Toksik ilişkiler, anksiyete ve depresyon gibi ruhsal bozukluklara yol açabilir!

Kişinin toksik bir ilişkide olup olmadığını anlamasının her zaman kolay olmayabileceğini ifade eden Uzman Klinik Psikolog Emine Akın Aytop, “Hatta çoğunlukla zordur. Bunun en temel nedenlerinden biri, ilişkinin başında yaşadığınız güzel günlerin ve hissettiğiniz sevgi ile bağlılığın, manipülatif davranışları fark etmenizi engelleyebilmesidir.” dedi.

Bazen kişinin, toksik olduğunu fark etse bile, durumu görmezden gelmeye çalışabileceğini dile getiren Aytop, “Toksik ilişkiler, anksiyete ve depresyon gibi ruhsal bozukluklara yol açabilir. Manipülasyon, değersizlik ve çaresizlik duyguları, özgüven kaybı, sürekli kontrol altında hissetme ve sürekli açıklama yapma gibi durumlar kişinin ruh sağlığını olumsuz etkiler. Ayrıca, bu durum fiziksel sağlık sorunlarına da sebep olabilir. Toksik bir ilişkinin bazı belirtileri bulunur. Sürekli eleştirilmek, kendini kullanılmış ve değersiz hissetmek, çaresizlik ve suçluluk duygusu, aşırı baskı ve kontrol altında hissetmek, sürekli fedakarlık yapan tarafın hep siz olması, sürekli kendini sorgulamak zorunda hissetmek… Bu belirtileri deneyimliyorsanız, büyük olasılıkla toksik bir ilişkide bulunuyorsunuz demektir.” şeklinde konuştu.

Toksik ilişkide yalnızlık korkuları da sık görülüyor!

Bazı kişilik örüntüleri ve bağlanma stillerinin, toksik ilişkide kalmayı güçlendirebileceğine dikkat çeken Uzman Klinik Psikolog Emine Akın Aytop, “Örneğin kaygılı bağlanma stili ve bağımlı kişilik örüntüleri bunlar arasında sayılabilir.” dedi.

Manipülatörün uyguladığı tekniklerin de kişinin bu ilişkide kalmasını pekiştirdiğini aktaran Aytop, “Bu manipülasyonlar, kişinin kendini değersiz, suçlu veya çaresiz hissetmesine yol açar ve öz saygısını zedeler. Toksik ilişkide yalnızlık korkuları da sık görülür; kişi ‘ya ilişki biterse yalnız kalırsam?’ gibi kaygılar yaşar. Bazı durumlarda kişi, kurtarıcı rolüne bürünerek karşı tarafı ‘düzeltmeye’ çalışabilir. Bu rol, kısa vadede karşı tarafı kurtarabilir, ancak uzun vadede kişinin duygusal, psikolojik ve hatta fiziksel zarar görmesine neden olabilir. Maddi bağımlılık, çocuklar, aile baskısı veya sosyal kaygılar da kişinin ilişkide kalma motivasyonunu artırabilir.” ifadelerini kullandı.

Toksik bir ilişkinin düzelmesi, her iki tarafın da değişim için istekli olmasına bağlı!

Toksik bir ilişkinin iyileşmesi veya düzelmesinin mümkün olduğunu kaydeden Uzman Klinik Psikolog Emine Akın Aytop, “Ancak oldukça zordur ve her zaman başarılı olacağı garanti değildir. Burada kritik olan, her iki tarafın da sorumluluk alması ve değişim için istekli olmasıdır.” dedi.

Sadece mağdur tarafın değil, manipülatörün de çaba göstermesi gerektiğini vurgulayan Aytop, “Bu süreçte ilişkideki sorunları ve sağlıksız örüntüleri kabul etmek, empati göstermek, ilişkiyi düzeltmek için efor sarf etmek gerekir. Eğer bu koşullar sağlanabiliyorsa ve her iki taraf da bireysel olarak destek alabiliyorsa, çift terapisi gibi yöntemlerle toksik ilişkiyi düzeltmek mümkün olabilir.” açıklamasını yaptı.

İyileşme sürecinde, kendine şefkat duymayı tekrar öğrenmek çok önemli!

“Toksik bir ilişki, kişiyi tüketir ve adeta bir enkaz bırakır.” diyen Uzman Klinik Psikolog Emine Akın Aytop, bu nedenle, ilişkinin ardından kişinin birçok açıdan toparlanmaya ihtiyaç duyacağını söyledi. 

İyileşme sürecinin; kendini kabul etmek, kendine güveni yeniden sağlamak, öz saygı ve öz değeri kazanmak, kendi yetenek, beceri ve kapasitesinin farkına varmak, kendine zaman tanımak adımlarını kapsadığını belirten Aytop, sözlerini şöyle tamamladı:

“Toksik ilişkide kişi, şefkatini çoğunlukla karşı tarafa yönlendirir ve kendine şefkat göstermeyi ihmal eder. Bu nedenle iyileşme sürecinde, kendine şefkat duymayı tekrar öğrenmek çok önemli. Ayrıca toksik ilişkide bazı iletişim yetenekleri kaybolabilir; ‘hayır’ demek, hoşlanmadığı şeyleri ifade etmek zorlaşabilir. Bu süreçte sağlıklı iletişim becerilerini yeniden kazanmak, hem mevcut hem de gelecekteki ilişkiler için kritik öneme sahip. Sınır koymayı öğrenmek de bu sürecin önemli bir parçası; ‘Ben kimim? Sınırlarım neler? Başkaları bu sınırlara ne kadar dahil olabilir?’ Bunları belirleyip uygulamak, sağlıklı ilişkiler için temel oluşturur. Sosyalleşmek, iyi gelen aktiviteleri yapmak, kişisel gelişime ve fiziksel sağlığa odaklanmak, yeni hobiler edinmek ve kişisel bakımına önem vermek, iyileşme sürecini hızlandırır. Bu süreçte yalnız olmak gerekmez, güvenilen insanlar veya uzman desteği sürecin olumlu ilerlemesine yardımcı olur.” 

İlişkiniz toksik olabilir mi? yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Kadının ‘dadı’ rolü ilişkide psikolojik dengesizliğe neden oluyor!

İlişkilerde kadınların partnerlerine karşı koruyucu, düzenleyici ve yönlendirici bir rol üstlenmesinin, halk arasında ‘erkek dadılığı’ şeklinde anıldığını dile getiren Uzman Klinik Psikolog Özgenur Taşkın, “Bu, sadece kadınların fazladan sorumluluk üstlenmesi değil; aynı zamanda ilişkide psikolojik bir dengesizliğin ortaya çıkması anlamına gelir.” dedi.

Temelde, bu tür dinamiklerin bireylerin geçmiş yaşantıları ve içselleştirdiği ilişki şemalarıyla yakından ilişkili olduğuna dikkat çeken Taşkın, “Özellikle bağlanma kuramı açısından incelediğimizde, ‘dadı’ rolünü üstlenen kadınların çoğu, çocuklukta ya kendi ebeveynine ebeveynlik yapmak zorunda kalmış ya da duygusal ihtiyaçları tam anlamıyla karşılanmamış bireylerdir. Bu da onları, yetişkinlikte ‘onarmaya’ çalıştıkları kişileri seçmeye ve bu rolleri normalleştirmeye götürebilir.” şeklinde konuştu.

Kadının ebeveynlik rolü, erkeği zayıflatır; kadını ise tükenmiş ve yalnız bırakır! 

Öte yandan, bu rolü kabullenen ya da buna yönelen erkeklerin psikolojik değerlendirmesini yapan Uzman Klinik Psikolog Özgenur Taşkın, “Bu tür erkeklerde sıklıkla duygusal sorumluluk almaktan kaçınma, öz-yeterlilik eksikliği ya da aşırı bakım görmüş olmanın getirdiği pasiflik gözlemlenebilir.” dedi.

Bazı erkekler için bu ilişki modelinin, gelişimsel olarak geçemedikleri bir çocukluk evresinde kalmanın devamı gibi olduğunu kaydeden Taşkın, sözlerini şöyle sürdürdü:

“İlişkide duygusal olarak regüle edilmek, yönlendirilmek ve taşınmak isterler. Kadının bu rolü üstlenmesi ise, erkeğin bireysel gelişimini ve ilişki içinde eşit sorumluluk alma becerisini zayıflatır. Kadın açısından ise bu dinamik uzun vadede ağırdır. Başlangıçta kontrol duygusu ve işe yararlık hissi verse de zamanla yorgunluk, tükenmişlik, değersizlik ve hatta cinsel isteksizlik gibi sonuçlar doğurabilir. Çünkü psikolojik olarak, birine ebeveynlik yaptığınızda, o kişiye karşı romantik veya erotik bir çekim hissetmeniz giderek zorlaşır. Duygusal yükü sürekli üstlenen kadınlar, ilişkide yalnızlık duygusuyla da baş başa kalabilir.”

Sağlıklı ilişki, iki yetişkinin birbirini desteklediği ama taşımadığı ilişkidir! 

Türkiye gibi toplulukçu kültürlerde bu durumun daha görünür hale gelebileceğini ifade eden Uzman Klinik Psikolog Özgenur Taşkın, “Çünkü burada kadınlara küçük yaşlardan itibaren ‘idare eden, toparlayan, fedakâr olan’ roller biçilmiştir. Aynı zamanda erkek çocuklarının fazla el üstünde tutulduğu, sorumlulukla değil, ‘hakla’ büyütüldüğü aile yapılarında, bu dinamikler ilişkilere kolayca sızar.” dedi.

Bu tabloyu değiştirebilmek için önce farkındalık gerektiğinin altını çizen Taşkın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Kadınlar kendilerine sormalılar; ‘Ben bu ilişkide partnerimle eşit miyim, yoksa onun hayatını yöneten bir figür müyüm?’, ‘Yük paylaşımı var mı, yoksa sadece ben mi taşıyorum?’, ‘Bir partner mi arıyorum, yoksa bir çocuk mu büyütüyorum?’. Sağlıklı bir ilişki, iki yetişkinin birbirine alan tanıdığı, destek verdiği ama birbirini taşımadığı ilişkidir. Sınırlar koymak, rollerin farkında olmak ve gerektiğinde duygusal emek paylaşımını talep etmek, ilişkinin sürdürülebilirliği açısından kritiktir. Unutmayalım ki sevgi vermek bir seçimdir, ama bakım emeği vermek bir sorumluluktur ve bu sorumluluk çift yönlü olmalıdır.”

İlişkilerde ‘dadı’ rolü kadınları yalnızlığa sürüklüyor! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Uzman Klinik Psikolog Özgenur Taşkın, ‘ekmek kırıntısı’ anlamına gelen bir manipülasyon tekniği olan ‘Breadcrumbing’ konusunu değerlendirdi.

‘Breadcrumbing’ duygusal bir manipülasyon tekniği

Günümüz ilişkilerinde flört şiddeti başlığı altında ele alınan Love bombing (sevgi bombardımanı),  Gaslighting (kişinin akıl sağlığını ve iradesini sorgulatma) ve Ghosting (hayalet olma) ile bir diğer terimin de Breadcrumbing hakkında bilgi veren Uzman Klinik Psikolog Özgenur Taşkın, günümüz ilişkilerinde sıkça karşılaşılan bir durum olan “Breadcrumbing” adlı duygusal manipülasyon tekniğinin, ilişkilerde karmaşık duygulara ve travmatik etkilere yol açabildiğini söyledi.

Ne yaparsanız yapın bir yere varamıyor musunuz?

Aslında ‘ekmek kırıntısı’ anlamına gelen bu manipülasyon tekniğinin, partneri sürekli bir arada tutarak ilişkiyi sürdürme çabası gösteren ancak gerçek bir bağ oluşturmayan kişiler tarafından kullanıldığını kaydeden Uzman Klinik Psikolog Özgenur Taşkın, “Bu teknik kişinin zamanla romantik ilişkiye girememesini ve girse bile mutlu olamayacağını, eksiğin, hatanın hep kendisinde olacağını düşündüren bir manipülasyon tekniği. İlişkilerde boşa kürek çekiyor, ne yaparsanız yapın bir yere varamıyormuşsunuz gibi hissediyorsanız, Breadcrumbing’e uğruyor olabilirsiniz.” dedi.

‘Bağlanma stilleri’ devreye giriyor…

“Kişiler Breadcrumbing’e maruz kalırken çoğu zaman bunu anlamayabilirler.” diyen Uzman Klinik Psikolog Özgenur Taşkın, şöyle devam etti:

“Burada biz psikologların ilişkilerde çokça ele aldığı bir konu olan ‘bağlanma stilleri’ devreye giriyor. Eğer ‘kaygılı bağlanma stiline’ sahip iseniz, ‘kaçıngan bağlanma stiline’ sahip bir kişiye çekilme ihtimaliniz çok daha yüksek olabilir. Böyle durumlarda ise kaygılı bağlanma stiline sahip olan kişi kaçıngan olan kişinin gösterip geri aldığı ilgiye bile razı olabiliyor. 

Yedekte tutulan kişide öz saygıda azalma oluyor

Tam da bu noktada duygusal manipülasyon olan Breadcrumbing devreye giriyor. Breadcrumbing’de ilişki olmasın ama ‘yedekte partner’ bulunsun ister manipülasyonu uygulayan kişi. Sürekli olarak yedekte tutulan kişide ise; öz saygıda azalma, sürekli hatalı hissetme, bir şeyleri yanlış yapıyor hissi, ilişki kurma becerisi olmadığını düşünme, yetersizlik hisleri, kendini beğenmeme, kendine şefkat göstermeme, değersizlik hisleri görülebilir.”

Breadcrumbing’e maruz kaldığınızı nasıl anlarsınız?

Uzman Klinik Psikolog Özgenur Taşkın, Breadcrumbing’e maruz kalındığını anlamak için şu bilgileri verdi:

“Bir sorun yaşadığınızda suçlu, abartan, yanlış düşünen sizsinizdir. Tutarsız iletişimde kalır. Alakasız mesajlar atar, birçok soğuk birçok yakındır, algınızı bozar. Ayrılık kararı aldığınızda ya da siz kendinizi ilişkide hissettiğinizde ‘ne ilişkisi’ diyebilir. Size sürekli olarak kendinizden şüphe ettirir. Sizi arafta bırakır. Bir probleminiz olduğunda önemsiz, değersiz görebilir. Çok yakın hissedersiniz, hep telefonun ucundadır, ama vakit geçirmek istediğinizde yok olabilir. 

Tüm bu manipülasyonlar sizi kısa vadede etkilemiyor gibi gelebilir, ama uzun vadede travmatik etkiler bırakabilir. Manipülasyon etkisi gelecek ilişkilerinizi de etkileyebilir. Kişide çaresizlik, umutsuzluk ve birçok psikiyatrik hastalığı tetikleyebilir. Böyle bir döngüde olduğunuzu düşünüyorsanız mutlaka bir ruh sağlığı uzmanından destek almalısınız.”

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

İlişkide boşa kürek çekiyorsanız ‘Breadcrumbing’e uğruyor olabilirsiniz! Bir bağlanma manipülasyonu: Breadcrumbing ve duygusal istismar… yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.