Tüketim harcamalarının dörtte biri TR1 (İstanbul) İBBS 1. Düzey bölgesinde gerçekleşti

Araştırma sonuçlarına göre İBBS 1. Düzey bölgeleri itibarıyla, Türkiye’deki hanehalkı tüketim harcamalarının %24,9’u TR1 (İstanbul) bölgesinde gerçekleşti. İkinci sırada %15,0 ile TR3 (Ege) bölgesi yer alırken, bu bölgeyi izleyen TR6 (Akdeniz) bölgesinin payı %12,1 oldu. Hanehalkı tüketim harcamalarından en düşük payı ise %1,5 ile TRA (Kuzeydoğu Anadolu) bölgesi aldı. Bu bölgeyi %2,3 ile TRB (Ortadoğu Anadolu) ve %3,1 ile TR9 (Doğu Karadeniz) izledi.

Hanehalkı tüketim harcamalarının Türkiye genelindeki dağılımı (%), İBBS 1. Düzey, 2024

Harcama türleri bazında bölgesel farklılıklar dikkat çekti

TR1 (İstanbul) bölgesi tüm harcama türlerinde en yüksek paya sahip olurken eğitim hizmetleri harcamalarının %37,8’i, lokantalar ve konaklama hizmetleri harcamalarının %31,5’i, konut ve kira harcamalarının %27,8’i ve kişisel bakım ve çeşitli mal ve hizmetler harcamalarının %27,1’i TR1 (İstanbul) bölgesinde gerçekleşti.

Hanehalkı tüketim harcamalarından aldığı pay ile ikinci sırada yer alan TR3 (Ege) bölgesinde ise alkollü içecekler, tütün ve tütün ürünleri harcamalarının %18,2’si, mobilya ve ev eşyaları harcamalarının %16,1’i, sağlık harcamalarının %15,9’u ve lokantalar ve konaklama hizmetleri harcamalarının %15,6’sı gerçekleşti.

TRA (Kuzeydoğu Anadolu) bölgesinin gıda ve alkolsüz içecekler harcamalarından aldığı pay %2,1 olurken alkollü içecekler, tütün ve tütün ürünleri harcamalarından %1,9, giyim ve ayakkabı harcamalarından ise %1,8 pay aldı.

TRB (Ortadoğu Anadolu) bölgesinin gıda ve alkolsüz içecekler harcamalarından aldığı pay %3,4 iken giyim ve ayakkabı harcamalarından %3,3, bilgi ve iletişim harcamalarından ise %2,6 pay aldı.

Hanehalkı tüketim harcama türlerinin bölgelere göre dağılımı (%), İBBS 1. Düzey, 2024

Konut ve kira harcamalarına en yüksek payı TR1 (İstanbul) bölgesi ayırdı

Bölgelerin kendi tüketim harcamaları içerisindeki dağılımlara bakıldığında ise tüm İBBS 1.Düzey bölgelerinde hanehalkı tüketim harcamalarının büyük bölümünü konut ve kira, ulaştırma ve gıda ve alkolsüz içecekler harcamaları oluşturdu.  Konut ve kira harcamalarına en yüksek payı ayıran bölge %27,3 ile TR1 (İstanbul) iken en düşük payı ayıran bölge %20,1 ile TRA (Kuzeydoğu Anadolu) oldu.

Ulaştırma harcamalarına ayrılan pay TR2 (Batı Marmara) bölgesinde en yüksek oldu

Ulaştırma harcamalarına (motorlu taşıt alımları, akaryakıt, yolcu taşımacılığı, araç bakım ve onarımı vb.) en yüksek payı %24,3 ile TR2 (Batı Marmara) bölgesi ayırırken, en düşük payı ayıran bölge %14,6 ile TRC (Güneydoğu Anadolu) oldu.

Gıdaya en yüksek payı TRB (Ortadoğu Anadolu) bölgesi ayırdı

Hanehalkı tüketim harcamaları içinde gıda ve alkolsüz içecekler harcamaları payının en yüksek olduğu bölge %30,2 ile TRB (Ortadoğu Anadolu) iken en düşük olduğu bölge %15,9 ile TR1 (İstanbul) oldu.

Hanehalkı tüketim harcamalarının türlerine göre dağılımı (%), İBBS 1. Düzey, 2024

Tüketim harcamalarından en fazla payı TR10 (İstanbul) İBBS 2. Düzey bölgesi aldı

Araştırma sonuçlarına göre İBBS 2. Düzey bölgeleri itibarıyla, Türkiye’deki hanehalkı tüketim harcamalarının %24,9’u TR10 (İstanbul) bölgesinde gerçekleşti. İkinci sırada %8,3 ile TR51 (Ankara) bölgesi yer alırken; bunu %6,4 ile TR31 (İzmir), %5,9 ile TR42 (Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu, Yalova) bölgeleri izledi.

Hanehalkı tüketim harcamalarından en düşük payı %0,6 ile TR82 (Kastamonu, Çankırı, Sinop) ve %0,7 ile TRA2 (Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan) bölgeleri aldı. Bu bölgeleri %0,8 ile TRA1 (Erzurum, Erzincan, Bayburt), %1,1 ile TRB2 (Van, Muş, Bitlis, Hakkari) ve TR81 (Zonguldak, Karabük, Bartın) izledi.

Hanehalkı tüketim harcamalarının Türkiye genelindeki dağılımı (%), İBBS 2. Düzey, 2024

Konut ve kira harcamalarına en yüksek payı TR31 (İzmir) bölgesi ayırdı

Bölgelerin kendi tüketim harcamaları içerisindeki dağılımlara bakıldığında ise tüm İBBS 2.Düzey bölgeleri arasında konut ve kira harcamalarına en yüksek payı ayıran bölge %27,8 ile TR31 (İzmir) iken en düşük payı ayıran bölge %16,8 ile TRB2 (Van, Muş, Bitlis, Hakkari) oldu.

Konut ve kira harcamalarının en yüksek ve en düşük olduğu ilk 5 bölge (%), İBBS 2. Düzey, 2024

Ulaştırma harcamalarına TR22 (Balıkesir, Çanakkale) bölgesi en yüksek payı ayırdı

Ulaştırma harcamalarına (motorlu taşıt alımları, akaryakıt, yolcu taşımacılığı, araç bakım ve onarımı vb.) en yüksek payı %25,7 ile TR22 (Balıkesir, Çanakkale) bölgesi ayırırken, en düşük payı ayıran bölge %10,4 ile TRC2 (Şanlıurfa, Diyarbakır) oldu.

Ulaştırma harcamalarının en yüksek ve en düşük olduğu ilk 5 bölge (%), İBBS 2. Düzey, 2024

Gıdaya en fazla payı TR82 (Kastamonu, Çankırı, Sinop) bölgesi ayırdı

Hanehalkı tüketim harcamaları içinde gıda ve alkolsüz içecekler harcamaları payının en yüksek olduğu bölge %33,3 ile TR82 (Kastamonu, Çankırı, Sinop) iken en düşük olduğu bölge %15,9 ile TR10 (İstanbul) oldu.

Gıda ve alkolsüz içecekler harcamalarının en düşük ve en yüksek olduğu ilk 5 bölge (%), İBBS 2. Düzey, 2024

Hanehalkı Tüketim Harcaması (Bölgesel), 2024 yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Bütçe başlangıç ödenekleri esas alınarak hesaplanan tahmini sonuçlara göre; 2023 yılı merkezi yönetim bütçesinden Ar-Ge faaliyetleri için 76 milyar 101 milyon TL tahsis edildi. 

Dolaylı Ar-Ge desteği 25 milyar 722 milyon TL oldu

Ar-Ge faaliyetlerine yönelik vergi indirimi ve istisnalarının toplamı 2022 yılında 25 milyar 722 milyon TL oldu.

En fazla fonlama genel bilgi gelişimi için üniversitelere yapıldı

Ar-Ge için merkezi yönetim bütçesinden yapılan harcamalar sosyo-ekonomik hedeflere göre sınıflandırıldığında 2022 yılında en fazla Ar-Ge fonlaması %63,3 ile genel bilgi gelişimi için üniversitelere yapıldı. Bu sosyo-ekonomik hedefi; sırasıyla %10,9 ile savunma, %6,1 ile endüstriyel üretim ve teknoloji, %4,9 ile genel bilgi gelişimi Ar-Ge (diğer kaynaklardan finanse edilen) ve %3,7 ile eğitim takip etti.

Bütçe başlangıç ödenekleri esas alınarak yapılan hesaplamalara göre, 2023 yılında Ar-Ge için en fazla ödeneğin %65,5 ile genel bilgi gelişimi için üniversitelere ayrılacağı tahmin edildi. Savunma %13,0 ile sosyo-ekonomik hedefler arasında ikinci sırada yer aldı. Bu hedefleri %4,6 ile endüstriyel üretim ve teknoloji, %4,3 ile genel bilgi gelişimi (diğer kaynaklardan finanse edilen) ve %3,5 ile tarım izledi.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Merkezi yönetim bütçesinden Ar-Ge harcaması 2022 yılında 53 milyar 844 milyon TL oldu yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Araştırma-Geliştirme (Ar-Ge) harcaması 2021 yılında 101 milyar 738 milyon TL’ye yükseldi

Gayrisafi yurt içi Ar-Ge harcaması 2021 yılında bir önceki yıla göre 32 milyar 670 milyon TL artarak 101 milyar 738 milyon TL’ye yükseldi.

Ar-Ge harcamasının gayrisafi yurt içi hâsıla (GSYH) içindeki payı %1,40 oldu

Gayrisafi yurt içi Ar-Ge harcamasının GSYH içindeki oranı 2020 yılında %1,37 iken, 2021 yılında 7 trilyon 248 milyar 789 milyon TL’lik GSYH içindeki oranı %1,40’a yükseldi.

En fazla Ar-Ge harcaması mali ve mali olmayan şirketler tarafından yapıldı

Ar-Ge harcamalarında mali ve mali olmayan şirketler %61,3 ile en büyük paya sahip olurken, bunu %34,2 ile yükseköğretim takip etti. Kâr amacı olmayan kuruluşlar tarafından yapılan Ar-Ge harcamalarının da dâhil olduğu genel devlet Ar-Ge harcamalarının toplam Ar-Ge harcamaları içindeki payı ise %4,5 oldu. Ar-Ge harcamaları içerisinde personel harcamaları %48,9 ile en büyük harcama kalemini oluşturdu.

Mali ve mali olmayan şirketler Ar-Ge finansmanında %54,6 ile ilk sırada yer aldı

Ar-Ge harcamalarının 2021 yılında %54,6’sı mali ve mali olmayan şirketler tarafından finanse edilirken genel devlet Ar-Ge harcamalarının %27,5’ini, yükseköğretim %16,4’ünü, yurt dışı kaynaklar %1,5’ini ve diğer yurt içi kaynaklar yaklaşık olarak %0,03’ünü finanse etti.

Tam zaman eşdeğeri cinsinden 221 bin 811 Ar-Ge personeli çalıştı

Tam zaman eşdeğeri (TZE) cinsinden 2021 yılında toplam 221 bin 811 kişi Ar-Ge personeli olarak çalıştı. Sektörler itibarı ile dağılımına bakıldığında ise TZE cinsinden toplam Ar-Ge personelinin 2021 yılında %67,4’ü mali ve mali olmayan şirketlerde, %28,2’si yükseköğretimde ve %4,4’ü kâr amacı olmayan kuruluşların da dâhil edildiği genel devlet sektöründe yer aldı.

TZE cinsinden kadın Ar-Ge personelinin oranı %32,1 oldu   

TZE cinsinden kadın Ar-Ge personel sayısı, 2021 yılında 71 bin 301 kişi ile toplam Ar-Ge personel sayısının %32,1’ini oluşturdu. Sektörler itibarı ile TZE cinsinden kadın Ar-Ge personel oranı yükseköğretimde %45,7, kâr amacı olmayan kuruluşların da dâhil edildiği genel devlette %30,4, mali ve mali olmayan şirketlerde ise %26,6 oldu.

Ar-Ge personelinin %31,2’si doktora veya eşdeğeri eğitim seviyesine sahip

Ar-Ge personeli öğrenim durumuna göre incelendiğinde, Ar-Ge personelinin %34,9’unun lisans eğitim düzeyine sahip olduğu görüldü. Bunu sırasıyla %31,2 ile doktora veya eşdeğeri, %24,3 ile yüksek lisans, %4,8 ile meslek yüksekokulu ve %4,8 ile lise ve altı kategorileri takip etti. TZE cinsinden Ar-Ge personelinin eğitim durumuna göre dağılımı ise sırasıyla; %48,0 ile lisans, %20,7 ile yüksek lisans, %18,3 ile doktora veya eşdeğeri, %6,7 ile meslek yüksekokulu ve %6,3 ile lise ve altı eğitim düzeyi şeklinde oldu.

En fazla Ar-Ge harcaması TR10 (İstanbul) bölgesinde gerçekleşti

İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflaması (İBBS) 2. Düzeye göre 2021 yılında Ar-Ge harcamalarının en yüksek olduğu bölge toplam Ar-Ge harcamasının %29,7’sini gerçekleştiren TR10 (İstanbul) iken, bunu %28,2 ile TR51 (Ankara) ve %9,2 ile TR42 (Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu, Yalova) bölgesi takip etti.

Toplam Ar-Ge personel sayısının %29,5’i TR10 (İstanbul), %19,3’ü TR51 (Ankara) ve %8,0’ı TR42 (Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu, Yalova) bölgesinde istihdam edildi.

Mali ve mali olmayan şirketlerde Ar-Ge harcamasının %53,5’i Ar-Ge merkezlerinde yapıldı

Mali ve mali olmayan şirketler tarafından 2021 yılında gerçekleştirilen 62 milyar 400 milyon TL Ar-Ge harcamasının %53,5’i Ar-Ge merkezlerinde gerçekleştirildi. Ar-Ge merkezlerinde yapılan Ar-Ge harcamasının %85,1’i, 250 ve üzeri çalışan sayısına sahip olan girişimler tarafından yapıldı.

En fazla Ar-Ge harcaması yüksek teknoloji faaliyetlerindeki girişimler tarafından yapıldı

İmalat sanayinde Ar-Ge faaliyeti yürüten girişimler teknoloji düzeylerine göre sınıflandırıldığında, 2021 yılında imalat sanayinde gerçekleştirilen 35 milyar 613 milyon TL Ar-Ge harcamasının %46,3’ünün yüksek teknoloji faaliyetinde yer alan girişimler tarafından gerçekleştirildiği görüldü. Bu oran 2015 yılında %35,1’di. İmalat sanayindeki toplam Ar-Ge harcamasının %39,6’sı orta yüksek teknoloji faaliyetindeki girişimler, %9,6’sı orta düşük teknoloji faaliyetindeki girişimler ve %4,5’i düşük teknoloji faaliyetindeki girişimler tarafından yapıldı.  

İmalat sanayinde Ar-Ge faaliyeti yürüten girişimlerdeki araştırmacı sayıları incelendiğinde 2021 yılında en fazla araştırmacının 24 bin 630 kişi ile orta yüksek teknoloji faaliyeti yürüten girişimler tarafından istihdam edildiği görüldü. Bunu 16 bin 720 araştırmacı istihdamı ile yüksek teknoloji faaliyeti yürüten girişimler takip etti. TZE cinsinden araştırmacı sayıları dikkate alındığında da en fazla değerin 22 bin 299 ile orta yüksek teknoloji faaliyeti yürüten girişimlerde olduğu saptandı.

Kaynak: (BYZHA) – Beyaz Haber Ajansı

TÜİK: Araştırma-Geliştirme (Ar-Ge) harcaması 2021 yılında 101 milyar 738 milyon TL’ye yükseldi yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.