Sağlıklı kişilerde yemekten sonra tatlı istemenin genelde bir hastalık belirtisi değil, vücudun kan şekerini ayarlarken verdiği doğal bir tepki olduğunu belirten Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi’nden Beslenme ve Diyet Uzmanı Derya Eren, “Öğün sonrası insülin artışıyla birlikte kan şekeri düşüşe geçer ve bu hafif düşüş beyne tatlı tüketimiyle hızlı enerji sağlama mesajı verebilir. Ancak burada sorun kan şekeri değerleri değil, düşüşün hızıdır. Araştırmalar, özellikle basit karbonhidrat ağırlıklı beslenen bireylerde bu isteğin daha belirgin olduğunu gösteriyor” açıklamasında bulundu.

Yeterli sıvı alımı tatlı krizlerini azaltabilir

Dünya Sağlık Örgütü’nün günlük serbest şeker tüketiminin toplam kalorinin yüzde 5’ini aşmamasını önerdiğini belirten Eren, “Tatlı krizlerini yönetebilmek için; dengeli beslenme, liften zengin öğünler, düşük glisemik indeksli yani kan şekerini bir anda fırlatmayan karbonhidratlar, yeterli protein ve sağlıklı yağ tüketimi çok önemli. Glisemik yanıtı düzenleyen bu beslenme modeli ani kan şekeri düşüşünü önler. Yapılan araştırmalar; düzenli uyku, stres yönetimi, kısa yürüyüşler ve sıvı alımının da tatlı isteğini azalttığı fikrini destekler. Ayrıca davranışsal teknikler, porsiyon kontrolü ve alternatif sağlıklı tatlılar da bu isteği azaltmada etkili olabilir” dedi.

Psikolojik temelli de gelişebilir

Yapılan bazı çalışmaların, yemek sonrası dopamin yanıtının azaldığı bireylerde tatlı isteğinin belirginleştiğini dile getiren Eren, “Tatlı isteği biyolojik olduğu kadar davranışsal bir tepki de olabilir. Stres, kaygı, yorgunluk, uyku düzensizliği ve ödül mekanizmasının aşırı çalışması tatlı isteğini artırabilir. Araştırmalar; stres anında kortizolün yükseldiğini, bunun da karbonhidrat yönelimini artırdığını ortaya koyuyor. Özellikle duygusal yeme davranışı olan kişilerde tatlı isteği daha sık ve daha yoğun görülür. Bu nedenle tatlı krizini önlemede psikolojik faktörler göz ardı edilmemeli” dedi.

Yemekten sonra tatlı isteği nasıl engellenir yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Diş çürüğü, bir bakteri aracılığıyla gelişen; doğru ağız bakımı ve sağlıklı beslenmeyle kolayca önlenebilecek kronik bir enfeksiyon hastalığıdır. Özellikle çocukluk çağında edinilen yanlış beslenme alışkanlıkları, bu hastalığın temel sebepleri arasında yer alır. “Amerikan Sağlık Derneği (AHA) yönergelerine göre, 2 yaşın altındaki çocukların yiyeceklerinde şeker olmamalıdır,” diyen Diş Hekimi Nurgül Demir, ailelerin bu konuda bilinçli davranmasının büyük önem taşıdığını vurguluyor.

Çürükler Bulaş Yoluyla Bebeğe Geçebilir

Dt. Nurgül Demir, çürüklerin sadece şekerli gıdalarla değil, bulaş yoluyla da bebeklere geçebileceğini belirterek: “Diş çürüğü bulaşıcıdır. Çürük bakterisi, ebeveynlerden ya da bakımı üstlenen kişilerden bebeklere geçebilir. Bu nedenle bebeğe özel kaşık, biberon ve emzik kullanılmalı; bebekler ağız kenarlarından öpülmemelidir. Aksi halde daha ilk dişi çıkmadan çürük riskiyle karşı karşıya kalabilirler.” dedi. Anne sütünün tartışmasız faydalarının yanında, içerdiği doğal şeker nedeniyle ağızda kalıntı bırakabileceğini de hatırlatan Demir, her emzirmeden sonra ağız içinin suyla çalkalanması ya da nemli bir tülbentle silinmesi gerektiğinin altını çizdi.

Biberonla tatlandırılmış uykuya hayır

Gece uyumadan önce bebeğe bal ya da pekmezle tatlandırılmış biberon veya emzik verilmemesi gerektiğine dikkat çeken Dt. Nurgül Demir, “Gece boyunca tükürük akışı azalır, şeker ise ağız içi pH’yı düşürerek çürük bakterilerini hızla çoğaltır. Bu da erken çocukluk çağı çürüklerinin temel sebebidir,” diyor. Ek gıda döneminde çocuklara beyaz şeker yerine doğal tatlandırıcılar (bal, pekmez, keçiboynuzu özü) öneren Demir, bu ürünlerin ardından diş yüzeylerinin mutlaka temizlenmesi gerektiğini vurguluyor. Süt ve süt ürünlerinin çürük önleyici etkisine de değinen Nurgül Demir, özellikle peynirin içeriğindeki kazein maddesinin diş minesini güçlendirdiğini ve ağız içi asidik dengeyi düzenlediğini belirtiyor.

5 yaşa kadar alışkanlık kazandırın

Çocuklarda erken yaşta kazandırılan alışkanlıkların diş sağlığı açısından büyük önem taşıdığını sözlerine ekleyen Demir “5 yaşına kadar çocuklara sağlıklı beslenme ve düzenli ağız bakım alışkanlığı kazandırmalıyız. Okula başladıklarında şeker tüketimi sınırlandırılmalı, pediatrist kontrolünde uzun vadeli diyetler planlanmalı. Çocuklarımızın ağız sağlığını bugünden korursak, yarının sağlıklı nesillerini inşa etmiş oluruz.” diyerek sözlerini noktaladı. (BSHA – Bilim ve Sağlık Haber Ajansı)

Çocuk Diş Çürüğü Nasıl Engellenir? yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.