Ormanlar ve su varlıkları, yaşamın sürekliliğini sağlayan ekosistemlerin temelini oluştururken, ekonomik yaşamın görünmez altyapısını ve toplumsal refahın güvencesini de sağlıyor. Ancak bugün, gezegenimizin yaşanabilirliği için vazgeçilmez olan bu doğal varlıklar hiç olmadığı kadar baskı altında. Artan nüfus ve insan kaynaklı iklim krizinin etkileri, ormanlar ile su varlıklarını giderek daha kırılgan hale getiriyor. Büyük resme baktığımızda ise acilen önleyici adımların atılması gerekiyor.

Birleşmiş Milletler bu yıl, Ormancılık Haftası’nın da başlangıcı olan 21 Mart Dünya Ormancılık Günü’nün temasını “Ormanlar ve Ekonomiler”, 22 Mart Dünya Su Günü’nün temasını ise “Su ve Cinsiyet” olarak belirledi. Bu iki tema, ormanlar ve su varlıklarının doğal sistemlerin bir parçası olduğunu yeniden hatırlatırken, toplumsal eşitliğin ve ekonomik refahın temelini de oluşturduklarına dikkat çekiyor.

Dünyada 45 milyon insan geçimini ormanlardan sağlıyor

Karbon depolamadan iklimin düzenlenmesine, toprağın korunmasından su üretimine kadar sayısız ekosistem hizmeti sunan ormanlar, aynı zamanda insan refahı ve ekonomik yaşamın ana bileşenlerinden biri. Dünya genelinde 45 milyon insan geçimini doğrudan ormanlardan sağlarken, milyarlarca insanın yaşamı, ormanların sağladığı gıdaya ve düzenlediği su döngüsüne bağlı olarak sürüyor. Tüm bu hizmetlerin ekonomik karşılığını hesaplamak ise mümkün bile değil.

Ancak küresel ölçekte orman kaybı hız kesmeden devam ediyor. 1990–2025 yılları arasında dünyada yaklaşık 489 milyon hektar orman alanı yok edildi. Son 10 yılda ise her yıl yaklaşık 11 milyon hektar, Türkiye’nin Akdeniz Bölgesi kadar, doğal orman alanı kaybedildi. Yangınların yol açtığı tahribatlar giderek artarken son 20 yılda yangınlardan zarar gören orman alanı iki katına çıktı.

Orman kaybı su güvencesini de zayıflatıyor

Ormanların zayıflaması sadece ekolojik bir kayıp değil, su güvenliği açısından da ciddi bir risk oluşturuyor. Çünkü ormanlar su döngüsünün önemli bir parçasını oluşturuyor; havzaları koruyor, yağışları ve suyun kalitesini artırıyor, kuraklık ve taşkın riskini azaltıyor.

TEMA Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Deniz Ataç, ormanların korunmasının yaşamın sürdürülebilirliği açısından kritik önem taşıdığına dikkat çekerek şunları söyledi: “Ormanlar yalnızca ağaçlardan ibaret olmayan; suyun sürekliliğini sağlayan, ekonomiyi ayakta tutan ve yaşamı mümkün kılan doğal sistemlerdir. Ormanlar zayıfladığında su güvenliği de zayıflar. Bu nedenle ormanları korumak, suyu ve yaşamın devamlılığını da korumak demektir.”

Su yoksunluğu en çok kadınları ve çocukları etkiliyor

Suyun coğrafi bölgelere ve ülkelere dağılımı konusunda görülen eşitsizlikler ise toplumsal yaşamda daha da derinleşiyor. Birleşmiş Milletler verilerine göre dünyada kadınlar ve kız çocukları her gün yaklaşık 250 milyon saatlerini su bulmak ve taşımak için harcıyor. Bu durum eğitimden kopuş, ekonomik dışlanma ve zaman yoksulluğu gibi eşitsizlikleri derinleştiren sonuçlar doğuruyor.

İklim krizinin etkileriyle artan kuraklık, su kıtlığı ve aşırı hava olayları da özellikle kırılgan toplulukların yaşam koşullarını daha da zorlaştırıyor.

Bu duruma ilişkin değerlendirmede bulunan Deniz Ataç, “Su yoksunluğu, bir eşitsizlik krizidir. Suya erişimin zorlaştığı her yerde bakım yükünü en çok kadınlar ve kız çocukları üstleniyor; eğitimden, çalışma hayatından ve yaşam fırsatlarından feragat etmek zorunda kalıyorlar. Oysa suya erişim bir ayrıcalık değil, temel bir insan hakkıdır. Aynı iklim koşullarına sahip toplumlar arasında suya erişim yönetsel nedenlerle üç kata kadar değişebiliyorsa bu bize su yoksunluğunun çözümünde sadece altyapıya değil, adil ve katılımcı yönetime de odaklanmamız gerektiğini gösterir.” ifadelerini kullandı.

Dünya “su iflası” riskiyle karşı karşıya

Birleşmiş Milletler Üniversitesi Su, Çevre ve Sağlık Enstitüsü tarafından yayımlanan yeni bir rapor ise dünyanın artık, “küresel su iflası” olarak tanımlanan yeni bir döneme girdiğini ortaya koyuyor. Rapora göre insanlık nehirleri, gölleri ve yer altı su varlıklarını doğanın kendini yenileyebileceğinden çok daha hızlı tüketiyor ve birçok su sistemi geri dönülmesi zor bir eşik noktasına yaklaşıyor. Ataç, endişe verici bu tabloya karşı uyarıda bulundu:

“Tatlı su varlığı azalan Dünyamız küresel bir su iflası riskiyle karşı karşıya. Ormanları korumadan ise su güvencesini sağlamak mümkün değil.”

“Doğal varlıkların korunması, birbirini tamamlayan bütüncül politikalarla mümkün”

Deniz Ataç, su güvencesinin sağlanabilmesi için suyun alınıp satılan bir kaynak olarak görülmesinden vazgeçilmesinin, orman ekosistemlerinin korunmasının, su havzalarının bütüncül bir yaklaşımla yönetilmesinin ve suya erişimin temel bir insan hakkı olarak ele alınmasının büyük önem taşıdığını söyledi:

“İklim krizine karşı yaşanabilir bir gelecek için orman kaybını durduracak politikaların güçlendirilmesi, su varlıklarının doğanın yenilenme kapasitesini gözeten bir anlayışla yönetilmesi ve su yönetiminde kadınların ve yerel toplulukların karar alma süreçlerine etkin katılımının sağlanması gerekiyor. Doğal varlıkların korunması, su güvencesinin sağlanması ve toplumsal eşitsizliklerin azaltılması ancak birbirini tamamlayan bütüncül politikalarla mümkün.”

Su ve Orman: Doğanın, Refahın ve Eşitliğin Temel Taşları yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Cumhuriyet Bayramı Etkinlikleri İki Gün Sürdü

Kutlamalar, 28 Ekim Salı günü Cumhuriyet Meydanı’nda gerçekleştirilen çelenk sunma töreniyle başladı. Saygı duruşu ve İstiklal Marşı’nın ardından, Sahil Güvenlik botu ve teknelerle yapılan selamlama töreni, Çeşme sahillerinde renkli görüntülere sahne oldu.

Kutlamalar, 28 Ekim akşamı Çeşme Belediyesi tarafından düzenlenen Cumhuriyet Resepsiyonu ile devam etti. Çeşme protokolü, kurum temsilcileri ve sivil toplum kuruluşlarının katıldığı resepsiyonda Çeşme Belediye Başkanı Lâl Denizli misafirleri karşıladı. Gecede vals ve zeybek gösterileri sergilendi, sanatçı Mithat Körler sahne aldı. Katılımcılar resepsiyonda özel olarak hazırlanan Cumhuriyet puzzle’ının parçalarını panoya yerleştirerek anlamlı bir dayanışma mesajı verdi.

29 Ekim sabahı ise Kaymakamlık makamında tebriklerin kabul edilmesiyle başlayan program, Çeşme Amfi Tiyatro’da düzenlenen resmi törenle devam etti. Öğrencilerin hazırladığı şiir, müzik ve dans gösterileriyle izleyenler duygusal anlar yaşadı. “Biz Cumhuriyet Çocuklarıyız” ve “Cumhuriyetle Atan Kalpler” temalı gösteriler, tüm izleyicilerden büyük alkış aldı.

Fener Alayı ve Konser Coşkusu

Akşam saatlerinde, binlerce vatandaş meşaleleriyle Uğur Mumcu Parkı’ndan Cumhuriyet Meydanı’na yürüdü. Fener Alayı sırasında marşlar ve sloganlar eşliğinde Çeşme sokaklarını aydınlatan kalabalık, Cumhuriyet coşkusunu hep birlikte yaşadı. Meydanda düzenlenen törende, Çeşme Belediye Başkanı Lâl Denizli ve Kaymakam Mehmet Maraşlı, günlerdir vatandaşların katılımıyla yapımı süren mozaikten Türk bayrağının son parçalarını birlikte yerleştirdi.

Törenin ardından gerçekleştirilen tango ve zeybek gösterileri izleyicilerden büyük beğeni topladı. Çeşme Belediyesi Bandosu’nun verdiği konserle meydan coşku dolu bir atmosfere büründü.

Başkan Lâl Denizli: “Cumhuriyet, Özgürlüğün ve Eşitliğin Adıdır”

Başkan Denizli, Fener Alayı sonrasında Cumhuriyet Meydanı’nda yaptığı konuşmada Cumhuriyet’in anlamına vurgu yaparak şu ifadeleri kullandı:

“Cumhuriyet bir yönetim biçimi değil, özgürlük demek, adalet demek, eşitlik demek, bağımsızlık demektir. Cumhuriyet aynı zamanda bir kadın devrimidir. Kadın ve erkeğin eşitçe yaşayacağı özgür yarınları tahsis eden bir yönetim anlayışıdır.

Bizler bu gücü Mustafa Kemal Atatürk ve bu vatan uğrunda canını feda etmiş atalarımızdan alıyoruz. Bugün içinden geçtiğimiz zorluklar, kurtuluş mücadelesi günlerinden daha ağır değildir. Asla kolaycılığa kaçmayacağız; mücadelemizi sürdüreceğiz. Ta ki bu ülke özgürlüğün, adaletin, eşitliğin yarınlarına koşan bir ülke olana kadar.”

 “Cumhuriyet, İlelebet Payidar Kalacaktır”

Lâl Denizli konuşmasını şu sözlerle tamamladı:

“Atatürk’ümüzün ‘en büyük eserim’ dediği Cumhuriyetimizin nice yüz yıllarını bu topraklarda, aynı inanç ve kararlılıkla kutlayacağız. Çünkü biliyoruz ki Cumhuriyet, ilelebet payidar kalacaktır.”

Çeşme Belediyesi’nin düzenlediği etkinlikler, ilçede Cumhuriyet coşkusunu gün boyu yaşatarak yurttaşların hafızasında unutulmaz bir iz bıraktı.

Lâl Denizli: Cumhuriyet, özgürlüğün ve eşitliğin adıdır yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Başkan Ertaş, Cumhuriyet’in Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün önderliğinde verilen Kuvayı Milliye mücadelesinin bir sonucu olarak doğduğunu belirterek, “Cumhuriyetimizin ilanının 102. yıl dönümünü büyük bir gurur, coşku ve onurla kutluyoruz. Bu topraklarda özgürlüğün, eşitliğin ve halk egemenliğinin adı olan Cumhuriyet, en büyük kazanımımız, en değerli mirasımızdır” dedi.

Kurtuluş Savaşı’nın yalnızca bir bağımsızlık mücadelesi değil, aynı zamanda bir halkın kendi kaderine sahip çıkışının destanı olduğunu ifade eden Ertaş, “O destanın ışığıyla kurulan Cumhuriyet bizlere özgürlüğü, laikliği, demokrasiyi ve çağdaş bir yaşamı armağan etmiştir. Bugün bizlere düşen en büyük görev; Atatürk’ün ‘en büyük eserim’ dediği Cumhuriyet’e sahip çıkmak, onu demokrasiyle, adaletle, eşitlikle daha da güçlendirmek ve bu büyük emaneti gelecek kuşaklara onurla taşımaktır” diye konuştu.

Cumhuriyet’in sadece bir yönetim biçimi değil, bir yaşam biçimi olduğunu dile getiren Başkan Ertaş, “Kadınların, gençlerin, emekçilerin, üreten her insanın söz hakkına sahip olduğu bir düzenin adıdır. Bizler de Edremit’te bu değerlere sahip çıkan bir anlayışla çalışmaya, üretmeye ve halkımızla omuz omuza yürümeye devam ediyoruz” ifadelerini kullandı.

Başkan Mehmet Ertaş, mesajının sonunda Gazi Mustafa Kemal Atatürk başta olmak üzere tüm silah arkadaşlarını, kahraman şehit ve gazileri saygı, minnet ve rahmetle andığını belirterek, “Cumhuriyetimizin 102. yılını kutluyor, tüm halkımızı Atatürk ilke ve devrimlerinin ışığında, özgür, eşit ve demokratik bir gelecek için Cumhuriyet coşkusunu paylaşmaya davet ediyorum. Yaşasın Cumhuriyet, yaşasın Mustafa Kemal Atatürk” dedi.

“Cumhuriyet, özgürlüğün, eşitliğin ve demokrasinin adıdır” yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.