Sera gazı envanteri sonuçlarına göre, 2024 yılı toplam sera gazı emisyonu bir önceki yıla göre %5,3 artarak 584,5 milyon ton (Mt) CO2 eşdeğeri (eşd.) olarak hesaplandı. Kişi başı toplam sera gazı emisyonu 1990 yılında 4,2 ton CO2 eşd., 2023 yılında 6,5 ton CO2 eşd. ve 2024 yılında 6,8 ton CO2 eşd. olarak hesaplandı.

Toplam ve kişi başı sera gazı emisyonu, 1990-2024

Sektörlere göre emisyon miktarında enerji sektörü ilk sırada yer aldı

Toplam sera gazı emisyonlarında 2024 yılında CO2 eşd. olarak en büyük payı %71,8 ile enerji kaynaklı emisyonlar alırken bunu sırasıyla %12,9 ile endüstriyel işlemler ve ürün kullanımı, %12,6 ile tarım ve %2,6 ile atık sektörü takip etti.(1)

Enerji sektörü emisyonları 2024 yılında, 1990 yılına göre %192,3 artarken, bir önceki yıla göre %5,6 artarak 419,9 Mt CO2 eşd. olarak hesaplandı. Endüstriyel işlemler ve ürün kullanımı emisyonları 1990 yılına göre %227,6 artmakla beraber bir önceki yıla göre %7 artarak 75,7 Mt CO2 eşd. olarak hesaplandı.

Tarım sektörü emisyonları 2024 yılında, 1990 yılına göre %41,8, bir önceki yıla göre ise %2,4 artarak 73,5 Mt CO2 eşd. olarak hesaplandı. Atık sektörü emisyonları ise 1990 yılına göre %49,7 artarken bir önceki yıla göre %3,9 artarak 15,4 Mt CO2 eşd. olarak hesaplandı.

Sektörlere göre sera gazı emisyonları, 1990-2024

CO2 emisyonlarındaki en büyük payı enerji kaynaklı emisyonlar oluşturdu

Toplam CO2 emisyonlarının 2024 yılında %34,2 kadarı çevrim ve enerji alt kategorisinden kaynaklı olmak üzere %85,9 kadarı enerji sektöründen, %13,7 kadarı endüstriyel işlemler ve ürün kullanımı sektöründen, %0,3 kadarı ise tarım ve atık sektörlerinden kaynaklandı.(1)

Toplam CH4 emisyonlarının 2024 yılında %53,6 kadarı enterik fermentasyon kaynaklı olmak üzere %62,0 kadarı tarım sektöründen, %19,5 kadarı ise enerji sektöründen ve %18,5 kadarı atık sektöründen kaynaklandı.(1)

Toplam N2O emisyonlarının 2024 yılında %65,6 kadarı tarımsal topraklar kaynaklı olmak üzere %77,8 kadarı tarım sektöründen, %11,4 kadarı enerji sektöründen, %6,4 kadarı atık sektöründen ve %4,5 kadarı ise endüstriyel işlemler ve ürün kullanımı sektöründen kaynaklandı.(1)

Gazlara göre sera gazı emisyonları, 1990-2024

 

Sera Gazı Emisyon İstatistikleri, 1990-2024 yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Enerjisa Enerji’nin ilk özel sektör paydaşı ve faydalanıcısı olduğu “Kapsayıcı Bir Gelecek İçin Beceriler Ağı (Skills for an Inclusive Future – S4IF)” kapsamında oluşturulan “Türkiye Enerji Sektöründe Yeşil ve Dijital Becerilerin Geliştirilmesi Ortak Girişimi” ve bu kapsamda hazırlanan rapor, Ankara’da kamuoyuna tanıtıldı. 

Enerjisa Enerji’nin ev sahipliğinde düzenlenen toplantıya, Enerjisa Enerji Sürdürülebilirlik ve Kurumsal Yetkinlikler Bölüm Başkanı Ebru Taşcıoğlu, UNDP Türkiye Temsilci Yardımcısı Mustafa Ali Yurdupak, EBRD Avrasya Bölgesi Enerji Sektörü Başkanı Şule Kılıç katıldı. 

2024’te Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de düzenlenen COP29’da uluslararası arenada ilk kez duyurulan iş birliğinin ilk somut çıktısı olan “Türkiye’nin Enerji İş Gücünde Yeşil ve Dijital Beceriler: İkiz Dönüşüm Rehberi” raporunun bulgularının da paylaşıldığı toplantıda enerji sektörünün geleceği ve Türkiye’nin sürdürülebilir kalkınma amaçları açısından taşıdığı stratejik önem vurgulandı. 

Raporda, Türkiye’nin enerji sektöründeki mevcut iş gücü kapasitesi, beceri açıkları ve gelişim alanları detaylı biçimde analiz edilirken, sektörün yeşil ve dijital dönüşüme uyumu için kapsamlı bir yol haritası sunuluyor. 

Türkiye’nin 2053 net-sıfır hedefi ile uyumlu olarak hazırlanan yol haritası, enerji sektöründe adil ve kapsayıcı bir dönüşümün nasıl mümkün olabileceğini ortaya koyuyor. Kadınlar, gençler ve kırsal bölgelerdeki bireyler için fırsat eşitliğini önceliklendiren yaklaşım, sektörün rekabetçiliğini, yenilikçiliğini ve sürdürülebilir büyümesini desteklemeyi de hedefliyor.

Enerjisa Enerji Sürdürülebilirlik ve Kurumsal Yetkinlikler Bölüm Başkanı Ebru Taşcıoğlu, girişimin Türkiye’nin enerji dönüşümü açısından önemini şöyle vurguladı: “Enerjisa Enerji olarak sektörümüzün dönüşümüne liderlik ederken, iş gücümüzün yeşil ve dijital becerilerle donatılması için de çalışmaya devam ediyoruz. İnsana yatırım yapmadan, fırsat eşitliğini sağlamadan ve nitelikli istihdamı desteklemeden gerçek bir dönüşümün mümkün olmayacağını biliyor ve iş birliklerimizi de buna göre şekillendiriyoruz. Bu kapsamda paydaşlarımızla projeler geliştiriyor, anlamlı ortaklıklar kuruyor ve sürdürülebilirlik odaklı yaklaşımımız sayesinde ‘Daha İyi Bir Gelecek’ vizyonumuzu daha da güçlendiriyoruz. Enerjisa Enerji olarak daha yeşil, daha dijital, daha kapsayıcı bir enerji geleceği inşa etmek için tüm paydaşlarımızla çalışmaya ve üretmeye devam edeceğiz.”

UNDP Türkiye Mukim Temsilci Yardımcısı Mustafa Ali Yurdupak, girişimin Türkiye’nin sürdürülebilir kalkınma hedefleri açısından kritik bir rol oynadığını belirterek şunları söyledi: “Bugün tanıtımını yaptığımız EBRD-UNDP-Enerjisa Enerji Ortak Girişimi, enerji sektöründeki beceri açıklarını belirleyerek, Türkiye enerji sektörünün daha dirençli, kapsayıcı ve rekabetçi bir yapıya kavuşması için çalışıyor. UNDP Türkiye olarak, Kapsayıcı Bir Gelecek İçin Beceriler İşbirliği Ağı’nın ilk ülke çalışması olan S4IF Türkiye’yi hayata geçirmekten mutluluk duyuyoruz.  S4IF Türkiye, Türkiye’nin yeşil ve dijital dönüşüm sürecinde ihtiyaç duyduğu kapsayıcı becerilerin geliştirilmesini destekleyecek. Bu çerçevede, özel sektörün bilgi ve deneyimini kamu politikalarıyla buluşturarak, beceri geliştirme alanında daha etkili ve sürdürülebilir çözümler üretmeyi hedefliyoruz.  Ayrıca, S4IF Türkiye kapsamında geliştirilecek yeni ortaklıklar yoluyla özel sektörün beceri geliştirme süreçlerine daha aktif katılımını da amaçlıyoruz. Bu girişim, sadece Türkiye için değil, aynı zamanda S4IF İşbirliği Ağı’nın diğer ülke çalışmaları için de bir model teşkil edecek. UNDP Türkiye olarak, bu süreci ulusal önceliklerle uyumlu şekilde yönlendirmeye ve kapsayıcı istihdama destek vermeye kararlıyız.”

EBRD Avrasya Bölgesi Enerji Sektörü Başkanı Şule Kılıç, enerji dönüşümünde iş gücü kapasitesinin güçlendirilmesinin önemini vurgulayarak şöyle konuştu: “Bugün, Türkiye dahil, Bankamızın faaliyet gösterdiği birçok ülkede mesleki ve teknik beceri açıkları dönüşümün önündeki en büyük engellerden biri olarak öne çıkıyor. Türkiye’de enerji yatırımlarımız hızla devam ederken, geleceğin enerji sektörü iş gücünü oluşturacak gençlerimizin yeşil ve dijital dönüşümün gereklerine uygun beceriler kazanmalarını desteklemek üzere UNDP ve Enerjisa Enerji ile iş birliği yapmaktan memnuniyet duyuyoruz. Kamu, özel sektör ve eğitim kurumları başta olmak üzere tüm paydaşlarımızla iş birliği içinde geleceğin enerji sektörünü birlikte inşa etmek için çalışmaya devam edeceğiz.”

Enerjisa Enerji, S4IF İş Birliği Ağı’nın Türkiye’deki ilk özel sektör paydaşı ve faydalanıcısı olarak, nitelikli iş gücü gelişimini destekleyen kapsayıcı dönüşüm yaklaşımını kararlılıkla sürdürmeye devam edecek.

Türk enerji sektöründe yeşil ve dijital becerilerin geliştirilmesi için yeni yol haritası yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.