Ankara’da Sağlık Bakanlığı önünde toplanan diş hekimleri, karara isyan etti. DİŞHEK-SEN tarafından şu açıklama yapıldı. 

Bugün burada toplandık, Çünkü TUK KURULU, diş hekimliğinde uzmanlık eğitiminin hukuki dayanaklarını, liyakat esasını ve kazanılmış hakları temelden sarsan, bir karara imza attı. 

TUK’un 16 Haziran tarihinde aldığı kararla, 2011-2026 yılları arasında doktora eğitimine başlayan ya da tamamlayan diş hekimlerine belirli koşulları sağlamaları halinde uzmanlık eğitimi sürecinden geçmeden uzmanlık unvanı verilmesinin önü açılmıştır. Buna göre ilgili branşın son beş yıllık DUS taban puanı ortalamasını karşılayan, belirlenen klinik işlem ve rotasyon şartlarını yerine getiren ya da üç yıl akademisyenlik yapan hekimlerin uzman olabilmeleri öngörülmektedir. 

Oysaki 2011 yılında kabul edilen 6225 sayılı Kanun ile ve 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun’a eklenen hükümler ile 2011 yılından sonra doktora eğitimine başlayan hekimlerin doktora eğitimlerinin akademik bir derece olduğu, klinik uzmanlık unvanı ve yetkisi kazandırmayacağı açık ve kesin bir hüküm olarak yerini almıştır. Bu yasal reformun temel amacı; diş hekimliğinde uzmanlık eğitimini merkezi, objektif, denetlenebilir ve fırsat eşitliğine dayalı bir sistem haline getirmektir. 

Tüm bu kanuni düzenlemelere rağmen Tıpta Uzmanlık Kurulu tarafından alınan 2826 sayılı karar ciddi hukuki sorunlar içermektedir. Bu kararın TUK kurulunca normlar hiyerarşisi atlayarak hangi yetki sınırları içerisinde alındığı ve idari işlemin hangi hukuki formda yürürlüğe konulacağı hususları kamuoyu ile acilen paylaşılmalıdır. 

Tıpta Uzmanlık Kurulu’nun görevi; uzmanlık eğitiminin standartlarını belirlemek, eğitim programlarını düzenlemek ve mevcut sistemin işleyişini denetlemektir. Kurulun kanunla öngörülmeyen yeni bir uzmanlık kazanma yolu oluşturma yetkisi bulunmamaktadır. Bu nedenle bir kurul kararı ile yeni bir uzmanlık tescil rejimi oluşturulması ciddi bir yetki tartışmasını beraberinde getirmektedir. 

Daha da önemlisi, TUK kendi geçmiş içtihatıyla da çelişmektedir. Kurulun 24.03.2016 tarih ve 684 sayılı kararında; uzmanlık eğitimi ile doktora eğitiminin farklı amaçlara hizmet ettiği, doktora eğitiminin akademik ve DİŞHEK-SEN BASIN AÇIKLAMASI – 24.06.2026 

araştırma odaklı niteliğinin korunması gerektiği, uzmanlık eğitiminin ise sağlık hizmeti sunucusu yetiştirmeyi amaçladığı açıkça ifade edilmiştir. Aynı kararda, diş hekimliğinde doktora eğitiminin uzmanlık eğitiminin yerine geçmeyeceği özellikle vurgulanmıştır. 

DUS yalnızca bir yeterlilik sınavı değil, aynı zamanda sınırlı kontenjanlar için yapılan bir sıralama ve rekabet sınavıdır. Sınav sıralaması ve kontenjan yarışı olmaksızın, yalnızca kendi uzmanlık dalının son beş yıldaki taban puanlarının ortalamasına denk gelecek puanı almanın uzmanlık için yeterli sayılması; yıllarca hayatını bu sınavı kazanmaya adayan, yüksek puanlar almasına rağmen kontenjan yetersizliği nedeniyle yerleşemeyen ve TUK denetiminde uzmanlığını tamamlayan binlerce hekimin emeğini ve liyakatini görmezden gelmektedir. 

Çekirdek eğitim müfredatı ve klinik ağırlıklı eğitiminin amacı ileri düzey ve yüksek riskli vakaların tedavi edilebildiği yeterlilik düzeyiyle uzmanlık unvanı kazandırmaktır. TUK denetimindeki uzmanlık eğitiminin aksine, doktora eğitiminin ülkemizde kesin ve denetlenebilir bir klinik standardı bulunmamaktadır. Öğretim üyelerinin gözetiminde, özel vakalarla, yıllara yayılan klinik eğitim sürecinin, hasta kotası tamamlamak için hızlandırılmış uygulamalarla eşitlenmeye çalışılması, uzmanlık eğitiminin niteliksizleşmesine ve uzun vadede halk sağlığı sorunlarına yol açacaktır. 

Diş Hekimliğinin İki Temel Gündemi Var

Günümüzde diş hekimliğinin iki temel gündemi bulunmaktadır: ilki giderek derinleşen istihdam sorunu, ikincisi ise diş hekimliği fakültesi sayısı ve kontenjanlarının kontrolsüz artışı sonucu oluşan işsiz diş hekimi ordusudur. 

Mevcut haliyle devam etmesi durumunda 2030 yılına gelindiğinde diş hekimi sayısının 100.000’e ulaşacağı öngörülmektedir. 

Kamusal atamalardaki yetersizlik nedeniyle atama bekleyen on binlerce genç meslektaşımız güvencesizliğe mahkûm edilirken, özel sektörün denetimsiz ortamında emeğin değersizleştirilmesi ve düşük ücret odaklı çalışma koşulları sistematik bir soruna dönüşmüştür. 

Mesleki itibarın, hekim haklarının ve toplumun nitelikli ağız ve diş sağlığı hizmetine erişim hakkının korunabilmesi için; eğitim kadrosu bulunmayan fakülteler kapatılmalı, yeni fakülte açılışlarına son verilmeli, kontenjanlar bilimsel veriler ışığında yeniden düzenlenmeli, kamu istihdamı ve ağız diş sağlığı hizmetlerine yatırım acilen artırılmalı, aile diş hekimliği modeli uygulamaya konulmalı ve koruyucu ağız ve diş sağlığı hizmetleri geliştirilerek istihdam olanakları artırılmalıdır. 

Tüm uyarılara rağmen, dişhekimliğinde insan gücü planlaması yapılmaksızın, kontrolsüz fakülte ve kontenjan artışlarının yıllardır sürdürülmesi nasıl işsiz diş hekimi ordusu ortaya çıkardıysa; bu TUK kararı da uzman enflasyonu, işsiz uzman diş hekimleri ve kamu istihdamında haksızlıklara yol açacaktır. 

Uzmanlık, ayrıcalıklı bir kodlamayla girilen bir sınavın değil; sıralama esasına dayanan gerçek DUS sisteminde başarı gösterenlerin hakkıdır. Uzmanlık ayrıcalıkla değil, tüm adaylar için eşit ve adil koşullarda yürütülen objektif bir değerlendirme süreciyle kazanılmalıdır. 

Diş Hekimleri olarak kamuoyu adına soruyoruz: 

✓Bu kadar geniş kapsamlı bir uzmanlık unvanı dağıtımının sağlık insan gücü planlaması açısından gerekçesi nedir? 

✓Bu düzenleme sonrasında uzmanlık unvanı alacak binlerce hekimin kamuya atanmasına yönelik bir planlama mevcut mudur? Devlet, bu kişileri üniversitelerde eğitici kadrolarına mı yerleştirmeyi hedeflemektedir? Eğer böyle bir planlama mevcutsa bunun hukuki, mali ve kadrosal altyapısı nedir? 

✓Bu düzenleme lisans mezunu diş hekimlerinin kamuya atanma imkanlarını daha da daraltmayacak mıdır? 

✓Aynı şekilde DUS’u kazanarak yıllarca TUK denetiminde uzmanlık eğitimi almış uzman diş hekimlerinin kamu kadrolarına erişimini de zorlaştırmayacak mıdır? 

✓Yeterli kamu kadrosu ve insan gücü planlaması olmaksızın binlerce yeni uzman oluşturulması, gelecekte işsiz uzman diş hekimleri ve uzman enflasyonu sorununu beraberinde getirmeyecek midir? 

Sonuç olarak; tartışılan konu doktoralı diş hekimlerinin değeri veya akademik yetkinlikleri değildir. Doktora eğitiminin akademik niteliği tartışmasızdır ve korunmalıdır. Tartışma, uzmanlık unvanının hangi usul ve esaslarla kazanılacağına ilişkindir. DİŞHEK-SEN olarak; TUK’un 2826 sayılı kararının derhal geri çekilmesini talep ediyor, aksi halde kararın iptali için yargı yoluna başvuracağımızı kamuoyuna saygıyla duyuruyoruz. (BSHA / Bilim ve Sağlık Haber Ajansı) 

Diş Hekimlerinden TUK Kararına Sert Tepki!  yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Türk hekimler, erken doğan bebeklerde tedavi edilmediğinde görme kaybına yol açan Prematüre Retinopatisi’nde (ROP) tanı ve tedaviye yönelik, yurt dışından gelen meslektaşlarına teorik, pratik ve simülasyon yöntemiyle uygulamalı eğitim verdi.

Türk Oftalmoloji Derneği Başkanı Prof. Dr. Ziya Kapran, ROP hastalığının, erken doğan bebeklerde, retinanın damarsal gelişiminin tamamlanmadan doğmaları nedeniyle ortaya çıktığını ve tedavi edilmediğinde kalıcı görme kaybına yol açtığını söyledi.

Prematürelerin yaklaşık yüzde 30’unda ROP hastalığı geliştiğini ve bunun yüzde 5-8’inin ciddi görme kaybıyla sonuçlandığına dikkat çeken Prof. Dr. Ziya Kapran, doğumu takiben birinci ayda ilk taramaların yapılması gerektiğini ve ciddi ROP gelişimi durumunda ise acilen lazer veya göz içine ilaç enjeksiyon yapılmaması durumunda hastalığın kalıcı körlüğe yol açabildiğini söyledi. Kapran şöyle devam etti: “Bebek doğduktan sonra bir ay içinde muayenesinin yapılması ve ciddi ROP tespit edilmesi durumunda tedaviye hemen başlanması gerekiyor. Bu muayene özel bir eğitim ve tecrübe gerektiriyor. Bu nedenle göz hekimlerinin güncel tanı ve tedavi yöntemlerine hakim olması gerekiyor. TOD olarak göz hekimlerimizin dünya ile güncel tecrübelere, bilgilere sahip olması için eğitim çalışmalarımıza ve yurt geneline yayılan eğitimlerimize kongrelerimize durmaksızın devam ediyoruz.”

ROP için erken tanı önemli

Türk Oftalmoloji Derneği Prematüre Retinopatisi Komisyonu Başkanı Prof. Dr. Şengül Özdek de bu hastalıkta kalıcı görme kaybı ile karşılaşılmaması için erken tanının şart olduğunu, bu nedenle muayene, tarama ve tanıya ilişkin verilen eğitim ve kursların büyük önem taşıdığını vurguladı.

Türk Oftalmoloji Derneği olarak ulusal çok sayıda eğitim verildiğini belirten Prof. Dr. Şengül Özdek, “Bu yıl ilk kez Uluslararası Prematüre Retinopatisi Eğitimi düzenliyoruz. Eğitime, Türkiye’deki göz hekimlerinin yanı sıra ABD, Hollanda, Japonya, Hindistan ve Filipinler’in aralarında bulunduğu 11 ülkeden yabancı hekimler katıldı. Bu kapsamda, çoğunluğu Türk hekimlerinden oluşan 31 göz hekimi tarafından tanıdan tedaviye, muayeneden takip sürecine ilişkin eğitimi başarıyla tamamladık.” dedi. 

Prof. Dr. Şengül Özdek, eğitimlerin teorik olan 2 günün ardından son gününde uygulamaların yapıldığını söyleyerek şunları söyledi: “Uygulamalı eğitimlerde, bebekte retina muayenesinin nasıl yapılacağı gösterildi. Çünkü, genel göz hekimleri, teknik olarak oldukça zor olan bu muayeneye, göz hastalıkları uzmanlık eğitimi döneminde çok hakim değildir. Bunun için özel bir eğitim gerekir. Burada da muayene teknikleri uygulamalı olarak gösterilerek, yabancı meslektaşlarımızın ülkelerine gittiklerinde uygulayabilmelerine olanak sağlandı. Eğitimler, yapay zeka destekli çeşitli simülasyon cihazlarıyla uygulamalı gerçekleştirildi. Oftalmoskop kullanılarak simülasyon tekniğiyle hastanın gözünde ne olduğu, eğitici hekim tarafından gösterildi. Hekim doğru işlemi yaptığında hem sistem hem eğitici hekim tarafından doğrulanıyor, yanlış yaptığında ise tekrar yapması gerektiğine ilişkin uyarıda bulunuyor.”

Özdek, eğitim kapsamında farklı uygulamaların da yaptırıldığını belirterek, “ROP tanısı alan bebeklerin tedavisinde göz içine enjeksiyon uygulaması da yine yapay gözler üzerinden katılımcılara birebir öğretildi. Eğitim kapsamında, bebekler çok küçük olduğundan muayene sırasında gelişebilecek solunumun durması gibi komplikasyonlara nasıl müdahale edileceği de bebek maketleri üzerinde gösterildi.” ifadelerini kullandı.

TOD Hakkında

Türk Göz Hekimlerinin resmi ulusal mesleki derneği olan Türkiye Oftalmoloji Derneği (TOD), göz hastalıkları uzmanlarını ve bu konuda uzmanlık eğitimi almakta olan hekimleri bünyesinde barındırıyor. 5 bini aşkın üyesiyle ulusal göz sağlığına katkıda bulunmayı, üyelerinin mesleki ve bilimsel alanlar başta olmak üzere her alanda gelişmelerini sağlamayı, haklarını korumayı, halkın göz sağlığını ve mesleğin geleceğini tehdit eden etik ve bilim dışı uygulamalarla mücadele etmeyi amaçlıyor. 1928 yılında kurulan derneğin genel merkezi İstanbul’da bulunuyor. 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Türk Göz Hekimlerinden Yabancı Doktorlara Eğitim yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.