Son yıllarda dünya genelinde görülme sıklığı artan rahim ağzı kanseri, ileri evreye kadar hiçbir belirti vermeden, sinsice gelişebiliyor. Acıbadem Fulya Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum, Jinekolojik Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. Hüsnü Görgen “Rahim ağzı kanserinin gelişmesi uzun yıllar içinde olmaktadır. Bu sürede rahim ağzındaki hücreler birtakım faktörlerle karşılaşarak (yüksek riskli HPV enfeksiyonu gibi) değişime uğramakta ve hücrelerde anormallikler saptanmaktadır. Düzenli yapılacak jinekolojik muayene ve smear testi ile rahim ağzındaki bu hücresel değişiklikler erken evrede saptanmaktadır. Böylece daha henüz kanser gelişmeden lezyonlar saptanarak kolayca ve hastaya zarar vermeden tedavide tam başarı sağlanabilmektedir” diyor. 

Pap smear testi ve HPV testi sayesinde, rahim ağzındaki yüksek riskli HPV türlerinin tespit edilebildiğini, buna karşın her anormal hücrenin ya da her HPV pozitif testin kanser anlamına gelmediğini ekleyen Prof. Dr. Görgen sözlerine şöyle devam ediyor: “Bu anormal hücrelerin ileride kansere dönüşebilme ihtimaline karşı hastanın takibi gerekir. Ayrıca rahim ağzı kanserine karşı koruyucu olarak HPV aşısının yapılması da kanser riskini azaltmaktadır. Pap smear testi ve HPV aşısı ile rahim ağzı kanserlerinin yüzde 90’ı erken dönemlerinde, hatta henüz hücre değişimlerinin olduğu süreçte yakalanabilmekte ve böylece tam başarı sağlanabilmektedir.”

Gelişmiş ülkelerde serviks kanserinden ölüm oranı yüzde 50-70 azaldı!

2030 yılında Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) rahim ağzı kanserinin ortadan kaldırılabilmesi için, tüm ülkelerde 100 bin kadında 4’ün altına düşürmeyi hedefliyor. Bu kapsamda; kız çocuklarının yüzde 90’ının, 15 yaşına kadar HPV aşısını tam olarak yaptırması, kadınların yüzde 70’inin rahim ağzı tarama testlerinin (smear ve HPV testi) yapılması ve prekanseröz lezyonu olan kadınların yüzde 90’ının tedavi edilmesi planlanıyor. Gelişmiş ülkelerde cinsel aktif kadınların yılda bir kez smear testi yaptırması zorunlu hale getirildikten sonra serviks kanserlerinden ölüm oranının yüzde 50-70 azaldığını vurgulayan Prof. Dr. Görgen şöyle konuşuyor: “Cinsel aktif kadınların smear ve HPV testi yaptırmaları serviks kanserinin erken tanısı açısından hayati önem taşımaktadır. Rahim ağzı (serviks) kanserinde tedavinin başarısı, tespit edildiği evreye göre değişir. Son yıllarda teknolojideki ve tıptaki gelişmeler sayesinde erken tanının artması ile daha minimal tedaviler uygulanmaya başlamıştır. Böylece genç ve çocuk isteyen hastalarda rahim korunarak çocuk sahibi olabilme imkanı sağlanabilmektedir.”

Aşı ile önlenebilen kanser türü!

Genellikle aşırı vajinal kanama ile kendini gösteren bu kansere, cinsel yolla bulaşan Human Papiloma Virüs’ün (HPV) neden olduğunu belirten Jinekolojik Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. Hüsnü Görgen “Virüsün bulaşmasındaki temel yol cinsel ilişki olduğundan tek eşlilik korunmada çok önemli bir rol oynar. Virüsün bulaşmasını HPV aşısı sayesinde yüzde 90 oranında önlemek mümkündür. Pap smear ve HPV taramalarıyla da ikincil korunma sağlanmaktadır. Rahim ağzı kanserinden korunmak için HPV aşısı 9-15 yaşlarında iki doz, 15 yaşından itibaren üç doz uygulanmaktadır” diyor. 

Rahim ağzı (serviks) kanserinden ölüm oranı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

 Çankaya Belediyesi, Avrupa Jinekolojik Onkoloji Derneği (ESGO) ve Avrupa Jinekolojik Kanser Destek Grupları Ağı (ENGAGe) tarafından ilan edilen “20 Eylül Jinekolojik Kanserler Farkındalık Günü” kapsamında, Kanserle Dans Derneği ile düzenlenen etkinliğe ev sahipliği yaptı. Kuğulupark’ta düzenlenen etkinlikte, alanında uzman doktorlar, kadınlara özgü kanserlerin tanı ve tedavisi hakkında bilgi aktardı. 

“Farkındayım, Güvendeyim” sloganıyla düzenlenen etkinlikte, Prof. Dr. Fırat Ortaç, Prof. Dr. Esra Kuşçu, Prof. Dr. Özden Altundağ, Prof. Dr. Arzu Oğuz, Prof. Dr. Nejat Özgül, Prof. Dr. Murat Gültekin, Prof. Dr. Kadri Altundağ ve Doç Dr. Hüseyin Akıllı’dan oluşan uzman doktorlar Çankayalılarla buluştu. Erken tanının önemine dikkat çeken doktorlar, “Kanser” ve “Jinekolojik Onkoloji” ile ilgili vatandaşlardan gelen tüm soruları cevapladı.

 DANSLI FARKINDALIK

Etkinlikte, Akademi Flemenko Dans Grubu’nun gösterisiyle birlikte Çankayalılar; Olefit adıyla yaygınlaşan Flemenko Fitness spor etkinliğine de katılarak hem bilgilendi hem de keyifli anlar yaşadı.

2019 yılından bu yana her yıl 20 Eylül’de, Dünya Jinekolojik Kanserler Farkındalık Günü olarak kadınlara özgü kanser türlerine dikkat çekmek, toplumda farkındalık yaratmak, erken tanının önemini vurgulamak ve kadın sağlığına yönelik bilinci artırmak için çeşitli etkinlikler düzenleniyor.

Kuğulu Park’ta Jinekolojik kanserlere yönelik farkındalık yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Avrupa Jinekolojik Onkoloji Derneği (ESGO) ve Avrupa Jinekolojik Kanser Destek Grupları Ağı (ENGAGe) tarafından ilan edilen “20 Eylül Jinekolojik Kanserler Farkındalık Günü” kapsamında bu yıl Başkent Ankara’da, Çankaya Belediyesi’nin ev sahipliğinde etkinlikler düzenleniyor.  

Çankaya Belediyesi, Kanserle Dans Derneği iş birliğinde “Farkındayım, Güvendeyim” sloganıyla düzenleneceği etkinlikte, Prof. Dr. Fırat Ortaç, Prof. Dr. Esra Kuşçu, Prof. Dr. Özden Altundağ, Prof. Dr. Arzu Oğuz, Prof. Dr. Nejat Özgül, Prof. Dr. Murat Gültekin, Prof. Dr. Kadri Altundağ ve Doç Dr. Hüseyin Akıllı’dan oluşan uzman doktorlar Çankayalılarla buluşacak. 20 Eylül’de Kuğulu Park’taki etkinlikte doktorlar “Kanser” ve “Jinekolojik Onkoloji” ile ilgili vatandaşlardan gelen tüm soruları da cevaplayacak.

20 Eylül günü Saat 13’te başlayıp 17’ye kadar sürecek etkinlikte, Akademi Flemenko Dans Grubu’nun gösterisiyle birlikte Çankayalılar; Olefit adıyla yaygınlaşan Flemenko Fitness spor etkinliğine de katılabilecek.

JİNEKOLOJİK KANSERLER NELERDİR?
Dünyada her yıl bir milyondan fazla kadın jinekolojik kanserlerle tanışıyor. Jinekolojik kanserler arasında; rahim, rahim ağzı, yumurtalık, vulva, vajina ve tuba (tüpler) bulunuyor. Bu kanserlerin görülme oranı ülkeden ülkeye farklılaşsa da, jinekolojik kanserlerin tüm kanserler içindeki oranı, önemli bir sayıya ulaşıyor. Türkiye’de her yıl yaklaşık 8 bin 500 kadın jinekolojik kanser tanısı alıyor. Jinekolojik kanserlerin tüm kanserler arasında tırmandıkları sıralama da dikkat çekici. Öyle ki, Türkiye’de tüm kanserler içinde rahim kanseri 4. sırada. Rahmin hemen ardından 5. sırada yumurtalık kanseri geliyor. Rahim ağzı kanseri ise 9. sırada.

2018 yılında tüm dünyada 1.3 milyondan fazla kadına jinekolojik kanser tanısı konuldu. 2018 yılında tüm dünyada 468 bin kadın, hayatını jinekolojik kanserler nedeniyle kaybetti. Dünyada yeni tanı alan jinekolojik kanserlerin içinde yaklaşık; yüzde 44’ü rahim ağzı kanseri, yüzde 29’u endometrial kanseri, yüzde 23’ü yumurtalık kanseri, yüzde 5’ten azı vulva ve vajen kanserleri gibi diğer jinekolojik kanserler oldu.

20 Eylül Dünya Jinekolojik Kanserler Farkındalık Günü yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

TÜBİTAK 1005 – Ulusal Yeni Fikirler ve Ürünler Araştırma Destek Programı tarafından desteklenen “Jinekolojik ve Obstetrik Muayene Giysisinin Geliştirilmesi, Mahremiyet Algısı ve Memnuniyet Üzerine Etkisi” başlıklı proje kapsamında geliştirilen giysi; hasta mahremiyetini sağlama, kadın sağlığını koruma, iyileştirme ve jinekolojik muayenede kolaylık sağlama amacıyla geliştirildi.

Buluşları, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından faydalı model olarak tescillenen Doç. Dr. Sezer Er Güneri ve Öğr. Gör. Ayşegül Muslu’yu tebrik eden

Ege Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Necdet Budak, “Tam akredite, sağlık temalı bir araştırma üniversitesinin rektörü olarak,  bilim insanlarımızın yürüttükleri bilimsel çalışmaların katma değere dönüşmesinden duyduğum mutluluğu ifade etmek isterim. Hemşirelik Fakültesi akademisyenlerimizin geliştikleri, hasta mahremiyetini önceleyen ve kadın sağlığını koruyan jinekolojik muayene giysisi faydalı model olarak tescil edildi.  Hocalarımızı tebrik ediyor, başarılarının devamını diliyorum” dedi.

Projenin önemi ve kapsamı ile ilgili bilgi veren Doç. Dr. Sezer Er Güneri, “Kadınların hem cinsel hem de üreme sağlığını korumaya yönelik aldığı özel bakımlardan biri jinekolojidir. Jinekolojik muayene; bir muayene sandalyesinde sırt üstü pozisyonda yatan bir kadın ve ayrılmış bacakları arasında duran jinekolog ile yapılan bir prosedür, ‘muayenelerin en mahremi’ olarak tanımlanmaktadır. Cinsel yönden aktif olan kadınların sağlığı tehdit eden herhangi bir risk faktörü olmasa bile düzenli olarak her yıl jinekolojik muayene yaptırmaları önerilmektedir.  Kadın hastalıkları ve doğum birimlerinde hasta mahremiyetini korumaya yönelik tıbbi bir ürün bulunmamaktadır. Kadınların jinekolojik muayene öncesi belden aşağı bölümde bulunan kıyafetlerini çıkarması istenmekte, bir muayene örtüsünü beline sarması ve muayene masasına bu şekilde geçmesi istenmektedir. Muayene masasına geçtikten sonra da örtüyü karın ve bacaklarının üstüne örtmesi istenmekte, bu şekilde kadının belden aşağısı muayene sırasında tamamen açık kalmaktadır. Geliştirilen muayene giysisinin pantolon şeklinde olan tasarımı ve genital (üreme organları) bölgenin ek parçalarla örtülmesi ile vücudun alt bölgesi açıkta kalmamaktadır” diye konuştu.

“Giysi tek kullanımlık  olarak tasarlandı”

Muayene giysisini üç farklı modelde oluşturduklarını ifade eden Doç. Dr. Sezer Er Güneri, “Giysiler pantolon şeklinde, ağ kısmı dikişsiz, ön ve arka kısımda dikişsiz kısmı örten kumaş parçalar olacak şekilde tasarlanmıştır. Bu parçalar, üçgen, kare ve oval şeklinde üretilmiştir. Ön ve arka kısımda bulunan parçalarının sadece muayene sırasında açılacak şekilde geliştirilmiş, bekleme sırasında kadının hijyeninin sağlanması, hasta mahremiyetinin korunması ve hastanın muayene memnuniyetinin arttırılmasına yönelik tek kullanımlık olacak şekilde tasarlanmıştır. Hasta mahremiyetini sağlama, kadın sağlığını koruma, iyileştirme ve jinekolojik muayene olmada kolaylık sağlama amacıyla geliştirilen jinekolojik muayene giysisi   Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescil edilerek Faydalı Model onayı alınmıştır” dedi.

“Sağlık hizmetinde memnuniyeti artıracak”

Doç. Dr. Sezer Er Güneri, “Geliştirilen giysinin öngörülen sonuçları olan, jinekolojik muayene sırasında mahremiyetin korunması, olumsuz muayene deneyimlerinin azalması ve sağlık hizmetinden memnuniyetin artmasıyla, kadınların düzenli kontrole gitmesi, erken dönemde tanı-tedavi hizmetlerine ulaşması ile özelde kadın sağlığının, genelde toplum sağlığının korunması ve geliştirilmesine katkı sağlanacağı düşünülmektedir. Ayrıca jinekolojik muayenenin kısıtlı bir alanda yapılması nedeniyle, muayene sırasında sağlık profesyonellerinin de hastayla temasını en aza indirmesine yardımcı olacak ve muayenenin hem kadın hem de sağlıkçılar açısından olumlu deneyimle sonuçlanmasında önemli bir rol oynayacaktır. Geliştirilen ürünün tanıtımı için tıbbi ürün satışı yapan medikal firmalarla görüşülmesi, geliştirilen ürünün özelliklerinin ve kullanım amaçlarının sunulması için etkinliklerin yapılması planlanmaktadır. Özellikle, özel hastaneler, poliklinikler ve muayenehaneler tarafından kullanıma geçirilebileceği düşünülmektedir” diye konuştu.

EÜ’nün “Jinekolojik ve Obstetrik Muayene Giysisi” buluşu “Faydalı Model” olarak tescillendi yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

RAHİM KANSERİ

Rahmin iç dokusundan kaynaklanan ve genellikle menopozdan sonra oluşan rahim kanseri erken dönemde tespit edilebilen bir hastalık. Ülkemizde yumurtalık ve rahim ağzı kanserinden daha sık görülen rahim kanserinin tedavisine erken dönemde başlandığında başarı oranı oldukça yükseliyor. 

Belirtileri: Menopoz döneminde oluşan vajinal kanama, adet gören kadınlarda ise düzensiz kanamalar ve ara kanamalar, rahim kanserinin tipik belirtilerini oluşturuyor.  

Erken tanı için: Rahim kanseri hastaların yüzde 75’inde erken dönemde teşhis edilebiliyor. Dolayısıyla adet gören kadınların düzensiz veya ara kanamalarda, menopoz sonrasında ise bir kez oluşsa dahi vajinal kanamalarda hekime başvurmaları büyük önem taşıyor.

Tedavisi: Erken dönemde rahmin alınması yeterli geliyor ve hayat kurtarıcı oluyor. İleri evrelerde ise rahim, yumurtalıklar, omentum ve lenf düğümlerinin alınması gerekiyor. Prof. Dr. Fuat Demirci, cerrahi tedaviye destek için radyoterapi ve kemoterapi yöntemlerine de başvurulduğunu belirterek, “Son yıllarda hastaları pelvik ve paraaortik (karında büyük damarların etrafındaki lenf düğümleri) lenf düğümünün alınmasından korumak amacıyla laparoskopik sentinel lenf nod örneklemesi yapılıyor. Ayrıca moleküler tekniklerle gerçekleştirilen değerlendirmelerde konvansiyonel yöntemlerle atlanma olasılığı olan hastalar etkili biçimde tedavi edilebiliyor. Sentinel lenf nod örneklemesi hastayı hem olası ameliyat komplikasyonlarından hem de lenf bezlerinin alınmasından kaynaklanan ayaklarda şişlik ve ödem gibi komplikasyonlardan koruyor” diyor. 

RAHİM AĞZI KANSERİ

Tıp dilinde ‘serviks kanseri’ olarak adlandırılan rahim ağzı kanseri, dünyada kadın kanserleri arasında 4. sırada yer alıyor. Dünyada her yıl yaklaşık 570 bin kadın, etkeni human papilloma virüsü (HPV) olan rahim ağzı kanserine yakalanıyor ve bu kadınların yarısı yaşamını yitiriyor. Bunun nedeni ise erken dönemde belirti vermeyen bir hastalık olması. Rahim ağzı kanseri aslında önlenebilen veya erken evrelerinde başarıyla tedavi edilebilen bir hastalık. Ülkemizde de uygulanan HPV aşısı rahim ağzı kanserinden korurken, smear testi de kanser öncülü lezyonların erken dönemde yakalanmasına yardımcı oluyor. 

Belirtileri: Rahim ağzı kanserinde erken dönemde belirtiler görülmüyor. Geç dönemde ise kanlı akıntı, ilişki sırasında kanama ve düzensiz adet kanamaları şeklinde kendini belli ediyor. 

Erken tanı için: Hiçbir yakınması olmasa bile 21 yaş üzerinde ve cinsel yaşamda aktif olan kadınların düzenli aralıklarla smear testi yaptırmaları şart! Smear testinden şüpheli bir sonuç çıkarsa, HPV araştırması, kolposkopi ve biyopsi ile kanserin öncül lezyonları saptanabiliyor. Ayrıca 30 yaş üzeri kadınlarda her 5 yılda bir birlikte yapılan smear ve HPV testi de taramada kullanılıyor. Prof. Dr. Fuat Demirci, günümüzde rahim ağzı kanserinden korunmak için en önemli yöntemin HPV aşıları olduğuna işaret ederek, “HPV aşıları kız ve erkek çocuklarda 9 yaşın üzerinde yapılıyor. Ülkemizde de 9 HPV virüsünden koruyan aşıdan üst yaş sınırı olmadan tüm kadınlar faydalanabiliyor. Ancak aşı yaptıran kadınların da smear testini ihmal etmemeleri gerekiyor” diye konuşuyor.  

Tedavisi: Erken dönemde rahim ağzının küçük bir kısmının koni şeklinde alınması yeterli gelirken, ileri dönemlerde ise ameliyatın müdahale alanı genişliyor. Hastalığın ilerlemiş olduğu durumlarda ameliyatın yanı sıra radyoterapi ve kemoterapi tedavisi de gerekebiliyor.

YUMURTALIK KANSERİ

Yumurtalık kanseri ülkemizde jinekolojik kanserler arasında rahim kanserinden sonra 2. sırada yer alıyor. Sinsice ilerlemesi nedeniyle hastaların büyük çoğunluğunda tanı ileri evrede konulabildiği için ölümcül kanser olarak ifade ediliyor. Aslında erken teşhis edildiğinde tedavide yüzde 80-90’lara varan başarılı sonuçlar elde edilebiliyor. Yumurtalık kanserinin yüzde 10-15’inde genetik geçiş etkili oluyor. Dolayısıyla genetik öykü varlığında gen araştırması yapılarak kadının sıkı takibe alınması büyük önem taşıyor. 

Belirtileri: Yumurtalık kanseri erken dönemde belirti vermeyen bir kanser türü. İleri evrelerde ise daha çok hazımsızlık, karında şişme, bulantı ve kilo kaybı gibi mide-bağırsak sistemiyle ilişkili sorunlara yol açıyor. Gastrit, ülser ve kolit gibi hastalıklara özgü belirti vermesi nedeniyle zaman kaybı oluyor; her 3 kadından 2’sinde hastalık ileri evrede (Evre 3-4) teşhis ediliyor.

Erken tanı için: Yumurtalık kanserinde en önemli erken tanı yöntemi düzenli aralıklarla yapılan jinekolojik muayene ve ultrasonografidir. Riskli olduğu saptanan kadınlarda ise bazı kan testleri (tümör belirteçleri) ve ultrasonografik takip önem taşıyor. Ayrıca genetik risk saptanarak muayene ve takip sıklığı belirleniyor. 

Tedavisi: Prof. Dr. Fuat Demirci, cerrahi yöntemin yumurtalık kanserinin temel tedavisini oluşturduğunu belirterek, “Ameliyatta amaç gözle görülebilir kanser hücrelerinin tümünü almaktır. Bu amaçla gerekirse bağırsaklardan bir kısım ve dalak da alınabiliyor. Yumurtalık kanserleri kemoterapiye iyi cevap veren tümörlerdir. Ameliyat sonrasında kemoterapiyle tedavi destekleniyor.” diyor

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Kadınlarda 3 Önemli Jinekolojik Kanser yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.