Sarılık neden oluşuyor?

Yenidoğan sarılığı, kırmızı kan hücrelerinin parçalanması sonucu ortaya çıkan bilirubinin karaciğer tarafından yeterince hızlı işlenememesi nedeniyle gelişir. Yenidoğan döneminde bilirubini işleyen karaciğer enzim sistemi henüz tam olarak olgunlaşmadığından, bilirubin kanda birikerek ciltte ve göz aklarında sararmaya neden olabilir. Her sarılık tehlikeli değildir. Ancak bazı risk faktörlerinin varlığında bilirubin düzeyi kısa sürede tehlikeli seviyelere ulaşabilir. Bu nedenle özellikle yaşamın ilk günlerinde bebeklerin dikkatle izlenmesi gerekir.

Sarılığın ilk belirtilerini doğru gözlemleyin

Sarılık genellikle önce yüz ve göz aklarında başlar. Bilirubin seviyesi yükseldikçe sararma gövdeye, kollara ve bacaklara doğru yayılır. Sarılığın daha kolay fark edilebilmesi için bebeğin doğal ve aydınlık bir ortamda değerlendirilmesi önemlidir. Burnuna, alnına veya göğsüne hafifçe bastırılıp bırakıldığında ciltte oluşan sarı renk değişikliği de önemli bir ipucu olabilir. Özellikle koyu tenli bebeklerde sarılığı fark etmek daha zor olabileceğinden ailelerin daha dikkatli olması gerekir. Normal koşullarda sarılık, doğumdan sonraki 2-3. günlerde başlar. Zamanında doğan bebeklerde 1-2 hafta içinde, prematüre bebeklerde ise yaklaşık 3 hafta içinde düzelmesi beklenir.

Anne sütü sarılığın azalmasına katkı sağlıyor

Bilirubin, karaciğerde işlendikten sonra safra yoluyla bağırsaklara geçer ve dışkıyla vücuttan uzaklaştırılır. Bu nedenle bebeğin ilk günlerden itibaren sık ve yeterli beslenmesi büyük önem taşır. Özellikle anne sütü ile düzenli beslenme, bilirubinin bağırsaklardan tekrar kana geçmesini azaltarak vücuttan atılımını kolaylaştırır. Sağlıklı bir yenidoğanın günde 8-12 kez emzirilmesi beklenir. Yetersiz beslenme ise bilirubin seviyesinin yükselmesine ve sarılığın daha ağır seyretmesine neden olabilir.

Bu belirtiler varsa zaman kaybetmeden doktora başvurun

Aşağıdaki belirtilerden biri ya da birkaçı görüldüğünde mutlaka bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır:

• İlk 24 saat içinde başlayan sarılık
• Bebeğin yeterince emememesi veya beslenememesi
• Sık kusma
• Aşırı uyku hali ya da huzursuzluk
• Sarılığın bacaklara kadar yayılması
• İdrar ve dışkı sayısında belirgin azalma
• Kilo kaybı
• Sarılığın 2 haftadan uzun sürmesi
• İdrarın çay renginde koyulaşması
• Dışkının açık veya beyazımsı renkte olması
• Fototerapi sonrasında sarılığın yeniden ortaya çıkması

Bu durumlarda bilirubin seviyesi ciltten ölçüm yapan cihazlarla veya kan testiyle değerlendirilir. Gerekli görüldüğünde altta yatan nedeni araştırmak amacıyla ek tetkikler planlanabilir.

Fototerapi en etkili tedavi yöntemlerinden biri

Tedavi kararı; bebeğin bilirubin düzeyi, doğum haftası, kilosu, yaşı ve ek risk faktörleri dikkate alınarak verilir. Hafif vakalarda düzenli takip yeterli olurken, bilirubin seviyesinin yükseldiği durumlarda fototerapi uygulanır. Fototerapide özel mavi ışık kullanılarak bilirubin, vücudun kolayca atabileceği bir forma dönüştürülür. Tedavi sırasında bebek yalnızca bezi ve gözlerini koruyan özel bir maske ile ışık altında tutulur. Sıvı kaybı yaşanabileceği için bu süreçte bebeğin yeterli beslenmesi büyük önem taşır. Uzmanlar, fototerapinin güneş ışığı ile aynı etkiye sahip olmadığını vurgulayarak, sarılığı azaltmak amacıyla yenidoğan bebeklerin güneşe çıkarılmasının güvenli ve doğru bir yöntem olmadığının altını çiziyor. Çok ileri düzeydeki sarılık vakalarında ise kan değişimi tedavisine başvurulabiliyor. Bu yöntemle bilirubin seviyesi hızla düşürülerek beyin hasarı riski azaltılmaya çalışılıyor.

Erken tanı, ömür boyu sürebilecek hasarları önleyebilir

Yenidoğan sarılığı çoğu zaman geçici ve zararsız bir durum olsa da mutlaka sağlık profesyonelleri tarafından değerlendirilmelidir. Anne ve baba adaylarının sarılık belirtileri konusunda bilinçlendirilmesi, erken tanı ve tedavi açısından büyük önem taşır. Ailelerin farkındalığının artırılmasıyla bilirubin yüksekliğine bağlı gelişebilecek kalıcı beyin ve işitme hasarlarının büyük ölçüde önlenebileceği unutulmamalıdır.

Yenidoğan Sarılığına Erken Müdahale Kalıcı Beyin Hasarını Önleyebilir yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Yeni düzenlemede iş yerleri ve sanayi kesimine yönelik deprem sigortası şartlarında da önemli değişiklikler yapıldığına değinen Özcan, iş yerleri için 400 bin lira olan sigorta bedelinin de 2 milyar liraya yükseltildiğini belirtti.

Türkiye’de her yıl ortalama 200’ün üzerinde sel ve su baskını yaşanıyor. Önceki yıl Sinop, Bartın ve Kastamonu’daki sel felaketi 590 milyon liranın üzerinde bir hasara neden oldu. Sigorta sektörü bu hasarın yalnızca yüzde 18’ini ödedi. Yani hasarın yüzde 80’lere ulaşan kısmı sigortasızdı. Deprem gibi sel hasarlarının da ekonomiye yükünü hafifletmek amacıyla SEDDK’nın uzunca bir süredir üzerinde çalıştığı bütüncül afet sigortası projesinde son adımlar atılmaya başlandı. DASK kapsamındaki zorunlu deprem sigortası, yerini Zorunlu Afet Sigortası’na bırakıyor.

Öngörülen değişikliklerle birlikte Zorunlu Deprem Sigortası’nın yerini, Zorunlu Afet Sigortası’na bırakacağını söyleyen Steel Sigorta ve Brokerlık CEO’su Abdullah Özcan, sistemin sigortalılar için çok daha avantajlı hale getirildiğine işaret ederken şöyle dedi:

“DASK hem depremi hem de seli teminat altına alacak. Düzenlemeyle birlikte ZAS’ın teminat kapsamına, konuttaki eşyalar da dahil olacak. ZDS’de sadece konut sigortalandığı için sigortalılar eşyalarını sigorta korumasına almak için de ayrıca konut paket poliçesi satın almak durumunda kalıyorlardı. Bu da sigortalıya ek bir maliyet getiriyordu. Yalnız burada ufak bir detay var, sigortalanan konutta eşyanın da sigorta kapsamında olması için kiracılık şartı aranacak. Bir diğer önemli nokta, Zorunlu Deprem Sigortası olmayan konuta konut paket poliçesi kapsamında deprem teminatı verilmeyecek. Böylelikle sigorta şirketi, DASK sigorta bedelinin üzerindeki hasardan sorumlu olacak.”

SEDDK’nın yeni şartlara göre yayınladığı örnek tabloya da değinen Özcan, “Konut sigorta bedeli 1 milyon 200 bin lira ve DASK teminat tutarı 300 bin lira olan birinci derece deprem bölgesindeki bir konutun sigorta bedeli 900 bin lira olacak ve bunun için sigortalı 1.692 lira prim ödeyecek” dedi.

Yeni düzenlemeyle teminatların da yükseleceğini kaydeden Özcan, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Şu anda DASK’ın birim metrekare bedeli 3 bin 16 lira. DASK 100 metrekarelik bir konut için ortalama 301 bin 600 lira teminat veriyor. En yüksek teminat tutarı ise 640 bin lira. Yeni düzenlemeyle 100 metrekarelik bir konut için DASK’ın ödeyeceği tutar 603 bin lira olacak. En yüksek teminat tutarı ise 1 milyon 280 bin lira olarak güncellenecek. Diğer taraftan DASK poliçesi de enflasyona endeksli olacak. TÜFE’ye göre her ay belirlenen enflasyon oranında sigortalı konutun bedeli de artmış olacak. Ancak bu artış prime yansımayacak, sigortalı ZAS’ı yaptırırken bir kere ödeyecek. Poliçe yenilemelerinde güncel tutardan ödeme yapacak. DASK poliçesi enflasyona endeksli olacağı için de zeyilname sorunu yaşanmayacak. Kahramanmaraş depreminde sigorta şirketleri ile sigortalılar arasındaki en büyük sorunlar da burada yaşandı. Zeyilname yaptıranlar hasarlarını artan teminatlar üzerinden alırken yaptırmayanlar eski tutarlar üzerinden yani daha düşük ödeme aldılar.”

Muafiyet alarak priminizi düşürebilirsiniz

Yeni sistemde konutlara yapılan deprem sigortasında sigorta şirketlerinin yüzde 2 oranında muafiyet uygulayabileceklerine de dikkat çeken Özcan “Yani oluşabilecek hasarın belli bir tutarını sigortalı üstlenebilecek. Muafiyet yüzdesi artıkça sigorta şirketleri de primde indirim yapacak. Örneğin, sigortalı yüzde 10 muafiyet isterse sigorta şirketi fiyatta yüzde 35’lere varan bir indirim uygulayacak. Bu nedenle küçük hasarların belli bir tutarını sigortalı üstlenirse daha az prim ödeme şansına sahip olacak” dedi.

Yeni düzenlemede iş yerleri ve sanayi kesimine yönelik deprem sigortası şartlarında da önemli değişiklikler yapıldığını söyleyen Özcan, iş yerleri için 400 bin lira olan sigorta bedeli limitinin 1 Ağustos’tan itibaren 2 milyar liraya yükseltildiğini kaydetti.

Poliçe artış hızı düştü

Kahramanmaraş depremlerinin öncesinde Türkiye genelindeki konutların yüzde 55.10’u DASK poliçesi yaptırmışken bugün sigortalılık oranının yüzde 58.70’e çıktığını belirten Özcan, “Deprem öncesinde Türkiye genelindeki 20 milyon konuttan 11 milyonu zorunlu deprem sigortalıyken bugün 11.7 milyon konut sigortalanmış durumda. Sigortalılık oranının en fazla Doğu Anadolu’da arttığını görüyoruz. Doğu Anadolu’da 868 bin konuttan 442 bini sigortalıyken bugün sigortalı konut sayısı 498 bine yükselmiş durumda. Ancak son aylarda poliçe satışında azalma var. Deprem sonrası ilk üç ayda 1 milyon yeni poliçe yapıldı ancak sonrasında poliçe yaptırma hızı yavaşladı” diye konuştu.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Zorunlu Afet Sigortası Eşya Hasarını da Ödeyecek yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.