Özellikle anaokulu ya da birinci sınıf gibi okul hayatına yeni başlayacak olan çocuklarda okul uyum güçlüğü görülmesi beklendik ve doğal bir süreçtir. Bu süreci bazı çocuklar daha kolay atlatabiliyorken bazı çocuklar için tam tersi olabilmektedir. Bu farklılık çocuğun mizacı, bağlanma stilleri ve ebeveyn tutumları gibi faktörlerden kaynaklanabilir.  Ancak her okula gitmek istememe okul fobisi anlamını taşımamaktadır. Okula uyum süreci çocuk için yeni olan ortama, arkadaşlara, etkinliklere ve yeni olan her rutine adaptasyonu kapsamaktadır. Yeni olan her şey bir uyum sürecini ve zorlukları beraberinde getirebilir. Güç, ancak bir o kadar da doğal olan bu zorlu sürecin yavaş yavaş azalarak gitmesini bekleriz.

Okul fobisi nedir?

Yaşadıkları stresten dolayı okula gitmeyi reddetme, okul saati geldiğinde ya da okula gitmesi ile ilgili sohbetler yapıldığında yoğun bir şekilde duygusal ve hatta fiziksel anlamda sıkıntı ile karakterize olan bir durumdur. Okul fobisi bir sonuçtur. Çocuğa bu sonuca götüren nedenler her çocuk için farklılaşabilir. Örneğin, çatışmalı ebeveyne sahip çocuk okula gittiğinde annesi ile babasının kavga edebileceğini düşünebilir. Bu durum çocukta okula gitmek istememe davranışa neden olabilir. Dışarıdan baktığınızda ise okul günü ağlayan ya da okula gitmek istemediğini dile getiren bir çocuk görüyor olabilirsiniz. Ancak burada mesele sadece okul korkusundan ibaret değildir.  Uzman klinik psikolog tarafından aile, çocuk ve ilgili kişiler ile işbirliği içerisinde bu nedenlerin saptanması okul fobisinin sönmesinde önemli bir rol oynayacaktır. Peki bu süreçte aileler neler yapabilir?

Çocuğunuzun;

1. Okula gitmesi konusunda ısrarlı ve tutarlı olun. Burada kastedilen otoriter ve baskıcı bir tutum değil, anlayışlı ve güven veren bir tutum göstermektir.
2. Okula gitme korkusu hakkında konuşun ve konuşması için destekleyin.
3. Okula gitme zamanlarında kararlı olun.
4. Okul eşyalarını birlikte seçin. Onun sevdiği karakterler ve modeller olmasına özen gösterin.
5. Akranları ile buluşmalar planlayın. Buluşmalar çocuğun uyum sürecini kolaylaştırarak güvendeyim mesajını verecektir.
6. Sınıf öğretmeni ve rehber öğretmeninden konu ile ilgili destek alın.
7. Unutmayın ki her çocuk biriciktir. Her ne kadar okul fobisi olarak adlandırsak da her çocuk için işleyiş farklılaşabilmektedir. Çocuğunuzun psikolojik iyi oluşunun sağlanabilmesi ve süreci nasıl yürütmeniz gerektiği konusunda psikolojik destek alın.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Uzayan Okula Uyum Problemleri Okul Fobisinin Habercisi Olabilir yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Üsküdar Üniversitesi NP Feneryolu Tıp Merkezi Uzman Klinik Psikolog Ece Cemre Gökpınar, utanma duygusunun neden olduğu sosyal fobi ve bu duygularla başa çıkma yöntemleri hakkında bilgi verdi.

Utanma olağan ve doğal bir duygu

Utanmanın olumsuz bir kavram olarak düşünüldüğünü belirten Uzman Klinik Psikolog Ece Cemre Gökpınar, “Olmaması gereken bir duygu ya da kavrammış gibi aktarılır. Aksine son derece olağan ve doğal bir duygu. Hatta çoğu zaman da olması gereken duygulardan biri. Dolayısıyla olumsuz bir duygu gibi değil de var olan ve olması gereken bir duygu olarak varsayılması önemli. Genellikle danışanlarda ve hastalarda sanki bu duygu olmamalı gibi bir beklenti oluştuğunu görüyoruz.” dedi.

Davranışlarımızı duygularımız belirler

Utanma duygusunun otokontrolü sağladığını ve kişinin sosyal davranışlarını kontrol ettiğini vurgulayan Gökpınar, “Nerede ve neden o davranışın yapılmaması gerektiğini bize hatırlatan bir duygu. Davranışlarımızı belirleyen şeyler de çoğu zaman duygulardır. Yani bir ortamda utanma duygusu hissedecekseniz, hissedeceğinizi düşünecekseniz o davranışı yapmazsınız. Korku, utanma, kaygı, stres bunlar insanı koruyan ve neyi yapıp yapmamız gerektiği hakkında ipucu veren duygulardır. Önemli olan bu duyguları yakalayabilmek.” açıklamasını yaptı.

Utanma hem fiziksel hem de psikolojik belirtiler ortaya çıkarıyor

Kişinin utandığında verdiği reaksiyonlara da değinen Gökpınar, “Ellerde titreme, yüzde kızarma, kalp atışında hızlanma, ses titremesi, nefesini kontrol edememe gibi fiziksel belirtiler ortaya çıkabilir. ‘Karşı taraf beni yetersiz görecek’ düşüncesi, ‘rezil oldum’ hissine kapılmak gibi aslında düşünceyi de tetikleyen psikolojik belirtiler de görülür.” ifadelerini kullandı.

Utanma duygusu, onaylanmama kaygısını yaşatıyor

Utanma duygusunun kişinin nasıl göründüğü ya da insanların kişiyi nasıl gördüğüyle alakalı herkes için önemli yanları olduğuna dikkat çeken Uzman Klinik Psikolog Ece Cemre Gökpınar, “Kimisi için başarı, kimisi için de fiziki odaklıdır. Bir şekilde herkesin beğenilmeye, onaylanmaya belirli bir düzeyde ihtiyacı var. Sosyal ortamlarda da beğenilmeyle beraber bunun aksi olan beğenilmeme, onaylanmama gibi kavramlar önemli. Utanma duygusuyla, onaylanmayacağımız ve dışlanacağımız gibi kaygılar yaşıyoruz.” şeklinde konuştu.

Bir şeylerin kötü gideceği düşüncesi sosyal fobiye neden oluyor

Sosyal fobinin, kişinin utanma duygusu ya da bir şeylerin kötü gideceği düşüncesinden korkması olduğunu söyleyen Gökpınar, “Kişi, ‘ya yüzüm kızarırsa, ya insanlar benim yetersiz olduğumu düşünürse’ diye kaygı yaşar. Bir şey olduktan sonra kaygısını yaşamak değil de olma ihtimaline karşı kaygılanır.” dedi.

Yaşanılan kaygılardan dolayı sosyal aktivitelerde ya da iş hayatında işlevselliklerde düşmeler görülebileceğini de sözlerine ekleyen Gökpınar, bu tip durumların psikoterapi ya da gerektiği durumlarda psikiyatrik ilaç müdahalesi ile tedavi edilebileceğini dile getirdi.

Sosyal fobisinin farkında olmayanlar her alanda işlev kayıpları yaşamaya başlar

Bilişsel Davranışçı Terapi’nin uygulanan tedavi yöntemlerinden biri olduğunu kaydeden Uzman Klinik Psikolog Ece Cemre Gökpınar, sözlerini şöyle tamamladı:

“Bu terapilerde hem bilinç dediğimiz düşünce boyutu hem de kaçınma dediğimiz davranış boyutunu ele alırız. Kişiyi yavaş yavaş yaşadığı kaygıya maruz bıraktığımız, ödevler verdiğimiz, yaşanılan kaygıyı çalıştığımız ve kaygıya dair psikolojisini değerlendirdiğimiz bir terapi yöntemidir. Kişi sosyal fobisinin farkında değilse ve tedaviden kaçıyorsa zamanla mesleki, sosyal, aile, akademik alanlarda işlev kayıpları yaşamaya başlar. İşini yerine getirememe, dışarı çıkamama ve sosyalleşememe gibi zorlanmalarla karşılaşır.”

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Sosyal fobisinin farkında olmayanlar her alanda zorlanmaya başlar yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.