En sevilen dijital banka olma hedefiyle ilerleyen ING Türkiye, masrafsız bankacılıkta öncü bir adım atarak ING Mobil üzerinden yurt içi para transferi ücretlerinde masrafları ve kredi kartı aidatını kaldırdı. Bu adımın müşterilerin refahına doğrudan katkı sağladığına inanan ING, günlük hayatın akışı içinde yapılan küçük harcamaların tüketicilerin algısı ve bütçesi üzerindeki etkisini inceleyen bir araştırma gerçekleştirdi.  Araştırma, günlük harcamalarda ve bankacılık işlemlerinde oluşan küçük tutarların görünmeyen masraflar haline geldiğini ortaya koyuyor. 

Küçük harcamalar günlük hayatın görünmeyen yükü

Araştırmaya göre, katılımcıların yüzde 93’ü son bir ayda plansız market alışverişi yaptığını belirtirken, yüzde 76’sı kahve/içecek satın aldığını, yüzde 71’i ise dışarıdan yemek siparişi verdiğini ifade ediyor. Bu kalemler arasında banka veya işlem ücretleri ise yüzde 63 ile dördüncü sırada yer alıyor. Bu harcamalar tek başına küçük görünse de birikerek bütçe üzerinde bir yük yaratıyor. Katılımcıların yüzde 51’i plansız market alışverişlerinin yüzde 45’i ise dışarıdan yemek harcamalarının ay sonunda yüksek bir tutara ulaştığını söylüyor. Yüzde 36 ise otomatik ödemeye koyup unuttuğu abonelikler olduğunu belirtiyor. Tasarruf refleksi olarak ise yüzde 41 ile en çok dışarıdan yemek siparişleri azaltılıyor. Araştırma, farkındalık tarafında önemli bir içgörü sunuyor; tüketicilerin yarısı yaptığı günlük küçük harcamalarının gerçek tutarını ancak ay sonunda fark ediyor, aynı tür harcamayı ne kadar sık yaptığını sonradan anlıyor ya da düzenli bir harcamanın arttığını geç fark ediyor. Bu tabloya göre küçük harcamalar görünmeyen masraflar haline geliyor. Araştırmaya göre küçük harcamalarla tasarruf etmek mümkün. Katılımcıların yarısı küçük harcamaların çoğundan tasarruf edilebileceğini düşünürken, yüzde 95’i bu tasarrufun toplam bütçeye katkı sağlayacağını ifade ediyor.

Masrafsızlık bankacılık temel beklenti haline geldi

Araştırma, bankacılık işlemlerinde oluşan küçük ücretlerin de tüketiciler üzerinde önemli bir etkisi olduğunu gösteriyor. Katılımcıların yüzde 63’ü son bir ayda banka/işlem ücreti ödediğini belirtirken, yaklaşık yarısı para transferi sırasında beklemediği bir ücretle karşılaştığını söylüyor. Ayrıca yüzde 62’si kredi kartının yıllık ücretini takip ediyor, yüzde 73’ü ise başka bankaya para transferi yaptığında veya başka bir bankanın ATM’sini kullandığında ödediği masrafa dikkat ediyor. Bu masraflar davranışı da doğrudan etkiliyor. Katılımcıların neredeyse yarısı bu masraflar nedeniyle bankasını değiştirdiğini belirtiyor. Ayrıca yüzde 64 ile çoğunluğu da masraflar nedeniyle banka değiştirmeye istekli.  Bu sonuçlar, bankacılıkta masrafsızlığın artık bir tercih değil, temel bir beklenti haline geldiğini ortaya koyuyor.

ING’den masrafsız bankacılıkta öncü adım

ING Türkiye, müşterilerinin finansal sağlığını desteklemek ve bu görünmeyen masrafları ortadan kaldırmak amacıyla kredi kartı aidatı ve ING Mobil üzerinden yurt içi para transferi ücretlerinde masrafları kaldırdı. ING müşterileri, EFT/havale/FAST işlemlerini ING Mobil üzerinden ücretsiz yapabilirken; aynı zamanda ING Dijital Kredi Kartı ve ING Light Kredi Kartı’nı aidat ödemeden, ING Bonus Kredi Kartı’nı ise her ay 5.000 TL harcamayla ücretsiz olarak kullanabiliyor. 

Her 3 kişiden 2’si masrafsızlık nedeniyle bankasını değiştirmeye istekli yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Çevrimiçi tehditlerin evrimi ve her neslin dijital dünyaya dahil olmasıyla birlikte, siber güvenlik alışkanlıkları artık her aile için yaşamın vazgeçilmez bir parçası haline geldi. Genellikle her ailede; abonelikleri yöneten, yeni cihazların kurulumunu yapan veya siber koruma süreçlerini planlayan bir ya da iki kişi “Aile Dijital Yöneticisi” rolünü üstleniyor. Kaspersky, modern ailelerin dijital dünyada güvende kalmak için ne gibi önlemler aldığını mercek altına alan kapsamlı bir anket gerçekleştirdi.

Kaspersky verilerine göre Türkiye’deki katılımcıların önemli bir bölümü, aile içinde siber güvenlik konusunda eğitici ve yönlendirici bir yaklaşım benimsiyor:

• Katılımcıların %35’i yaşlı aile bireyleri ve çocuklara düzenli olarak güvenli internet kullanımı konusunda rehberlik ediyor.
• %45’i aile üyelerine parola yöneticisi çözümleri kullanmalarını tavsiye ediyor.
• %54’ü çok faktörlü kimlik doğrulama (MFA) kullanımını teşvik ediyor.
• %45’i ise hem aile bireylerinin kullandığı cihazlarda hem de kritik çevrim içi hesaplarda gizlilik ayarlarını aktif olarak gözden geçirip düzenliyor.

Aile odaklı proaktif dijital korumanın önemine yönelik farkındalık artış gösterse de, güvenlik çözümlerinin uygulanması konusunda tablo aynı ölçüde güçlü görünmüyor. Katılımcıların %8’i aile bireylerini çevrim içi tehditlere karşı korumak adına hiçbir önlem almadığını belirtiyor.

Ebeveyn kontrolü uygulamalarına bakıldığında ise, 18 yaş altı çocuğu bulunan ailelerin %57’si çocuklarının çevrim içi aktivitelerini takip etmek ve güvence altına almak amacıyla bu çözümleri kullanıyor. Kaspersky Safe Kids gibi ebeveyn kontrolü çözümleri; çocukların uygunsuz içeriklere erişimini sınırlandırmanın yanı sıra belirli web siteleri ve uygulamalara erişimi kontrol etmeye, ekran sürelerini yönetmeye ve hatta konum takibi sayesinde fiziksel güvenliklerini artırmaya yardımcı oluyor.

Araştırmanın en dikkat çekici sonuçlarından biri ise katılımcıların %34’ünün (yaklaşık her 3 kişiden biri) tüm aile üyelerinin cihazlarına güvenlik yazılımı yüklemiş olması. Kaspersky uzmanları, güncel tehdit ekosisteminde siber suçluların hedefi haline gelen   mobil cihazların, tabletlerin ve bilgisayarların istisnasız kapsamlı bir siber koruma gerektirdiğinin altını çiziyor.

Kaspersky verilerine göre katılımcıların yalnızca %24’ü aile bireyleri adına yeni cihaz kurulumu gerçekleştiriyor. Oysa yeni cihaz kurulumu çoğu zaman siber güvenliğe katkı sağlayan bir adım olarak görülmese de, cihaz kullanılmaya başlanmadan önce alınacak bazı önlemler güvenliği önemli ölçüde artırabiliyor. Uzmanlar, örneğin yeni bir cihazın ilk kullanımından önce güvenlik çözümü yüklenmesini öneriyor. Böylece cihaz gizli tehditlere karşı taranabiliyor ve ilk internet kullanımı anından itibaren daha güvenli bir deneyim sağlanabiliyor. Bunun yanı sıra, gizlilik ayarlarının gözden geçirilmesi de kişisel verilerin uygulamalar ve hizmetlerle gereksiz şekilde paylaşılmasının önüne geçebiliyor.

Global ölçekte elde edilen bulgular ayrıca ileri yaş grubunun aile içi dijital güvenlik alışkanlıklarına daha sınırlı ölçüde dahil olduğunu gösteriyor. Dünya genelinde 55 yaş ve üzerindeki katılımcıların yaklaşık beşte biri (yüzde 21) ailelerini çevrim içi tehditlere karşı korumak adına hiçbir önlem almadığını belirtirken, yalnızca yüzde 24’ü aile bireylerinin cihazlarına güvenlik çözümü kuruyor. Bu yaş grubunda en yaygın güvenlik uygulaması ise parola yöneticileri olarak öne çıkıyor; katılımcıların yüzde 40’ı aile üyelerine parola yöneticisi kullanmalarını öneriyor

Kaspersky Teknik Uzmanı Brandon Muller konuyla ilgili şu değerlendirmede bulundu: “Günümüzde çok sayıda cihaz ve dijital servis kullanıyoruz. Çevrimiçi geçirilen her ek saat ve eklenen her yeni cihaz, siber suçlular için potansiyel birer giriş kapısı oluşturarak bizi daha geniş bir tehdit yelpazesine maruz bırakıyor. Ancak, her nesil bu hızlı değişimlere aynı kolaylıkla uyum sağlayamıyor. Bu nedenle, ailede birinin ‘Aile Dijital Yöneticisi’ rolünü üstlenmesi; özellikle çocukların ve yaşlıların siber tehditlerden korunması ve güvenilir çözümlerin kullanımı konusunda rehberlik edilmesi açısından kritik önem taşıyor.”

*Araştırma, Kaspersky’nin pazar araştırma merkezi tarafından Kasım 2025’te gerçekleştirildi. Arjantin, Şili, Çin, Almanya, Hindistan, Endonezya, İtalya, Malezya, Meksika, Suudi Arabistan, Güney Afrika, İspanya, Türkiye, Birleşik Krallık ve Birleşik Arap Emirlikleri olmak üzere 15 ülkeden toplam 3.000 kişi araştırmaya katıldı.

Kaspersky Araştırması: Türkiye’deki Ailelerin Sadece %34’ü Tüm Cihazlarını Siber Tehditlere Karşı Koruyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Epson’un gerçekleştirdiği araştırma yeni teknolojilere erişimin, geleceğin sınıflarını inşa etmek ve güçlü öğrenme çıktıları elde etmek için temel bir unsur olduğunu ortaya koyuyor. Araştırmaya katılanlar; daha yenilikçi, ilgi çekici, sürükleyici ve etkileşimli öğrenme ortamlarına duyulan ihtiyacın altını çiziyor. 

Hibrit eğitim yapısı etkili sonuçlar veriyor

Projektörler gibi dijital araçlar öğretimi ve iş birliğini güçlendiren çözümler olarak görülürken, basılı materyaller de önemini koruyor. Hem ebeveynler hem de öğretmenler basılı materyallerin daha derin okuma ve anlama sağladığını belirterek, geleceğin sınıflarının geleneksel öğrenme yöntemleri ile yenilikçi dijital platformların bir araya geldiği hibrit bir yapıda en etkili sonuçları vereceği görüşünü destekliyor.

Dijital platformlar sınıfların ayrılmaz parçası

Epson’un eğitim kurumlarındaki öğrenme yaklaşımlarının etkinliğine ilişkin öğretmen ve ebeveyn algısını ölçmek amacıyla gerçekleştirdiği araştırma sonuçlarına göre; katılımcıların %76’sı dijital platformların sınıfların ayrılmaz bir parçası olduğunu düşünüyor. Bununla birlikte, öğretmen ve ebeveynlerin önemli bir bölümü de basılı kaynakların daha derin okuma ve anlama becerilerini desteklemeye devam ettiğini vurguluyor. Katılımcıların yarıdan fazlası, basılı öğrenme materyallerinin daha güvenilir ve odaklanmayı kolaylaştıran bir öğrenme deneyimi sunduğunu ifade ederken, Orta Doğu’da bu görüşün en güçlü olduğu ülkeler %64 ile Suudi Arabistan ve %62 ile Birleşik Arap Emirlikleri oldu.

Dijital araçlar ile basılı materyallerin birlikte kullanılmasının önemi artıyor

Katılımcıların çoğunluğu (%59), okulların daha yenilikçi ve ilgi çekici öğretim yöntemleri kullanması gerektiğini belirtirken, büyük bir kesim de en yeni teknolojilere erişimin kritik önem taşıdığını belirtiyor. Veriler, dijital araçlar ile basılı materyallerin birlikte kullanılmasının günümüz eğitim ihtiyaçlarını daha iyi karşılayacağını gösteriyor.

Projektörler eğitimde verimliliği artırıyor

Tüm katılımcılar genelinde, %73’lük bir kesim projektörleri sınıflar için vazgeçilmez bir teknoloji olarak değerlendiriyor. Katılımcıların %67’si projektör kullanımının öğrenme sürecini zenginleştirdiğini, %63’ü öğrenilen içeriği daha akılda kalıcı hale getirdiğini ve %61’i öğrenci katılımını artırdığını belirtiyor. Ankete katılanların %60’ı ise projektörlerin yaratıcılık ve hayal gücünü tetikleme potansiyelini en önemli fayda olarak görüyor. 

Türkiye’de ise katılımcıların %60’ı projektör kullanımının; öğrenme sürecini zenginleştirdiğini, %58’i öğrenilen içeriğini daha akılda kalıcı hale getirdiğini, %58’i öğrenci katılımını artırdığını, %70’i yaratıcılık ve hayal gücünü tetikleme potansiyelini artırdığını, %63’ü ise projektörlerin eğitimi daha verimli bir hale getirdiğini belirtiyor.

Fiziksel araçlara bakıldığında ise katılımcıların yaklaşık yarısı basılı materyallerin bilgiyi daha iyi hatırlamayı desteklediğini ve not alma ile işaretleme açısından önemli avantajlar sunduğunu ifade ediyor. Türkiye’deki katılımcıların %53’ü basılı materyallerin okunmasının daha kolay olduğunu, %55’i derin okuma ve anlama becerisini teşvik ettiğini, %46’sı bu tip materyallere daha kolay erişildiğini, %51’i basılı materyallere daha kolay not alma ve açıklama eklenebildiğini belirtiyor. 

Yenilikçi ve ilgi çekici öğretim yöntemlerinin benimsenmesi gerekiyor

Katılımcıların üçte ikisinden fazlası (%69), öğrencilerin dizüstü bilgisayar ve tablet kullanımına bağlı olarak zaman zaman ekran yorgunluğu yaşadığını belirtirken, %59’u basılı materyallerin gözler için daha rahat bir çalışma ortamı sağladığını ifade ediyor.

Geleceğe yönelik iyileştirme yapılması gereken alanlara bakıldığında ise; katılımcılar öğretme ve öğrenme etkinliğini artırabilecek çeşitli öncelikleri belirliyor. En sık dile getirilen öneriler arasında; %59 ile daha yenilikçi ve ilgi çekici öğretim yöntemlerinin benimsenmesi yer alıyor. Bunun yanı sıra öğretmen eğitimlerinin ve mesleki gelişim olanaklarının iyileştirilmesi ile yeni teknolojilere erişimin artırılması da öne çıkan başlıklar arasında bulunuyor.

Tüm pazarlarda öğretmen ve ebeveynlerin neredeyse yarısı, yapay zekânın öğretim ve öğrenme süreçlerine entegre edilmesini destekliyor. Bu destek, çoğunluğun olumlu görüş bildirdiği Suudi Arabistan’da en yüksek seviyeye ulaşıyor. Ayrıca, tüm pazarlarda sürdürülebilirliğin önemi konusunda güçlü bir uzlaşı bulunuyor; katılımcıların %92’si eğitim ortamları için teknoloji çözümleri seçilirken çevre dostu özelliklerin önemli bir kriter olduğunu belirtiyor.

Hibrit öğretim yaklaşımına talep artıyor

Epson META-CWA (Orta Doğu, Türkiye, Afrika, Orta ve Batı Asya) Ticari Operasyonlar Başkan Yardımcısı Suat Özsoy: “Epson olarak öğrencileri ve eğitimcileri yenilikçi araçlarla destekleyerek sınıfların geleceğini şekillendiriyoruz. Son araştırmamız, dijital çözümler ile basılı materyallerin kanıtlanmış faydalarını bir araya getiren hibrit öğretim yaklaşımına olan talebin giderek arttığını gösteriyor. Projektörlerimiz, sınıfları etkileşimli ve ilgi çekici öğrenme alanlarına dönüştürürken, gelişmiş yazıcılarımız da basılı materyallerin somut avantajlarını sunuyor. Tüm bunları sürdürülebilirlik odağıyla hayata geçiriyoruz. Bu teknolojiler birlikte kullanıldığında dinamik ve zenginleştirici bir eğitim deneyimi sağlıyor.” diyor.

Epson’un teknoloji portföyünde modern özelliklerle donatılmış yazıcı ve projektör çözümleri yer alıyor. Yazıcılar; düşük enerji tüketimi, minimum atık, kompakt tasarım ve yüksek güvenilirlik sunacak şekilde tasarlanıyor. Epson projektörleri ise büyük ve ölçeklenebilir görüntüleme alanlarıyla eğitimcilerin daha etkileşimli ve iş birliğine dayalı öğrenme ortamları oluşturmasına destek oluyor. Çoklu dokunmatik kalem ve parmak desteği, kablosuz BYOD bağlantısı ve Miracast üzerinden ekran yansıtma gibi esnek etkileşim seçenekleri sayesinde Epson projektörleri, sınıf içinde bilgi paylaşımını ve etkileşimi artırarak sürükleyici ve uygulamalı öğrenme deneyimleri sunuyor.

Geleceğin sınıfları dijital inovasyon ve basılı materyallerin gücünü birleştiriyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Sabit saatler, değişken hayatlar

Araştırma sonuçları gösteriyor ki; Türkiye’deki mavi yakalıların yüzde 64’ü sabit saatlerde, yüzde 25’i vardiyalı, yüzde 12’si proje bazlı veya dönemsel çalışıyor. Yani iş ritimleri düzenli, ama hayatları değil.

Katılımcıların üçte biri son bir yılda iş değiştirmeyi düşündüğünü, beşte biri ise aktif olarak iş aradığını söylüyor.

Hayatta kalma ekonomisi 

Katılımcıların yaklaşık yarısı servis, yemek kartı veya fazla mesai ücreti gibi temel yan haklara sahip. Ancak özel sağlık sigortası oranı yüzde 36’da kalıyor, prim veya bonus alanlar yüzde 28, yıl sonu ikramiyesi alanlar ise yalnızca yüzde 19.

“Elde ettiğiniz gelir aylık giderlerinizin ne kadarını karşılıyor?” sorusu karşısında katılımcıların yüzde 21’i “Gelirim giderlerimin sadece bir kısmını karşılıyor” yanıtını verirken yüzde 39’luk bir kesim gelirim giderlerimi ucu ucuna karşılıyor diyor. İstediğim tutarda birikim yapabiliyorum diyenlerin oranı ise yüzde 16.

Katılımcıların yüzde 29’u ek gelir için farklı işlerde çalıştıklarını dile getirirken, en çarpıcı veri de karşımıza çıkıyor: Her 10 kişiden 6’sı, 20 bin TL’lik beklenmedik bir harcamayı borçlanmadan karşılayamayacağını ifade ediyor.

Sendikal sessizlik, dijital dayanışma

Araştırmaya göre katılımcıların yüzde 86’sı hayatları boyunca hiç sendika üyesi olmamış. Şu anda bir sendikaya üye olanların oranı ise yüzde 11.

Bu durum sessiz bir pasifliğe işaret etse de dünyada farklı işler oluyor. Çalışanlar artık dayanışmayı “dijital topluluklar” üzerinden kuruyor. Facebook grupları, Telegram kanalları, forumlar…

Güvencesizlik ekonomisinde tüketici psikolojisi

Katılımcıların yüzde 28’i işini kaybetme endişesi taşıyor. Bu oran, küresel endekslerdeki “anxiety economy” eğilimine bire bir denk düşüyor. Bu kaygı, tüketim davranışını da önemli bir şekilde etkiliyor:

• “Deneyim ekonomisi” yerini “temel ihtiyaç ekonomisi”ne bırakıyor.
• Lüks değil, dayanıklılık önemli hale geliyor.
• Markalarla duygusal bağ yerini “güvenilir pratiklik” arayışına bırakıyor.

Yeni sosyal gerçeklik: Ev, ekran ve Trendyol 

Boş zamanını nasıl geçirdiği sorulan mavi yakalıların yüzde 46’sı “ev ve aile sorumluluklarıyla”, yüzde 18’i “hobilerimle”, yüzde 16’sı “arkadaşlarımla dışarıda” yanıtını veriyor.

Ama bu ev, aynı zamanda dijital dünyanın kapısı. Sosyal medyada Instagram (yüzde 69) ve YouTube (yüzde 61) öne çıkıyor Online alışverişte ise tablo net: Yüzde 40 hiç yapmıyor, yüzde 27 nadiren, yüzde 21 ara sıra, yüzde 13 sık sık.

Alışveriş yapanların yüzde 78’i Trendyol’u tercih ediyor. Bu, Türkiye’nin dijital uçurumunun aynı zamanda bir “dijital merkezileşme” hikayesi olduğunu gösteriyor.

Marka sadakatinin şifresi: Kalite, fiyat, güven 

Araştırma, mavi yaka tüketicinin markalarla kurduğu duygusal denklemi net biçimde ortaya koyuyor. Yani sadakatin üç temel taşı var: Kalite, fiyat, güven. Buna bir dördüncü boyut ekleniyor: Yerlilik. Yerli marka tercihi, ekonomik gerekçeden çok, duygusal aidiyetle ilişkili. Küresel markalar “aspirasyon” sunarken, yerli markalar “yakınlık” hissi veriyor.

“Çocuğum benim işimi yapmasın”

Katılımcıların yüzde 71’i çocuklarının kendi işlerini yapmasını istemiyor. Bu, bir kuşağın bitmekte olduğunun göstergesi. Fiziksel emeğin saygı görmediği, emeğin karşılığının azaldığı bir dönemde, mavi yaka Türkiye geleceğe “kendini değil, çocuğunu kurtarma” perspektifinden bakıyor.

Her 10 mavi yakalıdan 7’si “Çocuğum benim işimi yapmasın” diyor! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Yılbaşı tatili öncesinde Kaspersky, Türkiye’deki kullanıcıların tatil hazırlıklarını kolaylaştırmak ve boş zamanlarını daha verimli değerlendirmek için yapay zekâ destekli araçlardan nasıl yararlandıklarını ve buna eşlik eden potansiyel siber tehditleri ortaya koymak amacıyla bir araştırma gerçekleştirdi. Araştırma sonuçlarına göre, 2025/2026 tatil döneminde yapay zekâ kullanımı oldukça yaygın. Katılımcıların %78’i tatil aktivitelerinde yapay zekâyı kullanmayı planladığını belirtiyor. Yapay zekâya en yüksek ilgiyi ise genç kullanıcılar gösteriyor; 18–34 yaş aralığındaki katılımcıların %86’sı tatil döneminde yapay zekâdan yararlanmayı düşünüyor.

Araştırmaya göre, yapay zekâ kullanıcılarının yarıdan fazlası tatil döneminde tarif aramak (%47) ya da restoran ve konaklama seçeneklerini incelemek (%60) için bu araçlara başvurmayı planlıyor. Bu bulgu, yapay zekânın araştırma süreçlerini basitleştirme ve zaman tasarrufu sağlama konusundaki rolünü bir kez daha ortaya koyuyor.

Öte yandan yapay zekâ, bir fikir üretim aracı olarak da kullanıcılar tarafından yoğun ilgi görüyor. Katılımcıların %47’si hediye fikirleri, kutlama önerileri veya yılbaşı dekorasyonu konusunda ilham almak için yapay zekâdan destek almayı planlıyor. Kullanıcıların %48’i boş zamanlarını nasıl değerlendireceklerine dair fikir üretiminde de yapay zekâya güveniyor. Tatil döneminde katılımcıların %52’si ise alışveriş listeleri oluşturma, en iyi fırsatları bulma veya kullanıcı yorumlarını analiz etme gibi konularda yapay zekâyı bir alışveriş asistanı olarak görüyor.

Modern yapay zekâ araçları, tatil alışverişi yapan kullanıcıların yalnızca birkaç tıklamayla kişisel tercihlerine ve bütçelerine en uygun teklifleri bulmasını mümkün kılıyor. Ancak sohbet botları tarafından sunulan bilgilerin güvenilirliği önemli bir endişe kaynağı olmaya devam ediyor. Uzmanlar, yapay zekâ tarafından paylaşılan bağlantıların tıklanmadan önce mutlaka kontrol edilmesini öneriyor; zira bu bağlantılar kötü amaçlı ya da oltalama (phishing) içerikler barındırabilir. Bu riski azaltmak için, yapay zekâ tabanlı oltalama tespit teknolojileriyle güçlendirilmiş bir güvenlik çözümünün kullanılması tavsiye ediliyor.

Yapay zekâ, farklı ihtiyaçlara yanıt verme ve yeni fikirler üretme kapasitesinin ötesinde, yeni bir rol daha üstlenmiş durumda: duygusal destek sunan sanal bir yol arkadaşı olmak. Tatil döneminde yapay zekâ kullanan katılımcıların %29’u, kendilerini mutsuz hissettiklerinde yapay zekâ ile sohbet etmeyi tercih ettiklerini ifade ediyor. Z ve Y kuşağı, yapay zekâ destekli bu tür etkileşimlere en fazla ilgi gösteren yaş grupları olarak öne çıkıyor.

Kaspersky Yapay Zekâ Teknoloji Araştırma Merkezi Grup Yöneticisi Vladislav Tushkanov konuyla ilgili şunları söylüyor: “Büyük dil modelleri hızla geliştikçe, kullanıcılarla daha anlamlı diyaloglar kurma potansiyelleri de artıyor. Ancak bu sistemlerin, büyük ölçüde internetten toplanan verilerle eğitildiğini ve bu nedenle hataları ve önyargıları yeniden üretebildiğini unutmamak gerekiyor. Yapay zekâdan gelen önerilere temkinli yaklaşmak ve aşırı kişisel bilgi paylaşımından kaçınmak son derece önemli.” 

Yapay zekâ servisleriyle kurulan iletişim kişisel ve özel gibi görünse de bu araçların büyük çoğunluğunun ticari şirketler tarafından işletildiğini ve kendilerine ait veri toplama ve işleme politikalarına sahip olduğunu hatırlamak gerekiyor. Veri gizliliğini güçlendirmek için dikkat edilmesi önerilen bazı temel güvenlik adımları şunlardır:

• Bir yapay zekâ aracıyla sohbet etmeye başlamadan önce gizlilik politikasını mutlaka inceleyin. Sohbetlerinizin model eğitimi veya pazarlama amacıyla kullanılmasını devre dışı bırakma seçeneği olup olmadığını kontrol ederek toplanan veri miktarını sınırlayın.
• Yapay zekâ sohbet botlarıyla derinlemesine kişisel, kimlik belirleyici veya finansal bilgiler paylaşmaktan kaçının. Mesajlarınızı, herkese açık bir sosyal medya paylaşımı yapıyormuş gibi düşünün; mutlak gizlilik varsayımıyla hareket etmeyin.
• Güçlü gizlilik ve güvenlik geçmişine sahip, güvenilir şirketlerin sunduğu yapay zekâ servislerini tercih edin. Veri toplamak amacıyla tasarlanmış anonim veya bilinmeyen botlardan uzak durun. Kötü amaçlı veya sahte yapay zekâ botları, dolandırıcılık, kimlik avı veya şantaj amacıyla kişisel bilgileri ele geçirmeye çalışabilir. Verilerinizi korumak için, güvenilir olmayan bağlantılara tıklamayı engelleyen Kaspersky Premium gibi bir güvenlik çözümü kullanın.

*Araştırma, Kaspersky’nin pazar araştırma merkezi tarafından Kasım 2025’te gerçekleştirildi. Arjantin, Şili, Çin, Almanya, Hindistan, Endonezya, İtalya, Malezya, Meksika, Suudi Arabistan, Güney Afrika, İspanya, Türkiye, Birleşik Krallık ve Birleşik Arap Emirlikleri’nden toplam 3.000 kişi çalışmaya katıldı.

Kaspersky’nin araştırmasına göre, Türkiye’de kullanıcıların %78’i tatil aktivitelerine yapay zekâyı dahil etmeyi planlıyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Günlük aktivitelerimizin dijital ortama giderek daha fazla kaymasıyla birlikte, dijital hediyeler hızla bir yenilik olmaktan çıkıp ana akım bir fenomene dönüşüyor. Yılbaşı alışverişi sezonunun hemen öncesinde Kaspersky, dijital hediyelerin gerçek popülerliğini ortaya çıkarmak ve hangi dijital hediyelerin tüketicilerin kalbini fethettiğini göstermek için bir anket* gerçekleştirdi.

Araştırma sonuçlarına göre Türkiye’deki katılımcıların yalnızca dörtte biri geleneksel yaklaşımı benimsemeye devam ediyor; bu grup, fiziksel hediyeleri tercih ettiğini ve yakın vadede bu tutumunu değiştirmeyi düşünmediğini belirtiyor. Buna karşılık, katılımcıların %31’i dijital hediye verme alışkanlığını halihazırda benimsemiş durumda. Ek olarak %23’lük bir kesim henüz dijital hediye satın almamış olsa da bunu denemeye açık olduğunu ifade ediyor. %27’lik bir grup ise gelecekte dijital hediyelere yönelebileceğini ancak bu yıl bu adımı atmaya henüz hazır olmadığını söylüyor.

18–34 yaş aralığındaki genç kuşak, dijital hediyeleşmenin gerçek öncüleri olarak öne çıkıyor. Bu yaş grubundaki katılımcıların %63’ü bu yılbaşı sezonunda dijital hediye almayı planlıyor. Dijital dünyaya doğuştan aşina olan bu grubun neredeyse yarısı (%46), daha önce dijital hediye verdiğini belirtiyor. Buna karşılık 55 yaş ve üzeri katılımcılar daha geleneksel bir yaklaşım sergiliyor; bu grubun neredeyse yarısı (%46) fiziksel hediyeleri tercih ettiğini ifade ediyor.

Dijital hediyelerin popülaritesi artarken, Kaspersky uzmanları dijital hediyeleşmenin sunduğu avantajlara rağmen sahte çevrim içi mağazalar ve oltalama (phishing) bağlantıları gibi çeşitli güvenlik risklerine karşı kullanıcıları dikkatli olmaya çağırıyor ve güçlü güvenlik çözümlerinin kullanılmasını öneriyor.

Genç yetişkinler bu yılbaşında kazak yerine Netflix hediye etmeye 3 kat daha yatkın

Araştırmaya göre, Türkiye’de dijital hediye almayı düşünen veya daha önce bu yönde deneyimi olan katılımcıların %59’u Netflix ve Spotify gibi yayın platformlarını tercih ediyor. Bu sonuç, eğlence aboneliklerinin dijital hediyeler arasında ilk sıraya yerleştiğini ortaya koyuyor. İkinci sırada %37 ile oyun kredileri ve abonelikleri bulunuyor. Çevrim içi eğitimler %35’lik oranla üçüncü sırada yer alırken, e-kitap abonelikleri %34’lük paya sahip. Photoshop ve Illustrator gibi yaratıcı yazılımlar ise %28 oranında tercih ediliyor.

Eğlence aboneliklerinin yanı sıra, popüler hediyeler arasında fitness abonelikleri ve psikoloji veya meditasyon hizmetlerinin yer aldığı dijital iyi yaşam (wellness) kategorisi de popülerlik kazanıyor.

Fitness abonelikleri dijital hediye alıcılarının bir miktar ilgisini çekmiş olsa da (%22), zihinsel iyi yaşam hizmetleri daha az popülerliğini koruyor ve katılımcıların yalnızca %29’u bunlara ilgi duyduğunu belirtiyor.

Tıklamadan Önce Düşün: Dijital Hediyeler Etrafındaki Gizlilik Endişeleri Ortaya Çıkıyor

Abonelikler en popüler ve uygun dijital hediye seçenekleri olarak öne çıkarken, yılbaşı alışverişi sezonu tüketicilerin dikkatle yönetmesi gereken artan riskleri de beraberinde getiriyor. Daha fazla insan son dakika hediyesi olarak yayın hizmetleri, oyun kredileri ve online kurslar satın almak için acele ederken, siber suçlular bu aktivite artışını giderek daha sofistike kimlik avı (phishing) düzenleriyle istismar ediyor. Yapay zekâ (AI) yardımıyla dolandırıcılar, meşru abonelik hizmetlerini taklit eden inandırıcı sahte web siteleri, hileli e-postalar ve yanıltıcı açılır pencereler oluşturabilir, böylece hediye alışverişi aciliyetinden ve heyecanından faydalanırlar. Hediye alışverişinizi daha güvenli hale getirmek için, yapay zekâ destekli kimlik avı önleme bileşeni içeren bir güvenlik çözümü kullanın; bu, kötü amaçlı bağlantılara tıklamayı önler ve ödemelerinizi güvence altına alır.

Noel Baba dijitalleşiyor

Noel Baba’dan veya ünlülerden gelen kişiselleştirilmiş video ya da sesli mesajlar ile dijital kartpostallar, her biri %19 oy alarak en popüler dijital hediye seçenekleri arasında yer alıyor. Bu tür yenilikçi hediyeler, standart seçeneklerin ötesine geçerek gerçekten özgün ve kişisel mesajlar sunma imkânı tanıyor. Ancak Kaspersky uzmanları, bu hizmetlerin bazılarının gereğinden fazla kişisel veri talep ettiğine dikkat çekerek kullanıcıları temkinli olmaya çağırıyor.

Her 3 tüketiciden 1’i güvenlik yazılımını hediye olarak görmek istiyor

Araştırmanın dikkat çekici bulgularından biri de Türkiye’deki katılımcıların %31’inin dijital yaşamı korumaya yönelik güvenlik yazılımlarını yalnızca bir ihtiyaç değil, aynı zamanda anlamlı bir hediye olarak görmesi. Güvenlik çözümleri, parola yöneticileri ve VPN abonelikleri, basit birer araç olmanın ötesine geçerek hem pratik fayda hem de iç huzuru sunan hediyelere dönüşüyor. Bu dijital koruma çözümleri, mevcut cihazlar veya diğer dijital hediyelerle kolayca entegre edilerek kapsamlı bir çevrim içi güvenlik deneyimi sunabiliyor.

Kaspersky Tüketici İş Birimi Başkan Yardımcısı Marina Titova konuya ilişkin şu değerlendirmede bulunuyor: “Güvenlik çözümlerine yönelik ilginin artması son derece sevindirici. Bu durum, sevdiklerimizin dijital yaşamlarını korumanın artık bir özen ve sorumluluk göstergesi olarak algılandığını ortaya koyuyor. Siber güvenlik artık yalnızca kendi verilerimizi korumakla ilgili değil; aynı zamanda değer verdiklerimiz için daha güvenli bir dijital alan yaratmak anlamına geliyor.”

*Araştırma, Kaspersky’nin pazar araştırma merkezi tarafından Kasım 2025’te gerçekleştirildi. Arjantin, Şili, Çin, Almanya, Hindistan, Endonezya, İtalya, Malezya, Meksika, Suudi Arabistan, Güney Afrika, İspanya, Türkiye, Birleşik Krallık ve Birleşik Arap Emirlikleri’nden toplam 3.000 katılımcı araştırmaya dahil edildi.

Hediye alışverişinin geleceği araştırması: Kaspersky Raporu, Türkiye’deki Katılımcıların %54’ünün Bu Yılbaşında Dijital Hediye Vereceğini Gösteriyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.