Soğutma teknolojisi su tüketimini doğrudan etkiliyor

YZ kullanımında su tüketimini azaltmaya yönelik ilk önerinin “Veri Merkezi Soğutmasını Daha Verimli Hale Getirmek” olduğunu belirten Dr. Öğr. Üyesi İnci Karakaş, şunları söyledi:

“Sıvı ortam soğutma yerine hava soğutma, kapalı çevrim sistemler ve ‘daldırma soğutma’ gibi su ihtiyacını azaltan teknolojilerin tercih edilmesi önemlidir. Daldırma soğutma yönteminde sunucular, iletken olmayan özel bir sıvıya tamamen daldırılır. Bu sistem, hava soğutmaya kıyasla ısıyı çok daha verimli biçimde uzaklaştırır; sıcaklıkların dengeli kalmasını sağlar ve donanımın uzun süre yüksek performansta çalışmasına imkan tanır.”

Enerjinin kaynağı da su tüketimini belirliyor

Dr. Öğr. Üyesi İnci Karakaş, ikinci önerinin “Enerji Kaynağını Seçmek” olduğunu ifade ederek, şu bilgileri paylaştı:

“Kömür ve doğalgaz santralleri, buhar türbinleriyle çalışır ve türbin döndükten sonra buharın tekrar yoğunlaşması gerekir. Bu yoğunlaşma süreci için büyük miktarda su kullanılır. Bunun yerine yenilenebilir enerji kaynakları (güneş, rüzgar vb.) kullanmak, çalışma sırasında soğutma suyu gerektirmediğinden dolaylı su tüketimini önemli ölçüde azaltır.”

Veri merkezleri su stresi düşük bölgelere kurulmalı

Üçüncü önerinin “Veri Merkezi Konumunu Su Stresi Düşük Bölgelere Taşımak” olduğunu kaydeden Dr. Öğr. Üyesi İnci Karakaş, “Su kaynakları kısıtlı bölgelerde yoğun YZ altyapısı kurmak yerine su açısından daha güvenli lokasyonları seçmek etkili olur.” dedi.

Dördüncü başlığın “Operasyonel ve Yazılım Verimliliği” olduğunu belirten Dr. Öğr. Üyesi İnci Karakaş, “Gereksiz model çalıştırmayı azaltmak, sadece amacı net olan ve yüksek değer üreten sorgulara odaklanmak, Gereksiz YZ etkileşimlerini minimize etmek tüm su tüketimini düşürmeye katkı sağlamaktadır.” vurgusunda bulundu.

Beşinci önerinin “Soğutma Verimliliğini Artırmak” olduğunu dile getiren Dr. Öğr. Üyesi İnci Karakaş, “Evaporatif soğutma, yani suyun buharlaştırılmasıyla yapılan soğutma, en çok su harcayan yöntemlerden biridir. Buna karşın doğrudan sıvı soğutma veya daldırma soğutma gibi yöntemler, buharlaşma gerektirmediği için su tüketimini ciddi şekilde azaltır. Evaporatif soğutmada yüksek su kullanılırken, sıvı soğutma daha düşük, daldırma soğutma ise çok düşük su kullanımı sağlar. Bu nedenle soğutma teknolojisini değiştirmek, su tüketimini önemli ölçüde düşürür.” diye konuştu.

Enerji kaynağını değiştirmek su tasarrufu sağlar

Altıncı önerinin “Enerji Kaynağını Değiştirmek” olduğunu belirten Dr. Öğr. Üyesi İnci Karakaş, “Elektrik üretimi genellikle suyla soğutulan santraller tarafından gerçekleştirilmektedir. Yenilenebilir enerji kaynakları (güneş, rüzgâr) su tüketimi açısından çok daha avantajlıdır çünkü operasyonel olarak neredeyse hiç su kullanmazlar. Dolayısıyla yalnızca soğutma değil, enerjinin kaynağı da su tüketimini etkilemektedir.” ifadesinde bulundu.

Yedinci önerinin “Verimli Altyapı Planlaması ve Bölgesel Su Koşulları” olduğunu ifade eden Dr. Öğr. Üyesi İnci Karakaş, “Veri merkezlerinin su kıtlığı yaşanan bölgelere kurulması mevcut su kaynakları üzerindeki baskıyı artırır.” diye konuştu.

Politika ve standartlar belirlenmeli

Sekizinci önerinin “Politika ve Standartlar” olduğunu kaydeden Dr. Öğr. Üyesi İnci Karakaş, “Belirlenecek politikalarla veri merkezlerinin su kullanımı şeffaf raporlanmalı, su kullanım verimliliği standart haline getirilmeli ve yeni altyapılar su açısından hassas olmayan bölgelere yönlendirilmelidir.” dedi.

Bireysel kullanıcılar da katkı sağlayabilir

YZ kullanımında bireylerin de sorumluluğu bulunduğunu vurgulayan Dr. Öğr. Üyesi İnci Karakaş, bireysel düzeyde yapılabilecekleri şöyle sıraladı:

“Gereksiz sorgu ve tekrarları azaltmak; aynı soruyu küçük varyasyonlarla defalarca sormak yerine tek, net ve kapsamlı soru yöneltmek.

Uzun metinleri parça parça değil, tek seferde analiz ettirmek.

Büyük dosya işleme taleplerini azaltmak.

Yüksek çözünürlüklü gereksiz görsel ve uzun video üretiminden kaçınmak.

Tekrar tekrar görsel revizyonu istememek.

Bulut depolamada veri temizliği yapmak; kullanılmayan büyük dosyaları silmek ve gereksiz yedeklemeleri azaltmak.”

Dr. Öğr. Üyesi İnci Karakaş, mümkünse yenilenebilir enerji kullanan internet ve hosting servislerinin tercih edilmesinin de su ve enerji tasarrufuna katkı sağlayacağını sözlerine ekledi. 

Yapay zeka su tüketimine dikkat! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Birim Danışmanı Burcu Karakaş, aile danışmanlığı ve çocuk gelişimi alanındaki bilgi ve tecrübelerini paylaşarak, çocukların her gelişim evresinde karşılaşabilecekleri duygusal, sosyal ve akademik güçlüklerde ailelere rehberlik etmeyi ve sağlıklı, sürdürülebilir bir aile ortamı oluşturmalarına katkı sunmayı amaçladıklarını belirtti.

         Çocuk gelişimi ve aile danışmanlığı alanından bahseden Burcu Karakaş, “En güçlü motivasyonum, her zaman çocuklara duyduğum koşulsuz sevgi ve onlarla kurduğum doğal bağ oldu. Çocuk gelişimi alanının hem kişiliğimle hem de yaşam felsefemle tam olarak örtüştüğünü düşünüyorum. Kendimi bu alanda geliştirmek benim için bir zorunluluk değil, keyifle sürdürdüğüm bir öğrenme yolculuğu. Çünkü biz eğitimciler, çocuklara bir şeyler öğretirken aslında onlardan da çok şey öğreniyoruz” dedi.

“Çocuk, ailesinden bağımsız değerlendirilemez”

Aile danışmanlığı ile çocuk gelişimi arasındaki ilişkiye değinen Burcu Karakaş, iki alanın birbirinden ayrı düşünülemeyeceğini vurguladı. Karakaş, “Aile, çocuğun doğduğu andan itibaren güvenle sığındığı ilk sosyal çevredir ve gelişiminde belirleyici bir rol oynar. Benim yaklaşımım, çocuğu değerlendirirken aile sistemini bir bütün olarak ele almak üzerine kurulu. Çünkü sağlıklı bir gelişim için çocuğu yalnızca bireysel değil, çevresiyle birlikte görmek gerekir. Günümüzde değişen aile yapısı, iş yaşamı ve teknolojinin etkisiyle farklı bir dinamik kazandı. Ancak çocuğun temel ihtiyacı değişmiyor. Aileyle geçirilen nitelikli zaman, etkili iletişim ve koşulsuz sevgi, her dönemde sağlıklı gelişimin temelini oluşturuyor. Güçlü çocuklar, sevgi ve güvenle büyüdüğü ailelerin içinde yetişir” diye konuştu.

“Danışmanlık gelişim sürecinin her aşamasında değerli”

Aile danışmanlığı desteğinin yalnızca sorun dönemlerinde değil, her zaman  aileler için faydalı olabileceğini vurgulayan Burcu Karakaş, “Çoğu zaman uzman desteği ancak ciddi bir problem yaşandığında alınır sanılıyor. Oysa biz bu hizmeti yalnızca krizleri çözmek için değil; aileleri güçlendirmek, farkındalık kazandırmak ve iletişim kalitesini artırmak için sunuyoruz. Sunduğumuz bu hizmetin en önemli yönü, önleyici ve geliştirici olması. Özellikle 0–6 yaş dönemi, çocukların gelişim temellerinin atıldığı çok kritik bir evredir. Bu dönemde yapılan değerlendirmeler, hem çocukların gelecekteki becerileri hem de ailelerin farkındalığı açısından büyük önem taşır. Kısacası danışmanlık, bir müdahaleden çok, önleyici ve güçlendirici bir rehberlik sürecidir. Her aile, yaşamının bir döneminde bu desteğin kapsayıcı gücünden fayda görebilir” dedi.

“Aile içi iletişim, çocuğun dünyayı algılama biçimini belirler”

Aile içi iletişimin çocuğun gelişiminde belirleyici olduğunu vurgulayan Burcu Karakaş, “Ailede kurulan iletişim biçimi, çocuğun kendini nasıl algıladığını, duygularını nasıl ifade ettiğini ve çevresiyle nasıl ilişki kurduğunu şekillendirir. Empati, saygı ve anlayış temelli bir iletişim dili, çocuğa değerli olduğunu hissettirir ve güven duygusunu pekiştirir. Ebeveynlerin birbirleriyle kurduğu dengeli ilişki de çocuğun duygusal temelini oluşturur; çünkü çocuklar dünyayı büyüklerin duygusal tepkilerini gözlemleyerek öğrenir. Huzurlu bir aile ortamı, özgüveni yüksek, sosyal becerileri gelişmiş bireylerin yetişmesini sağlar. Kısacası, çocuğa verilebilecek en büyük armağan; ilişkilerini saygı, iş birliği ve anlayış üzerine kurmuş ebeveynlerdir” diye konuştu.

“Güçlü aile, güçlü toplumun temelidir”

Birimin hedeflerini paylaşan Burcu Karakaş, “En temel amacımız, Ege Üniversitesi ailesinin her dönemde ihtiyaç duyduğu desteği alabilmesini sağlamak. Yalnızca sorun odaklı değil, önleyici ve geliştirici bir yaklaşımla çalışıyoruz. Ebeveynlerin farkındalığını artırmak, çocukların gelişim süreçlerini yakından izlemek ve her çocuğun kendi potansiyeline ulaşabileceği bir ortam yaratmak önceliklerimiz arasında. Güçlü aile bağlarını desteklemek ve bu modeli uzun vadede diğer kurumlara da örnek olacak bir yapıya dönüştürmek istiyoruz. Çünkü güçlü aile, güçlü toplumun temelidir. Gelişimi anlamak, yaşamı anlamaktır; biz de bu yolculukta ailelerin yanında olmaya devam edeceğiz” dedi.

Çocuk Gelişim Uzmanı Karakaş, “Güçlü çocuklar, sevgi ve güvenin hakim olduğu ailelerin içinde yetişir” yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Türkiye su kıtlığı çeken ülke durumuna gelebilir

Dr. Öğr. Üyesi İnci Karakaş, günümüzde suyun öneminin her zamankinden daha hayati hale geldiğini belirterek, “Su kaynaklarının sınırlı olması, giderek azalması, artan kuraklık ve küresel iklim değişikliği nedeniyle su tasarrufu son yıllarda daha önemli hale gelmiştir. Su tasarrufuyla sürdürülebilir geleceğin sağlanması ve su kaynaklarının korunması sağlanmaktadır. Tüketim alışkanlıkları ve sosyoekonomik farklılıklarla birlikte su tüketimi her geçen yıl artmaktadır. Dünya genelinde 2,2 milyar insan içilebilir nitelikteki temiz suya erişememektedir. Kırsal kesimlerde yaşayan insanlar başta olmak üzere, her beş kişiden dördü içme suyuna ulaşamamaktadır. Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerinden (SDG-6) ‘Temiz Su ve Sanitasyon’ hedefi herkes için temiz suya erişimin sağlanmasını amaçlamaktadır. Ülkemiz su sıkıntısı çeken ülkeler kategorisinde olmakla birlikte; artan nüfusla kişi başına düşen kullanılabilir yıllık su miktarı 2030 yılında bin 200 metreküp, 2040 yılında, bin 116 metreküp, 2050 yılında ise bin 069 metreküpe kadar düşmesi beklenmektedir. Bu rakamlar, ülkemizin su kıtlığı çeken bir ülke durumuna gelebileceğini göstermektedir.” dedi.

Su stresi ve su fakirliği ne demek?

“Su stresi”nin, belirli bir dönemde suya olan talebin mevcut miktarın üzerine çıkması ya da su kalitesinin düşük olması nedeniyle kullanımının sınırlanması olarak ifade edildiğini dile getiren Dr. Öğr. Üyesi İnci Karakaş, “Su stresi, su kaynaklarının aşırı kullanılmasıyla niceliğinin değişmesi ve oluşan kirlilikle birlikte niteliğinin değişmesine sebep olmaktadır. İklim değişikliği sonucunda artan nüfusun, önümüzdeki yıllarda su stresini önemli ölçüde artıracağı düşünülmektedir. Su fakirliği ise, yılda kişi başına düşen su miktarıyla belirlenmektedir. Yılda kişi başına düşen su miktarı en az 10 bin m3 olan ülkeler su zengini; 3 bin -10 bin m3 arasında olan ülkeler, yeterli suyu olan; bin -3 bin m3 arasında olan ülkeler su sıkıntısı çeken ve bin m3’ün altında olan ülkeler ise, su fakiri olarak belirtilmektedir.” diye konuştu.

Basit önlemlerle büyük tasarruf

Günlük yaşamda alınabilecek küçük önlemlerin ciddi tasarruf sağlayabileceğini belirten Dr. Öğr. Üyesi İnci Karakaş, şöyle devam etti:

“Tuvalet rezervuarlarının su depolama kapasitesi 16 litredir. 4 kişilik bir aile 16 litrelik tuvalet rezervuarı ile ayda tuvalette 7 ton su tüketmektedir. 7 litre gibi daha az su hacmi olan tuvalet rezervuarlarının kullanımı ile su tüketimini 2.5-3 tona düşürmek mümkün olabilmektedir. Tuvalet rezervuarının 16 litre olması halinde su tüketimini azaltabilmek için 1.5 litrelik plastik şişelerin doldurularak rezervuara koyulmasıyla su tüketimi %20 oranında azaltılabilmektedir. Klasik duş başlıklarından dakikada ortalama 15-20 litre su akarken, düşük akımlı tasarruflu duş başlıklarından dakikada 9-10 litre su akmaktadır. Böylece 5 dakikalık duş esnasında daha az su tüketimi sağlanabilmektedir. Düşük akımlı tasarruflu duş başlıklarında %30-40 su tasarrufu mümkün olabilmektedir. Diş fırçalama ve yüz yıkama esnasında musluğun kapatılması halinde ortalama 15-35 litre su tasarrufu sağlanmaktadır.”

Evlerde en çok suyun harcandığı alanlar

Evlerde suyun büyük kısmının banyoda, tuvalette ve temizlikte boşa harcandığını vurgulayan Dr. Öğr. Üyesi İnci Karakaş, “Evlerde suyun %35 banyoda, %30 tuvalette, %20 çamaşır ve bulaşık yıkamada, %10 mutfakta ve %5’i ise temizlik amacı ile kullanılmaktadır. Diş fırçalama ve yüz yıkama esnasında musluğun kapalı tutulması ile günde 15-35 litre su tasarrufu sağlanabilmektedir. Duş esnasında suyun ısınmasını beklerken suyu kaba doldurup temizlikte kullanımıyla tasarruf sağlanmaktadır. Çamaşır ve bulaşık makineleri tek yıkamada ortalama 40 litre su tüketmektedir. Makinelerin tam doldurulması ve kısa programların tercih edilmesiyle ciddi miktarda su tasarrufu mümkün olmaktadır. Mutfakta akan su altında sebze ve meyvelerin yıkanmaması bunun yerine bir kap içerisinde yıkanarak bu suyun da çiçek ve bahçe sulamada kullanılabilir. Arızalı muslukların tamirinin yapılarak su kaçağı olan alanların tespit edilip tamir edilmesi de büyük önem taşımaktadır.” şeklinde konuştu.

Bahçede damla sulama ile %50 tasarruf

Bahçe ve balkon sulamalarında suyun daha verimli kullanılabileceğini hatırlatan Dr. Öğr. Üyesi İnci Karakaş, şu önerilerde bulundu:

“Suyun doğrudan bitki köklerine ulaştığı damla sulama sistemleri tercih edilerek su kaybı önlenmektedir. Damla sulama sistemleriyle %50’ye kadar su tasarrufu sağlanmakta, toprak ihtiyacı olan kadar su almakta ve yalnızca hedeflenen bitkiler sulandığı için yabani otların da büyümesi önlenmektedir. Ayrıca, buharlaşmayla su kayıplarının önüne geçebilmek için sulamanın akşam yapılması önemlidir. Böylece toprak suyu daha iyi alarak, gereksiz su kullanımını önlenmiş olacaktır. Susuzluğa dayanıklı bitkiler seçilerek büyük oranda su tasarrufu sağlanmaktadır.”

Küçük adımlar büyük fark oluşturuyor

Su tasarrufunun bireysel önlemlerle toplumsal düzeyde büyük bir etki oluşturabileceğinin altını çizen Dr. Öğr. Üyesi İnci Karakaş, sözlerini şöyle tamamladı:

“Suyun verimli şekilde kullanılması için kitlesel ölçekte farkındalığın oluşturulası önemlidir. 22 Mart Dünya Su Günü ve 18 Eylül Su Tasarrufu Günü gibi özel günlerle su kaynaklarının korunması ve su tasarrufunun yapılması ile ilgili bilinç oluşturulmakta ve suyun önemi vurgulanabilmektedir. Böylece toplumda bilinç oluşturulmakta ve suyun daha verimli olarak kullanılması sağlanmaktadır. Akıtan muslukları tamir ederek, musluk uçlarına tasarruf aparatları takarak, tasarruflu duş başlıkları kullanarak, bulaşık ve çamaşır makinelerinde su ve enerji tasarruflu olanlar tercih edilerek tonlarca miktarda su tasarrufu sağlanmaktadır. Ayrıca, ön yıkama yapmayarak ve makineleri dolmadan çalıştırmayarak, duş ve diş fırçalama esnasında suyu boşa akıtmayarak, kademeli sifonlar kullanarak suyu çok daha verimli kullanabiliriz.”

Türkiye’de su fakirliği riski büyüyor! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

“Kullanıcı odaklı ürün ve hizmetler geliştiriyoruz”

“Teknolojik gelişmeler, mega trendlerdeki değişim ve kullanıcı beklentileri otomotiv sektörünü kökten değiştiriyor. Otomobil artık dört tekerlekli bir ulaşım aracının ötesinde akıllı bir cihaza dönüşüyor. Akıllı evler, akıllı araçlar ve akıllı telefonlarla bağlanabilen otomobil en sofistike mobil cihaz haline geliyor. Geleneksel OEM’ler, telekomünikasyon şirketlerinin sahip olduğu mobilite geçiş sürecini yönetecek bilgi birikimine, telekomünikasyon şirketleri de sofistike mobil cihazlar hakkında bilgi birikimine sahip değil. Biz bu iki dünyayı birleştiriyoruz. Kullanıcı odaklı ürün ve hizmetler geliştirerek, geleneksel OEM tedarikçilerinden blok zinciri kodlayıcılarına kadar iş ortaklarımızla birlikte mobilitenin geleceğini inşa ediyoruz.”

“T10X, Trumore ve temiz enerji çözümleriyle değer ağı örüyoruz”

Togg’da mobilite ekosisteminin üç dikeyi olduğunu hatırlatan M. Gürcan Karakaş, “Akıllı cihazımız T10X, dijital deneyim platformumuz Trumore, temiz enerji çözümlerimiz Trugo ve Siro ile bir değer ağı örüyoruz. Stratejik iş ortaklıklarımızla, akıllı şehirlere ve net sıfır geleceğe giden yolda izlenebilirlik ve şeffaflık için kilit öneme sahip olacak blok zinciri tabanlı bir ekosistem için çalışıyoruz” diye konuştu.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Togg CEO’su Karakaş: “İş Ortaklarımızla Mobilitenin Geleceğini İnşa Ediyoruz” yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.