Türkiye, su ürünleri ihracatında başarıdan başarıya koşuyor. İhracatın yıldız sektörlerinden su ürünleri sektörü 2023 yılının ocak – ekim döneminde başarılarına yeni bir halka ekledi.

Su ürünleri ihracatında Ege’nin payı yüzde 68

Türkiye’nin su ürünleri ihracatı 2023 yılının ocak-ekim döneminde yüzde 6’lık artışla 1 milyar 321 milyon dolardan 1 milyar 404 milyon dolara çıktı. Türkiye’nin su ürünleri ihracatının 947 milyon dolarlık dilimi Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği üyelerince gerçekleştirildi. Ege Bölgesi, su ürünleri ihracatından yüzde 68 pay aldı.

Su ürünleri ihracatında levrek 435 milyon dolarlık tutarla zirvedeki yerini korurken, Türkiye, çipura ihracatından 353 milyon dolar döviz geliri elde etti. Son yıllarda yıldızı parlayan Türk somonunun ihracatı yüzde 9’luk artışla 289 milyon dolardan 315 milyon dolara yükselirken, alabalık ihracatı da yüzde 9’luk gelişimle 88 milyon dolardan 96 milyon dolara ilerledi. Orkinos ihracatı yüzde 43’lük artışla 28 milyon dolardan 40 milyon dolara fırladı.

Levreğin yüzde 73’ü, çipuranın yüzde 78’i taze ihraç edildi

Levrek ihracatında taze levreğin payı 219 milyon dolar olurken, taze fileto levrek 97 milyon dolarlık talep gördü. Dondurulmuş levrek ihracatı 96 milyon dolar olurken, dondurulmuş fileto levreğe 22 milyon dolarlık talep geldi. Levreğin yüzde 73’ü taze ve taze fileto olarak ihraç edilmiş oldu.

Dünya, Türk çipurasını yüzde 78 taze tüketti. Türkiye 2023 yılının ocak – ekim döneminde 216 milyon dolarlık taze çipura ihraç ederken, taze fileto çipura ihracatı 57 milyon dolar olarak kayıtlara geçti.  Dondurulmuş çipuraya talep 46 milyon dolar olurken, dondurulmuş fileto çipuradan 30 milyon dolar döviz geliri elde edildi.

Türkiye, 2023 yılının 10 aylık döneminde 315 milyon dolarlık Türk somonu ihraç ederken, bu ihracatın 234 milyon dolarlık bölümü dondurulmuş somon ve dondurulmuş fileto somon oldu. Dondurulmuş somon ihracatı yüzde 74 olurken, taze somon ve taze fileto somon ihracatı 81 milyon dolar olarak kayıtlara geçti.

Alabalık ihracatında 53 milyon dolarlık kısım dondurulmuş olarak yapılırken, füme alabalık ihracatı 38,5 milyon dolar, taze soğutulmuş alabalık ihracatı 4 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Taze levreği en çok İngilizler sevdi

Taze levrek ihracatında İngiltere 29 milyon dolarlık tutarla ilk sırada yer alırken, taze fileto levrekte Hollanda 34 milyon dolarlık taleple zirvenin sahibi oldu. Dondurulmuş fileto levrek ihracatında İngiltere 55 milyon dolarlık taleple açık ara birinci ülke olurken, dondurulmuş levrek ihracatında Rusya Federasyonu 5,8 milyon dolarla öne çıktı.

Taze çipura en çok İtalya’ya ihraç edildi

Taze çipura ihracatında İtalya 40 milyon dolarlık taleple birinci ülke olurken, Hollanda’ya 23 milyon dolarlık taze fileto çipura gönderildi.

Ruslar Türk somonu ve alabalığına hayran kaldı

Dondurulmuş Türk somonu ihracatında Rusya Federasyonu 136 milyon dolarlık taleple açık ara birinci olurken, dondurulmuş alabalık ihracatında da 22 milyon dolarlık taleple Rusya Federasyonu birinci ülke oldu.

Kızıltan: “Balıklarımızı talebe göre işleyip gönderiyoruz”

Türkiye’nin 100’den fazla ülkeye su ürünleri ihraç ettiğini, Avrupa pazarının bir numaralı tedarikçisi konumuna geldiğini dile getiren Türkiye Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçı Birlikleri Sektör Kurulu Başkanı Sinan Kızıltan, ülkelerin taleplerine ve tüketim alışkanlıklarına göre taze, taze fileto, dondurulmuş, dondurulmuş fileto olarak balıkları işleyip ihraç ettiklerini vurguladı.

2024 ihracat hedefi 2 milyar dolar 

Son çeyrek asırda dünyanın protein ihtiyacını karşılar noktaya geldiklerini anlatan Kızıltan, “Türk su ürünleri sektörü 2000 yılında 50 milyon dolar seviyelerinde olan ihracatını 23 yılda yaklaşık 30 kat artırdı. 2023 yılı sonunda 1,7 milyar dolara 2024 yılında 2 milyar dolara ulaşacak potansiyele sahibiz. Bu hedeflere ulaşmak için var gücümüzle çalışıyoruz. Hava kargo seçeneğiyle başta ABD olmak üzere uzak pazarlarda da konumumuzu güçlendiriyoruz” diye konuştu.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Dünya Türk levreği ve çipurasını taze, Türk somonu ve alabalığını dondurulmuş sevdi yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Yanlış bir şekilde çözülen yiyeceklerin mikroorganizmaların hızlı bir şekilde üremesine neden olabildiğini söyleyen uzmanlar, çözme işlemi boyunca soğuk zinciri korumanın önemli olduğunu ifade ediyor. En etkili ve en iyi yolun buzdolabı (+4 oC) koşulları olduğunu dile getiren Dr. Öğretim Üyesi Salih Tuncay, “Gıdaların hızlı çözünmesini sağlamak amacıyla mikrodalga fırın kullanımı ve hızlı çözme (Isı iletimi yüksek metal kap ile veya gıdayla temas etmeyen akışkan soğuk su ile temas ettirilmesi) gibi teknikler de etkili yöntemler.” dedi.

Üsküdar Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu (SHMYO) Gıda Teknolojisi Program Başkanı Dr. Öğretim Üyesi Salih Tuncay, dondurulmuş gıdalara ilişkin değerlendirmede bulundu.

Dr. Öğretim Üyesi Salih Tuncay, ‘Dondurulmuş gıdalar güvenilir mi?’ sorusuna kesin bir cevap verebilmenin neredeyse çok zor olduğunu dile getirerek, şöyle devam etti:

“Bunun en önemli nedeni tüketiciler olarak kendi tüketeceğimiz ürünleri seçmiş olduğumuz yaşam modelinden dolayı artık üretemiyor olmamız diyebiliriz. O nedenle tüketmiş olduğumuz gıdaların sağlıklı, hijyenik ve güvenilir olmuş olması günümüzde son derece önemli bir konudur. Sağlıklı ve güvenilir gıda üretiminin birçok yönü vardır ve bunlardan biri soğutma yöntemleridir.”

Kriyojenik dondurma yöntemi önemli bir gelişme

Tüm dünyada üretilen besinlerin sağlıklı, hijyenik ve güvenilir olarak son tüketiciyle uluşmasında soğutma sistemlerinin en eski yöntemlerden ve hatta sağlıklı besin üretiminde ilk sıralarda olduğunu kaydeden Dr. Öğretim Üyesi Salih Tuncay, şunları dile getirdi:

“Özellikle yakın geçmişte teknolojik gelişmelerle birlikte sıvı azotun (sıcaklığı yaklaşık -180 oC’dir) elde edilmesiyle geliştirilen kriyojenik dondurma yöntemi, ‘gıdaların kolay ve çok hızlı sürede dondurulması’ besinlerin saklanmasında ve korunmasında önemli bir gelişmedir. Bu işleme şok dondurma yöntemi de diyebiliriz. Bu yöntem sayesinde içeriğinde fazlaca su içeren gıdalar dondurulurken bozulmazlar, yani tat, koku, görünüş gibi tekstür özellikleri değişmez.”

Buzdolabında dondurulan gıdalar çözündürüldüğünde eski lezzetlerini koruyamıyor

Normal bir buzdolabında dondurulan gıdaların çözündürüldüğünde eski tat ve lezzetlerini koruyamadıklarını ifade eden Dr. Öğretim Üyesi Salih Tuncay, şunları söyledi:

“Bunun en önemli nedeni yavaş bir şekilde dondurulurken besin içerisinde su moleküllerinin kristallenerek hacim artışına sebebiyet vermesi ve bu nedenle de gıda içerisindeki hücrelerin hacim artışı ile parçalanarak orijinal tat, koku ve lezzetlerini kaybetmesidir.

Kriyojenik dondurulan gıdalar tat ve koku gibi özelliklerini koruyor

Kriyojenik yöntemle su molekülleri kristallenmeden ve hacim artışına sebebiyet vermeden dondurulur. Çok uzun süreler sonunda bile bu yöntemle donmuş gıdalar çözündürüldüğünde orijinal tat, koku gibi özelliklerini korumuş olurlar.

Son yıllarda bu yöntem çok yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu yöntemle dondurulmuş gıdaların genellikle güvenli ve uzun ömürlü besinler olduğunu söyleyebiliriz. Ancak bu işleme tabii tutulan besinler doğru bir şekilde yetiştirilmez, toplanmaz, saklanmaz ve/veya işlenmezlerse şoklama ile dondurulsa bile sağlık riskleri oluşturabilirler.”

Gıda üretiminin her aşamasında besinlerin mikro organizmalardan ve kimyasal kontaminasyonlardan uzak tutulması gerektiğini anlatan Dr. Öğretim Üyesi Salih Tuncay, şöyle devam etti:

“Ekim, yetiştiricilik, toplama, depolama ve işleme gibi tüm aşamalarda fiziksel, kimyasal ve mikrobiyal kontaminasyonlardan uzak tutulmuş gıdaların şok dondurma yöntemiyle dondurulması, içerik bilgilerinin etiketlenmesi ve tüketiciye sunulması esastır.”

Dondurulmuş gıdalarda dikkat edilmesi gerekenler nelerdir?

Dr. Öğretim Üyesi Salih Tuncay, dondurulmuş gıdalarda dikkat edilmesi gerekenleri şöyle sıraladı:

Dondurma İşlemi: Hızlı bir şekilde dondurulması, mikroorganizmaların çoğalmasının engellenmesi

Saklama Koşulları: -18°C veya daha düşük sıcaklıkta ve hijyenik koşullarda saklanmalarına

Üretici Güvencesi: Ürünlerin güvenliği konusunda gerekli test ve denetimlerin yapılmış olması

Son Kullanma Tarihi ve Depolama Talimatları: Tarihi geçmiş gıdaların tüketilmemesi

Taşıma ve İşleme: Gıdaların dondurulmuş haldeki sıcaklığına dikkat edilmesi, çözünmüş ise derhal tüketilmesi ve yeniden dondurulmaması

Dondurulmuş Gıdanın Durumu: Ambalajı hasar görmemiş olmalı ve gıda donmuş değilse, tüketmeden önce dikkatli olunmalı.

Dondurulmuş gıdaların çözündükten sonra yeniden dondurulması, etiketi hasar görmüş (şişmiş, delinmiş, yırtılmış vb.) ve tarihi geçmiş gıdalar yüksek miktarda toksin madde ve mikroorganizma içerebilir. Bu nedenle tüketilmeleri halinde sağlık açısından ciddi riskler oluşturabilirler.”

Çözme işlemi boyunca soğuk zincir korunmalı!

Dr. Öğretim Üyesi Salih Tuncay, dondurulmuş yiyecekleri güvenli bir şekilde çözündürmenin önemli olduğunu da kaydederek, görüşlerini şu şekilde paylaştı:

“Yanlış bir şekilde çözülen yiyecekler mikroorganizmaların hızlı bir şekilde üremesine neden olabilir ve gıda güvenliğini tehlikeye atabilirler. Çözme işlemi boyunca soğuk zinciri korumak önemlidir. Bu nedenle en etkili ve en iyi yol buzdolabı (+4 oC) koşulları diyebiliriz. Bunun yanı sıra gıdaların hızlı çözünmesini sağlamak amacıyla mikrodalga fırın kullanımı ve hızlı çözme (Isı iletimi yüksek metal kap ile veya gıdayla temas etmeyen akışkan soğuk su ile temas ettirilmesi) gibi teknikler de etkili yöntemlerdir.

Ayrıca çözündürdükten sonra hızlı tüketim ve temiz yüzeylerle gıdanın temas ettirilmesi çözündürme süreçlerinde mikrobiyal kontaminasyonu önlemek adına çok önemlidir.

Genel olarak toplumda dondurulmuş gıdaların tat, koku ve lezzet açısından kalitesiz ve sağlıksız olduğu inancının yaygın olduğu görülmektedir. Bunun aksine doğru tekniklerle üretilen dondurulmuş gıdalar genellikle güvenilirdir. Ancak yukarıdaki faktörleri dikkate alarak doğru şekilde saklamak ve tüketmek de çok önemlidir. Sonuç itibariyle dondurulmuş gıdalar, dikkatli bir şekilde saklanır, tazeliği ve besin değeri korunarak üretilirse beslenme açısından sağlık riskleri en aza indirilebilir ve böylelikle gıdamızı çok uzun sürelerde korumuş oluruz.”

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Dondurulmuş gıdaları buzdolabında çözdürün! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.