Antibiyotik direnci, bakterilerin bu ilaçlara karşı etkisiz hale gelmesiyle ortaya çıkan önemli bir sağlık sorunu. Bu durumun “sessiz pandemi” olarak adlandırıldığını açıklayan Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi’nden Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Aytaç Çetinkaya, “Bu sessiz pandemi, COVID-19 gibi ani salgınlar kadar görünür olmasa da etkileri yavaş, sinsi ve süreklidir. Direnç kazanmış bu bakteriler seyahat, gıda ve çevre yoluyla tüm dünyaya yayılır. Dirençli enfeksiyonlar ise daha uzun hastane yatışlarına, daha maliyetli tedavilere ve artan ölüm riskine yol açar” dedi.

Evde kalan antibiyotikler hastalığı ağırlaştırabilir

Her enfeksiyonda hastalığa neden olan bakterinin aynı olmadığını ve her antibiyotiğin tüm bakterilere aynı oranda etki edemeyeceğini belirten Çetinkaya, “Özellikle evde kalan bir antibiyotiğin aynı hasta tarafından tekrar kullanılması ya da bir yakınına tavsiye etmesi, hastalığın uzamasına ve daha ağır enfeksiyonlara yol açabilir. Üstelik bu ilaçlar çoğu zaman son kullanma tarihi geçmiş haldedir ve bu nedenle beklenen etkiyi göstermez. Özetle, antibiyotiklerin mutlaka hekim önerisiyle doğru şekilde kullanılması gerekir” dedi.

Bağışıklığı zayıf kişiler için tehlike daha büyük

Antibiyotiklere dirençli bakterilerin herkes için önemli bir risk oluşturduğunu söyleyen Çetinkaya, “Sık ve gereksiz antibiyotik kullanan kişiler farkında olmadan kendi vücutlarında dirençli bakterilerin gelişmesine zemin hazırlarlar. Bu dirençli bakteriler temas, eller, gıdalar ve yakın çevre yoluyla başkalarına da geçebilir. Başta kendi yakınları olmak üzere bağışıklık sistemi zayıf olan kişiler, dirençli enfeksiyonlara karşı daha savunmasızdır. Özellikle dikkat edilmesi gereken bireylere; yaşlılar, bebekler, kanser tedavisi görenler ve kronik hastalığı olanlar örnek verilebilir” şeklinde konuştu.

Prof. Dr. Aytaç Çetinkaya, vücutta antibiyotik direnci gelişmesine yol açabilecek altı hatalı alışkanlığı sıraladı:

1. Gereksiz antibiyotik kullanmak: Soğuk algınlığı, grip gibi viral enfeksiyonlarda antibiyotik kullanmak, direnç gelişimine doğrudan katkı sağlar.
2. Antibiyotik tedavisini erken kesmek: Kullanılan ilaç keyfi olarak bırakıldığında en dirençli bakteriler hayatta kalır ve tekrar çoğalırlar.
3. Yanlış doz veya düzensiz antibiyotik kullanmak: Düşük dozlar bakterileri öldürmez, onları daha dirençli hale getirir.
4. Reçetesiz antibiyotik kullanmak: Doktor kontrolü olmadan kullanılan antibiyotikler çoğu zaman gereksizdir veya hastanın durumunu daha da kötüleştirir.
5. Başkasına yazılan antibiyotiği kullanmak: Her enfeksiyon için aynı antibiyotik etkili değildir, yanlış ilacı kullanmak direnci artırır. 
6. Hayvancılık ve tarım sektöründe bilinçsiz antibiyotik kullanımı: Yanlış ve gereksiz antibiyotik kullanımı sonucu gelişen dirençli bakteriler, gıdalar yoluyla toplu şekilde insanlara geçebilir.

Sessiz pandemi: antibiyotik direnci yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

AFET YÖNETİMİNE YÖN VERİLECEK

Kocaeli Büyükşehir Belediyesi’nin öncülüğünde, Kocaeli’nin afet yönetim kapasitesinin güçlendirilmesine yönelik Kocaeli Afetlere Dirençli Toplum Şûrası ve Çalıştayı düzenlendi. Gün boyu süren şûranın açılış töreni Kocaeli Kongre Merkezi’nde gerçekleştirildi. Programa Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanı Tahir Büyükakın, Cumhurbaşkanlığı Yerel Yönetimler ve Afet Politikaları Kurulu Üyesi Jeoloji Profesörü Dr. Şükrü Ersoy, Garnizon Komutanı Tuğamiral Selçuk Akarı, AK Parti İl Başkanı Dr. Şahin Talus, MHP İl Başkanı Tuncay Batı, AFAD Eğitim ve Farkındalık Daire Başkanı Recep Şalcı, AFAD İl Müdürü Mehmet Emin Koçan, Kocaeli Kent Konseyi Başkanı Kadir Çetin ve gönüllüler katılım sağladı.

GERDAN: KOCAELİ AVANTAJLI BİR ŞEHİR

Kocaeli Üniversitesi Afet Acil Durum Hazırlık Birimi Koordinatörü Doç. Dr. Serpil Gerdan şûranın açılış konuşmasını yaptı. Kocaeli’nin avantajlı şehirlerden bir tanesi olduğunu vurgulayan Gerdan, düzenli olarak eğitimler düzenlendiğini belirtti. Japon Yüksek Mimar ve Yüksek İnşaat Mühendisi Yoshinori Moriwaki, Japonya ve Türkiye arasındaki deprem farklılıklarını anlattı. Prof. Dr. Şükrü Ersoy da “Geleceğe Geçmişten Daha İyi İnşa Etmek İçin Afetle Başetme Kapasitesinin Arttırılması” başlıklı bir sunum gerçekleştirdi. Ersoy, “Şehirleşme kendi afetlerini de beraber getiriyor. Doğayı suçlamak haksızlık olur” ifadesini kullandı.

BÜYÜKAKIN: NE YAPACAĞIMIZI BİLMELİYİZ

Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Başkanı Tahir Büyükakın, Kocaeli’nin en iyi arama kurtarma ekiplerine sahip illerinden biri olduğunu belirterek iki önemli konuya vurgu yaptı. Büyükakın şunları söyledi: “Türkiye’deki müteahhitler, hem Türkiye’de hem dünyanın birçok yerinde inanılmaz güvenli binalar yapıyorlar. Demek ki sorun bilmememiz veya yetkinliğimiz değil. Başka bir şey oluyor demek ki. Oysa yapılacaklar belli. Bizi harekete geçirmeye engel olan şey ne ise onun üzerine düşünmeli ve ne yapacağımızı belirlemeliyiz. İşte bu toplantıda aslında bu konunun üstüne de yoğunlaşılmalı. Tak ve kullan, yani işe hızlı ve işe yarar projeler önermenizi istiyorum. Büyükşehir Belediyemizin Anne Süt Projesi bu masalardan çıktı. Bu masalarda bu yapılsın ki, aynı şeyleri bir daha tekrarlamayalım.

HATAY ÖRNEĞİNİ ANLATTI

Herkes söylüyor, afet öncesi, afet anı ve sonrası var. Bu bütün literatürde böyledir. Biz öncesinde ne yapacağız? Yapmamız gereken şeylerden bir tanesi, şehrin planlarının doğru yapılması. Bu kısmı tamam. Biz bunun dışında kentteki tüm binaların taramasını yaptık. Ve o doğrultuda bir yenileme çalışması başlattık. 7 ilçede 14 bölge belirledik. Asıl sıkıntı burada başlıyor. Ben o evlerdeki insanlarla masaya oturduğumda dirençle karşılaşıyorum. Afetlere hazırlanmada böyle bir direnç var. Yani bu, sadece politik isteksizlikten kaynaklanmıyor. Bu değişime karşı bir direnç var ve burada en kötü şey ne biliyor musunuz? Biz bunu yapmaya kalktığımızda muhalefet de önünüze çıkıyor. Ve siz dönüşüm yapamıyorsunuz. Aynısı, 6 Şubat depremleri öncesinde Hatay Sevgi Parkı’ndaki toplantılarda yaşandı. Vatandaş dönüşüm istememiş, yaptırmamış. O orada insanlar öldü.

TOPLUMSAL DİRENÇ İÇİMİ YAKIYOR

İnsanlar başka motivasyonlarla hareket ediyor ve direnç göstermeye başlıyor. Bu direnci kırmadan afet öncesini yönetmek imkansız. Buradaki motivasyonu, siyasal direnci anlamadan burayı yönetme şansınız yok. Dolayısıyla ne gerekiyor? Toplumu bu tür direnç noktalarına karşı ayakta tutacak aydınlar lazım. Özellikle de üniversiteler lazım. Kimin popülizm yaptığını kimin doğru söylediğini kamuoyuna anlatmaları önemli. Bu toplantının bir başka amacı ise budur. Bu konuları konuşmam gerekiyor. Çünkü içim yanıyor.

AKADEMİSYENLERE ÇAĞRI

Kentteki binaları tararken şununla da karşılaştık. Kanunen binaların güvenli olup olmadığını araştırmak zorunda değilim. Ama biz kamusal sorumluluk açısından bakıyoruz. Sizlerden ricam, gerçek ile sahte arasındaki farkı bu topluma anlatın. Yoksa? Bir söz vardır, doğru ayakkabısını giyene kadar yalan dünyayı dolaşır. Ve buna karşı politik olarak direnmek mümkün değil. Buna ancak bilinçli toplumla karşı konabilir ve bunu yapacak olanlar aydınlar, akademideki öğretim üyeleridir. Yani afet öncesi direnci kırma noktasında bir şeyler yapmalıyız.”

AFETLERE BÜTÜNCÜL YAKLAŞIM

Gün boyu sürecek kapsamında; Kentsel Dirençlilik, Afet Eğitimi ve Toplumsal Farkındalık, Toplum Destekli Kriz Yönetimi, Sağlık Psikososyal Destek, Barınma ve Gıda Güvenliği Lojistik, Afet Teknolojileri Haberleşme ve Yenilikçi Yaklaşımlar, Gönüllülük ve Sivil Toplum Katılımı, Afet Yönetişimi Kurumlar Arası İşbirliği, Endüstriyel Kazaların Çevresel Toplumsal Etkileri ve İklim Değişikliğine Toplumun Uyumu başlıklı 10 masada Kocaeli’nin afet yönetimi kapasitesi bütüncül bir yaklaşım ile güçlendirilecek. TAMP ve İRAP planları uygulamasında toplumun etkinliği arttırılarak kurumlar arası işbirliği geliştirilecek. Afetlere dirençli şehir vizyonunu hayata geçirebilmenin yanında ise afetlere dirençli toplum oluşturmaya yönelik politika ve proje önerileri geliştirilecek.

Afetlere hazırlıkta direnç var ve bu içimi yakıyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

“İklim Değişikliğine Hazırlıklı Manisa İçin Dirençlilik Stratejileri Geliştirilmesi” kapsamında gerçekleştirilen toplantıya Manisa Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreteri Burak Deste, Genel Sekreter Yardımcısı Ahmet Ata Temiz, daire başkanları, şube müdürleri, ilçe belediyelerinin ilgili personelleri ve akademisyenler katıldı.

“Çocuklarımızın Geleceğini Şekillendirmek İçin Bir Araya Geldik”

Açılış konuşmasını yapan Manisa Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreteri Burak Deste, iklim değişikliğinin artık yalnızca çevresel bir mesele olmadığını, kentlerin geleceğini doğrudan etkileyen ciddi bir risk unsuru haline geldiğini söyledi. Deste, “Bugün burada Manisa’nın geleceğini, çocuklarımızın geleceğini şekillendirmek için bir araya geldik. Manisa, tarihi boyunca bereketin, üretimin ve çalışkanlığın şehri olmuştur. Hem tarımı hem sanayisi ile ülkemizin lokomotif kentlerinden biri olmaya devam ediyor. İklim değişikliği birçok coğrafyada olduğu gibi Manisa’mızda da etkisini göstermeye başladı. Kuraklık bugün yazdan kalma bir endişe değil; resmi bir afet türü olarak tanımlanan somut ve acil bir risktir. Baraj seviyelerinden yeraltı sularına, tarımdaki verim kaybından şehir içi sıcaklık farklarına kadar pek çok değişikliği hepimiz yaşıyoruz. Amacımız, Manisa’nın iklim değişikliğine karşı kırılganlığını doğru şekilde değerlendirmek, riskleri analiz etmek ve şehrimizi geleceğe hazırlayacak dirençlilik stratejisini oluşturmaktır” dedi.

“Beklentimiz, Yalnızca Katılımcı Değil; Sürecin Bir Parçası Olmanızdır”

İklim risk ve kırılganlık değerlendirmesinde uluslararası kabul görmüş araçları bütünleşik biçimde kullandıklarını ifade eden Deste, “Bu sayede yalnızca bugünün sorunlarını tespit etmiyor, geleceğin risklerini de haritalandırıyoruz. Ulusal mevzuatımız, Paris Anlaşması ve 2053 net sıfır hedefi ile Sürdürülebilir Enerji ve İklim Eylem Planı (SECAP) güncelleme çalışmaları bize önemli bir yol sunuyor. Yakında imzalanması planlanan Küresel Belediye Başkanları Sözleşmesi ile Manisa’yı uluslararası ölçekte iklim dirençliliği alanında sorumluluk üstlenen şehirlerden biri haline getireceğiz” diye konuştu.

Deste, tüm kurumların katkısının önemine vurgu yaparak şöyle devam etti: “Bu süreç yalnızca teknik bir çalışma değil; Manisa’nın denge ve direnç sınavı olacak. Tarımımızı, sanayimizi, su kaynaklarımızı, doğal alanlarımızı ve toplumsal yaşamımızı sürdürülebilir kılmak için ortak mücadele yürütüyoruz. Sizlerden beklentimiz yalnızca katılımcı olmanız değil; sürecin takipçisi ve bir parçası olmanızdır. Tehlikelerin tanımlanması, kırılgan alanların belirlenmesi ve çözüm önerilerinin oluşturulması ancak sizlerin katkısıyla anlam kazanacaktır.”

“Manisa’nın Geleceğini Güvence Altına Alan Bir Dönüşüm Adımı”

Genel Sekreter Burak Deste, iklim değişikliğinin artık gelecekte karşılaşılacak bir sorun değil, bugünün somut gerçeği olduğunu ifade etti. Genel Sekreter Deste, “Manisa gibi hem tarım hem sanayi ile büyüyen bir şehirde su yönetimi, enerji verimliliği, afet hazırlığı, toprak kaybı, sıcaklık dalgalanmaları ve ekosistem dayanıklılığı artık ertelenemeyecek başlıklardır. Bu şehri iklim risklerine karşı hazırlamak zorundayız. Doğru planlama ve kararlı adımlarla Manisa’yı iklime dirençli şehirler arasında konumlandırabiliriz. Büyükşehir Belediyesi olarak bu süreci yalnızca bir proje değil; Manisa’nın geleceğini güvence altına alan bir dönüşüm adımı olarak görüyoruz. Çalışmalarımızı bilimsel veriler, şeffaflık ve güçlü iş birliği ile sürdüreceğiz. Bu toplantı yalnızca bir başlangıçtır. Buradan çıkacak analizler ve öneriler, Manisa’nın kırılganlık haritasına ve oluşturacağımız stratejilere yön verecek. Gelecekte kullanılacak fonlardan proje paketlerine kadar birçok alanda şehrimize hizmet edeceğiz” dedi.

Manisa’da Öne Çıkan İklim Riskleri Belirlendi

Toplantı kapsamında, Manisa’nın iklim değişikliğine karşı en yüksek kırılganlık gösterdiği alanlar kurum temsilcileri ve akademisyenlerle birlikte değerlendirildi. Manisa için öne çıkan başlıca iklim riskleri kuraklık, orman yangınları, kentsel ısı adası etkisi ve taşkın/sel riski olarak belirlendi.

Büyükşehir’den İklim Dirençliliği İçin Ortak Akıl Toplantısı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

İstanbul Atlas Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanı, Tıbbi Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Faruk Aydın ve İstanbul Atlas Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Başkanı Doç. Dr. Özge Ünlü, 18-24 Kasım Antibiyotik Farkındalık Haftası dolayısıyla yaptıkları açıklamada gereksiz antibiyotik kullanımının zararlarına dikkat çekti.

Gereksiz ve yanlış antibiyotik kullanımı pek çok risk doğuruyor

Antimikrobiyal direncin dünya genelinde hızla büyüyen bir halk sağlığı sorunu olduğunu belirten Prof. Dr. Faruk Aydın, “Gereksiz ve yanlış antibiyotik kullanımı, bakterilerin bu ilaçlara karşı direnç geliştirmesine yol açarak hem tedavi süreçlerini uzatmakta hem de ciddi hastalık ve ölüm riskini artırmaktadır. Antibiyotik Farkındalık Haftası, doğru antibiyotik kullanımını teşvik etmek, toplumda farkındalık oluşturmak ve sağlık çalışanlarının bu konuda ortak bir yaklaşım benimsemesini sağlamak amacıyla her yıl 18–24 Kasım tarihleri arasında kutlanmaktadır” dedi.

Antibiyotik direnci, rutin enfeksiyonların tedavisini zorlaştırabilir

Antimikrobiyal direncin yol açabileceği risklere dikkat çeken Prof. Dr. Faruk Aydın, “Antibiyotik direnci, gelecekte rutin enfeksiyonların bile tedavisini zorlaştırabilir. Yanlış antibiyotik kullanımı; ishal, alerjik reaksiyonlar ve organ hasarı gibi ciddi yan etkilere yol açabilir. Antibiyotikler yalnızca bakteriyel enfeksiyonlarda etkilidir; grip, soğuk algınlığı gibi viral enfeksiyonlarda etkili değildir. Direncin yayılması, sadece bireyi değil tüm toplumu etkiler” uyarısında bulundu.

Antibiyotik kullanırken dikkat edilmesi gereken noktalar!

Antibiyotiklerin doğru kullanımı için yapılması gerekenlere değinen Prof. Dr. Faruk Aydın, “Antibiyotikleri yalnızca hekim reçetesiyle kullanın. Kendi kendinize antibiyotik başlamayın. Reçete edilen ilacı önerilen süre ve dozda kullanın. Evde kalan antibiyotikleri tekrar asla kullanmayın veya başkalarıyla paylaşmayın. Enfeksiyonlardan korunmak için el hijyeni, aşılanma ve sağlıklı yaşam alışkanlıklarına önem verin. Ayrıca bu savaşta yeni yaklaşımın, aşıların uygun şekilde kullanımı olduğunu unutmayın” diye konuştu. 

Aşılar antimikrobiyal direncin yayılımının azalmasında etkili oluyor

Antimikrobiyal direncin yayılımının azaltılmasında aşıların önemli bir rolü olduğunu belirten Doç. Dr. Özge Ünlü, “Aşılar, birçok enfeksiyonu önleyerek, antibiyotik kullanımını azaltmakta, ilaca dirençli mikroorganizmaların ortaya çıkmasını ve yayılmasını yavaşlatmaktadır. Bu nedenle aşılar antimikrobiyal direncin yayılımını azaltmaya yönelik müdahalenin önemli bir parçasıdır” dedi.

Aşılama sayesinde ölüm oranları azalacak

Aşılama sayesinde antimikrobiyal direnç ilişkili ölüm, hastane maliyeti ve üretkenlik kaybının önemli ölçüde azalacağını belirten Doç. Dr. Özge Ünlü, “Bilimsel çalışmalar gösteriyor ki dünya çapında mevcut aşılar uygun şekilde uygulanır ve küresel aşılama yüzde 90’a ulaşırsa antimikrobiyal direnç ilişkili 106 bin ölümün, yıllık 861 milyon dolar hastane maliyetinin, yıllık 5,9 milyar dolar üretkenlik kaybının ve yıllık 142 milyon günlük doz antibiyotik kullanımının önüne geçmek mümkün” dedi.

Antibiyotik direncinin yayılmasını durdurmak mümkündür

Prof. Dr. Faruk Aydın ve Doç. Dr. Özge Ünlü, duyuruyu şu mesajla tamamladı: “Toplum, sağlık çalışanları ve karar vericiler birlikte hareket ettiğinde antibiyotik direncinin yayılmasını durdurmak mümkündür. Bu hafta, bilinçli antibiyotik kullanımına dikkat çekmek ve geleceğimizi korumak için bir fırsattır. Sağlığımız için el ele: Gereksiz antibiyotik kullanımına hayır!”

Gereksiz ve yanlış antibiyotik kullanımına dikkat! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Antibiyotik direnci, tedavi edilebilen hastalıkları giderek daha ölümcül hale getiriyor!

Önemli bir çalışmanın, antimikrobiyal dirençle (AMR) bağlantılı çocuk ölümlerinde rahatsız edici bir artış olduğunu ortaya koyduğunu dile getiren Dr. Dilek Leyla Mamçu, “ESCMID Global 2025 konferansında sunulan bu araştırma önemli bir direnç riski taşıyan ve dünyada kullanım oranları izlenen ‘dikkat antibiyotikleri’nin kullanımlarının Güneydoğu Asya’da yüzde 160 ve Afrika’da yüzde 126 oranında arttığını gösteriyor.” dedi.

Yaygın antibiyotiklerin etkinliğini yitirdikçe, zatürre, sepsis ve ishalli hastalıklar gibi daha önce tedavi edilebilen durumların etkilenen bölgelerdeki çocuklar için giderek daha ölümcül hale geldiğine dikkat çeken Dr. Mamçu, “Çalışma, bu kısır döngünün düşük ve orta gelirli ülkeleri orantısız bir şekilde nasıl etkilediğini vurguluyor. Her ne kadar kesin bir sayı yoksa da özellikle gelişmekte olan ülkelerdeki çocuk ölümlerinin önemli bir kısmının dirençli bakterilerle oluşan enfeksiyonlar olduğu öngörülüyor.” açıklamasını yaptı.

Doğru antibiyotik kullanımı için, enfeksiyonun varlığı mutlaka sorgulanmalı! 

Doğru ilaç kullanımının hastanın bireysel ihtiyaçlarına en uygun ilacın, uygun dozda,  yeterli sürede ve en düşük maliyetle verilmesi olarak tanımlandığını ifade eden Dr. Dilek Leyla Mamçu, “Doğru antibiyotik kullanımı için, mikrobiyolojik olarak kanıtlanmış bakteriyel bir enfeksiyonun varlığı mutlaka sorgulanmalıdır.” dedi.

Dr. Mamçu, tanı açısından gerekli değerlendirme yapılmadan ve enfeksiyon olmaksızın antibiyotik kullanılmasının, seçilen antibiyotiğin yanlış olması, antibiyotik dozunun yetersiz veya aşırı olması, doz aralıklarının uygunsuz olması gibi sonuçlara yol açabileceğini ve bu gibi durumlarda antibiyotiklerin uygun kullanılmamış olacağını vurguladı.

Gelişen direnç bütün insanlığı tehdit edecek düzeyde! 

Dünya Sağlık Örgütü’nün 2024 tarihli raporuna göre, 2050 yılına kadar antibiyotik direnci nedeniyle yılda 10 milyon kişinin hayatını kaybedebileceğinin öngörüldüğünü hatırlatan Dr. Dilek Leyla Mamçu, “Gelişen direnç ne yazık ki bütün insanlığı tehdit edecek düzeyde.” dedi.

Antibiyotiklerin sadece insan sağlığında değil hayvan yetiştiriciliği ve tarım alanında da kullanıldığına değinen Dr. Mamçu, “Tüm dünyada yaygın ve kontrolsüz kullanılmaları, gıda, su, çevre yoluyla dirençli bakterilerin çok daha kolay yayılmasına ve insana geçmesine neden oluyor. Bu nedenle antibiyotik direnci insan, hayvan ve çevre sağlığını bir arada içeren, ulusal ve uluslararası politikalarla ‘tek sağlık’ başlığı altında bütüncül olarak ele alınması gereken bir konu.” şeklinde konuştu.

Dirençli mikroorganizmalar ciddi bir sağlık tehdidi oluşturuyor! 

Ülkemizde yazılan her 100 reçetenin 14’ünde en az bir antibiyotik yer aldığını kaydeden Dr. Dilek Leyla Mamçu, “Antibiyotikler tüketilen ilaçlar listesinde maliyet ve kullanım oranı açısından ikinci sırada yer alıyor.” dedi.

Son yıllarda antibiyotiklerin ancak doktor reçetesi ile satılabilmesinin bu anlamda çok önemli bir yarar sağladığını dile getiren Dr. Mamçu, şunları söyledi:

“Antibiyotiklerin doğru kullanılması için yürütülen faaliyetler sonucunda antibiyotik tüketiminde bir miktar azalma olsa da, hem antibiyotik tüketimi hem de antimikrobiyal direnç açısından istenilen seviyelere erişilemedi. Dirençli mikroorganizmalarla gelişen enfeksiyonlar özellikle de yoğun bakım ortamında ve bağışıklık sistemi zayıflamış hastalarda ciddi bir sağlık tehdidi oluşturuyor. Dirençli bakterilerin neden olduğu bu hastalıklar, tedaviye de dirençli olup, hastanede yatış sürelerinin uzamasına ve bununla ilgili komplikasyonların gelişmesine, ölüm ve hastalığa yakalanma oranlarında artışa neden oluyor. Koordineli küresel politikalar, özellikle yüksek riskli bölgeler için geliştirilen antibiyotik yönetimi programları ve alt yapı destekleri umut veriyor.”  

Antibiyotik gerekip gerekmediğine karar verme yetkisi yalnızca doktora ait!

Antibiyotiklerin etkili ve güvenli kullanılması için önerilerde bulunan Dr. Dilek Leyla Mamçu, sözlerini şöyle tamamladı:

“İlk ve en önemli adım doktorun talimatlarına uymak. Antibiyotikler her zaman bir doktor reçetesi ile alınmalı. Doktorunuzun belirlediği dozajı, sıklığı ve tedavi süresini tam olarak uygulayın. Antibiyotikleri tam olarak bitirin, reçetede belirtilen sürede tamamen kullanın. Enfeksiyonun belirtileri geçse bile, ilacı erken bırakmak direnç gelişimine ve enfeksiyonun tekrarlamasına neden olabilir. Antibiyotiği düzenli aralıklarla alın. Eğer bir dozu kaçırırsanız, normal sürecinize geri dönün ve sonraki dozu zamanında alın. Eğer herhangi bir yan etki veya rahatsızlık fark ederseniz, hemen doktorunuza başvurun. Antibiyotiğinizi değiştirmesi veya dozajı ayarlaması gerekebilir.

Antibiyotiklerin doğru ve düzenli kullanımı, enfeksiyonların etkili bir şekilde tedavi edilmesine ve direnç gelişiminin önlenmesine yardımcı olur. Unutmayın; her boğaz ağrısı, baş ağrısı ve geniz akıntısının, antibiyotik kullanmayı gerektirecek bir durum olmayabilir. Antibiyotik gerekip gerekmediği konusunda karar verme yetkisi yalnızca doktora aittir.”

Her boğaz ağrısı antibiyotik gerektirmez! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Dünya Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) Günü etkinliği kapsamında, Antalya Büyükşehir Belediyesi’nin ev sahipliğinde ‘Bilimden Geleceğe İklim ve Çevresel Direnç İçin CBS’ konulu sempozyum düzenlendi.  Atatürk Kültür Merkezi’nde (AKM) gerçekleştirilen sempozyuma Antalya Büyükşehir Belediyesi Başkan Danışmanı Çevre Yüksek Mühendisi Lokman Atasoy, Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası Antalya Şube Başkanı Serter Kocababa, Antalya Tapu ve Kadastro 6. Bölge Müdürü Funda Aydın Seymen, akademisyenler, belediye ve kamu kurumlarının çalışanları, meslek kuruluşlarının temsilcileri ve üniversite öğrencileri katıldı.  

CBS SADECE HARİTA ÇİZMEK DEĞİL

Etkinliğin açılışında konuşan Antalya Büyükşehir Belediyesi Başkan Danışmanı Lokman Atasoy, bu toplantıda sadece haritaları, kentleri ve verileri değil geleceğimizi konuşacağız diyerek, “İklim değişikliği, küresel afetler ve çevre kirliliği gibi konular artık günlük hayatımızın bir parçası. İklime dirençli şehirler için elimizdeki en önemli araçlardan biri Coğrafi Bilgi Sistemi’dir. Bu sistem sadece harita çizmek değil, şehirlerin nabzını tutuyor. Bir kentin suyunu, havasını, yollarını, yeşil alanlarını aynı ekranda görebilmek, bilgiyi bir karara, bir çözüme ve eyleme dönüştürebilmektir” diye konuştu. 

DİRENÇLİ ŞEHİRLER ZORUNLULUK 

Lokman Atasoy, Antalya Büyükşehir Belediyesi’nin CBS’den faydalandığını alanlardan örnek vererek konuşmasını şöyle sürdürdü; “Vatandaşların daha hızlı hizmet alması, verimliliğin ve hizmet kalitesinin yükseltilmesi, güncel ve anlık verilere göre hızlı karar verebilme sağlanması amacıyla CBS imkanlarından faydalanıyoruz. İklim Değişikliği ve Sıfır Atık Dairesi, Afet İşleri Dairesi ve CBS Şube Müdürlüğümüz mekânsal veriye dayalı çalışmalarını yürütüyorlar. Deprem Master Planı çalışmalarımızda, Afet Risk Yönetimi çalışmalarımızda, Gürültü Risk haritaları çıkartılmasında, Kıyı ve Taşkın İzleme çalışmalarımızda, vektörle mücadele, su kayıp kaçakları ile mücadele SCADA sistemleri gibi birçok çalışmamızda CBS’den faydalanıyoruz. Sonuç olarak bugün artık suyun nereye akacağını, hangi bölgenin aşırı ısınmaya açık olduğunu, bir afet anında hangi güzergahların risk altında kalacağının CBS destekli sistemlerle görebiliyoruz.  Bilimi ve teknolojiyi bir araya getirerek dirençli şehirler inşa etmek zorundayız. Bugün burada paylaşılan her fikir her analiz yarının Antalya’sını şekillendirecek.” 

CLIMAXX PROJESİ ANLATILDI

Açılış konuşmalarının ardından sempozyum da konuşmacı olarak NASA’dan Prof. Dr. Atticus E.L. Stoval “Ormanları 3 boyutlu ölçmek: Yerden Uzaya”, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından Yüksek Harita Mühendisi Onurcan Çirpik “Türkiye Ulusal Coğrafi Bilgi Sistemi ile Coğrafi Veri Yönetimi”, TÜBİTAK Uzay Teknolojileri Araştırma Enstitüsünden Dr. Kaan Kalkan “Türkiye’nin Yer Gözlem Uyduları” ve Antalya Büyükşehir Belediyesi’nden Dr. Fulya Kandemir “Yerelde Sıcak Hava Dalgası ve Kentsel Isı Adasının Mekansal ve Klimatolojik Değerlendirilmesi: CLIMAXX” konularında katılımcılara bilgi verdi.

Büyükşehir Coğrafi Bilgi Sistemlerinin önemini anlattı  yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Acıbadem Üniversitesi Biyomedikal Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Özge Can ve Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Tanıl Kocagöz’ün öncülüğünde farklı branşlardan uzmanların oluşturduğu multidisipliner bir ekibin iş birliğiyle geliştirilen yeni nesil antibiyotikler, dünyayı tehdit eden antibiyotik direncine karşı umut ışığı oldu. Bakterilerin genetik olarak direnç geliştiremediği bu özel moleküller, bağışıklık sisteminden ilham alınarak üretildi. Geliştirilen antibiyotiklerin, hiçbir mevcut tedaviye yanıt vermeyen çoklu ilaç dirençli mikroorganizmalara karşı etkili olduğu klinik örneklerle ve deneysel çalışmalarla kanıtlandı. “Aslında dünya şu an, antibiyotiklerin gereksiz bir şekilde yaygın kullanımı sorunuyla mücadele ediyor” diyen Prof. Dr. Özge Can, “Piyasada var olan birçok antibiyotik artık etkili değil. Çünkü bakteriler bu ilaçlara karşı genetik değişikliklerle direnç geliştiriyor. Büyük ilaç firmaları yeni moleküller geliştirmekten çekiniyor; çünkü her yeni moleküle karşı kısa sürede direnç oluşuyor. İşte biz bu döngüyü kıracak bir çözüm bulduk” şeklinde sözlerini sürdürüyor.

“Bakteriler bu moleküllere karşı savunmasız”

Acıbadem Üniversitesi’nde bu teknoloji üzerinde 10 yılı aşkın bir süredir çalıştıklarını ve bu moleküllerin TÜBİTAK destekli büyük bir proje ile geliştirildiğini anlatan Prof. Dr. Özge Can, “Geliştirdiğimiz antibiyotikler, bağışıklık sistemimizin doğal savunma mekanizmalarında yer alan peptit moleküllerden esinlenilerek üretildi. Bu moleküllerin yapısı helikal, yani matkap ucu gibi. Bakterinin çeperine girip delik oluşturuyor. Bu mekanizma nedeniyle bakteriler direnç geliştiremiyor. Çünkü bakteri, çeper yapısını genetik olarak kolayca değiştiremiyor” diyor.

245 klinik örnekte yüzde 100 başarı

Geliştirilen peptit moleküller, yalnızca bakterilere değil, mantar türlerine karşı da etkili. “E. coli, S. aureus, Pseudomonas aeruginosa gibi dirençli bakterilerin yanı sıra Candida gibi mantar türleri üzerinde de etkili oldu. Toplamda 245 farklı klinik örnek üzerinde çalıştık. Hepsi çoklu ilaç direnci taşıyan ve piyasada var olan hiçbir antibiyotiğin işe yaramadığı bakterilerdi. Bizim antibiyotiğimiz hepsine karşı etkili oldu” diyen Prof. Dr. Özge Can, çalışmanın gücünü vurguluyor.

Gerçek hasta örneklerinde de test edildi

Bu antibiyotiklerin yalnızca laboratuvar ortamında değil, gerçek klinik örneklerde ve deney hayvanlarında da test edildiğini belirten Prof. Dr. Özge Can, “Hiçbir antibiyotiğin işe yaramadığı hastane enfeksiyonu örneklerinde bile antibiyotiğimizin etkili olduğunu gördük. Bu çok büyük bir gelişme” diyor.

Üstelik bu moleküllerin insan hücreleri üzerinde toksik etki yaratmadığına ve üretimlerinin oldukça kolay olduğuna da dikkat çeken Prof. Dr. Özge Can, “Moleküller için patent başvurusu tamamlandı ve iş birliği için dünya çapında ilaç firmalarıyla görüşmeler başlatıldı” şeklinde konuştu. “5 yıl içinde klinik kullanıma geçebiliriz”

“Amacımız, bu antibiyotiği 5 yıl içinde klinik kullanıma sunmak. Çok düşük bir ihtimalle bile olsa bakterilerin bu moleküllere direnç geliştirmesi oldukça zor. Çünkü hedef bakteri çeperi ve bu yapı, genetik olarak kolay kolay değiştirilemez. Bu açıdan geliştirdiğimiz antibiyotik molekülleri, çoklu ilaç dirençli mikroorganizmalara karşı oldukça etkili” diyen Prof. Dr. Özge Can, bu çalışmalarının tıp dünyasında büyük bir boşluğu doldurabilecek nitelikte olduğunu vurguluyor. Bilim dünyası, şimdi bu yeniliğin hastalara ulaşmasını ve dirençli enfeksiyonlara karşı yeni bir çağın başlamasını bekliyor.

Acıbadem Üniversitesi’nden Antibiyotik Direncine Karşı Dev Adım: Yeni Nesil Antibiyotikler yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.