Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) 2025 yılında %3,6 arttı

Üretim yöntemine göre dört çeyrek toplamıyla elde edilen yıllık GSYH, zincirlenmiş hacim endeksi olarak (2009=100), 2025 yılında bir önceki yıla göre %3,6 arttı.

Üretim yöntemine göre cari fiyatlarla GSYH, 2025 yılında bir önceki yıla göre %41,3 artarak 63 trilyon 20 milyar 906 milyon TL oldu.

Kişi başına Gayrisafi Yurt İçi Hasıla 2025 yılında 712 bin 200 TL oldu

Kişi başına GSYH 2025 yılında cari fiyatlarla 712 bin 200 TL, ABD doları cinsinden 18 bin 040 olarak hesaplandı.

İnşaat sektörü 2025 yılında %10,8 arttı

GSYH’yi oluşturan faaliyetler incelendiğinde; 2025 yılında bir önceki yıla göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak; inşaat sektörü toplam katma değeri %10,8, bilgi ve iletişim faaliyetleri %8,0, ürün üzerindeki vergiler eksi sübvansiyonlar %6,9, ticaret, ulaştırma, konaklama ve yiyecek hizmetleri %4,6, diğer hizmet faaliyetleri %4,3,  mesleki, idari ve destek hizmet faaliyetleri %4,0, finans ve sigorta faaliyetleri %3,8, sanayi %2,9, gayrimenkul faaliyetleri %2,7, kamu yönetimi, eğitim, insan sağlığı ve sosyal hizmet faaliyetleri %1,0 arttı. Tarım sektörü ise %8,8 azaldı.

GSYH, iktisadi faaliyet kollarına göre A10(1) düzeyinde büyüme hızları, 2025

GSYH 2025 yılı dördüncü çeyreğinde %3,4 arttı

GSYH 2025 yılının dördüncü çeyrek ilk tahmini; zincirlenmiş hacim endeksi olarak, bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %3,4 arttı.

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış GSYH zincirlenmiş hacim endeksi, bir önceki çeyreğe göre %0,4 arttı

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış GSYH zincirlenmiş hacim endeksi, bir önceki çeyreğe göre %0,4 arttı. Takvim etkisinden arındırılmış GSYH zincirlenmiş hacim endeksi, 2025 yılının dördüncü çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %3,4 arttı.

GSYH büyüme hızları, IV. Çeyrek: Ekim-Aralık, 2025

GSYH 2025 yılının dördüncü çeyreğinde cari fiyatlarla 18 trilyon 467 milyar 295 milyon TL oldu

Üretim yöntemiyle Gayrisafi Yurt İçi Hasıla tahmini, 2025 yılının dördüncü çeyreğinde cari fiyatlarla bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %41,4 artarak 18 trilyon 467 milyar 295 milyon TL oldu. GSYH’nin dördüncü çeyrek değeri cari fiyatlarla ABD doları bazında 438 milyar 605 milyon olarak gerçekleşti.

GSYH sonuçları, IV. Çeyrek: Ekim-Aralık, 2025
(r) İlgili çeyreklerde revizyon yapılmıştır.

Hanehalkı nihai tüketim harcamaları 2025 yılında %4,1 arttı

Yerleşik hanehalklarının nihai tüketim harcamaları, 2025 yılında bir önceki yıl zincirlenmiş hacim endeksine göre %4,1 arttı. Hanehalkı tüketim harcamalarının cari fiyatlarla GSYH içindeki payı %54,4 oldu.

Hanehalkı nihai tüketim harcamaları 2025 yılının dördüncü çeyreğinde %5,2 arttı

Yerleşik hanehalklarının nihai tüketim harcamaları 2025 yılının dördüncü çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak %5,2 arttı. Devletin nihai tüketim harcamaları %0,9 azalırken gayrisafi sabit sermaye oluşumu %5,4 arttı.

Mal ve hizmet ihracatı 2025 yılında %0,3 azalırken ithalatı %4,9 arttı

Bir önceki yıl zincirlenmiş hacim endeksine göre 2025 yılında mal ve hizmet ihracatı %0,3 azalırken ithalatı %4,9 arttı. Mal ve hizmet ihracatı, 2025 yılının dördüncü çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak %2,3 azalırken ithalatı %3,8 arttı.

Harcama yöntemiyle GSYH bileşenlerinin büyüme hızları, IV. Çeyrek: Ekim-Aralık, 2025

İşgücü ödemeleri 2025 yılında %40,4 arttı

İşgücü ödemeleri 2025 yılında bir önceki yıla göre %40,4 artarken, net işletme artığı/karma gelir %44,2 arttı. 2025 yılının dördüncü çeyreğinde ise işgücü ödemeleri bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %36,9 artarken, net işletme artığı/karma gelir %44,2 arttı.

İşgücü ödemelerinin Gayrisafi Katma Değer içerisindeki payı 2025 yılında %36,9 oldu

İşgücü ödemelerinin cari fiyatlarla Gayrisafi Katma Değer içerisindeki payı geçen yıl %37,0 iken bu oran 2025 yılında %36,9 oldu. Net işletme artığı/karma gelirin payı ise %43,1 iken %44,1 oldu.

Gelir yöntemiyle GSYH bileşenlerinin Gayrisafi Katma Değer içerisindeki payları, IV. Çeyrek: Ekim-Aralık, 2025

Dönemsel Gayrisafi Yurt İçi Hasıla, IV. Çeyrek: Ekim-Aralık 2025 yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Telegram’ın bot altyapısı ve yerleşik özellikleri, siber suç dünyası için düşük eforlu bir ekosistem yaratıyor. Tek bir bot; talepleri yönetebiliyor, kripto para ödemelerini işleyebiliyor ve çalıntı banka kartları, bilgi hırsızı (info-stealer) kayıtları, oltalama (phishing) kitleri ya da DDoS saldırılarını, operatör müdahalesine neredeyse gerek kalmadan günde yüzlerce alıcıya anında ulaştırabiliyor. Süresiz ve sınırsız dosya depolama imkânı ise, çok gigabaytlı veritabanı sızıntılarının veya çalınmış kurumsal belgelerin dağıtımı için harici barındırma ihtiyacını ortadan kaldırıyor. Bu sürtünmesiz otomasyon yapısı; sızdırılmış banka kartları veya diğer veriler gibi, yüksek hacimli, düşük fiyatlı ve düşük teknik beceri gerektiren “ürünleri” doğal olarak öne çıkarıyor. Öte yandan, yüksek değerli ve güvene dayalı işlemler (örneğin; sıfır gün açığı bilgileri), hâlâ itibar kriterli/kapalı devre dark-web forumlarında kalmaya devam ediyor.

Kaspersky araştırmacıları, Telegram’daki yasa dışı faaliyetlere ilişkin iki net eğilim tespit etti: Gölge kanalların ortalama ömrü arttı; dokuz aydan uzun süre hayatta kalan kanalların oranı 2023-2024 döneminde, 2021-2022 dönemine kıyasla üç katından fazla artış gösterdi. Ancak eş zamanlı olarak Telegram’ın engelleme faaliyetleri de ciddi oranda yükseldi. Ekim 2024’ten bu yana kaydedilen aylık kapatma rakamları –en düşük seviyelerinde bile– 2023 yılındaki zirve noktalarıyla yarışır düzeye ulaştı ve bu ivme 2025’te de hızlanarak devam etti. Bu durum, kötü niyetli faaliyetlerin önünde büyük bir engel teşkil ediyor. 

Siber suçlular için Telegram’ın diğer dezavantajları arasında; sohbetlerde varsayılan olarak uçtan uca şifrelemenin (E2E) bulunmaması, mesajlaşma uygulamasının merkezi altyapısı nedeniyle kendi sunucularını kullanamamaları ve sunucu tarafı kodlarının kapalı olması sebebiyle işlevselliğin doğrulanamaması yer alıyor.

Sonuç olarak, 9.000 üyeli BFRepo grubu ve “Angel Drainer” gibi hizmet olarak sunulan zararlı yazılım (malware-as-a-service) operasyonlarını yürüten yerleşik topluluklar, faaliyetlerindeki kesintileri gerekçe göstererek birincil faaliyetlerini diğer platformlara veya özel mesajlaşma uygulamalarına taşımaya başladı.

Kaspersky Dijital Ayak İzi Analisti Vladislav Belousov konuya ilişkin şu değerlendirmede bulundu: “Dolandırıcılar Telegram’ı birçok kötü niyetli faaliyet için kullanışlı bulsa da risk-kazanç dengesi net bir şekilde değişiyor. Kanallar birkaç yıl öncesine göre daha uzun süre çevrimiçi kalmayı başarsa da, engelleme hacmindeki dramatik artış, operatörlerin artık uzun vadeli istikrar bekleyemeyeceği anlamına geliyor. Bir vitrin veya hizmet bir gecede ortadan kaybolduğunda ve bazen yeniden açıldıktan sadece haftalar sonra tekrar kapatıldığında, güvenilir bir iş modeli kurmak çok daha zorlaşıyor. Bu durumun doğrudan bir sonucu olarak, göç dalgasının ilk aşamalarını görmeye başladık.”

Kaspersky, kullanıcıların ve kuruluşların korunmasına yardımcı olmak için şu pratik önlemleri sıralıyor:

• Topluluk odaklı moderasyonu hızlandırmak için yasa dışı olduğu açıkça görülen kanal ve botları bildirin.
• Yeraltı dünyasındaki güncel faaliyetlerden haberdar olmak ve saldırganların kullandığı güncel TTP’leri (Teknikler, Taktikler ve Prosedürler) takip etmek için yüzey, derin ve karanlık web kaynaklarını kapsayan çoklu Tehdit İstihbaratı kaynaklarından yararlanın.

Raporun tamamına dfi.kaspersky.com adresinden ulaşabilirsiniz.

Kaspersky araştırmasına göre Telegram’daki engellemeler yeraltı faaliyetlerini platform dışına itiyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

İl düzeyinde cari fiyatlarla Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) hesaplamalarına göre; 2024 yılında İstanbul 13 trilyon 10 milyar 693 milyon TL ile en yüksek GSYH’ye ulaştı ve toplam GSYH’den %29,2 pay aldı. İstanbul’u, 4 trilyon 672 milyar 844 milyon TL ve %10,5 pay ile Ankara, 2 trilyon 562 milyar 758 milyon TL ve %5,7 pay ile İzmir izledi. İl düzeyinde GSYH hesaplarında son üç sırada 41 milyar 875 milyon TL ile Gümüşhane, 35 milyar 502 milyon TL ile Ardahan ve 28 milyar 137 milyon TL ile Bayburt yer aldı.

GSYH’den en yüksek payı alan ilk beş il, 2024 yılında toplam GSYH’nin %53,0’ını oluşturdu.

İl bazında GSYH payı, cari fiyatlarla, 2024

İstanbul, kişi başına GSYH’de 2024 yılında 802 bin 669 TL ile ilk sırada yer aldı

Kişi başına GSYH’de 2024 yılında, İstanbul 802 bin 669 TL ile ilk sırada yer aldı. İstanbul’u 788 bin 873 TL ile Kocaeli ve 788 bin 859 TL ile Ankara izledi. İl düzeyinde kişi başına GSYH hesaplamalarında, 203 bin 49 TL ile Van, 194 bin 660 TL ile Ağrı ve 188 bin 144 TL ile Şanlıurfa son üç sırada yer aldı.

Kişi başına GSYH, 2024 yılında on bir ilde Türkiye ortalamasının üzerinde gerçekleşti.

İl bazında kişi başına GSYH endeksi, cari fiyatlarla, 2024
[Türkiye=100]

İstanbul, “tarım, ormancılık, balıkçılık” ve “diğer hizmet faaliyetleri” hariç, tüm faaliyetlerde en yüksek payı aldı

GSYH’yi oluşturan faaliyetler incelendiğinde; 2024 yılında cari fiyatlarla GSYH’den en yüksek payı alan İstanbul; tarım, ormancılık, balıkçılık ile diğer hizmet faaliyetleri dışındaki faaliyetlerde de ilk sırada yer aldı. İstanbul’un bilgi ve iletişim faaliyetleri toplamından aldığı pay %64,0, finans ve sigorta faaliyetleri toplamından aldığı pay %59,3, mesleki, idari ve destek hizmet faaliyetleri toplamından aldığı pay %39,0, ticaret, ulaştırma, konaklama ve yiyecek hizmetleri toplamından aldığı pay %39,8, inşaat sektörü toplamından aldığı pay %27,8 olarak gerçekleşti. Konya %5,6 pay ile tarım, ormancılık, balıkçılık sektöründe 81 il içinde ilk sırada yer alırken, Ankara %44,9 pay ile diğer hizmet faaliyetlerinde ilk sırada yer aldı.

GSYH’den en büyük pay alan ilk beş il için iktisadi faaliyet kollarına göre il payı, A10(1) düzeyinde, cari fiyatlarla, 2024

İstanbul’un toplam GSYH’si içinde en yüksek payı %33,9 ile ticaret, ulaştırma, konaklama ve yiyecek hizmetleri aldı

İstanbul, 2024 yılında ticaret, ulaştırma, konaklama ve yiyecek hizmetleri toplamından %39,8 pay alırken, ilin toplam GSYH’si içinde bu faaliyetin payı %33,9 olarak gerçekleşti. İstanbul’un toplam GSYH’si içinde sanayi sektörü %15,1 pay ile ikinci sırada iken mesleki, idari ve destek hizmet faaliyetleri %7,2 pay ile üçüncü sırada yer aldı.

Zincirlenmiş hacim endeksiyle GSYH, 46 ilde, bir önceki yıla göre Türkiye ortalamasının üzerinde büyüdü

Yıllık GSYH,  zincirlenmiş hacim endeksiyle 2024 yılında bir önceki yıla göre %3,3 artarken, 46 ilde Türkiye ortalamasının üzerinde artış gerçekleşti. Bir önceki yıla göre 2024 yılında en yüksek artış gösteren ilk üç il sırasıyla %31,4 değişim oranı ile Adıyaman, %17,1 ile Bayburt ve %17,0 ile Malatya oldu. Bir önceki yıla göre en yüksek azalış gösteren üç il ise sırasıyla %2,4 ile Bilecik, %5,7 ile Kırşehir ve %7,9 değişim oranı ile Erzincan oldu.

İl bazında GSYH büyüme hızı, zincirlenmiş hacim endeksiyle, 2024

İstanbul %0,62 ile, 2024 yılı Türkiye GSYH büyümesine (%3,3) en fazla katkı sağlayan il oldu

Yıllık GSYH’nin, zincirlenmiş hacim endeksiyle bir önceki yıla göre %3,3 artışına en fazla katkı veren il %0,62 ile İstanbul oldu. İstanbul’u %0,44 ile Ankara ve %0,16 ile Hatay izledi. Yıllık GSYH büyümesine 2024 yılında negatif yönlü katkı veren illerin başında %0,017 ile Erzincan, %0,012 ile Kırşehir ve %0,011 ile Adana yer aldı.

İllerin Türkiye GSYH büyümesine katkısı, zincirlenmiş hacim endeksiyle, 2024

İl Bazında Gayrisafi Yurt İçi Hasıla, 2024 yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

GSYH 2025 yılı üçüncü çeyrek ilk tahmini; zincirlenmiş hacim endeksi olarak, bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %3,7 arttı.

İnşaat sektörü 2025 yılı üçüncü çeyreğinde %13,9 arttı

GSYH’yi oluşturan faaliyetler incelendiğinde; 2025 yılı üçüncü çeyreğinde bir önceki yıla göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak; inşaat %13,9, finans ve sigorta faaliyetleri %10,8, bilgi ve iletişim faaliyetleri %10,1, ürün üzerindeki vergiler eksi sübvansiyonlar %9,6, diğer hizmet faaliyetleri %7,1, sanayi sektörü %6,5, ticaret, ulaştırma, konaklama ve yiyecek hizmetleri %6,3, mesleki, idari ve destek hizmet faaliyetleri %4,4, gayrimenkul faaliyetleri %4,2, kamu yönetimi, eğitim, insan sağlığı ve sosyal hizmet faaliyetleri %2,1 arttı. Tarım sektörü ise %12,7 azaldı.

GSYH, iktisadi faaliyet kollarına göre A10(1) düzeyinde büyüme hızları, III. Çeyrek: Temmuz – Eylül, 2025

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış GSYH zincirlenmiş hacim endeksi, bir önceki çeyreğe göre %1,1 arttı. Takvim etkisinden arındırılmış GSYH zincirlenmiş hacim endeksi, 2025 yılı üçüncü çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %3,4 arttı.

GSYH büyüme hızları, III. Çeyrek: Temmuz – Eylül, 2025

GSYH 2025 yılının üçüncü çeyreğinde cari fiyatlarla 17 trilyon 424 milyar 718 milyon TL oldu

Üretim yöntemiyle Gayrisafi Yurt İçi Hasıla tahmini, 2025 yılının üçüncü çeyreğinde cari fiyatlarla bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %41,6 artarak 17 trilyon 424 milyar 718 milyon TL oldu. GSYH’nin üçüncü çeyrek değeri cari fiyatlarla ABD doları bazında 432 milyar 880 milyon olarak gerçekleşti.

GSYH sonuçları, III. Çeyrek: Temmuz – Eylül, 2025
(r) İlgili çeyreklerde revizyon yapılmıştır.

Hanehalkı nihai tüketim harcamaları 2025 yılının üçüncü çeyreğinde %4,8 arttı

Yerleşik hanehalklarının nihai tüketim harcamaları 2025 yılının üçüncü çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak %4,8 arttı. Devletin nihai tüketim harcamaları %0,8, gayrisafi sabit sermaye oluşumu ise %11,7 arttı.

Mal ve hizmet ihracatı 2025 yılı üçüncü çeyreğinde %0,7 azalırken ithalatı %4,3 arttı

Mal ve hizmet ihracatı, 2025 yılının üçüncü çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak %0,7 azalırken ithalatı %4,3 arttı.

Harcama yöntemiyle GSYH bileşenlerinin büyüme hızları, III. Çeyrek: Temmuz – Eylül, 2025

İşgücü ödemeleri 2025 yılı üçüncü çeyreğinde %41,1 arttı

İşgücü ödemeleri, 2025 yılının üçüncü çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %41,1 arttı. Net işletme artığı/karma gelir %43,5 arttı.

İşgücü ödemelerinin Gayrisafi Katma Değer içerisindeki payı %35,0 oldu

İşgücü ödemelerinin cari fiyatlarla Gayrisafi Katma Değer içerisindeki payı geçen yılın üçüncü çeyreğinde %35,0 iken, bu oran 2025 yılında da %35,0 oldu. Net işletme artığı/karma gelirin payı ise %46,0 iken %46,7 oldu.

Gelir yöntemiyle GSYH bileşenlerinin Gayrisafi Katma Değer içerisindeki payları, III. Çeyrek: Temmuz – Eylül, 2025

Dönemsel Gayrisafi Yurt İçi Hasıla, III. Çeyrek: Temmuz-Eylül, 2025 yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

ORTA ASYA’NIN SPOR TARİHİ KOCAELİ’DE ELE ALINDI

Süleyman Paşa Salonu’nun ev sahipliği yaptığı oturum Prof. Dr. Bilal Çelik’in başkanlığında gerçekleşti. Doç. Dr. Kayrat Belek, Dr. Ochirpurev Duger, Doç. Dr.Sherzodhon Mahmudov ve Doç. Dr. Tolkin Ahmedov, Orta Asya’nın farklı dönem ve bölgelerinde spor ve oyun kültürünün nasıl ortaya çıktığını, nasıl geliştiğini ve toplum yaşamındaki yerini bütüncül bir bakışla ele aldı. Panelin son bölümünde ise Çarlık Rusyası döneminde Türkistan’daki geleneksel sporların geçirdiği dönüşüm farklı bir perspektiften incelendi. 

CUMHURİYET’TEN GÜNÜMÜZE KOCAELİ’NİN SPOR İLİŞKİSİ

Cumhuriyet’in ilk yıllarındaki Kocaeli’deki spor kültürü ve kurumsallaşma hikayesi bu sempozyumda konuşulan önemli konulardan biri oldu. Oturum başkanı Prof. Dr. Hikmet Öksüz, Kocaeli’nin büyükşehirler arasında spora önem veren kentler arasında öne çıktığını ifade etti. Prof. Dr. Taner Bilgin, Doç. Dr. Mehmet Solak ve Doç. Dr. Esma Torun Çelik, Kocaeli’de sporun nasıl geliştiğini ve başta Kocaelispor olmak üzere spor kurumlarının nasıl ortaya çıktığını masaya yatırdı

HASAN GEMİCİ’NİN SPOR HAYATI ELE ALINDI

Dr.Öğr. Üyesi Semra Işın, Dünya ve Olimpiyat Şampiyonu Kocaelili efsane güreşçi Hasan Gemici’nin spor yaşamından ve elde ettiği başarılarından örnekler sundu. Işın, Hasan Gemici’nin genç sporcular için bir rol model olduğunu vurguladı. Recep Kankal, Erdoğan Özdemir, Dr. Hasan Sayılan da Kocaeli’de güreş sporunun önde gelen isimlerinden bahsetti.

NİCOMEDİA DÖNEMİNDEKİ SPORUN YERİ

Prof. Dr. Ergün Laflı, oturum başkanlığını yürüttüğü söyleşinde, Roma dönemindeki Olimpik sporların faaliyetlerinin Nicomedia’daki konumu ve önemine ilişkin kapsamlı bir değerlendirme sundu. Ardından Prof. Dr. Ercüment Yıldırım, Dr. Alaaddin Kalaycı ve Feyzullah Yavuz Ulugün tarafından Nicomedia’da spor faaliyetleri, düzenlenen oyunlar, sporcuların toplumsal statüleri ve kentin bu faaliyetlere sağladığı altyapı olanakları üzerine anlatım gerçekleştirdi.

GENÇLERE SUNULAN SPOR FAALİYETLERİ

Prof. Dr. Osman Akandere, Kocaeli’de gençlik için gerçekleştirilen sportif faaliyetler ve kültürel etkinlikler hakkında bilgi verdi. Engin Şen ve Dr. Öğretim Üyesi Tuna Taşdemir, Kocaelispor marşlarının toplu söyleyiş sırasında aidiyet duygusunu güçlendirdiğini ve takımın sadece bir futbol kulübü olmanın ötesinde bir dayanışma unsuru taşıdığını vurguladı. Dr. Öğr. Üyesi Gül Karahan Çoban ise sporun insanlar üzerindeki etkisinden bahsetti.

Kocaeli’nin spor tarihine ışık tuttular yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Proje ekibini makamında ağırlayan Ege Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Necdet Budak, “Üniversitemiz, TÜBİTAK nezdindeki başarısını sürdürüyor. Alanlarında uzman akademisyenlerimizin projeleri, çeşitli çağrılar kapsamında desteklenmeye devam ediyor. Nükleer Bilimler Enstitüsü Müdürümüz Prof. Dr. Sabriye Yuşan’ın yürütücülüğünü yaptığı, Arş. Gör. Taha Furkan Gül’ün katkılarıyla geliştirilen bu proje, uranyum madenciliği neticesinde çevreye ve içme sularına karışması olası insan sağlığı açısından zararlı bileşenlerin sağlıklı bir şekilde bertaraf edilmesini sağlayacak. Hocamızı ve ekibini tebrik ediyor, başarılarının devamını diliyorum” dedi.

“Hem ekosistem hem de halk sağlığı açısından tehlikeli”

Uranyum madenciliğinin ortaya çıkardığı risklerden bahseden Prof. Dr. Sabriye Yuşan, “Türkiye’de çeşitli bölgelerde; örneğin, Manisa-Salihli, Aydın-Koçarlı ve Sivas-Yıldızeli gibi sahalarda uranyum yatakları tespit edilmiş olup, bu alanlarda geçmişte uranyum arama ve madencilik faaliyetleri yürütülmüştür. Günümüzde ise Türkiye’nin nükleer enerji hedefleri doğrultusunda yerli uranyum kaynaklarının değerlendirilmesi, nükleer enerji üretiminin artması, nükleer yakıt çevrimleri ve uranyum madenciliği faaliyetlerinin yaygınlaşması sonucunda, çevreye özellikle uranil  iyonları gibi radyonüklidlerin salınım riski önemli bir çevresel tehdit haline gelmektedir. Söz konusu riskler, yalnızca maden sahaları çevresindeki ekosistemleri değil, aynı zamanda içme suyu kaynakları ve tarımsal faaliyetleri de etkilemektedir. Uranyumun +6 oksidasyon basamağındaki çözünmüş formları, özellikle uranil iyonu doğal su kaynaklarında uzun süre kararlı kalabilmekte ve canlı organizmalar tarafından biyolojik mekanizma ile kolayca alınabilmektedir. Bu da yalnızca ekosistem sağlığı değil, aynı zamanda halk sağlığı açısından da toksikolojik ve potansiyel karsinojenik etkiler doğurmaktadır” dedi.

“Dayanıklı ve yüksek performanslı membranlar geliştirilecek”

Projenin detaylarını paylaşan Arş. Gör. Taha Furkan Gül ise, “Bu projenin temel amacı, nükleer enerji üretimi ve uranyum madenciliği gibi faaliyetler sonucu çevreye salınan uranil iyonlarının, sulu ortamlardan seçimli ve yüksek verimle uzaklaştırılmasını sağlayacak fonksiyonel kompozit membran sistemlerinin geliştirilmesidir. Bu doğrultuda, fonksiyonel gruplarla işlevselleştirilmiş bir polimer taşıyıcı olan amidoksimlenmiş poliakrilonitril ve yüksek yüzey alanına sahip ZIF-8 tipi metal-organik kafes yapıları birlikte kullanılarak, çevresel uygulamalar için uygun, dayanıklı ve yüksek performanslı membran sistemleri tasarlanacaktır. Bu proje, uranyum giderimine yönelik ZIF-8 katkılı kompozit membranları ilk kez çift stratejili sentezle karşılaştırmalı olarak sunmakta; deneysel verileri yapay sinir ağı ile modelleyerek hem bilimsel hem dijital anlamda özgün bir çözüm önermektedir” diye konuştu.

Yürütücülüğünü Prof. Dr. Sabriye Yuşan’ın yaptığı projede, EÜ Nükleer Bilimler Enstitüsü öğretim üyesi Prof. Dr. Şule Aytaş, Arş. Gör. Taha Furkan Gül araştırmacı olarak, EÜ Mühendislik Fakültesi Kimya Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Nalan Kabay ise danışman olarak yer alıyor.

EÜ’den MOF tabanlı membranlarla uranyum giderimine yenilikçi çözüm yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Sektör Bilançoları enflasyon düzeltmesi uygulanmış 2024 yılı sonuçlarına göre 1 milyon 104 bin 27 firma sayısının sektörlere göre dağılımında, toptan ve perakende ticaret; motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin onarımı sektörü 356 bin 62 ile en başta yer aldı.
İmalat sektörünün toplam firma sayısı içindeki payı 2024 yılı için %16,4 olarak gerçekleşti.

Ekonomik faaliyetlere göre temel göstergeler, 2024 

En yüksek aktif büyüklük imalat sektöründe oluştu
 

Firmaların toplulaştırılmış bilançosuna göre, 2024 yılında toplam aktif büyüklüğü 95 trilyon 835 milyar 323 milyon TL, kısa ve uzun vadeli yabancı kaynaklar toplamı ise 47 trilyon 230 milyar 459 milyon TL olurken, öz kaynakların toplamı 48 trilyon 604 milyar 864 milyon TL oldu.    
 

İmalat sektörü 25 trilyon 676 milyar 467 milyon TL aktif büyüklüğü ile tüm sektörler arasında ilk sırada geldi. Aktif büyüklüğünde ikinci sırayı 18 trilyon 576 milyar 976 milyon TL ile toptan ve perakende ticaret; motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin onarımı sektörü aldı. Öz kaynaklar bakımından imalat sektörü 13 trilyon 277 milyar 638 milyon TL ile ilk sırada yer alırken, onu sırasıyla 7 trilyon 351 milyar 87 milyon TL ile toptan ve perakende ticaret; motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin onarımı sektörü, 7 trilyon 256 milyar 881 milyon TL ile de mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler sektörü takip etti.
 

Ekonomik faaliyetlere göre bilanço, 2024 

En yüksek net kar imalat sektöründe; en yüksek net zarar eğitim sektöründe gerçekleşti 
 

Firmaların toplulaştırılmış gelir tablosu verisine göre, 2024 yılında tüm sektörlerin toplulaştırılmış dönem net karı 1 trilyon 947 milyar 327 milyon TL olarak gerçekleşti. İmalat sektörü 559 milyar 89 milyon TL ile en yüksek net kar elde eden sektör oldu. Toptan ve perakende ticaret; motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin onarımı sektörü 299 milyar 587 milyon TL, mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler sektörü ise 286 milyar 168 milyon TL net kar elde etti. Eğitim sektörü 2024 yılını 3 milyar 145 milyon TL, su temini; kanalizasyon, atık yönetimi ve iyileştirme faaliyetleri sektörü ise 1 milyar 675 milyon TL net zarar ile tamamladı.

Ekonomik faaliyetlere göre gelir tablosu, 2024

2024 yılında firmaların faaliyet karı azalırken, net satışları arttı

Sektör Bilançoları kapsamında bulunan tüm firmaların 2024 yılı toplam net satışları 78 trilyon 245 milyar 505 milyon TL,  toplam faaliyet karı ise 3 trilyon 746 milyar 226 milyon TL olarak gerçekleşti.

Net satış, faaliyet karı, dönem net karı yıllara göre gelişimi (Milyar TL), 2009-2024

Sektör Bilançoları, 2024 yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Paydaşların ve merkezden yararlanan çocukların katıldığı açılış töreni, afetten etkilenen bölgelerdeki çocukların desteklenmesine yönelik ortak kararlılığın altını çizdi. Merkezin tanıtımında, çocuklar ve ergenler için güvenli alanların önemi vurgulandı. Merkez, çocukların ve ergenlerin fiziksel ve duygusal iyi olma durumlarını destekliyor, iyileşmeleri ve güçlenmeleri için temel hizmetlere erişimlerini kolaylaştırıyor.

Adıyaman Çocuk Yaşam Merkezi’ndeki çalışmalar ile, 6 Şubat depreminin ardından 12-18 yaş arası tüm çocukların esenliklerinin sağlanmasına odaklanılıyor. Merkezde çocukların sosyal etkileşimleri   ve birlikte öğrenip büyümeleri için güvenli ortamlar yaratılıyor. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, UNICEF ve Suna’nın Kızları işbirliğiyle Adıyaman, Hatay, Kahramanmaraş ve Şanlıurfa illerindeki toplam 5 merkezde hizmet veriliyor.

Çocuk Yaşam Merkezlerinde çocukların fiziksel ve duygusal iyi olma hallerini desteklemek için atölye çalışmaları yürütülüyor. Bu kapsamda çocuklar; yaratıcı düşünme, haklarını öğrenme ve talep etme, aidiyet duygusu geliştirme ve toplumsal katılım gibi sosyal becerilerle donatılıyor. Bu merkezlerde ayrıca, UNICEF tarafından geliştirilen çocuk yaşta, erken ve zorla evliliklerin önlenmesi amacıyla kız çocukların güçlenmesi ve becerilerinin geliştirilmesi kapsamında programlar yürütülüyor. Mobil birimler aracılığıyla da dezavantajlı bölgelerde, topluma erişim çalışmaları devam ediyor. Paydaş çalışmaları vasıtasıyla son 6 ayda 35.000’den fazla çocuk ve yetişkine ulaşıldı.

Çocukların karar alma süreçlerine katılımı

Çocuk Yaşam Merkezleri, çocuklara seslerini ve fikirlerini duyurabilmeleri için fırsatlar sunuyor. Sanat ve hareket odaklı etkinliklerden, sinema atölyelerine ve voleybol turnuvalarına kadar merkezlerin tüm günlük faaliyetleri çocuklar tarafından belirleniyor. Çocuk Yaşam Merkezlerinden yararlanan çocukların ailelerine yönelik atölye çalışmaları ve eğitimler de gerçekleştirken, çevre okullardaki çocuklar için de eğitim programları düzenleniyor.

Adıyaman Merkez’deki Konteyner Kentte bulunan Çocuk Yaşam Merkezi’nin resmi açılışında konuşan Aile ve Sosyal Hizmetler Bakan Yardımcısı Leman Yenigün, “Çocukların yaşam koşullarını iyileştirmek ve sağlıklı ortamlarda yetişmelerini sağlamak amacıyla hizmetlerimizin niteliğini ve kalitesini artırmaya devam ediyoruz. Aile odaklı politikalar oluşturarak koruyucu ve önleyici hizmetlerimizi eğitim, sağlık, danışmanlık gibi alanlarda destekleyici çalışmalarla güçlendiriyoruz. Çocuk Yaşam Merkezleri ile afetlerden etkilenen bölgelerde çocuklarımızın koruyucu ve önleyici hizmetlere erişimini artırmayı, psikososyal gelişimlerini desteklemeyi hedefliyoruz. Çocuk Yaşam Merkezlerinin yaygınlaştırılması, çocukların ihtiyaçlarının erken tespiti açısından da büyük önem taşımaktadır. Çocukların sosyalleşebilecekleri, karar alma süreçlerine katılarak kendilerini geliştirebilecekleri bu Yaşam Merkezinin kurulmasında emeği ve katkıları için Suna’nın Kızları’na ve UNICEF’e teşekkür ediyorum.” dedi.

Suna’nın Kızları Kurucusu İpek Kıraç, “Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ve UNICEF işbirliğiyle hayata geçirdiğimiz Çocuk Yaşam Merkezi’nde çocuklara arkadaşlarıyla sosyalleşebilecekleri, becerilerini geliştirebilecekleri, karar alma süreçlerine katılabilecekleri, dilediklerinde yalnız kalabilecekleri ve akranlarıyla birlikte etkinliklere katılabilecekleri bir alan sunmayı amaçlıyoruz.” dedi ve şunları ekledi: “Çocukların kendilerini ilgilendiren kararlara katılabildikleri, birbirlerinin farklılıklarından öğrenebildikleri, farklı çevreler edinebildikleri ve kendilerini güvende hissettikleri bu ortamlarda neler yapabildiklerini görmek mutluluk verici. Çocukların yetenekleri arttıkça daha güvenli yarınlara olan inancımız da artıyor.” 

Kıraç, Suna’nın Kızları paydaşlarına, çabalarını destekledikleri ve programlar, atölyeler ve etkinlikler aracılığıyla çocukların fiziksel ve duygusal iyilik haline katkıda bulundukları için teşekkürlerini sundu.

UNICEF Türkiye Temsilcisi Paolo Marchi ise şu ifadelerde bulundu: “UNICEF olarak Çocuk Yaşam Merkezlerine yatırım yapıyoruz. Amacımız, kız çocuklarına hem kendi psikososyal durumlarını iyileştirmeleri hem de ailelerinin ve toplumlarının refahına katkıda bulunmaları için gerekli alanı ve fırsatları sunmak ve bu yönde onların becerilerini geliştirmek. Umudumuz, bugün bu merkezlerden yararlanan dirençli ve güçlenmiş kız çocuklarının gelecekte sayısız başka kız çocuğu için ilham kaynağı olmasıdır.”

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

UNICEF Türkiye ve Adıyaman Çocuk Yaşam Merkezi’nde çocukların güçlenmesine yönelik faaliyetler hayata geçiriliyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Turistler Türkiye’yi seyahat, eğlence, spor ve kültürel faaliyetler amacıyla ziyaret ediyor

EY (Ernst & Young) tarafından hazırlanan Turizm Sektörü Değerlendirmesi 2023 raporu yayımlandı. Rapora göre, 2022 yılında en çok turist çeken ve tercih edilen ülkeler sırasıyla Fransa, İspanya, ABD, İtalya ve Türkiye oldu. Türkiye 2022 yılında 51 milyon kişi ile en çok turist ağırlayan 5. ülke olurken, Türkiye’ye en çok turist ise Rusya, Almanya ve İngiltere’den geldi. 2023 ilk yarısında ise İstanbul ziyaretçi son 5 yılın rekorunu kırdı.

Uluslararası denetim ve danışmanlık şirketi EY (Ernst & Young), turizm ve konaklama sektörüne ilişkin hazırladığı Turizm Sektörü Değerlendirmesi 2023 raporunun sonuçlarını açıkladı. Rapora göre; turizm endüstrisi alanında değişen dinamikler; trendleri ve öncelikleri de etkiledi. 2023 yılı; sürdürülebilirlik, teknoloji, kültürel deneyimler, sağlık ve güvenlik trendlerinin küresel turizm alanında birleşmesi anlamına geliyor. Sürdürülebilir ve çevre dostu seyahat seçeneklerine giderek daha fazla öncelik verilmesi, karbon ayak izini azaltan uçuşlar, yeşil konaklama ve ekolojik açıdan bilinçli turist faaliyetleri seyahat tercihlerinde belirleyici rol oynuyor.

Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği’nin yayımladığı verilere göre, Atlanta Hartsfield-Jackson Uluslararası Havalimanı 2023 yılı Ekim ayında 5,36 milyonun üzerinde tarifeli koltukla uluslararası yolcular için dünyanın en yoğun havalimanı oldu. Dubai Uluslararası Havalimanı listede ikinci sırayı alırken, İstanbul Havalimanı yolcu trafiğinde yedinci sırada yer aldı.

Türkiye’nin turizm gelirleri 2023 yılının ilk yarısında yıllık bazda %27 artışla 21,7 milyar ABD dolarına yükseldi. İstanbul’da 10 Haziran’da Inter Milan ile Manchester City arasında oynanan Şampiyonlar Ligi finali, ev sahibi şehre yaklaşık 75 milyon Euro (80 milyon ABD doları) ekonomik katkı sağladı. 

Türkiye, en çok ziyaret edilen 5. ülke

Türkiye, toplam 51 milyon ziyaretçi ile 2022 yılında en çok turist ağırlayan 5. ülke oldu. 2023 yılının ilk yarısına bu rakam 2022 ilk yarısına göre %21 artarak 22 milyon olarak yansıdı. 2023 yılının ilk yarısında ziyaretçilerin geliş amacı %76,2’lık oranla “seyahat, eğlence, spor ve kültürel faaliyetler”, %16,6’lık oranla “akraba ve arkadaş ziyareti” olarak kaydedildi. Türkiye’ye “alışveriş” için gelenlerin oranı ise önceki yıllarla benzer biçimde yüzde %3’te kaldı.

Veriler, 2023 ilk yarısında Türkiye’ye en çok turisti önceki yıla göre %34 oranında artarak 5,2 milyon kişiye ulaşan Rus ziyaretçilerin oluşturduğunu gösteriyor. Rusya’dan gelen ziyaretçiler toplam ziyaretçi sayısının %13’ünü, ikinci sıradaki Almanya’dan gelen turistler ise %12’sini oluşturuyor. İngiltere’den gelen ziyaretçi sayısı da önceki yılın aynı dönemine göre %12 oranında artış göstererek 3. sırada yer alıyor. 

En çok ziyaret edilen il: İstanbul

İstanbul, 2023 yılının ilk yarısında 11 milyon 524 bin yabancı ziyaretçiyle ağırladı. 2023 ilk yarısında İstanbul’u ziyaret eden yabancı ziyaretçi oranı bir önceki yılın aynı dönemine göre %16,22 artış gösterdi. İstanbul’a gelen ziyaretçi sayısında yine önceki yıllarla benzer biçimde Rusya, Almanya, İran, ABD ve Suudi Arabistan, İngiltere ilk sıralarda yer aldı.

İstanbul 2022’de tek başına 16,02 milyon yabancı turisti ağırlarken, en fazla yabancı ziyaretçi yine Rusya’dan gelmiş olup (toplam ziyaretçilerin %9,33’ü), Rusya’yı Almanya (%7,72) ve İran (%6,85) takip etmişti. 

2022 yılında İstanbul’u 12,82 milyon yabancı ziyaretçiyle Akdeniz kıyısında yer alan ve tatil köyleriyle tanınan Antalya takip ederken; listenin üçüncü sırasında, 4,64 milyon yabancı ziyaretçiyle hem Bulgaristan hem de Yunanistan’a sınırı olan Edirne, dördüncü sırasında ise Bodrum, Marmaris ve Fethiye ilçeleriyle ünlü Muğla yer aldı.

Sağlık turizmi %88 arttı

Türkiye’de sağlık turizmine olan ilgi artmaya devam ediyor. 2023 yılının ilk yarısında Türkiye’yi sağlık hizmeti amacıyla ziyaret eden 746.290 kişi ağırlandı ve sağlık turizminden elde edilen gelir 1 milyar 33 milyon ABD dolarına ulaştı. TÜRSAB, Türkiye’nin 2023 yılında bir önceki yıla göre yaklaşık %30 artışla 1,8 milyonun üzerinde sağlık turistini ağırlayacağını öngörüyor.

2022 yılında da sağlık turizminde 2021’e göre %88 artış yaşanmış ve bu durum sağlık hizmetleri gelirine de %23 artış olarak yansımıştı. 2022’de 2,12 milyar ABD doları gelir elde edilirken 1 milyon 258 bin 382 ziyaretçi Türkiye’de sağlık hizmeti aldı.

Türkiye kruvaziyer turizminin önde gelen ülkelerinden biri oldu

Son yıllarda yapılan yatırımlarla Türkiye kruvaziyer turizminin önde gelen ülkelerinden biri haline geldi. Verilere göre 2023 yılının ilk yarısında kruvaziyer yoluyla Türkiye’yi 483 binden fazla kişi ziyaret etti. Bu dönemde limanlara yanaşan kruvaziyer gemi sayısı geçen yılın aynı dönemine göre %32 (420 gemi), yolcu sayısı ise %107 (31.057 yolcu) arttı. Kuşadası, 191 sefer ile en fazla kruvaziyerin yanaştığı il oldu ve 258.719 ziyaretçiyi ağırladı. Kuşadası’nı 115 bin 760 ziyaretçi ve 72 sefer ile Galataport (İstanbul) takip etti.

Seyahat ve turizm sektörünün katkısı yükseliyor

Dünya’da 2022 yılında seyahat ve turizm sektörü, küresel GSYİH’ye %7,6 oranında katkıda bulunarak X trilyon ABD dolarına ulaştı. Söz konusu rakam, 2021 seviyesine göre %22 artış, 2019 seviyesine göre ise %23 düşüş gösterdi. Rapora göre bu rakamın 2023’te 9,5 trilyon ABD dolarına, 2033’te ise 15,5 trilyon ABD dolarına ulaşacağı öngörülüyor. 

Dünya Seyahat ve Turizm Konseyi’ne göre 2022’de Avrupa’da seyahat ve turizmin GSYH’ye katkısı 2021’e göre %40 artışla 579,2 milyar ABD doları olarak gerçekleşti. Ancak 2022’de bu oran 2019’a göre hâlâ %7,2 daha düşük seviyede kaldı. 

Türkiye’nin turizm gelirlerinin GSYİH’ye katkısı son üç yılda %2,1’den % 5,1’e yükseldi. 

Türkiye’de 2022 yılında bir önceki yıla göre paket tur harcamaları %83,4, seyahat hizmetleri harcamaları ise %82,1 arttı.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Turistler Türkiye’yi seyahat, eğlence, spor ve kültürel faaliyetler amacıyla ziyaret ediyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.