Azerbaycan temasları kapsamında Türkiye Cumhuriyeti Gence Başkonsolosu Recep Öztop’u makamında ziyaret eden Rektör Prof. Dr. Budak, Türk yükseköğretiminde örnek bir model haline gelen ve Azerbaycan Devlet Tarım Üniversitesi ile Ege Üniversitesi arasında başarıyla yürütülen İkili Diploma Programı kapsamında, Azerbaycan Devlet Tarım Üniversitesi Rektörü Doç. Dr. Zafer Gurbanov ve eğitimlerine devam eden öğrencilerle de bir araya geldi.

5. Uluslararası Tarım ve Gıda Teknolojileri Araştırmaları Konferansının (I-CRAFT’2025) açılış töreni Gence’deki Haydar Aliyev Merkezi’nde gerçekleştirildi. Konferansa, Ege Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Necdet Budak, Azerbaycan Devlet Tarım Üniversitesi Rektörü Doç. Dr.  Zafar Gurbanov, farklı ülkelerden bürokratlar ve akademisyenler ile tarım ve gıda teknolojileri alanının temsilcileri ve  öğrenciler katıldı.

Konferansın açılışında konuşan Ege Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Necdet Budak, “Bu konferansı, geleceğin tarımını şekillendirecek fikirlerin, projelerin ve teknolojilerin bir araya geldiği uluslararası bir buluşma noktası olması açısından çok değerli buluyorum. Etkinlik, yalnızca bilimsel bilgi paylaşımını değil; aynı zamanda ülkeler arasında köprüler kurmayı, ortak akılla sürdürülebilir bir tarım geleceği inşa etmeyi amaçlamaktadır. Bu bağlamda, özellikle Türkiye ile Azerbaycan arasında son yıllarda derinleşen tarımsal iş birliği örnek teşkil etmekte; ortak politika çalışmaları, eğitim programları ve Ar-Ge projeleri, bölgesel gıda güvenliğine stratejik katkılar sunmaktadır” dedi.

Günümüz dünyasında tarımın yalnızca bir üretim faaliyeti değil; bilim, teknoloji ve inovasyonun merkezinde yer alan stratejik bir sektör olduğuna dikkat çeken Rektör Prof. Dr. Necdet Budak, “Tarımda otomasyon teknolojilerinden yapay zekâ uygulamalarına, hassas tarımdan biyosistem mühendisliğine kadar uzanan geniş bir yelpazede, üretim süreçleri daha verimli, daha güvenli ve daha çevreci hale gelmektedir. Özellikle ‘Tarımda Otomasyon Teknolojileri’ ve ‘Robotik Uygulamalar’, insan gücüne olan bağımlılığı azaltırken, üretim süreçlerinde hata payını minimize etmekte ve kaynak verimliliğini artırmaktadır. Bugün, tarlalarda, seralarda ve hatta hayvansal üretim tesislerinde otonom robotlar, yapay zekâ destekli sensör sistemleri ve görüntü işleme teknolojileriyle desteklenen modern bir üretim modeli yükselmektedir” diye konuştu.

“Tarladan sofraya” kalite güvencesi

Rektör Prof. Dr. Necdet Budak, “Tarımda Görüntü İşleme ve Makine Görme Teknolojileri, GNSS/GPS destekli otonom sistemlerle birleştiğinde, bitki sağlığı analizinden ürün verim tahminine kadar birçok alanda devrim niteliğinde çözümler sunmaktadır. Bu teknolojiler, aynı zamanda uzaktan algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ile entegre edilerek sürdürülebilir kaynak yönetiminin temel araçları haline gelmiştir. Bitki Bilimi, Hayvan Bilimi, Meyve ve Sebze Üretim Teknolojileri, Bahçecilik Teknikleri ve Hasat Sonrası Teknolojiler alanlarında yürütülen yenilikçi çalışmalar, hem ürün kalitesini hem de besin değerini artırmayı hedeflemektedir. Bu yenilikler, gıda mühendisliği ile birleştiğinde ‘tarladan sofraya’ uzanan zincirin her halkasında kalite güvencesini sağlamaktadır. Yeni Gıda İşleme Teknikleri ve Sürdürülebilir Tarım Teknolojileri, iklim değişikliği ve küresel ısınmanın etkilerini minimize etmede kritik bir role sahiptir. Tarımsal üretimde su kaynaklarının etkin kullanımı, sulama ve drenaj mühendisliği alanındaki yeniliklerle desteklenirken, biyoenerji ve biyoyakıt teknolojileri de çevresel sürdürülebilirliğe yeni bir boyut kazandırmaktadır. Bu yılki konferansın tematik alanlarından biri de, Tarım ve Çevre Biyoteknolojisi ile Ergonomi ve Güvenlik Teknolojilerinin tarımsal üretimle entegrasyonudur. Tarımda çalışan insanın refahı, üretimin sürdürülebilirliği kadar önemlidir. İnsan odaklı, güvenli ve teknolojik üretim sistemleri, geleceğin tarımsal dönüşümünün merkezinde yer almaktadır” dedi.

      “Ege Üniversitesi alandaki birikimiyle Türk Dünyasına öncülük ediyor”

Ege Üniversitesinin yürüttüğü çalışmalarla Türk dünyası genelinde tarımsal bilgi ekonomisinin oluşmasına öncülük ettiğini vurgulayan Rektör Prof. Dr. Necdet Budak, “Azerbaycan ve Türkiye’nin Üniversitemiz öncülüğünde ortak yürüttüğü çift diploma programları, ortak araştırma merkezleri ve tarım teknolojileri forumları, sadece iki ülke arasında değil; Türk dünyası genelinde tarımsal bilgi ekonomisinin oluşmasına öncülük etmektedir. Bu iş birliği modeli, bölgesel istikrar, gıda güvenliği ve kırsal kalkınma açısından örnek bir çerçeve sunmaktadır. Bilimin ışığında üretken bir geleceği hep birlikte inşa edebilmemiz için, disiplinler arası iş birliğini, veri temelli karar süreçlerini ve yenilikçi düşünceyi merkeze almamız gerektiğini vurgulamak isterim. ICRAFT-2025’in, tarım ve gıda teknolojilerinde yeni ufuklar açmasını, Türkiye ile Azerbaycan arasındaki kardeşlik bağlarını daha da güçlendirmesini temenni ediyorum” diye konuştu.

Azerbaycan Devlet Tarım Üniversitesi Rektörü Doç. Dr.  Zafar Gurbanov ise yaptığı konuşmada, konferansın tarım çalışmalarındaki güncel   ve yenilikçi yaklaşımları paylaşmak ve gelecekteki iş birliklerini inşa etmek için önemli bir platform olduğunu belirtti.

Rektör Prof. Dr. Budak, “Günümüzde tarım stratejik bir sektördür” yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Ankete katılan çocukların %45’i, blogger olma isteklerinin en önemli sebebinin popüler olma hayali olduğunu belirtti. Genç katılımcıların %37’si ise yalnızca video içerik üretmekten keyif aldıklarını söyledi. İlginç bir şekilde, %27’si blog yazmayı fazla çaba harcamadan para kazanmanın bir yolu olarak görürken, %27’si ise bunun trend ve havalı olduğu için blog yazmayı tercih ediyor.

Ankete katılan ebeveynlerin yalnızca %19’u, çocuklarının blogger olarak kariyer yapmasını açıkça istediğini belirtti. %52’si ise bunu yalnızca çocuk büyüdüğünde kabul edilebilir buluyor. Katılımcıların dörtte biri (%19) ise çocuklarının gelecekte blog yazmasını istemediğini ifade etti. Buna rağmen, ebeveynlerin çoğunluğu (%74) çocuklarının blog çalışmalarını destekliyor ya da en azından buna karşı çıkmıyor.

Kaspersky Orta Doğu, Türkiye ve Afrika Bölgesi Tüketici Kanalı Bölge Başkanı Seifallah Jedidi, ‘Ebeveynlerin blog yazarlığı hakkındaki görüşlerinden bağımsız olarak, bir blog oluşturmak, sürdürmek ve tanıtmak; çocukların gelecekteki kariyerinde faydalı olabilecek çok çeşitli beceriler gerektiren zor bir iştir. Bu, gençlerin yaratıcılıklarını keşfetmelerine ve kendilerini ifade etme yolları bulmalarına yardımcı olabilir. Blog yazmak ayrıca anne ve babalara, çocuklarının hayatına dair değerli içgörüler sağlayarak ailelerin birbirine daha da yakınlaşmasını sağlar. Ebeveyn desteği, gençlerin hedeflerine emin adımlarla ulaşabilmeleri için ilk adımı atmalarına yardımcı olur ve en önemlisi, siber güvenliği göz önünde bulundurmalarını sağlar’ dedi.”

Kaspersky, ebeveynler ve genç bloggerların, blog dünyasının heyecan verici yeni ortamına güvenli ve emin adımlarla adım atmalarına yardımcı olacak en iyi ipuçlarını hazırladı:

• Bir sosyal medya hesabı, bir blogger’ın en önemli aracıdır; bu nedenle onu korumak ilk öncelik olmalıdır. İki faktörlü kimlik doğrulamayı mutlaka etkinleştirin – bu, hesabınızı ele geçirilme ve çalınma girişimlerine karşı korumaya yardımcı olabilecek güvenilir bir özelliktir.
• Güçlü bir parola oluşturmak çok önemlidir ve göründüğü kadar zor değildir. Önemli olan, parolanın benzersiz olmasıdır – e-posta, sosyal medya veya başka herhangi bir hesaptaki parolayı tekrar kullanmayın. 
• Genç blogger’ın gizlilik konularını anlamasını sağlayın – hangi bilgilerin paylaşılabileceğini, hangilerinin ise gizli tutulması gerektiğini öğretin. Örneğin, kimlik, bilet veya diğer belgelerin herkese açık şekilde paylaşılması iyi bir fikir değildir. Ayrıca, coğrafi etiketlerin (geotag) gizli tutulması ve mevcut konum ile seyahat planlarının paylaşılmaması da önemli noktalardan biridir. 
• Bir blogger olarak çocuk, çok farklı insanlarla karşılaşacaktır. En başta, yabancılarla hangi konuların konuşulabileceğini ve hangi bilgilerin asla çevrim içi paylaşılmaması gerektiğini konuşun. Tüm takipçiler dostça veya güvenilir olmayabilir, bu nedenle genç bir blogger’ın istenmeyen kişilerden gelecek mesajlara hazırlıklı olması gerekir. En iyi çözüm, şüpheli kullanıcılara cevap vermemek veya onları engellemektir.
• Kaspersky Premium gibi doğru araçlarla, ebeveynler çocuklarını siber tehditlere karşı etkili bir şekilde koruyabilir.

*Anket, Kaspersky’nin talebiyle Toluna araştırma ajansı tarafından 2023-2024 yıllarında gerçekleştirildi. Çalışma örneklemi, 5 ülkede (Türkiye, Güney Afrika, Mısır, Suudi Arabistan ve BAE) 3 ila 17 yaş arasındaki çocuklar ve ebeveynlerinden oluşan 5000 ebeveyn-çocuk çiftinden toplam 10.000 çevrimiçi görüşmeyi içeriyordu.

Astronot Ya Da Devlet Başkanı Değil, Günümüzde Çocuklar Blogger Olmayı Hayal Ediyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Bir yandan yoldaşlık geleneği sürüyor

Toplumların tarihî ve coğrafî farklılıklara göre, inşa ettiği arkadaşlık ilişkilerinde süreklileşen ve değişen nitelikleri olduğunu ifade eden Dr. Berat Dağ, “Bu bağlamda, toplumsal ilişkilerin giderek para, statü ve siyasî güç ekseninde temellenmeye başlamasının, arkadaşlık anlayışını etkilediği savunulabilir. Buna rağmen, günümüzde hâlâ Doğulu toplumlara özgü sınanmış dayanışmacı ilişkilere dayanan arkadaşlık örneklerine rastlamak mümkündür. Dolayısıyla, toplumların mevcut arkadaşlık ilişkilerinde bir yandan yoldaşlık geleneğini sürdürürken, diğer yandan da çıkar ilişkileri üzerinden şekillenen değişimleri deneyimledikleri ileri sürülebilir.” dedi.

Teknolojideki değişim arkadaşlık ilişkilerini farklılaştırdı

Dijitalleşme ve sosyal medyanın, arkadaşlık ilişkileriyle karşılıklı bir etkileşim içerisinde olduğunu anlatan Dr. Berat Dağ, şöyle devam etti:

“Bu çerçevede, arkadaşlık ilişkilerindeki dönüşüm, teknolojinin niteliğini belirleyen unsurlardan biri olarak değerlendirilebilir. Ancak teknolojideki değişim de eşzamanlı olarak arkadaşlık ilişkilerinin farklılaşmasında etkili bir süreçtir. Bu bağlamda, arkadaşlık ilişkileri bireycilik temelinde inşa edildiği sürece, teknoloji de bu inşa üzerinden şekillenecektir. Aynı şekilde, bireyciliğe odaklı bir teknolojiyle etkileşime giren bireylerin, kendi arkadaşlık ilişkilerini bu etkileşime göre düzenlemeleri de son derece olasıdır. Öte yandan, bu karşılıklı etkileşimi hem dijitalleşme ve sosyal medya hem de arkadaşlık ilişkileri açısından eşitlikçi, özgürlükçü ve dayanışmacı değerlerle temellendirmek de her zaman mümkündür.”

Günümüzde arkadaşlık ilişkileri yüzeysel bir hâl aldı

Z kuşağının arkadaşlık kurma biçimleri ile X veya Baby Boomer kuşaklarının arkadaşlık anlayışları arasındaki fark olup olmadığına da değinen Dr. Berat Dağ, “Aslında kuşak kavramı oldukça muğlak anlamlar içermektedir. Zira bireylerin, toplulukların ve toplumların ekonomik, siyasî ve zihinsel farklılıklarına dayanarak net çizgilerle bir kuşak tanımı yapmak oldukça zordur. Bu nedenle, toplumların coğrafi ve tarihsel bağlamda ortaya koyduğu süreklilik ve değişimleri dikkate alarak, arkadaşlık ilişkilerinin benzer ve farklı yönlerini somutlaştırmak daha anlamlı bir yaklaşım olacaktır. Bu tür bir somutlaştırma sonucunda, geçmişteki ve günümüzdeki arkadaşlık ilişkilerinin birbirine eklemlenen karmaşık bir toplumsal yapı oluşturduğu görülebilir. Başka bir deyişle, günümüzde arkadaşlık ilişkilerinin giderek daha temelsiz ve yüzeysel bir hâl aldığı yönünde bir eğilim gözlemlenmektedir. Ancak buna rağmen, toplumlarda hâlâ derinlikli ve bütünlüklü arkadaşlık biçimlerinin varlığını sürdürdüğünü fark etmek de mümkündür.” diye konuştu.

Son elli yıllık süreçte bireyin dönüşümü nasıl oldu? 

Arkadaşlık ilişkilerinin, her zaman ve mekânda hem uzun ömürlü hem de kısa süreli örnekler ortaya koyduğunu ifade eden Dr. Berat Dağ, “Özellikle son elli yıllık süreçte birey, toplum ve devletin kaygan, değişken, sanal ve parçalı bir düzlemde birbiriyle etkileşime girdiği açıkça görülmektedir. Bu noktada, iktisat, siyaset ve zihniyet kurumlarıyla bireysel duygu, düşünce ve eylem biçimlerinin, aşırı bir öznelleşme ve nesnelleşme bağlamında inşa edildiği belirtilmelidir. Zira, son dönemde dünyada sürekli değişen ve farklılaşan hazların peşine düşerek varlık kazanmaya çalışan, fakat içinde bulunduğu toplumu fark edemeyen bir kitle oluşmuştur. Herkesin yalnızca kendi çıkarlarını gözeterek birbirine dönüştüğü mekân ve zamanlarda, sahici ve dengeli yapılar ile etkileşimler üretmek son derece güç hâle gelmiştir.” ifadesinde bulundu.

Yalnızlığı bilinçli tercih edenler de var

Günümüzde, dünya ölçeğinde yalnızlığa itilen ya da kendisini çevresinden tecrit eden gençler olduğu gibi, yalnızlığı ya da çevresiyle birlikte yaşamayı bilinçli olarak tercih eden gençlerin de olduğunu dile getiren Dr. Berat Dağ, “Dolayısıyla, bu çeşitlilik içinde gençlerin derinlikli ve bütünlüklü toplumsal ilişkiler kurmasının önemi üzerinde durmak daha yerinde olacaktır. Zira bu önem doğrultusunda hareket edildiğinde ister yalnızlığı ister çevresiyle birlikte yaşamayı tercih etsin, gençlerin tutumu temel bir farklılık oluşturmayacaktır. Asıl belirleyici olan, gençlerin toplumsal bir varlık olmayı hedefleyerek yapacakları tercihlerdir. Bu yaklaşım, gelecekte birbirinden tamamen kopmuş bireylerden oluşan bir kalabalığın dünya çapında hâkimiyet kurmasını engelleyebilir.” şeklinde konuştu.

Son elli yılda çok çeşitli arkadaşlık biçimleri oldu

Son elli yıllık süreçte, toplumların hem tanım hem de uygulama açısından çok çeşitli arkadaşlık biçimlerine sahne olduğunu anlatan Dr. Berat Dağ, sözlerini şöyle tamamladı:

“Bu bağlamda, günümüzde dahi her yaş grubunda, cinsiyette, meslek alanında ve toplumsal sınıfta; emek ve güven temelinde değer kazanan sağlam arkadaşlık örneklerine rastlamak mümkündür. Öte yandan, aynı dönemde ortaya çıkan aşırı bireyci yapı ve etkileşim biçimleri, toplumlar açısından ciddi bir risk halini almıştır. Nitekim bu yeni süreçte, arkadaşlık ilişkilerinin çıkarcılık mefhumu çerçevesinde şekillenmeye başlaması oldukça dikkat çekicidir. Bu nedenle, her toplumun kendi özgün nitelikleri doğrultusunda bireyselliği koruyan bir toplumsallığın imkânlarını tartışması büyük önem taşımaktadır.”

Günümüzde arkadaşlıklar çıkar üzerinden kuruluyor! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.