İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Sağlık İşleri Dairesi Başkanlığı Bağımlılıkla Mücadele ve Rehabilitasyon Şube Müdürlüğü ev sahipliğinde, Üsküdar Belediyesi paydaşlığında “Görünmeyen Riskler: Ekran Bağımlılığı ve Obezite” paneli gerçekleştirildi. Panele, İBB Sağlık İşleri Dairesi Başkanı Dr. Öğretim Üyesi Önder Yüksel Eryiğit, İBB Sağlık ve Hıfzıssıhha Şube Müdürü Mustafa Hakan Yılmaztürk ile Bağımlılıkla Mücadele ve Rehabilitasyon Şube Müdürü Mustafa Erata katıldı. Panel, akademisyenler, sivil toplum kuruluşu temsilcileri, belediye personeli ve üniversite öğrencilerinin katılımıyla gerçekleşti.

SOSYAL UYUM DESTEK MERKEZLERİ’NİN 2029’A KADAR 15’E ÇIKARILMASI HEDEFLENİYOR 

Panelin açılışında konuşan Dr. Öğretim Üyesi Önder Yüksel Eryiğit, teknolojinin hayatın ayrılmaz bir parçası haline geldiğini belirterek aşırı ekran kullanımının sosyal ilişkileri zayıflattığını, dikkat dağınıklığına yol açtığını ve zihinsel sağlığı olumsuz etkilediğini söyledi. Eryiğit, hareketsiz yaşamın obeziteyi tetiklediğine dikkat çekerek, bu iki sorunun birlikte ele alınması gerektiğini vurguladı.

Bağımlılıkla mücadele kapsamında 2020 yılından bu yana Bağcılar, Sultanbeyli, Esenyurt, Sultangazi, Ataşehir, Arnavutköy, Beyoğlu, Sancaktepe ve Tuzla’da hizmet veren Sosyal Uyum Destek Merkezleri (SUDEM) aracılığıyla çalışmalar yürütüldüğünü belirten Eryiğit, mevcut 9 merkezin sayısının 2029 yılına kadar 15’e çıkarılmasının hedeflendiğini ifade etti.

UZMANLAR EKRAN BAĞIMLILIĞI VE OBEZİTE İLİŞKİSİNİ ELE ALDI

İki oturum halinde gerçekleştirilen panelde ekran bağımlılığı ile obezite arasındaki ilişki bilimsel, psikososyal ve toplumsal boyutlarıyla ele alındı. Uzmanlar, uzun süreli ekran maruziyetinin kilo artışı, uyku bozuklukları ve davranış değişiklikleriyle bağlantısına dikkat çekti.

Moderatörlüğünü Dr. Öğretim Üyesi Belma Yön’ün yaptığı ilk oturumda; Prof. Dr. Cemal Onur Noyan, Dr. Öğretim Üyesi Mehmet Tekden ve Psikolog Dr. Aslı Başabak Bhais sunum gerçekleştirdi. Oturumda çocukluk döneminden yetişkinliğe uzanan bağımlılık süreci, beynin ödül mekanizması ve dijital alışkanlıkların yeme davranışları üzerindeki etkileri ele alındı. İBB Bağımlılıkla Mücadele Şube Müdürlüğü de sahadaki deneyimlere dayanan vaka örnekleri paylaştı.

ATÖLYE ÇALIŞMALARIYLA FARKINDALIK YARATILDI

Panel kapsamında düzenlenen atölye çalışmalarında ekran bağımlılığı, sağlıklı beslenme, otokontrol ve hareketli yaşam konularında katılımcılara farkındalık kazandırılması amaçlandı. Katılımcıların yoğun ilgi gösterdiği etkinliklerde dijital alışkanlıkların günlük yaşam üzerindeki etkileri uygulamalı olarak ele alındı.

ÖNLEME VE KORUMA STRATEJİLERİ MASAYA YATIRILDI

İkinci oturumda ise hareketsiz yaşam ve sağlıksız beslenmenin obezite üzerindeki etkileri ile önleme ve koruma stratejileri değerlendirildi. Obezite ve Bariatrik Cerrahi Diyetisyeni Hafize Kovancı ile Doç. Dr. Ali Durmuş, ekran bağımlılığının beslenme alışkanlıkları ve fiziksel sağlık üzerindeki sonuçlarını anlattı.

Panelin sonunda konuşmacılara teşekkür belgesi takdim edildi, program toplu hatıra fotoğrafı çekimiyle sona erdi. Etkinlik, “Bağımlılık ekranda başlar, bedende iz bırakır” mesajıyla tamamlandı.

İBB’den Farkındalık Paneli: Ekran Bağımlılığı ve Obezite yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

“EKRAN BAĞIMLILIĞI AŞIRIYA KAÇMAMALI”
Lokomotif Çocuk Köyü’nün psikologlarından Büşra Karataş, ailelerin ekran bağımlılığı konusunda merak ettiklerini ve çocuklarıyla bu süreci nasıl faydalı yönetebileceklerini aktardı. Karataş, ekran bağımlılığının tablet, telefon ve televizyon gibi teknolojik cihazların çocuklar tarafından kontrolsüz ve aşırı kullanımıyla ortaya çıktığını ifade etti. Bunun beraberinde ekran bağımlılığı olan çocuklarda kontrol kaybı, ani öfke patlamaları, dikkat ve odaklanma sorunları, uyku bozuklukları ve dil gelişiminde gecikmeler görüldüğünü belirten Karataş, bu durumun hem fiziksel hem de ruhsal gelişimi olumsuz etkilediğini vurguladı.

“BELLİ BİR KURALIMIZ OLSUN”
Ailelere tavsiyelerde bulunan Karataş, ekranı tamamen yasaklamanın kalıcı bir çözüm olmadığını, asıl amacın çocuklara rutin kazandırmak ve teknolojiyle sağlıklı bir denge kurmayı öğretmek olduğunu dile getirdi. Bu bağlamda yapılması gerekenleri anlatan Karataş, “Cihazlarınızı evlerinizin görünür alanlarında tutun. Örneğin evin salonunda masanın üzerinde. Akşam saat 9’da belirli bir kuralımız olsun ve herkes yatmadan önce teknolojik cihazları masanın üzerine bıraksın” diyerek, bu gibi rutinlerle çocuklardaki ekran bağımlılığının yönetilebileceğinden bahsetti.
Psikolog Karataş, çocukların spor, sanat ve kültürel faaliyetlere yönlendirilmesinin ekran süresini doğal şekilde azalttığını da aktardı.

AİLELERİN ROLÜ BÜYÜK
Anne ve babaların çocuklar için en güçlü rol model olduğuna dikkat çeken Karataş, ebeveynlerin kendi ekran sürelerinin çocukların ekran alışkanlıklarını doğrudan etkilediğini söyledi. Yemek sırasında, uyku öncesinde ve belirli saatlerin dışında ekran kullanılmamasının çocuklarda sınır bilinci oluşturduğunu vurgulayan psikolog Karataş, birçok konuda olduğu gibi ekran bağımlılığında da anne ve babalara önemli roller düştüğünü söyledi.
“EKRANI FAYDALI HALE GETİRİN”
Karataş, dijital medyanın çocuklar tarafından doğru kullanımı konusunda endişe duyan ailelere de önerilerde bulundu. Sürekli telefon, tablet ya da teknolojik cihazlarla vakit geçiren bir ebeveynin çocuğundan kitap okumasını bekleyemeyeceğini ifade eden Karataş, çocuklara teknolojiyi doğru amaçlarla kullanma alışkanlığı kazandırılması gerektiğini vurgulayarak, “Örneğin online bir alışveriş yaparken çocuğunuzu sürece dahil edebilirsiniz. Bu hem dijital dünyanın faydalı amaçlarla da kullanılabileceğini öğretir hem de birlikte kaliteli zaman geçirmenizi sağlar” dedi.

Büyükşehir’den ekranla büyüyen çocuklar için altın öneriler; “Ekranı yasaklamayalım, dengeli kullanalım” yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.