İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay’ın eşi Öznur Tugay, ESHOT’ta görev yapan kadın şoför ve kadın hareket amirler ve İzmir İtfaiyesi’ndeki kadın personelle bir araya geldi. Türkiye’de en fazla kadın şoföre sahip olan Eshot Genel Müdürlüğü’nün Buca Gediz Atölyesi’nde iftar sofrasına konuk olan Öznur Tugay’a, İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı ve ESHOT Genel Müdürü Övünç Özgen, İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Prof. Dr. Pınar Okyay, Eşrefpaşa Hastanesi Başhekimi Doç. Dr. Başak Bayram, İzmir Büyükşehir Belediyesi Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanı Ela Hızlı, ESHOT’un kadın bürokratları da eşlik etti. Öznur Tugay, masaları dolaşarak kadın şoförlerle sohbet etti.

Tugay: İyi ki varsınız

Trafikte ESHOT’un kadın şoförleriyle karşılaşmaktan büyük gurur duyduğunu söyleyen Tugay, “Gerçekten çok iyi araç kullanıyorsunuz; bunu bir sürücü olarak rahatlıkla söyleyebilirim. İyi ki varsınız, emeklerinize sağlık. Hepinize kolaylıklar diliyorum. Burada olmak benim için gerçekten çok anlamlı” dedi. Öznur Tugay, kadın şoförlerle sık sık bir araya geleceklerini belirterek, “Eğlence ve spor gibi etkinliklerle motivasyonu artırmayı hedefliyoruz” ifadelerini kullandı.

Özgen: Dünyada da ilk 10 kurum arasında yer alıyoruz

ESHOT Genel Müdürü Övünç Özgen, kent içi ulaşımın güvenli ve düzenli şekilde işlemesinde güçlü bir ekiplerinin bulunduğunu belirterek, Başkan Dr. Cemil Tugay döneminde kadın şoför sayısının 290’a ulaştığını söyledi. ESHOT’un Türkiye’de en fazla kadın şoföre sahip kurum olduğunu vurgulayan Özgen, dünyada da ilk 10 arasında yer aldıklarını ifade etti. Bu başarının, kadınların çalışma hayatında daha güçlü yer almasını destekleyen bir anlayışın sonucu olduğunu belirten Özgen, Başkan Tugay’ın kararlı duruşunun belirleyici olduğunu ve kadın çalışanların katkısının büyük önem taşıdığını dile getirdi.

ESHOT’un ilk kadın şoförlerinden Aysun Çalışır, Öznur Tugay’a çiçek takdim etti. Gecede ayrıca Öznur Tugay’a, ESHOT atölyesinde hurda malzemeler kullanılarak üretilen takı askısı ve sehpa hediye edildi.

Kadın itfaiye personeli ile iftar buluşması

Öznur Tugay, İzmir Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığı’nı ziyaret ederek kadın itfaiye personeliyle de iftar yaptı. İtfaiye Dairesi Başkan Vekili Ahmet Karaman ve beraberindeki yöneticiler tarafından karşılanan Tugay, personelle sohbet etti. Kadınların zorlu ve hayati bir mesleği büyük özveriyle yerine getirdiğini vurgulayan Tugay, emeklerinin kent için çok değerli olduğunu ifade etti. Kadın itfaiye personeli de Tugay’ın ziyaretinden duydukları memnuniyeti dile getirerek görevlerini gururla sürdürdüklerini aktardı.

Zorlu mesleğin kahramanları ile ramazan buluşması yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin kadın istihdamını artıran eşitlikçi yönetim anlayışı, kadınların farklı meslek alanlarında yer almasını da güçlendiriyor. ESHOT Genel Müdürlüğü çatısı altında göreve başlayan kadın şoförler, bu örneklerden sadece bazıları. Otobüs şoförü olarak çalışan 51 yaşındaki Zerrin Tuncay Karadavut, dördüz çocuk annesi olarak hem anneliği hem mesleğini büyük bir özveriyle sürdürüyor. Manisa’nın bir köyünde doğup büyüyen Karadavut, direksiyonla küçük yaşlarda tanıştığını anlatarak, “Henüz 9 yaşındayken traktör kullanmayı öğrendim. Babamın arabasını çok severdim, gizli gizli kullanırdım. Amcamın kamyonunu da kullandım. Aslında çocukluğumdan beri bu mesleğe gönül vermiştim” dedi.  

Hem çocuklarını büyütüyor hem de mesleğini yapıyor

ESHOT’ta göreve başlamadan önce özel sektörde çalışan Karadavut, dördüz çocuklarını dünyaya getirdikten sonra bir süre çalışma hayatına ara vermek zorunda kaldı. İlkokul birinci sınıfa giden 6 yaşındaki Kumsal Nazik, Doruk, Kayra ve Ömer isimli çocukları biraz büyüyünce geçimini sağlamak için bir süre seyyar köfte ekmek arabası işlettiğini anlatan Karadavut, ESHOT’a başvuru sürecini şöyle anlattı: “Mahalleden bir tanıdığımız ESHOT’ta şoför alımı olduğunu söyledi. Başvurdum. 4 ay sonra kabul edildiğimi öğrendim. Eğitimlere katıldım ve ardından otobüs şoförü olarak göreve başladım. Direksiyon başına geçtiğimde çocuklarım daha üç yaşındaydı.”

“Hayal ettiğim birçok şeyi gerçekleştirdim”

Direksiyon başındayken bile aklının çocuklarında olduğunu belirten Karadavut, “Çocuklarımı düşünürken bazen gülüyorum. Yolcular bunu fark edip garipsiyor ama ben o an onları düşünüyorum” dedi. Verdiği mücadelenin arkasında çocuklarına bırakmak istediği bir mesaj olduğunu söyleyen Karadavut, sözlerini şöyle tamamladı: “Çocuklarıma ‘Kadınlar yapamaz’ algısını kıracak bir yaşam mücadelesi bırakmak istiyorum. Kadınlar çok şey yapabilir. Hayatım boyunca hiç ‘ben yapamam’ demedim. Zor olur ama yaparım dedim. Hayal ettiğim birçok şeyi gerçekleştirdim. Dimdik ayakta durdum.”

50 metre yüksekte gelen telefon hayatını değiştirdi

Kule vinç operatörlüğü yapan 2 çocuk annesi 45 yaşındaki Melek Çakar da İzmir Büyükşehir Belediyesi ESHOT Genel Müdürlüğü’nün “Eşitliğe Sür” projesine başvuruda bulundu. Başvurusunun ardından aylarca bekleyen Çakar, umudunu kestiği dönemde Adıyaman’a gitti. Burada akrabalarının desteğiyle kule vinç operatörlüğü yapmaya başladı. Ancak İzmir’den gelen bir telefon, hayatının yönünü değiştirdi. Melek Çakar, “Başvuru yaptıktan sonra 6 ay bekledim. Artık umudumu kesmiştim. Adıyaman’daydım ve kule vinç kullanıyordum. Yaklaşık 50 metrenin üzerindeyken ESHOT’tan aradılar. Başvurumu değerlendirdiklerini ve beni beklediklerini söylediler. O kadar sevindim ki… O an ‘Allah’ım sana bu kadar yakın olmamı mı bekliyordun’ dedim” sözleriyle o anı paylaştı.

“İzmir benim evim”

Çakar, “İzmir benim evim ve ben evimde olmak istedim. Çocuklarımı yalnız bırakmak içime sinmiyordu. Çalışmak için gitmem gerekiyordu ama bu fırsat gelince işverenimle konuşup İzmir’e döndüm. Çok şükür kazandım ve işbaşı yaptım” dedi. Araba kullanmayı çok sevdiğini belirten Çakar, işini severek yapmanın yolculara da yansıdığını ifade etti. Yolculardan olumlu dönüşler aldığını söyleyen Çakar, “Yolcularımız ‘Ne güzel sürüyorsunuz, ne kadar güler yüzlüsünüz. Sizi gördükçe gurur duyuyoruz. Mustafa Kemal’in kızları bunlar’ diyor. Bu sözler bizi daha da motive ediyor” diye konuştu.

“Pes etmeyin”

Bir dönem yaş sınırı nedeniyle başvuru yapamadığını, kadınlarda yaş sınırının yükseltilmesiyle yeniden başvurduğunu aktaran Çakar, kadınlara şu sözlerle seslendi: “Ben bu işi istiyordum ve bunun için uğraştım. Kadınlar ‘Ben yapabilirim’ diyorsa gerçekten yapıyor. Bizimle yola çıkıp kazanamayan arkadaşlarıma da sesleniyorum; pes etmeyin. Gücünüzün farkında olun ve tekrar başvurun.”

“Birçok insanın canı bize emanet”

18 metre uzunluğundaki körüklü araçları da kullandıklarını belirten Çakar, mesleğin sorumluluğuna dikkat çekerek şunları söyledi: “Gerçekten zor bir meslek. Bütün gün trafikteyiz. Birçok insanın canı bize emanet. Ani bir durumda frene bastığımızda bile kimsenin burnu kanamasın diye büyük hassasiyet gösteriyoruz. Yolcularımızdan ve diğer sürücülerden de bu stresin farkında olmalarını ve bize destek olmalarını istiyoruz.” Zaman zaman “kadın şoför” sözleriyle incitici yaklaşımlarla karşılaştıklarını belirten Çakar, “Eğer bu koltuktaysam, demek ki bu işi başarabiliyorum. Bu direksiyona oturabilmek için ciddi eğitimlerden geçtik. Özveriyle ve dikkatle görevimizi yapıyoruz” dedi. Çocuklarının da yaptığı işten gurur duyduğunu belirterek, “Onları sevdikleri meslekleri seçmeleri için cesaretlendiriyorum. İnsanın severek yaptığı işten aldığı verim çok başka. Ben direksiyonda olmaktan mutluyum” ifadelerini kullandı.

Türkiye’de en fazla kadın şoför İzmir’de

İzmir Büyükşehir Belediyesi, kadın istihdamını artıran ve toplumsal cinsiyet eşitliğini güçlendiren politikalarıyla Türkiye’de en fazla kadın şoför istihdam eden kamu kurumu olma özelliğini taşıyor. Bu anlamda ESHOT 300’e yakın kadın şoför ile Türkiye’de en fazla kadın şoför istihdam eden ve bu başarısıyla Avrupa’nın ve dünyanın da sayılı belediyeleri arasında yer alıyor. Bu güçlü tablo, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay’ın kadınların çalışma yaşamında daha görünür ve güçlü olması yönündeki kararlı yaklaşımıyla daha da pekişiyor. İzmir’de kadınların direksiyon başında daha fazla yer alması, toplumsal cinsiyet eşitliğinin günlük yaşamın en görünür alanlarından biri olan toplu ulaşıma yansıması amaçlanıyor.

İzmir’in kadınlarıyla tam yol ileri yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

İzmir Büyükşehir Belediyesi, toplumsal cinsiyet eşitliğini desteklemek ve toplu ulaşım sektöründe kadın istihdamını artırmak amacıyla “Eşitliğe Sür” Projesi’ni hayata geçirdi. ESHOT Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen ve Fransız Kalkınma Ajansı’nın (AFD) 100 bin Euro’luk hibe desteği sağladığı proje kapsamında 80 kadın şoför iş başı yaparken, proje süreci, kazanımlar ve elde edilen iyi uygulama örneklerini kamuoyu ile paylaşmak için çalıştay ve sempozyum düzenlendi. İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay’ın ev sahipliğinde Ahmed Adnan Saygun Sanat Merkezi’nde düzenlenen programa İzmir Büyükşehir Belediyesi Başkan Vekili Dr. Zafer Levent Yıldır,  Karaburun Belediye Başkanı İlkay Girgin Erdoğan, Yaşar Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Levent Kandiller,  İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı ve ESHOT Genel Müdürü Övünç Özgen, İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Hakan Uzun, bürokratlar, kadın şoförler ve akademisyenler katıldı. 

Tugay: Atatürk’ün vizyonuna dayanıyor

Kadın şoförleri her gördüğünde mutlu olduğunu ifade ederek konuşmasına başlayan İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, “Bu bir kapanış değil bizim için önemli bir dönüşüm sürecinin kutlamasıdır. Kadınların iş yaşamında eşit olması mücadelesinin sonuna gelmedik. Bunun başlarındayız henüz” dedi. Tugay, “Göreve geldiğimizde, İzmir’de kadın toplu ulaşım şoförlerinin sayısını artıracağımızı söylemiştik. Bugün o sözü bir ölçüde yerine getirmenin gururunu yaşıyoruz. Biz diyoruz ki; kadın üretirse şehir gelişir, görünürse toplumsal adalet güçlenir ve kadın yaşarsa bir toplumda o toplum nefes alır. Bu inancın kökleri, Cumhuriyetimizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün vizyonuna dayanıyor” dedi.

Tugay dünyadan örnekler verdi

Dünyadan kadınların iş hayatındaki yerinden örnekler vererek konuşmasına devam eden Tugay, “Berlin ve Toronto örneklerinde kadınlara teknik eğitimler verilerek sektöre erişimleri artırılmış. Sydney’de vardiya planlamasında esneklik ve güvenli tesisler; Londra’da kadın liderlik programları ile istihdam oranları yükselmiş. Bu örnekler gösteriyor ki; eğitim, güvenli ortam ve kurumsal dönüşüm bir arada olduğunda gerçek eşitlik mümkün. Kadınların toplumsal yaşama katılımı, ‘kadın da yapabilir’ meselesi değildir. Şehirleri daha adil ve insani hale getirmenin yoludur. Eşitliğe Sür Projesi işte bu anlayışla şekillendi” diye konuştu.

“Kısa sürede kadın şoför sayımızı yüzde 60 oranında artırdık”

Kadın istihdamına öncelik verdiklerini aktaran Başkan Tugay, “İzmir Büyükşehir Belediyesi olarak; itfaiyeden bürokrasiye, çağrı merkezlerinden saha çalışmalarına kadar birçok alanda kadın istihdamına öncelik veriyoruz. Yaklaşık on bir ay önce ‘Sizi direksiyon başında görmek istiyoruz’ demiştim. O gün hedefimiz 72 kadın şofördü. Ancak 80 kadınımızın tüm aşamaları başarıyla geçti ve biz hepsini istihdam ettik. Bu kısa sürede kadın şoför sayımızı yüzde 60 oranında artırdık. Bu sadece bir rakam değil; İzmir’in eşitlik konusundaki kararlılığının somut bir göstergesidir” dedi.

“Yalnızca İzmir’e değil, Türkiye’ye ve dünyaya örnek olacak”

Projenin üç temel amacının olduğunu belirten Tugay, “Kadınlara cesaret vermek önyargıları kırmak, Kadın Akademisi aracılığıyla kadın şoför adaylarına eğitimler sunmak ve bu süreçte edinilen deneyimleri paylaşarak kalıcı bir dönüşüm modeli oluşturmak. Bugün yaptığımız çalıştay ve sempozyum, işte bu üçüncü hedefin en önemli adımıdır. Buradan çıkacak sonuçlar yalnızca İzmir’e değil, Türkiye’ye ve dünyaya örnek olacaktır. ESHOT, Avrupa’nın en büyük toplu ulaşım filolarından birine sahip. Bu ölçekte bir kurumda kadın istihdamını artırmak, yalnızca yerel değil, uluslararası ölçekte örnek alınacak bir dönüşümdür. Kadınların ekonomide, yaşamın her alanında daha görünür olması hepimizin ortak sorumluluğu. Bu çabalar, Birleşmiş Milletler’in sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle de örtüşüyor. Eşitlik için attığımız her adım, “hiç kimse geride kalmasın” diyen evrensel çağrının bir parçası. Bugün itibarıyla kadın şoför sayımız 290’a ulaştı. ESHOT, Türkiye’de en fazla kadın şoför istihdam eden kamu kurumu olma özelliğini de pekiştiriyor. Artık sadece varacağımız yere değil; eşitliğe giden yola da birlikte yön veriyoruz. Toplumsal cinsiyet eşitliği bizim için bir ilke değil; hizmet anlayışımızın ayrılmaz bir parçası. Eşitliği bir hedef değil, bir yönetim biçimi olarak görüyoruz” dedi.

“Yolunuz açık olsun”

Kadın şoförlere seslenen Başkan Tugay, “Sevgili kadın şoförlerimiz;  sizler bu şehrin değişiminin gerçek kahramanlarısınız. Direksiyon başına geçtiğinizde yalnızca yol almıyor; İzmir’i eşitliğe taşıyorsunuz. Yolunuz açık; geleceğiniz İzmir kadar aydınlık olsun” diyerek konuşmasını tamamladı.

Kandiller: Gururluyuz

Yaşar Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Levent Kandiller, “Bu proje aslında İzmir’in vizyoner yerel yönetimi şemsiyesi altında çok önemli parçalardan biri. Hem hizmeti veren hem hizmeti alan tarafta aslında toplumsal cinsiyet eşitliği, erişilebilirlik ve güvenlik ilkelerini güçlendirmeyi hedefleyen bir proje. Yaşar Üniversitesi olarak bu projede bilimsel yaklaşım ve veri analiz parçalarında yer alıyoruz. İzmir öncü bir kent ve biz Yaşar Üniversitesi olarak bu öncü kentin kurumlarından biri olmaktan onur duyuyoruz” şeklinde konuştu.

Keyik: Bu bir dönüşüm hikayesi

AFD Türkiye Proje Yöneticisi Tülin Keyik ise programa video mesajla katıldı. Keyik mesajında, “Bu proje sadece bir ulaşım projesi değildir. Proje kadınların da şehir yaşamının her alanında yer alabileceğini, direksiyon arkasında da, ön safta da güçlü bir şekilde durabileceğini kanıtlayan bir dönüşüm hikayesidir. Bu vizyonu desteklemekten çok gurur duyuyoruz” dedi.

Kadın şoför sayısı 290’a ulaştı

ESHOT Genel Müdürlüğü’nün Fransız Kalkınma Ajansı (AFD) iş birliğiyle hayata geçirdiği 100 bin Euro hibe destekli proje, kadınların toplu taşımada daha fazla yer almasını sağlayacak öncü bir adım niteliğinde. 2024 yılı temmuz ayında başlayan projede başarılı bulunan 120 adaya İzmir Ekonomi Üniversitesi tarafından 30 saatlik “Farkındalık Eğitimi” verildi. Özel bir sürücü kursu tarafından 10 saatlik saha eğitimi de alan adaylar, ESHOT tarafından direksiyon sınavına alındı. Başarılı olan 80 kadın ESHOT ailesine katılarak direksiyon başına geçti. Proje sonunda, ESHOT Genel Müdürlüğü’nün kadın şoför sayısı 290’a ulaştı. ESHOT, Türkiye’de en fazla kadın toplu ulaşım şoförünü istihdam eden kamu kurumu unvanını korudu. Proje, Yaşar Üniversitesi iş birliği ile yapılan çalıştay ve sempozyum sonrası bilimsel makale ve elde edilen bulguların infografik kitapçık hâline getirilmesin ardından son bulacak. 

Tugay: Eşitliği bir hedef değil, bir yönetim biçimi olarak görüyoruz yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.