Sporcular performans yükseltmek için takviyelere yöneliyor

Sporcuların iyi performans göstermek için yüksek başarı arzusuna sahip olduğunu dile getiren Beslenme ve Diyet Uzmanı Hülya Yiğit, “Bu nedenle performanslarını en yüksek seviyeye ulaştırmak için müsabakalarda kendilerine yardımcı olabileceğine inandıkları takviyelere yönelirler.” dedi.

Vücudun egzersiz sırasında dinlenme anına göre daha fazla kalori harcayacağını ifade eden Yiğit, “Bu yüzden sporcuların enerji ve besin ögesi ihtiyaçları daha yüksektir. Sporcuların besin ögesi ihtiyaçları, yaş, cinsiyet, yağsız vücut ağırlığı, egzersiz şiddeti ve süresine göre farklılık göstermektedir.” diye konuştu. 

Yetersiz beslenmenin en iyi sporcuların bile potansiyellerini ortaya koymalarını engelleyebileceğine dikkat çeken Hülya Yiğit, “Sporcular sadece beslenerek vücut ihtiyaçlarını karşılayamayabilirler. Günde 1500 kaloriden az enerji alan ve yeterli beslenmeyen, vejetaryen ve besin alerjisi olan sporcuların bazı besin desteklerini/takviyeleri beslenmelerine eklemeleri gerekebilir.” ifadesinde bulundu.

Protein tozları ve protein takviyeleri

Protein takviyelerinin piyasada pek çok çeşidi bulunduğunu belirten Yiğit, şu uyarılarda bulundu:

“Kazein, whey proteini ve BCAA gibi farklı türler mevcuttur. Son dönemlerde protein sütler ve protein barlar da sıklıkla tercih ediliyor. Bu noktada whey protein oranı yüksek ve ilave şeker içermeyen ürünler kullanılmalıdır. Günlük protein ihtiyacı dayanıklılık ve direnç sporcularında, kiloları başına 2 g proteine kadar çıkabilmektedir. Ancak profesyonel sporcu olmayan bireylerin kiloları başına 1 gram protein almaları yeterlidir, yani sadece beslenme ile gerekli protein ihtiyaçları karşılanacaktır. Eğer kilo kaybı hedefi var ise; vücuda ihtiyaçtan fazla alınan her proteinin yağa dönüştürüleceği unutulmamalıdır.”

Sporcu içecekleri herkes için gerekmiyor

Sporcu içecekleri konusuna da değinen Hülya Yiğit, “Özellikle bir saatten uzun süren futbol, tenis, bisiklet gibi yoğun egzersiz yapan sporcular için tercih edilebilir. Renkli görüntüleri ile oldukça ilgi çekseler de profesyonel sporcu değilseniz ve kalori kısıtlamanız var ise bu ürünleri kullanmanıza gerek yoktur. Çünkü çoğunun şeker oranı da yüksektir. Günlük düzenli egzersiz yapan bir bireyseniz mineral ve sıvı ihtiyacınızı su içerek ve kalsiyum ve magnezyum içeriği yüksek maden suları ile de karşılayabilirsiniz.  Eğer ödem şikayetiniz var ise; sodyumu düşük olan maden suları da tercih edilebilirsiniz.” dedi.

Vitamin–mineral takviyeleri

Sporcularda vitamin ve mineral ihtiyaçlarının daha yüksek olduğunu belirten Yiğit, “Sporcularda hücrelerin enerji metabolizmasını, hormonal dengesini, dayanıklılığını, kardiyovasküler sağlığını korumaları için yeterli miktarda B grubu vitamin, kalsiyum, demir, potasyum, magnezyum almaları önemlidir. Birçok araştırma; E, C vitaminleri, beta karoten gibi antioksidan takviyesinin kas yorgunluğunu azaltabileceğini belirtmiştir. Ayrıca antrenmandan 90 dakika önce tüketilen kırmızı pancar suyunun; betain, nitrik oksit ve antioksidan içeriğinden zengin olması sebebiyle atletik performansı iyileştirdiğini gösteren çalışmalar da mevcuttur.” şeklinde konuştu.

Karnitin ve Omega-3 takviyeleri

Karnitin ve Omega-3 takviyesi konusunda da bilgi veren Hülya Yiğit, “Karnitin; yağ asitlerinin enerji kaynağı olarak kullanılmasında gerekli, yağların parçalanmasında görevli aminoasit benzeri bir yapıdır. Vücutta doğal olarak üretilmektedir. Takviye almanın yağ oksidasyonunu arttırıcı etkisi olduğunu gösteren çalışmalar yetersizdir. Omega-3 takviyesinin de performansı iyileştirmede, antrenman sonrası toparlanmada, yaralanmayı önlemede olumlu etkileri vardır. Ayrıca vücutta iltihabın azaltılmasında rol oynar. Vejetaryen sporcuların mutlaka takviye alması gerekir” diye konuştu.

Takviye kullanımı profesyoneller için takip gerektirir

Spor takviyeleri piyasasında kontrolsüz şekilde pek çok ürün bulunduğunu hatırlatan Beslenme ve Diyet Uzmanı Hülya Yiğit, “Piyasada daha adını sayamadığımız birçok besin takviyesi mevcuttur. Spora yeni başlayan bireyler eğer yeterli ve dengeli besleniyor, vücudunun sıvı ihtiyacını karşılıyor ise ekstra bir takviye kullanmalarına gerek yoktur. Ancak profesyonel sporcular için bu durum geçerli değildir. Bu takviyelerin kullanımı mutlaka multidisipliner bir ekip (doktor, diyetisyen, fizyoterapist vb.)  tarafından belirlenmeli ve takip edilmelidir.” şeklinde sözlerini tamamladı.

Yetersiz beslenme sporcuların performansını düşürüyor! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Çocuklarda kansızlık (anemi), en sık görülen kan hastalıklarında ilk sırada yer alıyor. 6 ay ila 2 yaş arasındaki çocuklarda iştahsızlık, kilo alamama, ciltte solukluk, huzursuzluk, anneye aşırı düşkünlük, ağladıktan sonra nefessiz kalma veya anormal şeyler yeme gibi sorunlar, çocuklarda görülen aneminin en yaygın nedeni olan demir eksikliğine işaret edebiliyor. Acıbadem Üniversitesi Atakent Hastanesi Çocuk Hematolojisi Uzmanı Prof. Dr. Aziz Polat, bu belirtilerin görülmesi halinde erken tanı için mutlaka hekime başvurulması gerektiğine dikkat çekerek,  “Zira, küçük yaşta uzun süre demir eksikliği olan çocuklarda IQ seviyesinin yaşıtlarına göre birkaç puan düşük olduğu gösterilmiştir. Demir eksikliğinde vücudun bağışıklık sistemi de etkileniyor. Dolayısıyla kansızlık hem IQ seviyesini etkileyerek çocuğun okul başarısının düşmesine, hem de bağışıklık sistemini etkileyerek daha sık hastalanıp daha geç iyileşmesine neden oluyor. En yaygın nedeni demir eksikliği olsa da pek çok etken kansızlığa yol açabiliyor. Bu nedenle altta yatan etkenin zamanında teşhis ve tedavi edilmesi, çocuğun sağlıklı büyümesi ve gelişmesi için çok önemlidir” diyor.  

En önemli anemi nedeni demir eksikliği

Çocuğun yaşına göre hemoglobin değerinin düşük olmasına ‘anemi’ denildiğini belirten Çocuk Hematolojisi Uzmanı Prof. Dr. Aziz Polat, bu hastalığın nedenini “Alyuvarların içinde bulunan hemoglobin vücuttaki tüm dokulara oksijen taşınmasını sağlıyor. Alyuvarların üretimi sırasında demire, Vitamin B12’ye ve folik asite ihtiyaç vardır. Bunların eksikliğinde alyuvar yapımı azalıyor ve kansızlık ortaya çıkıyor” diye anlatıyor. Çocuklarda anemi en sık 6 ay ile 2 yaş arasında görülüyor. Prof. Dr. Aziz Polat, çocuklarda bu dönemlerde en önemli anemi sebebinin demir eksikliği olduğunu belirterek, “Anne sütündeki demirin emiliminin çok iyi olması nedeniyle doğumdan itibaren emzirilen çocuklarda 6 aydan önce demir eksikliği görülmüyor” diyor. Demir eksikliğini önlemek için prematüre bebeklere 2. ayda, zamanında  doğan bebeklere de 4. ayda başlayarak bir yaşına kadar demir damlası verildiğini belirten Prof. Dr. Aziz Polat, sözlerine şöyle devam ediyor: “Koruyucu damlaya rağmen demir eksikliği gelişen çocuklara ise daha yüksek dozda demir veriliyor. Bu nedenle tüm bebeklere 9-12. aylarda kan sayımı ile demir ve vitamin B12 düzeyi ölçümü yapılması tavsiye ediliyor” 

Hatalı beslenme demir eksikliği riskini artırıyor

Ek gıdalara erken başlamak ve bir yaşından önce inek sütüyle beslemek bebeklerde demir eksikliği riskini artırıyor. Daha büyük yaşlardaki çocuklarda günde yarım litreden fazla inek sütü, çay, kahve ile gazlı gıdalar tüketmek de önerilmiyor. Ayrıca et, yumurta ve C vitamini içeren meyve ve sebzeleri az tüketmek de demir eksikliğine sebep olabiliyor. Bu nedenle kansızlığa karşı kırmızı et, karaciğer, dalak, yumurta sarısı, nohut, kuru fasulye, mercimek, ıspanak, karalahana, brokoli, domates, üzüm ile karadut pekmezi, hurma, antep fıstığı, kaju, kuru üzüm, kuru erik ve kuru kayısı gibi demirden zengin gıdalarla beslenmek büyük önem taşıyor. 

Vitamin B12 eksikliğine dikkat! 

Çocuklarda görülen aneminin bir diğer sebebinin vitamin B12 eksikliği olduğuna işaret eden Çocuk Hematolojisi Uzmanı Prof. Dr. Aziz Polat, “İlk aylarda bebekler B12 vitaminini annelerinden alıyorlar. Bu yüzden annelerin hem gebelikte, hem de emzirme döneminde beslenmelerine dikkat etmeleri, ihtiyaç varsa demir ve vitamin ilaçları kullanmaları bebek için çok önemlidir. Zira, erken çocukluk döneminde vitamin B12 eksikliği olursa anemiye ilave olarak çocuğun nörolojik gelişimi duraklıyor. Oturma, emekleme, yürüme, öğrenme ve beyin gelişim gecikmesi olabiliyor. Dolayısıyla vitamin B12 tedavisinin zamanında yapılması gerekiyor” diyor. Vitamin B12 eksikliği belirtileri “solukluk, iştahsızlık, çok uyuma, unutkanlık, konsantrasyon bozukluğu, baş dönmesi, denge bozukluğu, ağız içinde ve dilde çatlak, ağrı, kızarıklık, karın ağrısı, uzun süren ishal” olarak sıralanıyor. Bu çocukların vitamin B12 yönünden zengin olan kırmızı ve beyaz et, karaciğer, dalak, yumurta, süt, yoğurt, peynir, kefir, balık (somon, sardalya, alabalık, ton balığı, uskumru) gibi gıdalarla beslenmeleri tavsiye ediliyor. 

Bu hastalıklar da anemiye yol açabiliyor! 

Demir ve Vitamin B12 eksikliği dışında Akdeniz anemisi taşıyıcılığı ve hastalığı (talasemi), sarılıkla birlikte olan hemolitik anemiler, orak hücre anemisi ve kronik hastalık (böbrek, karaciğer, romatizmal, enfeksiyon) anemisi gibi etkenler de anemi nedeni olabiliyor. Lösemi hastalarında kemik iliğinin anormal hücrelerle kaplı olması sebebiyle alyuvar üretimi azaldığı için anemi oluşabiliyor. Ciltte solukluk, kemik ağrıları, ateş, burun ve diş eti kanamaları, vücutta morluk, boyunda bezelerin büyümesi gibi belirtiler görüldüğünde mutlaka çocuk hematoloji uzmanına başvurmak gerekiyor.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Çocuklarda kansızlık okul başarısını düşürüyor ! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Akademik Geriatri Derneği tarafından düzenlenen 5. Uluslararası ve 16. Akademik Geriatri Kongresi 27 Eylül – 1 Ekim 2023 tarihleri arasında Ankara’da yapıldı. Kongrede konuşan Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Geriatri Bilim Dalı’ndan Doç. Dr. Aslı Tufan Çinçin “İnkontinansın yaşlının yaşam kalitesi ve sağlığı üzerine etkileri” konulu bir sunum gerçekleştirdi. Canped’in desteğiyle düzenlenen uydu sempozyumda, idrar kaçırma (inkontinans) şikayetlerinin yaşlıların hayatına olan etkileri tartışıldı.

“Utanıp kliniğe başvurmuyorlar”

Sağlık politikaların iyileştirilmesi ve birçok hastalığın tedavisinin sağlanması ile birlikte insan ömrünün uzadığına işaret eden Doç. Dr. Aslı Tufan Çinçin, “Yaşlanma, zamanla birlikte gelişen ilerleyici fonksiyon kaybı, fizyolojik fonksiyonlarda bozulma ve tüm işlevlerde azalmaya neden olan süregelen ve evrensel bir süreç. Maalesef, yaşlıların hastalık ve şikayetleri sıklıkla önemsenmiyor ve yaşlanmanın doğal bir sonucu olarak görülüyor. Yaşlı hastaların çoğu, idrar kaçırma yakınması için kliniğe başvurmuyor. Bunun sebepleri kimi zaman çekinme, utanma, kimi zaman ise önemsememe, normal olduğunu düşünme ya da yaşlanmanın doğal bir sonucu olduğunu düşünmeleridir. Ülkemizde yapılan bazı çalışmalar üriner inkontinans sıklığının yüzde 16,4 ila yüzde 43,6 arasında olduğunu gösteriyor. Huzurevlerinde kalan yaşlıların yüzde 50 ila yüzde 80’inde bu sorunla karşılaşıldığı görülüyor. Kadınlarda üriner inkontinans görülme oranı ise erkeklere oranla 2 kat fazladır.” dedi.

Sempozyumda üriner inkontinans risk faktörleri;

Yaş, gebelik sayısı, obezite, diyabet, nörolojik hastalıklar, demans, BPH diye adlandırdığımız iyi huylu prostat büyümesi, ilaçlar ve fonksiyonel bağımlılık olarak sıralandı. Üriner inkontinansın kadın hastaların yaşam kalitesini ve duygu durumunu olumsuz etkilediği ve sosyal izolasyona yol açtığı belirtildi.

Akademik Geriatri Derneği’nin sunumunda, araştırma sonuçlarından da şu örnekler verildi:

Yaşlıların %62,5’inin yaşam kalitesi üriner inkontinans nedeni ile olumsuz etkileniyor,

%52,7’si bu korku nedeniyle evden dışarı çıkmıyor,

%18,2’si misafirlik ve alışverişe gitmiyor,

 %18,2’si dini ritüellerini yapamıyor.

Üriner inkontinans sorunu olan kişiler, bu sorunu olmayanlara oranla 4 kat daha fazla uyku şikayetleriyle karşılaşıyor.

Hijyen ürünlerinden destek alınabilir

Sempozyumda, inkontinansın etkilerini sınırlandırmaya yardımcı ürünlerin yaşam kalitesini artırmaya destek olacağı belirtildi.  Özellikle, mesane bezi, hasta bezi, emici külot gibi destek hijyen ürünlerinin idrar ve dışkı kaçırma şikayetlerinin etkilerini sınırlandırmaya yardımcı olacağı kaydedildi.  Akademik Geriatri Derneği’nin sunumunda, idrar kaçırma şikayeti olan hastalarda inkontinans ürünlerinden destek alınması önerildi ve hasta bezi yardımı alabilmek için de SGK’ya başvuru yapılabileceği belirtildi. Devletin aylık 120 hasta bezi yardımı yaptığı kaydedilerek inkontinansı olan bireylerin hekime başvurma ve tedavi olma konusunda teşvik edilmesi ve cesaretlendirilmesi gerektiği ifade edildi.

Canped Hakkında:

Türkiye’nin ilk yetişkin bezi markası olarak kurulan Canped, 1998 yılında faaliyete başladı. Türkiye’nin bu alanda en çok tercih edilen markası Canped, gelişen yetişkin bezi pazarının lideri* olarak, en fazla ürün çeşitliliğine sahiptir. Hasta bezi kategorisinde uzman marka Canped; güvenle kullanılır, yaşam kalitesini arttırır. Ontex Türkiye; Afrika, Kafkaslar, Orta Asya ve Orta Doğu bölgelerinin yönetiminden sorum olarak başlıca markaları Canped ve Canbebe ile tüketici beklentilerini en üst düzeyde karşılamayı hedeflemektedir. 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

İnkontinans Problemi Yaşam Kalitesini Düşürüyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Geçtiğimiz on yılda satranç dünyası, çevrimiçi eğitim için giderek daha fazla platform ve uygulamanın ortaya çıkması ve dijital formatlarda düzenlenen çok sayıda küresel turnuva eşliğinde hızla büyüyor.  Bununla birlikte satrancın çevrimiçi gelişimi ve yaygınlaşması, çevrimiçi satranç oyuncularını çeşitli hilelerle yakalamaya çalışan siber suçluların da ilgisini çekti.

Satranç oyuncuları sürekli olarak yeni taktikler öğrenirken ve çevrimiçi olarak başkalarıyla oynarken, bilgisayarları ve mobil cihazları için genellikle üçüncü taraf sitelerden edindikleri uygulamaları indiriyor. Doğal olarak yasal uygulama kisvesi altında zararlı dosyalar gizlenmiş olabiliyor. En son Kaspersky istatistiklerine göre, 2022 yılında siber suçlular yaklaşık 12 bin satranç oyuncusunu hedef alan 139 bin 203 saldırı girişiminde bulundu.

Satranç oyuncularının çoğu Rusya, Hindistan, Vietnam, Brazilya ve Almanya’dan 

Analiz edilen vakaların çoğunda Kaspersky araştırmacıları, diğer istenmeyen programları yükleyebilen indiriciler keşfetti. Aralarında siber suçluların kredi kartı bilgilerini, kimlik bilgilerini toplamasına, verileri değiştirmesine veya bilgisayarların performansını bozmasına olanak tanıyan diğer Adware ve hatta Truva atı şeklindeki kötü amaçlı programlar da vardı. Ayrıca, siber suçluların satranç uygulamaları kılığında fidye yazılımları yaydığı ve virüs bulaşan cihazdaki tüm dosyaları şifreleyebildiği de tespit edildi. Saldırıya uğrayan satranç oyuncularının çoğunluğu Rusya, Hindistan, Vietnam, Brezilya ve Almanya’da yer aldı.

Kaspersky araştırmacıları ayrıca son birkaç yıldır siber suçluların satranç oyunu kisvesi altında kötü amaçlı mobil uygulamaları veya istenmeyen yazılımları dağıttığını keşfetti. Bunlardan basitçe “Satranç” olarak adlandırılan ve sonradan kaldırılan bir uygulama Google Play’de dahi yer almayı başarmıştı. Dolandırıcılar Google Play dışında üçüncü parti siteler aracılığıyla mobil kötü amaçlı yazılım ve reklam yazılımlarını aktif olarak yayıyorlar. 2023 yılında tespit edilen uygulamalardan biri, virüs bulaşmış kullanıcının telefonundan SMS mesajları göndererek cihazı siber suçlular için bir spam aracı haline getiriyordu. Diğeri, çoğu saldırganın satranç uygulamalarının arkasına gizlediği dosyalar gibi, kullanıcının isteği dışında tarayıcıda periyodik olarak reklam sekmeleri açan bir reklam yazılımıydı. Uygulama, Google Play’de 100 binden fazla indirilen “Chess Pro” adlı gerçek bir uygulamayı taklit ediyordu.

“Satrançın popülerliği saldırganlar tarafından istirmas ediliyor”

Kaspersky Güvenlik Uzmanı Igor Golovin, şunları söyledi: “Satranç dünyası son yıllarda önemli ölçüde değişerek dijitalleşti. Eğitimler ve hatta uluslararası şampiyonalar çevrimiçi ortamda gerçekleşiyor, oyuncuların küresel olarak deneyimlerini paylaşmalarına ve birbirleriyle rekabet etmelerine olanak tanıyor. Ancak gördüğümüz kadarıyla satrancın popülerliği saldırganlar tarafından da istismar ediliyor. Bunun sonucunda satranç kılığında binlerce kötü amaçlı dosya dağıtılıyor. İster kimlik avı e-postaları isterse satrancı taklit eden şüpheli mobil uygulamalar olsun, siber suçluların kurbanı olmamak için dikkatli olmak ve temel siber güvenlik kurallarını hatırlamak hiç bu kadar önemli olmamıştı.” 

World Chess CEO’su Ilya Merenzon da şunları ekliyor: “Satranç dünyası onlarca yıldır dijitalleşiyor. İlk bilgisayar oyunlarından biri satrançtı. Ancak son zamanlarda satranç büyük bir dijital sıçrama yaptı ve sadece sıradan oyuncular değil, satranç eğitimi, elit seviye yarışmalar, satranç kulüpleri, okullar da bu akıma katıldı. Örneğin, e-oyun platformumuz FIDE Online Arena her ay 600’den fazla turnuvaya ev sahipliği yapıyor. Bu nedenle dijital dünyaya bağlı yeni zorluklar artık satranç için kilit önem taşıyor: Hile, siber güvenlik, kimlik yönetimi, dijital ve OTB (tahta üstü oyun) arasındaki bağlantı, hesaplama gücüne dayalı silahlanma yarışı ve daha fazlası gibi. Teknoloji satranç dünyasını değiştiriyor. Bu nedenle oyuncular bu noktada karşılaşacakları zorluklara yanıt vermeye hazır olmalılar.”

Kaspersky, 7 Nisan – 1 Mayıs tarihleri arasında Kazakistan’ın Astana şehrinde gerçekleşecek olan satranç dünyasının en etkili etkinliği 2023 FIDE Dünya Şampiyonası’nın resmi siber güvenlik ortağı olarak yer alıyor.

Kaspersky, mobil tehditlere karşı güvende kalmak için şunları öneriyor:

• Kullandığınız uygulamaların izinlerini kontrol edin ve özellikle Erişilebilirlik Hizmetlerini kullanma izni gibi yüksek riskli izinler söz konusu olduğunda bir uygulamaya izin vermeden önce iyi düşünün. Örneğin bir el feneri uygulamasının ihtiyaç duyduğu tek izin el feneridir. Fazlasını istiyorsa şüpheyle yaklaşın.
• Güvenilir bir güvenlik çözümü, kötü amaçlı uygulamaları ve reklam yazılımlarını cihazınızda kötü amaçlı niyetlerini ortaya koymadan önce tespit etmenize yardımcı olabilir. 
• iPhone kullanıcıları Apple tarafından sağlanan bazı gizlilik denetimlerine sahiptir. Kullanıcılar bu izinlerin gereksiz olduğunu düşünüyorlarsa fotoğraflara, kişilere ve GPS özelliklerine dair uygulama erişimini engelleyebilirler. 
• İşletim sisteminizi ve önemli uygulamalarınızı yeni güncellemeler çıktığında güncelleyin. Birçok güvenlik sorunu, yazılımların güncellenmiş sürümleri yüklenerek çözülebilir.
•  

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Şah-Mat! Siber suçlular satranç oyuncularını nasıl tuzağa düşürüyor? yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.