Uykuyu İyileştiren Hayatını İyileştiriyor!

Uyku kalitesinin iyileştirilmesinin yalnızca daha iyi bir uyku anlamına gelmediğini belirten Acıbadem Life Beslenme ve Diyet Uzmanı Belinda İrem Ardal, “Kaliteli uykunun sağlanmasıyla birlikte kronik ağrıların azalabildiği, depresyon ve kaygı belirtilerinin gerileyebildiği, migren ataklarının daha seyrek görülebildiği ve metabolik sağlığın olumlu yönde etkilenebildiği gösteriliyor. Özellikle insülin direnci olan bireylerde uyku düzeninin iyileşmesiyle insülin duyarlılığının artabildiği, iştah kontrolünün dengelenebildiği ve uzun vadede tip 2 diyabet ile obezite riskinin azaltılabildiği belirtiliyor. Bu noktada beslenme alışkanlıkları kritik bir rol üstleniyor. Tüketilen besinlerin içerdiği biyoaktif bileşenler, melatonin üretiminin düzenlenmesinden gece boyunca kan şekeri dengesinin korunmasına ve beyin aktivitesinin desteklenmesine kadar pek çok mekanizma üzerinden uyku kalitesini doğrudan etkileyebiliyor” ifadelerini kullanıyor. 

Uyku Kalitesini Bozan 5 Kritik Beslenme Hatası

“Uyku kalitesini etkileyen en önemli ancak çoğu zaman göz ardı edilen faktörlerden biri, gün içinde ve özellikle akşam saatlerinde yapılan beslenme tercihleridir” diyen Beslenme ve Diyet Uzmanı, uyku kalitesini doğrudan etkileyen en yaygın beslenme hatalarını sıralıyor:

• Geç saatlerde kafein tüketmek: Kahve, çay ve diğer kafein içeren içecekler sinir sistemini uyararak uykuya dalış süresini uzatabilir ve derin uyku evrelerini kısaltabilir. Kafeinin uyku üzerine etkilerinin incelendiği bir çalışmada; kafein tüketiminden sonra, toplam uyku süresinde 2 saatlik azalma görüldüğü gözlemlenmiştir.
• Akşam saatlerinde ağır ve geç yemek yemek: Sindirimi zor ve yüksek kalorili öğünler, gece boyunca metabolizmanın aktif kalmasına neden olarak vücudun dinlenme sürecini sekteye uğratabilir.
• Rafine karbonhidrat ağırlıklı beslenmek: Yapılan çalışmalarda hem gün içinde, hem uyku öncesinde basit şeker ve rafine karbonhidrat, glikoz, fruktoz tüketen bireylerin daha yüzeysel uykuya sahip oldukları, sabah yorgun uyandıkları görülmüştür.
• Uyku kalitesini destekleyen mikro besinleri yetersiz almak: Magnezyum, triptofan ve B vitaminleri gibi besin öğelerinin eksikliği, uyku düzenini sağlayan hormonların üretimini olumsuz etkileyebilir.
• Düzensiz ve biyolojik ritme uygun olmayan beslenme alışkanlıkları: Gün içinde düzensiz öğün saatleri ve geç saatlerde beslenme, vücudun doğal sirkadiyen ritmini bozarak uyku kalitesini düşürebilir.

Uyku Kaynağı Besinler

• Melatonin ve Serotonin kaynakları: Uyku kalitesini destekleyen en önemli biyolojik mekanizmalardan birinin melatonin hormonu olduğunu belirten Acıbadem Life Beslenme ve Diyet Uzmanı Belinda İrem Ardal, “Vücudun doğal ritmini düzenleyen melatonin hormonudur. Melatonin, mutluluk ve denge hormonu olarak bilinen serotoninden, serotonin ise triptofan adlı bir amino asitten sentezlenir. Bu nedenle, günlük beslenmede bu biyolojik döngüyü destekleyen besinlere yer vermek, daha kolay uykuya dalmayı ve gece boyunca kesintisiz bir uyku sürecini destekleyebilir. Et, balık, yumurta, kemik suyu, nohut ve susam gibi protein kaynakları, bu süreci destekleyerek uyku kalitesinin artmasına katkı sağlayabilir. Bununla birlikte çilek, nar, kivi, badem, ceviz, brokoli ve mantar gibi melatonin içeriği yüksek besinler, antioksidan etkileri ve biyolojik ritim üzerindeki düzenleyici rolleri sayesinde uyku düzeninin korunmasına yardımcı olabilir” diyor. 
• Vitamin kaynakları: Serotonin ve melatonin metabolizmasının sağlıklı şekilde devam edebilmesi için folik asit ile B3 ve B6 vitaminlerinin de kritik rol oynadığını ifade eden Beslenme ve Diyet Uzmanı Belinda İrem Ardal, “Yeşil yapraklı sebzeler, baklagiller, yumurta, balık, kabak çekirdeği, kuruyemişler ve muz gibi besinler, sinir sistemi ve hormon dengesi üzerinden uyku kalitesini destekleyen önemli mikro besin öğeleri içerir. Aynı şekilde magnezyum eksikliği, melatonin üretimini olumsuz etkileyerek uyku bölünmelerine neden olabilir. Yeşillikler, tohumlar, balık, meyveler ve aromatik bitkiler magnezyum açısından zengin kaynaklar arasında yer alır” diyor. 
• Amino asit kaynakları: Bazı amino asitlerin uyku kalitesi üzerinde doğrudan etkili olduğunu belirten Beslenme ve Diyet Uzmanı Belinda İrem Ardal, “Arjinin, büyüme hormonunun salgılanmasını destekleyerek gece boyunca gerçekleşen onarım süreçlerine katkı sağlarken; kırmızı et, balık, yumurta ve baklagiller bu amino asidin önemli kaynaklarıdır. Glisin ise sinir sistemini sakinleştirici etkisiyle uykuya geçişi kolaylaştırabilir ve daha derin bir uyku sürecini destekleyebilir” ifadelerini kullanıyor. 

“Bunların yanı sıra mor ve koyu renkli meyve ve sebzelerde bulunan antosiyanin gibi güçlü antioksidanlar ile maydanoz, kereviz, nane ve turunçgillerde bulunan apigenin gibi flavonoidler, hücresel düzeyde koruyucu etkiler göstererek uyku kalitesini artırmaya katkı sağlayabilir” diyen Acıbadem Life Beslenme ve Diyet Uzmanı Belinda İrem Ardal bu bileşenlerin düzenli olarak beslenmeye eklenmesinin biyolojik ritmi desteklediğini ve vücudun gece boyunca kendini daha etkin şekilde yenilemesine yardımcı olabileceğini belirtiyor. 

Uyku Kalitenizi Sessizce Sabote Eden 5 Beslenme Hatası yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

İzmir Büyükşehir Belediyesi İZSU Genel Müdürlüğü, Nisan 2025’ten bu yana hayata geçirdiği önleyici ve planlı uygulamalarla İzmir’de günlük içme suyu ihtiyacının yüzde 28’ini, yeni bir kaynak yaratılmadan mevcut sistemin daha verimli kullanılmasıyla karşılıyor. İZSU, kentte etkisini artıran kuraklığa karşı kısa, orta ve uzun vadeli su yönetimi planını da eş zamanlı olarak yürütüyor. Bu kapsamda bulut tohumlama, Tahtalı Barajı’ndaki ölü hacmin değerlendirilmesi ve deniz suyu arıtma tesisi kurulması gibi yöntemler, İzmir’in susuz kalmaması için hazırlanan çok katmanlı planın başlıkları arasında yer alıyor.

Bulut tohumlama değerlendiriliyor

Kamuoyunda sıkça gündeme gelen bulut tohumlama yöntemi, İZSU Genel Müdürlüğü’nün üzerinde çalıştığı alternatif uygulamalar arasında yer alıyor. Yöntem, yağış potansiyeli bulunan bulutlardan düşen yağmur miktarının artırılmasını amaçlayan destekleyici bir uygulama olarak değerlendiriliyor. İZSU tarafından hazırlanan teknik raporlar, üniversitelerin bilimsel görüşleriyle birlikte Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na iletilirken, Bakanlıkla yürütülen süreç devam ediyor.

Tahtalı Barajı’nın “ölü hacmi” kullanılabilecek

İzmir’in en önemli içme suyu kaynaklarından Tahtalı Barajı’nda, su alma pompalarına uzak olması nedeniyle “ölü hacim” olarak adlandırılan bölümdeki suyun, acil durumlarda sınırlı ve kontrollü biçimde kullanılması planlanıyor. Bu yönteme ilişkin hazırlıkların sürdüğü, yağışlı mevsimde barajda toplanacak su miktarına göre sistemin hazırda tutulacağı belirtildi. Öte yandan aynı yöntem, Gördes Barajı’nda da uygulandı. Son yedi ayda ölü hacimden saniyede ortalama 968 litre içme suyu alınarak İzmir’e ulaştırıldı.

Deniz suyu arıtma tesisi için yer belirlendi

İZSU’nun orta ve uzun vadeli planları arasında deniz suyu arıtma tesisi de yer alıyor. Bu kapsamda Seferihisar Ahmetbeyli’de yapılması planlanan tesis için hazırlık çalışmaları sürüyor. İlgili kamu kurumlarından görüş ve izinlerin alınmasına yönelik gerekli yazışmaların yapıldığı bildirildi.

Yeraltı suyu, barajlar ve tasarruf birlikte yürütülüyor

Ülke genelinde olduğu gibi İzmir’de de etkisini hissettiren kuraklık nedeniyle kentin ana içme suyu kaynağı Tahtalı Barajı’na gelen su miktarındaki ciddi düşüş yaşandı. 2021 yılında baraja yıllık 150 milyon metreküp su gelirken, bu miktar 2022’de 83 milyon metreküpe, 2023’te 47 milyon metreküpe, 2024’te 42 milyon metreküpe, 2025’te ise yalnızca 28 milyon metreküpe geriledi. Ortaya çıkan bu tablo, kısa vadeli önlemlerin neden hayati önem taşıdığını gözler önüne serdi. Yalnızca yeni kaynaklara odaklanmak yerine mevcut kaynakların korunmasına yönelik çalışmalarını da sürdüren İZSU Genel Müdürlüğü, hayata geçirilen uygulamalar sayesinde kentin su ihtiyacının yüzde 28’ini karşılamayı başardı. Altyapı yenileme, aktif kaçak tespiti ve basınç yönetimi çalışmaları sonucunda İzmir kent merkezinde kayıp-kaçak oranı yüzde 27,17’den yüzde 24,80’e düşürüldü. Sadece bir yıl içinde sağlanan yüzde 2,37’lik bu düşüş, yaklaşık 5,6 milyon metreküp suyun sistemde kalmasını sağladı. Elde edilen tasarruf miktarı, on binlerce hanenin yıllık su ihtiyacına karşılık geliyor.

Kuyular yenilendi, saniyede 1.400 litreye yakın ek su sağlandı

Yer altı su kaynaklarının daha verimli kullanılması amacıyla kent genelinde çok sayıda kuyu yenilenerek devreye alındı. Göksu, Sarıkız ve Menemen bölgelerinde yenilenen kuyulardan  saniyede toplam 1.016 litre su sağlandı. Halkapınar’da yenilenen kuyular ve yapılan yeni depo yatırımlarıyla ise saniyede 375 litre ek kapasite elde edildi. Bu çalışmalarla bugüne kadar sisteme kazandırılan ilave su miktarı yaklaşık 7,8 milyon metreküpe ulaştı.

8 ayda 14,2 milyon metreküp su tasarruf

Aliağa’daki Güzelhisar Barajı için 20 yıldır kullanılmayan isale hattı yenilendi, yeni pompalar devreye alındı. Barajdan kente saniyede 640 litre su iletilmeye başlandı. Bu miktar, İzmir’in günlük su ihtiyacının yaklaşık yüzde 8,5’ini karşılıyor. Temmuz 2025 itibarıyla barajdan alınan toplam su miktarı 8,4 milyon metreküpe ulaştı. Gece planlı su kesintileri, park ve bahçe aboneliklerinin iptali ile kademe sisteminin uygulanması sayesinde ise son 8 ayda toplam 14,2 milyon metreküp su tasarrufu sağlandı.

İZSU’dan susuzluğa karşı üç aşamalı plan yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

 Türkiye’nin sadece temiz ve yenilenebilir kaynaklardan elektrik üreten öncü şirketlerinden Akfen Yenilenebilir Enerji, yatırımlarına hız kesmeden devam ediyor. Şirketin %100 bağlı ortaklıkları Derbent Enerji ve İmbat Enerji tarafından yürütülen kapasite artış projelerinin devreye girmesiyle toplam kurulu güç 828 MW’a ulaştı.

Çanakkale’nin Lapseki ilçesinde Derbent Enerji Üretim Pazarlama İthalat ve İhracat A.Ş. tarafından hayata geçirilen ve 9,6 MW ek kapasite sağlayan Üçpınar RES kapasite artışı ile Osmaniye’nin Bahçe ilçesinde İmbat Enerji A.Ş. tarafından tamamlanan 9,6 MW’lık Sarıtepe RES kapasite artışı, T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından yapılan geçici kabulün ardından ticari üretime başladı.

2025 YILI SONUNDA 887 MW’A ÇIKACAK

Bu gelişmeyle birlikte, Akfen Yenilenebilir Enerji’nin 1. aşama yatırım programındaki 85,3 MW hibrit GES projesi ile 43,2 MW RES kapasite artış projesi tamamlandı. Böylece şirketin yalnızca yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı santrallerinin toplam kurulu gücü 828 MW seviyesine çıktı.

Akfen Yenilenebilir Enerji, devam eden RES kapasite artış projelerini 2025 yılı sonuna kadar tamamlayarak toplamda 887 MW kurulu güce ulaşmayı planlıyor.

Bu stratejik adımlar, şirketin Türkiye’nin enerji dönüşümünde sadece temiz ve yenilenebilir kaynaklara dayalı üretim vizyonunu güçlendirirken, ülkenin enerji bağımsızlığına ve sürdürülebilir kalkınmasına da katkı sunmayı amaçlıyor.

Akfen Yenilenebilir Enerji Hakkında:

Akfen Holding, temellerini 2007 yılında attığı Akfen Yenilenebilir Enerji A.Ş. bünyesinde tamamı yerli ve yenilenebilir kaynaklardan oluşan, sürdürülebilir enerjiye yatırım yapan Türkiye’nin ilk yenilenebilir enerji platformunu hayata geçirdi. 2016 yılında Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) ve Uluslararası Finans Kuruluşu’nun (IFC) şirkete ortak olarak katılmış olup,  18.01.2023 tarihinde gerçekleştirilen pay devri sonrasında Akfen Holding, Şirket’in paylarının tamamının sahibi oldu. Akfen Yenilenebilir Enerji’nin Türkiye’nin 18 ilinde her teknoloji için en uygun doğal kaynaklara sahip bölgelerde konumlandırılan tamamı yenilenebilir kaynaklardan oluşan ve kaynak bazında dengeli yaklaşık 828 MW gücündeki hidro, rüzgâr ve güneş elektrik üretim portföyü bulunuyor. Akfen Yenilenebilir Enerji’nin, Mart 2023’te gerçekleştirilen halka arz sonrasında, halka arz edilen şirket payları (toplam sermayenin %33,5’i) 16.03.2023 tarihinden itibaren Borsa İstanbul’da AKFYE kodu ile işlem görmeye başlamıştır.

Akfen Yenilenebilir Enerji, Tamamı Temiz Kaynaklardan Enerji Üretiminde 828 MW’lık Kurulu Güce Ulaştı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Rusya Devlet Nükleer Enerji Kuruluşu Rosatom ile Türkiye Cumhuriyeti Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’ndan heyetler, Mersin’de yapımı devam eden Akkuyu Nükleer Güç Santrali (NGS) inşaat sahasını ziyaret etti. 

Rosatom Genel Müdürü Aleksey Likhachev, Akkuyu NGS 1. Güç Ünitesi makine odasında incelemelerde bulunarak turbojeneratör statoru ekipmanının tasarımda öngörülen konuma yerleştirilmesi operasyonunu denetledi. Ziyaret kapsamında Rosatom başkanı ayrıca Akkuyu NGS inşaat sahasını gezerek proje yöneticileri ile de toplantı yaptı. 

Saha ziyaretine ilişkin konuşan Aleksey Likhachev, “Rosatom bugün dünyadaki en büyük nükleer santral inşaat projelerinden ikisini; Türkiye’deki Akkuyu NGS’yi ve Mısır’daki El-Dabaa NGS’yi hayata geçiriyor. Akkuyu NGS sahasındaki birinci ünitede son aşamaya gelindi. Çalışmalar programa tam olarak uygun bir şekilde yürütülüyor” ifadelerini kullandı.

Rosatom Genel Müdürü Likhachev şöyle devam etti: “1’inci ünitede inşaat işlerinin tamamlanma oranı %90’ın üzerinde. Ayrıca nükleer adanın tüm ekipmanları kuruldu. Türbin bölümünde ise statorun ve elektrik üretim sistemi tabanının kurulumu devam ediyor. Stator, nükleer güç santralinde en ağır donanım. Reaktör, nükleer güç santralinde kanı pompalayan kalbe benzetilebilir. Kan ise, santralin kasları olan türbin ve jeneratörü besler. Bu kaslar, Türkiye gibi büyük bir ülkenin toplam elektrik enerjisi ihtiyacının yüzde 10’unu karşılıyor olacak.” Akkuyu NGS’de personel yetiştirme sürecinin de hızlı bir şekilde ilerlediğini vurgulayan Likhachev, sahada ayrıca dünyanın en modern eğitim merkezlerinden birisinin hizmete açıldığını da sözlerine ekledi.

Likhachev’in ziyareti öncesinde inşaat ekipleri, turbojeneratör statorunu tasarımda öngörülen konuma kurmak için teknik açıdan karmaşık bir işlemi başarıyla gerçekleştirdi. Nükleer güç santrali ekipmanları arasında en ağır bileşen olarak bilinen yaklaşık 430 ton ağırlığında, 12 metre uzunluğunda ve 4,2 metre çapında olan turbojeneratör statoru, 1’inci Güç Ünitesinin türbin bölümünde kurulmak üzere depodan özel bir tekerlekli platform üzerinde taşındı. Ekipman, vinçsiz bir hidrolik donanım sistemi kullanılarak türbinin bulunduğu kota kaldırıldı. Kapsamlı işleme hazırlık aşamasında, türbin bölümü sıfır kot tabanı da güçlendirildi. Bu işlem için ayrıca 18 metreden yüksek özel kolonlar ve statorun kurulum yerine taşınmasına yardımcı olan bir ray hattı da kuruldu.

Nükleer güç santrallerinin kilit bölümlerinden biri olan makine odası veya türbin bölümünde, reaktör bölümünden gelen ısıtılmış buharın enerjisi mekanik enerjiye ve ardından da turbojeneratör aracılığı ile elektriğe dönüştürülüyor. Türbin bileşenlerinin montajıyla eş zamanlı olarak, Akkuyu NGS 1. Güç Ünitesi ünitesinin türbin bölümünde pompalar, boru hatları ve diğer ekipmanların montajı planlandığı şekilde yapılıyor.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Rosatom Genel Müdürü Aleksey Likhachev İle Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Akkuyu NGS Sahasında Bir Araya Geldi yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

AKKUYU NÜKLEER A.Ş. Genel Müdürü Anastasia Zoteeva, Likhachev ve Bayraktar’ın da katıldığı çalışma toplantısında nükleer santral inşaatının ilerleyişi hakkında bilgi verdi. Rosatom Genel Müdürü Likhachev, Bakan Bayraktar ile görüşmesinin ardından Akkuyu NGS sahasında inşaat ve montaj işleri yapan müteahhitlerin temsilcileriyle de buluştu. Türk ve Rus yetkililer sahada incelemelerde de bulundu. 

Türkiye’nin ilk nükleer güç santralinin inşaatının ilerleyişini değerlendiren Rosatom Genel Müdürü Aleksey Likhachev, inşaat çalışmalarının yoğunluğuna dikkati çekerek şunları söyledi: “Rus ve Türk ekiplerinin başarılı iş birliği sayesinde proje, dört güç ünitesinde de takvime uygun olarak devam ediyor. Bu yıl genel inşaat çalışmalarını bitiriyoruz ve ilk ünitede başlangıç aşamasına geçmeyi planlıyoruz. Önümüzdeki yıl fiziksel başlangıç aşamasına geçeceğimizi ve ilk elektrik üretiminin başlamasını umuyoruz. Rosatom her zaman taahhütlerini gerçekleştirmekte ve Rus ve Türk liderleri tarafından belirlenen görevleri eksiksiz olarak yerine getirmektedir.” 

Likhachev, Türkiye’deki ilk nükleer santral projesinin hayata geçirilmesinin iki ülke için büyük önem taşıdığını belirterek, şöyle devam etti: “Sadece Türkiye için yeni olan enerji sektörünün gelişimine değil, aynı zamanda bölgenin altyapısına da önemli bir katkıda bulunuyoruz. Bölgede yeni konutlar, modern otoyollar inşa ediliyor. Eğitim, tarım, otelcilik ve diğer birçok alan geliştiriliyor. Tüm bu etkiler bölge sakinleri tarafından halihazırda hissediliyor.”

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Rosatom Genel Müdürü Likhachev, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile Bir Araya Geldi yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.