplığı, Elyesa Koytak’ın kaleme aldığı “Kendini Yazan Habitus” ile genişlemeye devam ediyor. Cemal Süreya özelinde İkinci Yeni denilen şiir tarzının nasıl doğduğu sosyolojik açıdan inceleyen bu kitap, aynı zamanda habitus ve eser arasındaki karşılıklı şekillenme süreçlerini birlikte okumayı teklif eden yeni bir teorik zemin sunuyor. Bu kapsamlı çalışma, Süreya’nın 1950’ler boyunca yazdığı şiirlerle toplumsal deneyimi arasında mekik dokurken; şairi dönemin politik ve kültürel iklimine, diğer şairlerle girdiği ilişkilere yerleştiriyor. Mülkiye öğrencilerinin sosyal profilinden şiirdeki söz sanatlarına kadar farklı gerçeklik boyutlarını bir araya getiren kitap, toplumsal eylem olarak şiirin sosyopolitik belirlenimlere karşı kendini yazma yolu olabileceğini gösteriyor. Böylece, günümüz sosyolojisinde yaygın olan habitus kavramını da yeniden ele alarak ufuk açıcı bir inceleme ortaya koyuyor. “Şiir sosyolojik bir gözle açıklanabilir mi?”, “Yeni bir şiirin doğuşu sadece poetik tartışma ve ayrışmaların sonucu mudur?”, “Şiirin en kapalı ve öznel taraflarında toplumun etkisini nasıl görebiliriz?” gibi sorularının izini süren “Kendini Yazan Habitus”, sadece sosyal bilimcilerin ve edebiyat uzmanlarının değil, şiire ve Cemal Süreya’ya ilgi duyan herkesin ilgisini çekecek bir çalışma. 

 Kitaptan:

“Bu kitap şiirin doğuşunu insani bir seviyede incelemeyi amaç­lıyor. İnsani seviye veya düzlem, insanın her şartta ünsiyet, iliş­ki, irtibat içinde oluşuna; kendi başına olmadığına işaret eder. Sosyolojinin kökeninde bulunan socius takip eden, eşlik eden anlamına gelir. Bu nedenle insanı toplumsal açıdan görmek ona eşlik eden, irtibat hâlinde olduğu gerçeklikleri araştırmanın mer­kezine almak demektir. Şiirin doğuşunu tam olarak insan oluşla açıklamak gerektiğinde devreye giren sosyolojik açıklama, meta­fizik açıklama gibi şiiri başka bir şeyin, ilhamın açıklanamaz so­nucuna indirgemek yerine, şiire dışsal ama irtibatlı fenomenlerle şiir metni arasındaki ilişkiselliği kurmayı hedefler ve böylece, her bilimsel faaliyetin nesnesinin nasıl oluştuğunu açıklamakla mu­kayyet olmasından dolayı, bir poèmologie yahut şiirbilimi hâlini alabilir. Kısacası sosyoloji şiiri ilhamdan çok insan eseri kabul eden ve açıklayan bilimsel yollardan biri olabilir.”

Yazar Hakkında;

1989 İstanbul. Galatasaray Lisesinden mezun oldu. Sosyoloji lisans eğitimini Galatasaray Üniversitesinde, yüksek lisans eğitimini Boğaziçi Üniversitesinde tamamladı. İstanbul Medeniyet Üniversitesinde hazırladığı doktora tezi Mesleğin Dönüşümü: Hekimler ve Avukatlar adıyla kitaplaştı ve 2023’te TÜBA TESEP ödülünü kazandı. Meslekler, elitler, sosyal tabakalaşma ve eşitsizlik konularında araştırmalarını sürdürmektedir. İki şiir kitabının yanı sıra (Hicretsizlik, 2015; Bütün Nehirler Bizimdir, 2020), bir eleştiri kitabı vardır (Anlamın Kıyameti: Modern Türk Şiiri Üzerine Denemeler, 2017). Fayrap dergisinin editörlüğünü yürütmüş olan Koytak ayrıca Ezra Pound’un üç şiir kitabını tercüme etmiştir. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Sosyoloji Bölümünde görev yapmaktadır.

KÜNYE

Yayınevi: VBKY

Kategori: İnsan ve Toplum 

Yazar: Elyesa Koytak

Kitap Editörü: Muhammed Fazıl Baş

Kitabın adı: Kendini Yazan Habitus 

Proje Editörü: Mesut Bostan

Son Okuma: Büşranur Hazar  

Sayfa Uygulama ve Kapak: Yümna Sarıkaya   

Sayfa sayısı: 156

Cemal Süreya şiirinin sosyolojisi bu kitapta: “Kendini Yazan Habitus” yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

VBKY’nin iktisat kitaplığı, siyaset ve düşünce tarihçisi Michael Sonenscher’in yazdığı ve M. Murtaza Özeren’in Türkçeye çevirdiği “Kapitalizm” adlı eserle genişlemeye devam ediyor. Sonenscher, kitapta kapitalizmin her zaman bugünkü anlamına mı geldiği, zaman içinde nasıl bir dönüşüm geçirdiği ve günümüzdeki siyasi ve iktisadi tartışmaları anlamak için neden önemli olduğu gibi soruların izini sürerek kapitalizm kavramının soy kütüğünü araştırıyor, kelimenin ardındaki unutulmuş hikâyeyi gün yüzüne çıkarıyor. Sonenscher, analizine kapitalizmden önce var olan ve temelini “iş bölümü” ilkesinin oluşturduğu “ticari toplum” kavramıyla başlıyor. Yazar, bu daha eski kavramın kökenleri başlangıçta kamu borçları ve savaş finansmanı gibi bambaşka meselelere dayanan “kapitalizm” ile zamanla nasıl birleştiğini ve nasıl dönüştüğünü inceliyor. Kitap, ticari toplum tartışmalarının sermaye mülkiyetini merkeze alan kapitalizm kavramı tarafından nasıl yutulduğunu ve bu sürecin modern iktisadi ve siyasi düşünceyi nasıl şekillendirdiğini ortaya koyuyor. Bu entelektüel yolculukta Sonenscher, Adam Smith’ten Karl Marx’a, David Ricardo’dan Louis Blanc ve Louis de Bonald gibi Fransız düşünürlerine uzanan geniş bir düşünce haritasını okuyucuya sunuyor.

Kitaptan:

“Kapitalizm, yirmi birinci yüzyıla ait bir anlam yüküne sahip olan on dokuzuncu yüzyıldan kalma bir sözcüktür. Tanımlanması hâlâ oldukça zor olsa da, görülmesi hâlâ son derece kolaydır. Açık ve anlaşılmaz olanın birbirine karışmış olmasının bir sebebi de kelimenin kap­sadığı konuların çeşitliliğidir. Kapitalizm elbette sermayeyi/kapi­tali gerekli kılar, ancak kapitalistleri de gerektirdiği o kadar açık değildir; örneğin bunun yerine örgütlenmiş şirketler, yönetici hiyerarşileri, maaşlı çalışanlar, çok sayıda tüketici, sınırlı sorum­luluk, anonim şirket hisseleri, finansal hizmetler, rekabetçi piya­salar ve bürokratik devletler gibi unsurlar da söz konusu olabilir. Kapitalizm aynı zamanda endüstriyel örgütlenmeyi, teknik uz­manlaşmayı ve iş bölümünü de gerektiriyor gibi görünmektedir, ancak piyasaları, fiyatları, kârları ve temettüleri de gerektirdiği o kadar açık değildir. Son olarak, kapitalizm üreticileri, ürünleri ve süreçleri gerektiriyor gibi görünmektedir, ancak aynı zamanda baskı, sınıflar ve çatışmayı da gerektirdiği o kadar açık değildir. Bazen bunların hepsine ihtiyaç duyuyor gibi görünse de, hiçbir zaman hepsini aynı anda istememiş ya da hepsi aynı anda ve aynı yerde sabit ve belirlenmiş bir şeye oturmamış gibi görünüyor. Ka­pitalizmin, ister araba ister para üretmek olsun, bir şeyler üret­mekle bir ilgisi olduğu açıktır, ancak kapitalizmin kendisi üretil­miş hazır bir şey değildir.”

Yazar Hakkında;

Siyaset düşüncesi tarihi ile Fransız ve Avrupa tarihi alanlarındaki çalışmalarıyla tanınan Michael Sonenscher, Cambridge King’s College üyesidir. Burada uzun yıllar Tarih Çalışmaları Direktörü olarak görev yapmış olup, emekliliğinden sonra da akademik çalışmalarını sürdürmektedir. Başlıca eserleri arasında Before the Deluge: Public Debt, Inequality, and the Intellectual Origins of the French Revolution ve Sans-Culottes: An Eighteenth-Century Emblem in the French Revolution bulunmaktadır. Yazarın son kitabı After Kant The Romans, the Germans, and the Moderns in the History of Political Thought ise 2023’te Princeton University Press tarafından yayımlanmıştır.

KÜNYE

Yayınevi: VBKY

Kategori: İktisat         

Yazan: Michael Sonenscher   

Kitabın adı: Kapitalizm

Kitap Editörü: Feyzullah Yılmaz    

Proje Editörü ve Son Okuma: Mustafa Sacid Öztürk  

Kapak ve Sayfa Uygulama: Faruk Özcan     

Türkçesi: M. Murtaza Özeren 

Sayfa sayısı: 176

Kapitalizm kavramının tarihi, dönüşümü, dünü ve bugünü bu kitapta yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

“DÜNYALILAR” ÜZERİNE BİR KİTAP

Söyleşinin moderatörlüğünü yapan BBSO Danışmanı Ulaş Bayraktar, kitabın geniş bir merak yelpazesinin ve sıkı bir araştırmanın ürünü olduğunu belirterek; “Özgür Mumcu’nun şairliği, muzipliği, merakı ve bir de gazeteciliği vardır. İlk kitabı Barış Makinesi idi. O kitabı bir şair köşe yazarının romanı olarak tanımlamıştım. O kitapta bir köşe yazarının hızı ile bir şairin yeteneği buluşmuştu. Bu kitapta da bence onun meraklı, akademisyen tarafı öne çıktı. Kitapta Özgür Mumcu’nun ne kadar çok araştırma yaptığı, neler okuduğu ortaya çıkıyor. Amazonlardan Boğaz kıyılarına, dini tarikatlardan uluslararası ilişkilere kadar merakını ne kadar derinleştirdiğini bu kitapta görüyorsunuz” dedi.

MUMCU: “ASIL AMACIM DÜNYALILARI ANLATMAKTI”

Uzaylıları, dünyanın mevcut durumunu anlatmak için bir metafor olarak seçtiğini belirten Özgür Mumcu “Kitapta benim asıl amacım uzaylıları anlatmaktan çok uzaylılar gelince dünyalıların ne yaptığını anlatmaktı. O yüzden kitabın adını ‘Dünyalılar’ koydum. Kitabı yazarken fikir egzersizleri yapma fırsatı buldum. Uzaylılar dünyaya gelse en ideal iletişim sistemi ne olurdu, nasıl karşılanırdı sorusunun cevabını da bulmaya çalıştım” dedi.

“KATILIMCI PROFİLİ ÇOK RENKLİ VE KAPSAYICI”

Başka Bir Siyaset Okulu’na uzun yıllardır katıldığını söyleyen Özgür Mumcu; “Başka Bir Siyaset Okulu benim çok önemsediğim ve çok olumlu baktığım bir etkinlik. Gelen öğrencilerin çeşitli alanlarda siyaset konusunda ve dünyadaki olan bitenler hakkında kapsamlı bir görüş elde etmeleri bakımından önemli buluyorum. Katılımcı profilini de çok renkli ve kapsayıcı buluyorum. Yıllarca üniversitelerde ders verdim. Öğrencilerden öğreneceğimiz çok şey olduğunu düşünüyorum” diye konuştu. Efes Selçuk’un kendine ait bir kimliği olduğunu vurgulayan Mumcu, kentin dokusunun korunmuş olmasından duyduğu memnuniyeti dile getirdi.

BAŞKAN SENGEL: “CESARETLİ DAVRANMAYA DEVAM EDECEĞİZ”

Efes Selçuk Belediye Başkanı Filiz Ceritoğlu Sengel, Özgür Mumcu’ya teşekkür ederek; “Bir şeyleri yeniden yapmak ve hiç yapılmamışı denemek cesaret ister. Biraz önce dediniz ya, şu anda muhalif partilerde bu görevleri, meslekleri ifa etmek de cesaret ister. Cesaretli davranmaya devam edeceğiz. Elinize, emeğinize sağlık. Bizi onurlandırmanızın ikincisidir bu. Başka Bir Siyaset Okulu bizim için çok önemli. Dediğiniz gibi ‘herkes farklı, herkes eşit’” dedi.

Söyleşinin sonunda Yazar Özgür Mumcu “Dünyalılar” adlı kitabını okurları için imzaladı.

Özgür Mumcu Efes Selçuklularla buluştu: Başkan Sengel’den cesaret mesajı! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

VBKY’nin klasik kitaplığı, Mehmet Korkmaz’ın kaleme aldığı “Bir Osmanlı Paşasının Portresi” eseriyle genişlemeye devam ediyor. Kaptan-ı Derya Mahmud Paşa’nın oğlu Ahmed Râtib, Bahriye Mektebi’ndeki başarısıyla babasının izinden gidiyor. II. Abdülhamid’in tahta çıkışıyla birlikte sarayın bendegân zümresine katılıyor. Kısa sürede padişahın güvenini kazanarak önce bahriye nazırı, ardından Osmanlı’nın stratejik vilayetlerinden Hicaz’a vali olarak atanıyor. On beş yıl gibi uzun bir süre görev yaptığı bu vilayette Mekke emirleri, bedevi şeyhleri ve merkezî hükümetle karmaşık ilişkiler kuruyor. Bu ilişkiler Ahmed Râtib Paşa’yı hem güçlü bir idareciye hem de çeşitli eleştirilerin odağına dönüştürüyor. Ahmed Râtib Paşa’nın yaşamını merkeze alan bu eser, geç dönem Osmanlı bürokrasisini, merkez-taşra ilişkilerini, hilafet siyasetiyle şekillenen Hicaz idaresini ve dönemin dış politika gerilimlerini gözler önüne seriyor. İngiliz nüfuzu karşısında Mekke emirleriyle kurulan kırılgan ittifaklar, hac organizasyonları, demiryolu projeleri, telgraf hattı tartışmaları ve İttihad-ı İslâm siyasetinin Hicaz’daki yansımaları, Paşa’nın görev süresinde İmparatorluğun karşılaştığı yapısal sorunların birer izdüşümünü oluşturuyor. “Bir Osmanlı Paşasının Portresi: Hicaz Valisi Ahmed Râtib Paşa (1846-1913)”, titizlikle derlenen arşiv belgeleri, hatıratlar ve dönemin basın kaynaklarıyla örülen bir biyografi olarak yalnızca bir valinin değil, bir dönemin hikâyesini anlatıyor.

Kitaptan:

“Ahmed Râtib Paşa’nın saraya oldukça yakın olmasına ve üst düzey vazifelerde bulunmasına rağmen mevcut literatürümüzde onun hakkında malumat bulabilmek neredeyse imkânsızdır. Ona dair müstakil çalışma bir yana ansiklopedi maddesi dahi mevcut değildir. Esasında paşanın adına ilk rastlamam ve hakkında bir çalışma yapma fikri onun bahriye nazırlığında hem selefi hem de halefi olan Hasan Hüsnü Paşa’ya dair “Bahriyede Bir Ömür: Sultan II. Abdülhamid’in Bahriye Nâzırı Hasan Hüsnü Paşa” adlı eseri hazırlarken ortaya çıktı. Hasan Hüsnü Paşa’nın uzun sürecek bahriye nazırlığından önce Ahmed Râtib Paşa’nın oldukça kısa bir süre (2 gün) nazır olarak görev yapması fakat sonrasında bir bahriye müşiri olmasına rağmen bahriye kayıtlarında ismine neredeyse hiç rastlanmaması bir merak konusuydu. Nitekim bu çalışmada görüleceği üzere sonraki süreçte kendisinin Teftiş-i Askerî Umumi Komisyonunda ve Hicaz Valiliğinde görevlendirilmesi gibi farklı sebeplerle âdeta bahriye ile bağı kopmuştur. Bu çalışmada Ahmed Râtib Paşa’nın merak edilen hayat hikâyesinin ortaya çıkarılmasının yanında Mekke ve Medine gibi kutsal beldeleri bünyesinde barındıran Hicaz Vilayeti’nin askerî ve mülki idaresindeki icraatı, merkez-taşra arasındaki siyasi ve idari ilişkileri, Hicaz’da önemli nüfuza sahip Mekke emirleri, bedevilerin ileri gelenleri ve meşâyihle (şeyhlerle) münasebetleri araştırılmıştır. Aynı zamanda Müslümanların halifesi olan ve saltanatı döneminde bu nüfuzunu etkin olarak kullanan II. Abdülhamid’in ve Osmanlı hükûmetlerinin bölgeye olan ilgisi de valinin çalışmaları kapsamında değerlendirilmiştir.” 

Yazar Hakkında; 

İstanbul Üniversitesi Arşivcilik Bölümünden mezun oldu. Askerlik görevini Millî Savunma Bakanlığında yedek subay olarak ifa ettikten sonra ATASE Arşivi ile Deniz Müzesi Arşivinde uzman olarak çalıştı. Mimar Sinan Üniversitesi Tarih Bölümü’nde yüksek lisans tezini (2012) ve İstanbul Üniversitesi Yakınçağ Ana Bilim Dalında doktora çalışmalarını tamamladı (2018). Hâlen doçent olarak görev yaptığı Millî Savunma Üniversitesi Deniz Harp Enstitüsünde çalışmaktadır. Basra Körfezi’nde Osmanlı Denizcilik Faaliyetleri 1847-1914 (2021); Bahriyede Bir Ömür Sultan II. Abdülhamid’in Bahriye Nâzırı Hasan Hüsnü Paşa (2022); Çaka Bey’den Cumhuriyet’e Türk Denizcilik Tarihi (2022); Bahriye Mektebi’nde Bir Jön Türk: Muhiddin Atayiğit ve II. Abdülhamid Dönemi Bahriye Mektebi Hatıraları (2023) ve Ahmet Taşdemir ile birlikte hazırladığı Bükreş’te 20 Yıl: Şevket Turgut Paşa ve Romanya Ataşemiliterliği Raporları (2024) adlı kitapları vardır.  

KÜNYE

Yayınevi: VBKY

Kitabın adı: Bir Osmanlı Paşasının Portresi: Hicaz Valisi Ahmed Râtib Paşa (1846-1913)

Yazar: Mehmet Korkmaz

Kategori: Tarih

Kitap Editörü: Hasan Ali Çakmak  

Kapak ve Sayfa Uygulama: Faruk Özcan

Son Okuma: Mustafa Sacid Öztürk

Proje Editörü: Dr. Mehmet Yılmaz Akbulut

Sayfa Sayısı: 300

Osmanlı’nın gizemli paşası Ahmed Râtib Paşa’ya dair her şey bu kitapta: “Bir Osmanlı Paşasının Portresi” yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.