Ortodontik Tedavi Yöntemleri Nelerdir? 

Ortodontik bozuklukların olabildiğince erken tedavi edilmesinin öneminin altını çizen İstanbul Okan Üniversitesi Diş Hastanesi Ortodonti Uzmanı Dt. Duygu Güneş, basit bir aparey kullanımıyla, kötü yönde ilerleyecek iskeletsel bir bozukluğun da önüne geçilmesinin mümkün olduğunu söylüyor. Dt. Güneş, tedavi yöntemi seçiminde hastanın yaşına göre karar verildiğini, bazı durumlarda ise ortodonti ile cerrahi iş birliğinin gerektiğini belirtiyor. 

En Popüler Yöntem: Diş Telleri

Tel tedavisi olarak da bilinen ve ortodontide en yaygın kullanılan braket ya da diş teli, sabit ortodontik apareylerdir. Metal ya da seramik materyallerden üretilen bu malzemeler kapaklı ya da kapaksız olabilmekte. Dişlerin üzerine yapışan ve braket olarak da adlandırılan tutucu parçalar ile bu parçaların içinden geçen ince diş tellerinden (ark teli) oluşur. 

Görünmez Olsun Diyenler İçin: Şeffaf Plaklar (Alignerlar)

Şeffaf plaklar, diş hekimi tarafından kişiye uygun şekilde planlanarak üretilir. Neredeyse hiç görünmezler ki, bu da yönteme estetik bir avantaj kazandırır. Yemek yerken ve diş fırçalarken çıkarılabilir. Ağız içinde tel veya braket olmadığı için daha konforludur. Ancak her gün en az 20 saat takılması gerekir.

Kolayca Takıp Çıkarılır: Hareketli Apareyler

Ağızda tutuculuğu kroşeler yardımıyla sağlanan, dişlere yapıştırılmadan kullanılan, hasta tarafından kolaylıkla takılıp çıkarılabilen apareylerdir. Üst veya alt çene kavsi dişsel olarak genişletilebilir, çapraz kapanan dişler varsa doğal konumlarına getirilebilir. Bazı dil itimi veya yanlış yutkunma gibi alışkanlıklar da yine bu apareylerle düzeltilebilir. 

Sabit Fonksiyonel Aygıtlar

Sıklıkla alt çenenin geride olduğu durumlarda, iskeletsel bir onarım istendiği zaman kullanılan bu yöntem, sabit diş tellerinin üzerine takılan, alt çeneden üst çeneye uzanan minik pistonlar şeklindedir.  Ağız dışından görünmezler ve hasta kendisi çıkaramaz. 

Yüz Maskesi: Ağız Dışı Aygıtlar

Ağız dışından destek alan bir ortodontik tedavi yöntemidir. Hem dişleri hareket ettirmek amaçlı hem de çenelerin gelişiminin yönlendirilmesinde kullanılabilir. Toplumda “yüz maskesi” ya da “enselik” isimleriyle de bilinir. Alt çenenin küçük, büyük veya kombinasyonları gibi iskeletsel bozuklukların tedavileri için tercih edilir. 

Ortodontik Tedavi İçin Geç Kalmayın! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Güne mutlaka kahvaltıyla başlayın

Güne kahvaltı yaparak başlamak, gece boyunca yavaşlayan metabolizmayı hızlandırıyor. Ayrıca düzenli kahvaltı alışkanlığı kardiyometabolik sağlığı, yani kalp sağlığını olumlu yönde etkileyerek obezite, tip 2 diyabet ve hipertansiyon riskini de azaltabiliyor.

Uzun süre aç kalmayın

Uzun süre aç kalmak, vücudu enerji koruma moduna sokarak metabolizmayı yavaşlatabiliyor.  Beslenme ve Diyet Uzmanı Pınar Koç, kan şekerinin dengede kalması için ana öğünler arasında sağlıklı ara öğünler tüketmeniz gerektiğine işaret ederek, “Düzenli ve gündüz saatlerinde yapılan öğünler metabolik ritme uyum sağlıyor, geç saatlerde tüketilen yemek ise yağ yakımını azaltabiliyor” diyor. 

Her ana öğünde yeterli protein alın

Proteinlerin sindirimi daha fazla enerji gerektiriyor; bu durum da “termik etki” sayesinde metabolizmayı hızlandırıyor. Proteinler ayrıca tokluk süresini uzatarak aşırı yeme riskini azaltıyor. Sağlık probleminiz yoksa, her bir kilonuz için 1 gram protein almaya özen gösterin. Örneğin 70 kiloysanız günlük 70 gram  protein almanız gerekiyor.

Lifli besinleri ihmal etmeyin

Lifli gıdalar daha uzun süre tok tutuyor ve bağırsak hareketlerini artırıyor. Bu durum da dolaylı yoldan metabolizmayı destekliyor. Metabolizmanızı hızlandırmak için günlük 25–30 gram lif almaya özen gösterin.   Yeterli lif alımını 1 su bardağı haşlanmış mercimek, 1 adet armut, 1 avuç badem, 1 dilim tam buğday ekmeği veya 1 tabak brokoliyle ihtiyacınızı karşılayabilirsiniz.

Şok diyetlerden kaçının

Çok düşük kalorili diyetler vücudu koruma moduna geçirerek metabolizmanın yavaşlamasına neden olabiliyor. Ayrıca, uzun vadede kas kaybına yol açarak bazal metabolizma hızını yüzde 30 oranında düşürebiliyor. Beslenme ve Diyet Uzmanı Pınar Koç, metabolizma hızının düşmemesi için yeterli ve dengeli beslenmenin son derece önemli olduğunu söylüyor.

Haftada en az 2 gün balık yiyin

Omega-3 yağ asitleri inflamasyonu azaltıyor ve yağ metabolizmasını destekliyor. Bunların yanı sıra tiroit hormonlarıyla etkileşime girerek metabolizma hızını artırabiliyor. Haftada en az 2 gün somon ve uskumru gibi yağlı balıklar veya her gün 1 tatlı kaşığı keten tohumu/2 tam ceviz tüketmeyi alışkanlık edinin.

Günde 2 fincan şekersiz yeşil çay için

Yeşil çay, kateşin adı verilen antioksidanlardan oldukça zengin. Kateşinler ve kafein birlikte çalışarak yağ oksidasyonunu ve enerji harcamasını artırıyor ve vücutta inflamasyonu azaltmak ve ağız mikrobiyotasını dengeleyerek metabolik sağlığı desteklemek için faydalı olabiliyor. Günde 2–3 fincan sıcak veya soğuk, şekersiz yeşil çay içebilirsiniz.

Yeterli su içtiğinizden emin olun

Bol su tüketimi metabolizmayı hızlandırıyor. Yetersiz su tüketimi ise metabolizmanın yavaşlamasına neden olabiliyor. Dolayısıyla her gün yeterli su içtiğinizden emin olun. Vücut ağırlığınızı 30-33 ml ile çarparak günlük su ihtiyacınızı hesaplayabilirsiniz. Örneğin, 70 kiloysanız (70 kg x 30-33 ml= 2100-2300 ml) günde 2100 – 2300 ml su içmeniz gerekiyor.

İşlenmiş gıdalardan uzak durun

İşlenmiş gıdalar sindirimi kolaylaştırdığı için metabolizmanın harcayacağı enerjiyi azaltıyor. Ayrıca kan şekerinde dalgalanmalara yol açarak yağ depolanmasına sebep olabiliyor.   Beslenme ve Diyet Uzmanı Pınar Koç, “Bu nedenle paketli ürünler, rafine şekerli atıştırmalıklar ve beyaz unlu ürünlerden uzak durun. Doğal, az işlenmiş, ev yapımı gıdaları tercih edin” diyor.

Filtre kahve veya Türk kahvesi tüketin

Kafein, merkezi sinir sistemini uyararak metabolizma hızını artırabiliyor. Ayrıca, yağ oksidasyonunu destekleyerek enerji harcamasını yükseltiyor. Günlük 2–3 fincan sade filtre kahve veya 1–2 fincan Türk kahvesi tüketmeniz metabolizmanın hızlanmasına yardımcı oluyor.  

Metabolizmayı hızlandıran doğal güçler: Polifenoller, Kapsaisin ve Antioksidanlar

Beslenme ve Diyet Uzmanı Pınar Koç, metabolizmayı hızlandıran bazı besinleri şöyle özetliyor:

Ananas: İçerdiği bromelain enzimiyle sindirimi kolaylaştırıyor, ödemin atılmasına yardımcı oluyor ve lif içeriği sayesinde tokluk süresini uzatabiliyor. Günde 1 dilim (yaklaşık 100–150 gr) taze ananas tüketmeyi alışkanlık edinin.

Kırmızı meyveler: Antosiyanin ve polifenol içerikleriyle insülin duyarlılığını artırıyor, yağ metabolizmasını destekleyebiliyor. Günde 1 küçük kase (yaklaşık 100–150 gr) taze veya dondurulmuş olarak tüketmenizde fayda var.

Elma sirkesi: Tokluk süresini uzatabiliyor, kan şekeri ve insülin tepkisini düzenleyebiliyor. Mide rahatsızlığınız yoksa, yemekten önce 1 bardak suya 1 yemek kaşığı (15 ml) elma sirkesi ekleyebilirsiniz.

Acı biber (Kapsaisin): Kapsaisin, vücut sıcaklığını yükselterek geçici bir metabolizma artışı sağlıyor. Ayrıca iştahı azaltıcı etkisi de bulunuyor. Sağlık probleminiz yoksa, haftada 3 öğünde, yemeklere 1 çay kaşığı pul biber veya taze acı biber ekleyebilirsiniz.  

Zencefil: Termojenik ve iştah dengeleyici etkisi var. Çay, yemek ya da yoğurtla günde 1 tatlı kaşığı kadar kullanabilirsiniz.

Turpgiller (Brokoli, Karnabahar, Brüksel Lahanası, Turp, Lahana vb.) Glukozinolat içeriğiyle detoksu destekliyor, ayrıca lif ve antioksidan sağlıyor. Ana öğünlerde 1 porsiyon (yaklaşık 1 su bardağı pişmiş) tüketebilirsiniz.

Düzenli egzersiz yapın, kaliteli uyuyun!

Direnç antrenmanları başta olmak üzere, düzenli yapılan fiziksel aktiviteler kas kütlesini artırarak bazal metabolizma hızını yükseltiyor. Zira, kas dokusu dinlenme halinde bile yağ dokusundan daha fazla enerji harcıyor. Bu nedenle, kas oranı yüksek bireylerde metabolizma daha hızlı çalışıyor. Yetersiz ve düzensiz uyku da açlık-tokluk sinyallerini düzenleyen hormonlarda bozulmalara yol açarak iştah artışına ve metabolik dengesizliklere neden olabiliyor. Düzenli ve kaliteli uyku ise hem hormonal dengeyi hem de metabolizma hızını olumlu yönde etkiliyor.

Hızla kilo vermek için aç kalmayın! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Elbette yılbaşı akşamını mutlu geçirmek için ve beden sağlığımızın kötü etkilenmemesi adına beslenme konusunda dikkatli olmakta da fayda var. Merak etmeyin! Dikkatli olmak demek hiçbir şey yemeyin, strese girin demek değil. Burada önemli olan yemeklerinizi yavaş yavaş, bol sohbet ederek tüketip miktar kontrolü yapmak ve yediklerinizi dengeleyerek yılbaşı gecesini rahat bir şekilde geçirmek olmalı. Peki, yılbaşı gecesinde nelere dikkat etmeliyiz, nasıl beslenmeliyiz?

Yeni Yüzyıl Üniversitesi Gaziosmanpaşa Hastanesi Beslenme ve Diyet Bölümü’nden, Diyetisyen Aslı Ortakçı ‘yılbaşı gecesinde beslenme’ ile ilgili önerilerde bulundu

 Yılbaşı gecesi nasıl beslenmeliyiz?

Öncelikle, akşam çok yemek yiyeceğinizi düşünerek kendinizi gün içinde aç bırakmamalısınız.

Yılın son gününe kahvaltı ile başlamak, gün içindeki koşuşturmalar için daha zinde ve enerjik olmanızı sağlayacaktır. 

Akşam yemeğinizde mükellef bir sofra olacağını düşünürsek, öğle yemeğinizde sebze veya salata ağırlıklı bir menü tercih etmeniz gün içindeki dengenin sağlanmasına yardımcı olacaktır. 

Gün içerisinde aç kalmamaya özen göstererek düşük kalorili ara öğünler yapabilirsiniz. Örneğin; taze meyve yanında tüketilecek birkaç adet ceviz, gün içindeki kan şekerini dengelemek için iyi bir tercih olabilir. Özellikle, akşam yemeğinize geçmeden önce yapacağınız ara öğünle akşam yemeğine aç oturmamak nefis kontrolünüz için çok önemli bir etken olacaktır.

Peki, bu mükellef yılbaşı sofrasında neler bulunmalı?

• Yemeğinize çorbayla başlamaya özen gösterin; bu, tokluk hissinizin daha erken oluşmasına yardımcı olacaktır.
• Yılbaşı sofranızda mevsim sebzelerinden hazırlanmış bol yeşillikli bir salata olabilir. Belki, içerisine haşlanmış kuru baklagiller veya peynir eklenmiş salata, sağlıklı ve doyurucu bir tercih olabilir.
• Etleri kızartmak yerine ızgara, fırın, haşlama veya yağsız tavada pişirme gibi sağlıklı yöntemler tercih edilmelidir. Ayrıca kırmızı et yerine doymuş yağ oranı az olan hindi, kaz, ördek, tavuk, balık tercih edilebilir. Yanında zeytinyağlı sebze yemekleri veya buharda pişirilmiş sebzeler tercih edilebilir.
• Pilav veya makarna gibi karbonhidrat içeren yiyeceklerin fazla tüketilmemesine dikkat ederek, 1 adet karbonhidrat seçeneğini etinizin yanında tercih edebilirsiniz. 
• Yemekleri tüketirken önce sebze, protein, en son ise karbonhidratı tercih etmeye özen gösterin. 
• Kızartılarak hazırlanmış mezeler yerine, yoğurt veya peynir ile hazırlanmış az yağlı meze seçeneklerini tercih etmek midenin rahatlığı için daha doğru olacaktır.
• Yemekten sonra tüketilme ihtimali olan yüksek yağ içerikli paketli gıdaları (cips, çikolata vb.) tercih etmek yerine, ölçülü olmak koşuluyla kuruyemişler ve kuru meyveler tüketilebilir; ancak dikkat edilmelidir ki masada farkına varmadan tüketilen atıştırmalıklar kalori içeriğini oldukça yükseltebilir. 

Alkol tüketebilir miyim?

Böyle özel günlerde alkol elbette sofralarınızda yer alabilir; ancak en çok dikkat edilmesi gereken ise alkolü aç tüketmemektir. Alkol kan şekeri düzeyinizi düşürerek daha çok yemenize yol açabilir. Tok karnına tüketilen alkol kana daha geç karışacağından, protein içeren bir besinin yanında (ana yemekle olabilir) tüketmeye ve bol su içmeye çalışın. 1-2 kadeh şarap tercih edebilirsiniz. Alkolü az tüketmek için yanında kalori içeriği olmayan su, sade maden suyu gibi içecekler de tercih edilebilir. 

Yeni yılın ilk günü nelere dikkat etmeliyiz?

Sağlam bir kahvaltı, brunch şeklinde öğlene yaklaşsa da mutlaka yapılmalıdır. 

Güne ara öğünle devam edip akşam yemeğinde de çorba, zeytinyağlı sebze, haşlanmış veya ızgara tavuk, salata gibi hafif tercihler yapın.

Midenizi rahatlatmak için rezene ve anason, bedeninizi dinlendirmek için de melisa, papatya gibi bitki çayları tercih edebilirsiniz.

Vücudu toksinlerden arındırmak için gün içerisinde su tüketimini mutlaka artırın.

Gün içinde hareket etmeye çalışın, mümkünse açık havada tempolu bir yürüyüşe çıkabilirsiniz.

Yeni yılda, yemeklerle birlikte gelen sağlık, mutluluk ve tatlı anılarla renklenmiş ziyafet sofralarınız olsun…

Yılbaşı Menüsü Örneği:

Bal kabağı çorbası

Az miktarda haydari

Az miktarda pancarlı kinoalı kısır

Az miktarda köz patlıcan ezmesi

Lor peyniri ve narla süslenmiş salata

Fırında hindi fırın sebzeler

*İsteğe bağlı olarak sütlü tatlı tercih edilebilir.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Yılbaşı gecesi lezzetli yemeklerden mahrum kalmayın yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.