Prof. Dr. Ekrem Demirli, bu sezon Zeytinburnu Kültür Sanat’taki konuşma dizisinde Hallac-ı Mansur’u İslam düşüncesinin ve tasavvufi hayatın en mühim isimlerinden birisi olarak ele aldı. Tasavvuf geleneğinin önemli isimlerinden olan Hallac-ı Mansur ve onunla özdeşleşen “şatahat” dili, kendi anlam dünyası içinde değerlendirildi. Sezonun son programı 20 Mayıs Çarşamba akşamı saat 19.30’da gerçekleşti. Son programda Demirli, seminer dizisini özetleyici ve toparlayıcı bir konuşma yaptı.

“Hallac-ı Mansur, daha çok popüler atıflar üzerinden tanınıyor.”

Prof. Dr. Ekrem Demirli, seminer dizisinin amacı hakkında konuşurken Hallac-ı Mansur’un toplumdaki algısı üzerinde durdu:

“Hallac-ı Mansur şiirlerde, şarkılarda çokça atıf yapılan bir isim. Türkiye’de çok konuşuluyor. Popüler kültürde bir yeri var. Ama aynı zamanda tasavvuf düşüncesinde de önemli. Türkiye’de tanınması tasavvuf düşüncesinden daha çok popüler atıflar üzerinden oluyor. Bir bakıma Hallac, tasavvufta ilahi aşkın ve bu aşk için çekilen sıkıntının, meşakkatin temsilcisi olarak düşünülmüş. Biz de madem bu kadar atıf yapıyoruz, ismini konuşuyoruz; bari gerçek düşüncelerini ortaya çıkaralım dedik.”           

“Nefs terbiyesi, çocuksuluğun terbiye edilmesidir.”

Prof. Dr. Ekrem Demirli, nefs terbiyesi ve çocuksuluk kavramları hakkında konuştu:

“Nefs denilen, terbiye edilmesi gereken şey aslında çocuksuluğumuzdur. Bu çocuksuluğun terbiye edilmesi gerekir. Nefs terbiyesinin temel meselesi bu. Hayatın birçok alanında ortaya çıkan çocuksuluğumuzun terbiye edilmesi. Kırılganlık, alınganlık, gücenme… Bütün bu ahvali ortaya çıkaran şey çocuksuluktur ve bunların hepsi suçtur. Dünyayı olduğu hal üzere öğrenmemizi, idrak etmemizi engelleyen durumlardır.”

“Hallac-ı Mansur: Tasavvuf ve Şathat Dili” Programında Mayıs Ayı Semineri Gerçekleşti yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Prof. Dr. Ekrem Demirli, bu sezon Zeytinburnu Kültür Sanat’ta başladığı konuşma dizisinde Hallac-ı Mansur’u İslam düşüncesinin ve tasavvufi hayatın en mühim isimlerinden birisi olarak ele alıyor. Tasavvuf geleneğinin önemli isimlerinden olan Hallac-ı Mansur ve onunla özdeşleşen “şatahat” dili, kendi anlam dünyası içinde değerlendiriliyor. 15 Nisan Çarşamba akşamı saat 19.30’da başlayan programda Demirli, Hallac-ı Mansur’un şiirini kuran düşünce evrenine dair konuştu.

“Hâlden hâle giren akla kalp denir.”

Prof. Dr. Ekrem Demirli, akıl ve kalp kavramları hakkında şunları söyledi:

“Herkes karşısında taze bir göz, taze bir kulak görmek ister. Ezberle bana bakılmasını istemem. Dünya da istemez, siz de istemezsiniz. Burada artık akıl değişmeye başlıyor. Stabil, statik olmaktan çıkıyor. Hâlden hâle girmeye başlıyor. Her şeye yeniden bakıyor ve buna kalp deniyor. Kalp, hâlden hâle giren aklımız. Birinci aklımız halden hale giren dünyayı tek hale sokmaya çalışan aklımızdı. Bu lazımdı ama yetersiz kaldı.”          

“İnsan, kendine düşen nasip bakımından kanaat edebilir.”

Prof. Dr. Ekrem Demirli, kanaat kavramının üzerinde durdu:

“Kanaati Bayezid-i Bestami açıklarken şöyle der: İnsan kendine düşen nasip bakımından kanaat edebilir. Allah hakkında bildiklerimiz bakımından kanaat edilmez. Çünkü Allah sonsuz şeyler verebilir bize. Bize düşen, bizim nasibimiz bize yetebilir. Şükür ve hamdde iki gözümüz vardır. Bir tarafımızla kendimize, bir tarafımızla Allah’ın verebileceklerine bakarız.”

“Hallac-ı Mansur: Tasavvuf ve Şatahat Dili” Programında Nisan Ayı Semineri Gerçekleşti! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Prof. Dr. Ekrem Demirli, bu sezon Zeytinburnu Kültür Sanat’ta başladığı konuşma dizisinde Hallac-ı Mansur’u İslam düşüncesinin ve tasavvufi hayatın en mühim isimlerinden birisi olarak ele alıyor. Tasavvuf geleneğinin önemli isimlerinden olan Hallac-ı Mansur ve onunla özdeşleşen “şatahat” dili, kendi anlam dünyası içinde değerlendiriliyor. 10 Şubat Salı akşamı saat 19.30’da başlayan programda Demirli, Hallac-ı Mansur’un şiirlerini farklı kavramlar etrafında ele aldı.

“Hallac-ı Mansur, İlahi aşktan başka bir aşk türünü bilmiyor.”

Prof. Dr. Ekrem Demirli, Hallac-ı Mansur’un şiirlerinde İlahi aşkın merkezde olduğunu vurguladı: “Hallac’ın temel kavramı aşktır. Kitabı, baştan sona aşktan ibarettir. Bir kavramla açıklamak istesek İlahi aşk deriz. Hallac-ı Mansur zaten başka bir aşkı bilmiyor. Aşk kelimesinin yerine kullanılabilecek bir kelimeyi, aşkın başka bir konusunu bilmiyor. Bütün şiirlerinde anlattığı tema Allah aşkı. Başka bir şey yok. Allah hakkında da aşktan başka bir şey konuşmuyor. Tasavvufta bütün konusunu aşk olarak belirlemiş nadir isimlerden.”

“Tasavvufun amacı, insanın kendini sevmesidir.”

Prof. Dr. Ekrem Demirli, “kendini sevmenin” önemine ve bu tutumun yanlış anlaşıldığına işaret etti: “Ancak kendini sevebilmiş bir adamın sözü makbul olabilir. Bugün Hallac’ı Mansur’u okuduğumuzda onu anlıyoruz ve onun kendini ne kadar çok sevdiğini fark ediyoruz. Tasavvufun amacı budur. Kendini sevmeyen bir tasavvuf olmaz. Sahte sevgiyle mücadeleyi insanlar kendinle mücadele gibi addetmişler.” 

Hallac-ı Mansur: Tasavvuf ve Şatahat Dili programında Şubat ayı semineri gerçekleşti yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Prof. Dr. Ekrem Demirli, bu sezon Zeytinburnu Kültür Sanat’ta başladığı konuşma dizisinde Hallac-ı Mansur’u İslam düşüncesinin ve tasavvufi hayatın en mühim isimlerinden birisi olarak ele alıyor. Tasavvuf geleneğinin önemli isimlerinden olan Hallac-ı Mansur ve onunla özdeşleşen “şatahat” dili, kendi anlam dünyası içinde değerlendiriliyor. 17 Aralık Çarşamba akşamı saat 19.30’da başlayan programda Demirli, semineri İslam düşüncesi ve tasavvuf tarihinden örneklerle zenginleştirdi.

“Bazı kavramların başına felaketler geliyor.”

Prof. Dr. Ekrem Demirli, bazı kavramların farklı nedenlerle esas anlamlarından uzaklaştıklarına vurgu yaptı:

“Benim işlerimden biri kavramları başlarına gelen felaketlerden kurtarmak. Kavramları esas anlamlarına taşımaya çalışıyorum. Bu bakımdan merhamet, aşk, vefa gibi kelimeleri onarmaya çalıştım. Bunlardan biri de sohbet kavramı. Sohbet çok güzel bir kavram. Bugün nedense sohbet denince zihnimize konuşmak geliyor. Sohbet kelimesine niye böyle olmuş, karşılıklı konuşmaya niye sohbet diyoruz bilmiyorum. Bence burada bir tercüme kazası yaşanmış. Sohbet esas anlamı itibarıyla beraber olmak demektir.”         

“İslam literatüründe topraktan gelmek, ahlaki bir kavram olarak ele alınmış.”

Prof. Dr. Ekrem Demirli, topraktan gelme kavramının tasavvuf tarihinde nasıl algılandığı üzerine konuştu:

“Topraktan geldiğini anlamak tasavvuf tarihi için önemli bir kavram. Bugün bütün dünyadaki dindarlar bu konuyu tartışırken daha çok Evrim Teorisi üzerinden tartışıyorlar. Bizim literatürümüzde topraktan yaratılış, daha çok ahlaki bir kavram olarak ele alınmış. Buradan hareketle bir evrensel insan tanımına ulaşılmış.”

“Hallac-ı Mansur: Tasavvuf ve Şatahat Dili” Programında Aralık Ayı Semineri Gerçekleşti! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.