Konya Büyükşehir Belediyesi koordinatörlüğünde yürütülen Erasmus+ KA220 Okul Eğitimi Ortaklıkları kapsamındaki “Zero Food Waste Volunteers With Art” (Sanatla Sıfır Gıda Atığı Gönüllüleri) projesi başarıyla tamamlandı.

Gıda israfına dikkat çekmek, sıfır atık bilincini artırmak ve iklim değişikliği konusunda farkındalık oluşturmak amacıyla yürütülen projede; Türkiye, Estonya, Romanya, İtalya, Avusturya, Polonya ve Slovenya’dan toplam 8 kurum ortak olarak yer aldı.

Proje kapsamında gerçekleştirilen son etkinlikler hem uluslararası düzeyde hem de Konya’da yoğun ilgi gördü.

Projenin “6. Öğrenme, Öğretme ve Eğitim Toplantısı” Avusturya’nın başkenti Viyana’da proje ortağı IRARU ev sahipliğinde düzenlendi.

Toplantıda proje ortakları ve öğrenciler bir araya gelerek gıda israfı ve çevre bilinci temalı müzik çalışmaları gerçekleştirdi. Öğrenciler farklı kültürlerden akranlarıyla birlikte şarkılar hazırlayarak sanat yoluyla farkındalık oluşturdu.

KONYA’DA GIDA İSRAFINI ÖNLEMEYE YÖNELİK UYGULAMALAR KONUŞULDU

Uluslararası toplantının ardından Konya’da, Meram Osmangazi Ortaokulu’nda proje yaygınlaştırma etkinliği kapsamında “Yemek ve Müzik Festivali” düzenlendi.

Öğrenciler, öğretmenler ve velilerin yoğun katılım gösterdiği festivalde proje tanıtımları yapıldı, farklı ülkelere ait atıksız mutfak tarifleri ziyaretçilerle buluşturuldu. Katılımcılar hem farklı kültürleri tanıma hem de gıda israfını önlemeye yönelik uygulamalar hakkında bilgi edinme fırsatı buldu.

Projenin kapanış toplantısı ise Konya Büyükşehir Belediyesi ev sahipliğinde ve uluslararası proje ortaklarının katılımıyla UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan Çatalhöyük’te gerçekleştirildi. Toplantıda proje çıktıları değerlendirilirken sürdürülebilirlik, çevre bilinci ve sıfır atık konularında yapılabilecek çalışmalar ele alındı.

Konya Büyükşehir Belediyesi, proje süresince yürüttüğü koordinatörlük göreviyle çevre bilinci, sıfır atık ve sürdürülebilir yaşam konularında uluslararası iş birliğine katkı sağlarken, proje kapsamında hazırlanan eğitim ve sanat çalışmalarıyla genç nesillerde farkındalık oluşturulmasına destek oldu.

Konya Büyükşehir, “Zero Food Waste Volunteers With Art Projesi” ile Gıda İsrafına Dikkat Çekti yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Birçok gıda çöpe gidiyor…

Öğr. Gör. Beslenme Uzm. Hatice Nurseda Hatunoğlu, evlerde fark edilmeden büyüyen gıda israfına dikkat çekerek, “Evlerde en sık israf edilen gıdaların başında ekmek, taze sebze ve meyveler, süt ve süt ürünleri ile pişmiş yemek artıkları geliyor. Özellikle çabuk bozulan gıdalar, plansız alışveriş ve uygun olmayan saklama koşulları nedeniyle tüketilemeden çöpe gidebiliyor.” dedi.

 Planlı alışveriş israfı azaltıyor!

İsrafı önlemenin en önemli adımlarından birinin alışverişi planlı yapmak olduğunu söyleyen Hatunoğlu, “Bunun için alışveriş öncesinde evde bulunan gıdalar kontrol edilmeli ve ihtiyaca göre bir liste hazırlanmalıdır. Ayrıca açken alışveriş yapmaktan kaçınılmalıdır. Çünkü açlık hissi, ihtiyaç dışı gıdalara yönelimi artırabilir.” diye konuştu.

Planlı haftalık menü israfı önlüyor! 

Haftalık menü planı yapmanın gıda israfını azaltmada etkili bir yöntem olduğunu kaydeden Öğr. Gör. Hatice Nurseda Hatunoğlu, “Menü planı sayesinde aynı malzemeler farklı öğünlerde değerlendirilebilir, gereksiz alışverişin önüne geçilir ve yemek hazırlama süreci daha düzenli hale gelir.” ifadesinde bulundu. 

Artan yemekler doğru şekilde değerlendirilmeli

Artan yemeklerin doğru saklama ve yeniden kullanma yöntemleriyle güvenli şekilde tüketilebileceğini vurgulayan Öğr. Gör. Hatice Nurseda Hatunoğlu, “Artan yemekler doğru şekilde saklandığında ve uygun yöntemlerle yeniden değerlendirildiğinde hem güvenli hem de besleyici olabilir. Örneğin sebze yemekleri çorbalara eklenebilir, pilavlar farklı tariflerle yeniden hazırlanabilir. Burada dikkat edilmesi gereken en önemli nokta, yemeklerin piştikten sonra uzun süre oda sıcaklığında bekletilmemesi, mümkün olan en kısa sürede buzdolabına kaldırılması, buzdolabında da uzun süre bekletilmemesi ve tekrar tüketilirken yeterli sıcaklığa ulaşmasının sağlanmasıdır.” şeklinde konuştu.

“Sıfır atık mutfak” yaklaşımı yaygınlaşmalı

“Sıfır atık mutfak” anlayışının önemine dikkat çeken Beslenme Uzm. Hatice Nurseda Hatunoğlu, “Sıfır atık mutfak yaklaşımı, gıdaların mümkün olan en verimli şekilde kullanılmasını ve atığın en aza indirilmesini hedefler. Bu yaklaşımda sadece yenilebilir kısımlar değil, kabuk ve sap gibi genellikle atılan bölümler de değerlendirilir. Porsiyon kontrolü yapmak ve artan yemekleri yeniden kullanmak bu yaklaşımda oldukça önemlidir.” dedi.

Bayatlayan gıdalar çöpe gitmek zorunda değil

Bayat ekmeklerin galeta unu ya da kruton olarak kullanılabileceğini belirten Öğr. Gör. Hatice Nurseda Hatunoğlu, “Bayatlayan ekmekler galeta unu, kruton veya farklı yemeklerde kullanılabilirken, yumuşamaya başlayan meyveler smoothie ya da komposto yapımında değerlendirilebilir. Sebzeler ise çorba, püre veya fırın yemeklerine eklenerek yeniden kullanılabilir.” diye konuştu.

“Az ama doğru alışveriş” vurgusu

Doğru alışveriş alışkanlıklarının önemine değinen Öğr. Gör. Hatice Nurseda Hatunoğlu, “Az ama doğru alışveriş yapmak için ihtiyaç kadar ürün almak, mevsiminde gıdaları tercih etmek ve tüketilebilecek miktarda alışveriş yapmak gerekir. Alışveriş yaparken bilinçli ve planlı olmak oldukça önemlidir.” ifadesinde de bulundu. 

İsrafı azaltan basit alışkanlıklar!

Öğr. Gör. Hatice Nurseda Hatunoğlu, “Mutfakta israfı azaltmak için haftalık menü planı yapmak, alışveriş listesi hazırlamak, gıdaları doğru saklamak, son kullanma tarihlerini düzenli kontrol etmek ve artan yemekleri değerlendirmek gibi basit alışkanlıklar oldukça etkilidir.” şeklinde konuştu.

Gıda israfı bütçeyi ve sağlığı da etkiliyor

Çöpe atılan her gıdanın yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda sağlık ve çevre açısından da kayıp olduğunu belirten Hatunoğlu, “Çöpe atılan her gıda, aslında harcanan paranın, emeğin ve doğal kaynakların kaybı anlamına gelir. Bunun yanında plansız alışveriş ve tüketim, sağlıksız beslenme alışkanlıklarını da beraberinde getirebilir. Bu nedenle gıda israfı yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda sağlık ve çevre açısından da önemli bir sorundur.” dedi.

Küçük adımlar büyük fark oluşturur!

Öğr. Gör. Hatice Nurseda Hatunoğlu, gıda israfını önlemek için büyük değişimlere gerek olmadığını vurgulayarak, sözlerini şöyle tamamladı:

“Gıda israfını önlemek için büyük değişikliklere gerek yoktur. Küçük ama bilinçli adımlar hem bireysel hem de toplumsal düzeyde önemli sonuçlar doğurur. İhtiyacımız kadar almak ve elimizdeki gıdaları en iyi şekilde değerlendirmek, sürdürülebilir ve sağlıklı bir yaşamın temelini oluşturur.”

“Sıfır atık mutfak” yaklaşımı yaygınlaşmalı! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

DİGEM’de düzenlenen panele, Didim Belediye Başkanı Hatice Gençay, belediye başkan yardımcıları, meclis üyeleri, akademisyenler ve Didimliler katıldı. Alanında uzman isimlerin yer aldığı panelde, gıda israfının önlenmesi ve sürdürülebilir tüketim alışkanlıkları üzerine önemli bilgiler paylaşıldı. Katılımcıların yoğun ilgi gösterdiği etkinlikte, günlük yaşamda uygulanabilecek pratik çözümler ön plana çıktı. 

KATILIMCILAR SÜRDÜRÜLEBİLİR YAŞAM KONUSUNDA BİLİNÇLENDİRİLDİ

Program kapsamında, ADÜ Didim Meslek Yüksekokulu Öğretim Görevlisi Okan Umut Şimşek “Gastronomide Gıda İsrafı Nedir? Nasıl Önlenir?” başlıklı sunumunda, israfın nedenleri ve azaltılmasına yönelik yöntemleri ele aldı. Gıda Mühendisi ve Sürdürülebilirlik Uzmanı Hatice Nikbay ise gıda güvenliği, etiket okuma alışkanlıkları ve ürünlerin doğru saklama koşulları hakkında katılımcıları bilgilendirdi. Danışman Şef Uğur Gömeç de mutfakta artan gıdaların nasıl değerlendirilebileceğine dair uygulamaya dönük öneriler sundu.

Panelde, küçük değişimlerin büyük etkiler yaratabileceği vurgulanırken, katılımcılar sürdürülebilir yaşam konusunda bilinçlenmenin önemine dikkat çekti.

 ŞİMŞEK, “HATİCE BAŞKANIMIZ SES GETİREN PROJELERE İMZA ATTI”

Panel’de konuşan, ADÜ Didim Meslek Yüksekokulu Öğretim Görevlisi Okan Umut Şimşek, Didim Belediye Başkanı Hatice Gençay ile geç tanışmış olmasının kendi için büyük bir kayıp olduğunu belirtti. Şimşek, Başkan Hatice Gençay’ın topluma fayda sağlayan ve ses getiren projelere imza attığını vurguladı.

Gıda israfının kaynağına değinen Şimşek, israfın satın alma, yanlış depolama ve üretim planlamasından kaynaklandığını söyledi. 

NİKSAY, “GIDA İSRAFINI ÖNLEMEK İÇİN DOĞRU PİŞİRME VE MUHAZAFA YÖNTEMLERİNİ ÖĞRENMEMİZ LAZIM”

 Panel’de konuşan Gıda Mühendisi ve Sürdürülebilirlik Uzmanı Hatice Nikbay “Evde gıda israfını önlemenin en etkili yollarından biri, doğru pişirme ve muhafaza yöntemlerini öğrenmektir. Fazla yemek pişirildiğinde tüketilmeden çöpe gitmesi en büyük israf sebeplerindendir. Yemekleri dondurmak güvenli bir yöntem olup, tekrar çözülüp tüketilebilir; “geri pişirme” gibi hurafelere inanılmamalıdır. Ayrıca, plansız alışveriş ve stok yapma alışkanlığı da tüketimde israfa yol açar. Liste hazırlayarak ve yemek planı yaparak alışverişi yönetmek, bu sorunu azaltır. Ülkemizde gıda israfının büyük kısmı üretimde değil, tüketimde gerçekleşmektedir. Özetle, gıda israfını azaltmak için doğru tüketim alışkanlıkları, bilinçli alışveriş, uygun muhafaza yöntemleri ve üretici eğitimi birlikte uygulanmalıdır” dedi.

UĞUR GÖMEÇ’TEN BAŞKAN HATİCE GENÇAY’A TEŞEKKÜR

Panele katılan, Danışman Şef Uğur Gömeç ise mutfakta artan gıdaların nasıl değerlendirilebileceğine dair uygulamaya dönük öneriler sunarken hem ülkemizden hem de dünyadan çarpıcı sayısal veriler paylaştı. Gömeç, Böyle bir çalışma fırsatı sunduğu için başta Başta Belediye Başkanımız Hatice Gençay olmak üzere, emeği geçen herkese teşekkür ediyorum” ifadelerini kullandı.

 Etkinlikte konuşan Didim Belediye Başkanı Hatice Gençay, “Çağımızın tüm karmaşıklığı içinde, panelimizin merkezinde duran bir gerçeği artık yüksek sesle söylemek zorundayız: Bugüne kadar sürdürdüğümüz tüketim alışkanlıklarımızla daha fazla devam edemeyiz. Tüketim; bir ihtiyacın karşılanmasından çıkıp, bir hızın, bir alışkanlığın, hatta bir israf çılgınlığının parçası haline geldi. Ve biz farkında olmadan; yaşamak için tüketirken, tükenmeye başladık. Bir tabak yemek çöpe gittiğinde sadece bir öğünü değil, toprağın bereketini, çiftçinin alın terini ve geleceğimizden bir parçayı da kaybediyoruz” dedi.

 BAŞKAN HATİCE GENÇAY, ÇÖZÜM EVİMİZDE BAŞLIYOR

 Başkan Hatice Gençay, “Araştırmaların gösterdiği üzere, gıda israfının en büyük kısmı evlerimizde, mutfaklarımızda ve günlük alışkanlıklarımızda ortaya çıkıyor. Yani çözüm aslında çok uzağımızda değil; israfı önlemek bizim elimizde. Didim Belediyesi olarak bu sorumluluğun farkındayız: Bayat ekmekleri mama üretimi için topluyor, gıda atıklarını komposta dönüştürüyor, evsel atıkları yeniden değere dönüştürmek için iş ve iş birlikleri üretiyoruz. Buradan hareketle şunu açıkça söylüyoruz: Her atık çöp değildir!” dedi.

GEÇMİŞTEN ÖĞRENMEK: ANNELERİMİZİN VE NİNELERİMİZİN MUTFAĞI

Başkan Hatice Gençay, “Gıda israfını önlemek, bir anlamda annelerimizin, ninelerimizin mutfaklarına geri dönmektir. Onlar hiçbir şeyi israf etmez, artanı değerlendirir, eksikten üretir, yoktan var ederlerdi. Didim’in geleneksel lezzetlerinde de yokluk günlerinin izlerini görürüz. O yokluk bir eksiklik değil, bir bilgelikti. Bugün ise en büyük sorunumuz, ihtiyacımız olmayan şeylere bağlanmamıza neden olan tüketim alışkanlıklarımız. Oysa bu alışkanlıklardan vazgeçmek; sadece israfı azaltmak değil, varlığın ne anlama geldiğini yeniden hatırlamaktır” dedi. Dünyada gıdaya erişemeyen insanların varlığını bildiğimiz halde, her yıl yaklaşık 1,3 milyar ton, ülkemizde ise 23 milyon ton gıdanın çöpe gittiğini düşündüğümüzde, bu meselenin insani ve vicdani bir yanı olduğunu daha iyi anlıyoruz. Hiçbir proje, sistem veya kurum; evde, mutfakta, alışverişte ve sofrada yapabileceklerimizin yerini tutamaz. Öneriler basit görünebilir: Planlı alışveriş yapmak, ihtiyacımız kadar tüketmek, artanı değerlendirmek… Ama aslında bunlar, büyük bir zihniyet değişiminin başlangıcıdır.

ALIŞKANLIKLARIMIZI DEĞİŞTİRME ÇAĞRISI

Bu panel, sadece bir etkinlik değil; bir çağrıdır: Alışkanlıklarımızı değiştirme çağrısı, Tüketimle kurduğumuz ilişkiyi yeniden düşünme çağrısı, Gelecek nesillere karşı sorumluluğumuzu hatırlama daveti, çünkü bizden sonraki nesillere bırakacağımız en büyük miras; tüketilmiş bir dünya değil, korunmuş ve sürdürülebilir bir yaşamdır. Ve bu yüzden diyoruz ki: Gıda israfını önlemek, geleceği korumaktır. Bunu hep birlikte başarabiliriz. Haydi şimdi… Siz de geleceğe bir tabak bırakın” ifadelerini kullandı.

Panelin sonunda, Didim Belediye Başkanı Hatice Gençay tarafından katılımcılara plaket takdim edildi.

Didim Belediyesi’nden Gıda İsrafı Paneli: “Geleceğe Bir Tabak Bırak” yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.