İzmir Büyükşehir Belediyesi, kentin geçmişini geleceğe taşımak amacıyla tarihi çeşme, heykel ve anıtların korunmasına yönelik titiz çalışmalar yürütüyor. Kent Tarihi, Tanıtım ve Turizm Dairesi Başkanlığı’na bağlı Koruma Uygulama ve Denetim Şube Müdürlüğü (KUDEB) ile Tarihi Yapılar Şube Müdürlüğü ekipleri, yapılardaki çatlak, aşınma ve yüzey bozulmalarını bilimsel yöntemlerle onarıyor. Restoratörler, bir çeşmenin yalnızca taş ya da mermerden ibaret olmadığını, aynı zamanda İzmir’in hafızasını ve kent yaşamının izlerini taşıdığını vurguluyor.

“Çeşmeye baktığımda geçmişten iz görüyorum”
Tarihi Yapılar Şube Müdürlüğü’nde görev yapan restoratör Pınar Girgin, küçük ölçekli yapıların kentin ruhunu en güçlü şekilde yansıtan eserler olduğunu belirterek şunları söyledi: “Kentin ‘kılcal damarları’ olarak gördüğümüz çeşmeler, heykeller ve anıtlarla ilgileniyoruz. Çalışmalarımıza Kültürpark’tan başladık. Kültürpark, şehrin içindeki bir cennet gibi ve biz de bu cenneti en iyi şekilde korumaya çalışıyoruz. Ben bir çeşmeye baktığımda yalnızca taş ya da mermer görmüyorum; o mahallede yaşamış insanların izlerini, geçmişin gündelik hayatını ve kentin hafızasını görüyorum. Bir çeşme sadece bir su yapısı değil, insanların buluştuğu, sohbet ettiği ve yaşamın aktığı bir nokta. Bu nedenle her tarihi çeşme, geçmişle bugün arasında bir köprü kuruyor.”

“Çeşme kurnasındaki aşınma bizim için alarm demek”
Bir eserin restorasyonuna başlamadan önce mutlaka hikayesini anlamaya çalıştığını belirten Girgin, “Kitabesinde kimin adı yazıyor, hangi dönemin izlerini taşıyor, mahallede nasıl bir anısı var… Önce bunları öğrenmeye çalışıyoruz. Çünkü bir yapının ruhunu anlamadan onu gerçekten koruyamazsınız. Bir heykelin parmak ucundaki küçücük bir çatlak ya da bir çeşmenin kurnasındaki aşınma bizim için alarm niteliği taşıyor. Taş üzerindeki yosunlaşma, tuzlanma, mermer dokusundaki bozulmalar ve yapısal kayıplar, eserin geleceğiyle ilgili çok önemli sinyaller veriyor. Vatandaşlar bazen bunları fark etmeyebilir ancak bizim işimiz tam da bu detayları görmek” ifadelerini kullandı.

“Tarihimizi korumak hepimizin görevi”
Yanlış uygulamaların tarihi yapılar üzerinde geri dönülmez hasarlara yol açabileceğini vurgulayan Pınar Girgin, özellikle bilinçsiz müdahalelerin eserlerin ömrünü kısalttığını belirterek şunları söyledi: “Bazen çok temiz görünen bir yüzey, aslında taşın nefes almasını engelleyen yanlış bir kimyasal uygulamanın sonucu olabiliyor. O parlaklık ilk bakışta iyi gibi görünse de uzun vadede esere zarar veriyor. Bizim görevimiz, çoğu zaman görünmeyen bu riskleri erken tespit ederek doğru müdahaleyi yapmak. Yaptığımız iş, tam anlamıyla kentin takılarını korumak. Bir bina sessiz kalabilir ama bir çeşme suyuyla, bir heykel ise duruşuyla kentle konuşur. Biz de o konuşmanın kesilmemesi için çalışıyoruz. Aslında yaptığımız iş biraz da İzmir’in takılarını temizleyip parlatmak gibi. Çünkü bu eserler, kentin kimliğini oluşturan en değerli parçalar.”

“Kentin ruhu geçmişine saygıyla ölçülür”
Tarihi yapıları korumak için sadece teknik bir müdahalenin yetmediğini o yapının sevildiğini ve sahiplenildiğini hissetmesi gerektiğini vurgulayan Girgin, “Bu eserlerin gerçek sahibi yalnızca bizler değil, kentte yaşayan herkes. Bir çeşmenin üzerine yazılan bir isim ya da bir heykelin çevresine bırakılan çöp, sadece taşa değil, bu kentin ortak hafızasına da zarar veriyor. Tarihi yapıları korumak için insanların da onları sahiplenmesi gerekiyor. Bir kentin ruhu, geçmişine gösterdiği saygıyla ölçülür. Bu eserleri koruyup gelecek nesillere aktarmak hepimizin ortak görevi. Vatandaşlarımızdan ricamız; bu eserleri evlerindeki birer eşya gibi görmeleri. Onları incitmeden, dokusuna zarar vermeden gelecek nesillere aktarmak en büyük vatandaşlık görevimiz. Unutmayın ki, bir kentin ruhu, o kentin geçmişine ne kadar saygı duyduğuyla ölçülür” dedi. 

Tarihi çeşmeler restore edilirken her ayrıntı titizlikle korunuyor
KUDEB ve Tarihi Yapılar Şube Müdürlüğü ekipleri tarihi çeşmelerde yürüttükleri restorasyon çalışmalarında yalnızca yapının dış görünüşünü değil, tarihi kimliğini ve özgün dokusunu da korumaya özen gösteriyor. Çalışmalarda taş ve mermer yüzeylerde oluşan yosunlaşma, tuzlanma ve aşınmalar özel yöntemlerle temizlenirken, kitabeler ve süslemelerin zarar görmemesi için hassas bir çalışma yürütülüyor. Çeşmelerde sonradan yapılan ve yapının tarihi dokusuyla uyumlu olmayan müdahaleler kaldırılırken, kullanılan malzemelerin özgün yapıyla uyumlu olmasına dikkat ediliyor. Ekipler ayrıca çeşmelerin su sistemi ve altyapısını da kontrol ederek yapıların yeniden işlev kazanmasını hedefliyor.

Çeşmeler, heykeller, anıtlar tek tek ayağa kalkıyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Sergide, Alper Tüydeş’in fotoğrafladığı yaban hayatının nesli tükenme tehlikesi altındaki türlerinden olan Kızıl Akbaba, Flamingo ve Balık Kartalı’nın; Mustafa Tuğrul’un atık otomobil parçalarıyla oluşturduğu heykelleri sergilendi.

Sürdürülebilirlik stratejisi çerçevesinde, doğa ve çevrenin korunması yönünde farkındalık çalışmalarına imza atan Doğuş Otomotiv’in geçtiğimiz yıl başlattığı “Doğaya Kanat Açtık” projesi, ‘Fotoğraftan – Heykele’ sergisiyle devam ediyor. Sergide; Alper Tüydeş’in Doğaya Kanat Açtık projesi çerçevesinde görüntülediği ve nesli tükenme tehlikesi altında olan kuş türlerinden Kızıl Akbaba, Flamingo ve Balık Kartalı’nın; Mustafa Tuğrul’un geri dönüşüme ayrılmış atık otomobil parçalarıyla oluşturduğu heykelleri yer aldı.

Sergiye, Doğuş Otomotiv’in, distribütörlüğünü yürüttüğü markaların yeni modellerini sergilendiği ve aynı zamanda gelecek, sürdürülebilirlik ve inovasyonla ilgili öngörülerini çeşitli etkinlik ve çalışmalarla sunduğu Doğuş Otomotiv Plus Deneyim Merkezi ev sahipliği yaptı  

Doğa fotoğrafçısı Alper Tüydeş ve heykeltıraş Mustafa Tuğrul’u bir araya getiren sergi, iki sanat dalını birleştirerek, nesli tükenme tehlikesi altındaki yaban hayatı türlerine dikkat çekmeyi, doğayı korumak anlamında herkesin üzerine düşeni yapması konusunda farkındalık yaratmayı amaçlıyor.

Tüydeş: “Doğaya, doğayı korumaya dikkat çekmek istiyoruz” 

Doğuş Otomotiv’le birlikte hayata geçirilen “Doğaya Kanat Açtık” projesinin henüz ilk yılında olmasına rağmen, başarıyla geliştiğini söyleyen Alper Tüydeş “Doğaya, doğayı ve içindeki türleri korumaya dikkat çekmek ve bu yönde farkındalık yaratmak amacıyla başladığımız projede, onlarca bölgede, kilometrelerce yol yaptık; ülkemizdeki kuş türlerini görüntüleme ve kayıt altına alma fırsatı yakaladık. Bu yıl da aynı amaç doğrultusunda yeni rotalarda olacağız. ‘Fotoğraftan – Heykele’ sergisi bu anlamda benim için de çok özel; görüntülemeyi başardığım türlerin, bir başka sanat dalıyla hayat bulması çok güzel. İnsanlara, farklı sanat dallarıyla aynı mesajı vermeye çalıştık. Umarım başarılı olmuşuzdur.” dedi.

Tuğrul: “Hem geri dönüşüme hem de doğaya dikkat çekmeye çalıştım” 

Eserlerinde genellikle geri dönüşüm malzemelerini kullanan heykeltıraş Mustafa Tuğrul ise, “Hurdaya ayrılmış, ömrünü tüketmiş malzemelere ben sanatımla hayat veriyorum. Sürdürülebilirliğe yönelik çalışmalarıyla öne çıkan Doğuş Otomotiv’le yolumuz da böyle kesişti. İnsanların doğaya karşı farkındalıklarını artırarak, doğal yaşamın korunmasına katkı sağlamayı amaçlayan bu çalışmada yer almak, benim için de çok özel bir deneyim oldu. Eserlerimde, Doğuş Otomotiv’in geri dönüşüme ayırdığı otomobil parçalarını kullanarak hem geri dönüşüme, hem de doğanın korunması gerekliliğine dikkat çekmeye çalıştım.” dedi. 

Her iki sanatçının da Doğuş Otomotiv Plus’taki ikinci sergisi

Doğuş Otomotiv Plus, daha önce “Doğaya Kanat Açtık” projesinin startının verildiği, Alper Tüydeş’in çektiği, İstanbul Boğazı ve bölgesindeki kuş türlerinin sergilendiği “İstanbul Kuşları” sergisine de ev sahipliği yapmıştı. Heykeltıraş Mustafa Tuğrul da, yine tamamı atık otomobil parçalarından oluşan ve nesli tükenmekte olan Kızıl Geyik, Telli Turna ve doğayı temsilen çam ağacından oluşan üç figüratif eseri burada sergilemişti.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Geri dönüşümle hayat bulan heykeller “Fotoğraftan Heykele Sergisi”nde yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Yurt içinde ve yurt dışında birçok kişisel sergi açmış olan BUBİ,  27 Nisan –  27 Haziran 2023 tarihleri arasında küratörlüğünü Zeynep ÖZTÜRK’ün* yaptığı DG Art Project’teki sergisinde alışılmış malzemelerin dışında; karton, bez ve halatın yanı sıra paçavra gibi atık ürünlere de  yer veriyor.  

İşlerindeki ilkel, yabani örgülerin yanı sıra kimi zaman düzgün inşa edilmiş kafesler sanatçının birden fazla ruh halinin göstergesi olarak görülebilir. Düşünerek planlayarak işe başlamam diyen BUBİ, “Üretim sırasında ansızın konsantre olurum. İş o andan itibaren kendi kendini götürür. Şayet uyanıksam genelde işler çamurlaşır.”  

Alışılmış estetik kaygılardan ve ehlileşmeden uzak ümmi kalmanın çabası içinde kafeslerle çevirdiği dünyasında sosyal yaşamında olduğu gibi üretimlerinde de öteki olan bir sanatçıdır BUBİ…

27 Nisan’da DG Art Project’te açılacak sergi, 27 Haziran 2023 tarihine kadar ziyaret edilebilecek.

*Zeynep ÖZTÜRK : Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Resim – İş Öğretmenliği Öğretim Görevlisi

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Bubi´den “Rölyef Kafesler ve Heykeller Sergisi” yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.