Tuba Ayşe Özgür, okurunu düşle gerçeğin sınırında gezinmeye davet ettiği yeni romanı Kedi Uykusu ile edebiyat severleri zamansız bir yolculuğa çıkarıyor. Hafıza, kimlik, zaman ve mitsel öğelerin iç içe geçtiği bu derinlikli roman; okuru yalnızca Nejat’ın değil, kendi bilinçaltının da haritasını çizmeye çağırıyor. Romanın merkezinde, geçmişin gölgesinde kaybolmuş bir adam olan Nejat var. Ancak Kedi Uykusu, yalnızca bir karakterin geçmişle yüzleşmesi değil; aynı zamanda hatırlamakla unutmak arasında sıkışan ruhların, zamanı kırarak kimliklerini yeniden inşa etme çabalarının hikâyesi. Tüm bu yolculuk boyunca, Nejat’a rehberlik eden gizemli Rus kadın Ninockha ve finalde ortaya çıkan kedinin defteri, romanın büyülü dokusunu tamamlayan simgesel köprüler olarak öne çıkıyor.

Yazar, büyülü gerçekçiliğin geleneksel katmanlarını ustalıkla işleyerek, rüya ile uyanıklık arasındaki geçişlerde kaybolan anıların, metaforların ve simgelerin izini sürüyor. Kelebekleşmeyi bekleyen tırtıllar, kanla ödenen mitsel günahlar, zamana yayılan kırılmalar ve tüm olayların aslında bir kedinin defterine yazılmış notlar olması… Her detay, okuyucuyu sıradan bir gerçeklikten uzaklaştırarak çok katmanlı bir varoluş sorusuyla baş başa bırakıyor: “Kimim ben” Roman üzerine yapılan son röportajda Tuba Ayşe Özgür, kitabı şu sözlerle özetliyor: “Her bilmece çözülmek için değil, yaşanmak içindir. Kedi Uykusu, bir çözüm değil, bir içsel yolculuk vaat ediyor.”

Nejat’ın yolculuğu, sadece bir karakterin geçmişiyle hesaplaşması değil; zamanın, hatıranın ve kimliğin nasıl iç içe geçtiğine dair büyülü bir keşif. Rehberlerin değişen formu, özellikle Ninockha’dan kedinin defterine geçiş, romanın kaderini simgesel bir düzleme taşıyor. Finalde kedinin notları, belki de tüm anlatının yazarıdır…

Kedi Uykusu, edebiyatta büyülü gerçekçiliğin izini sürenler için bir başvuru kitabı; sorgulayan, düşleyen ve sezgileriyle yol alan okurlar için ise unutulmaz bir deneyim sunuyor.

Tuba Ayşe Özgür’den Büyülü Gerçekçiliğin Derinliklerinde Yeni Bir Yolculuk: Kedi Uykusu yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Suna ve İnan Kıraç Vakfı Pera Müzesi Film ve Video Programları, Paula Rego: Hikâyelerin Hikâyesi sergisine eşlik eden film seçkisini 11 Nisan’da gösterime sunuyor. Rego’nun kürtaj meselesine ve depresyona değindiği eserlere atıfta bulunan “Ruhların Derinliklerinde” adlı programda izleyiciler, sanatçının sıklıkla kullandığı dramatik imgeleri keşfedip insan zihnindeki çatışmaların ve acıların yansımalarına tanık olacak. 

Programda; II. Dünya Savaşı sırasında illegal şekilde kürtaj yapan Marie’nin dramatik ve etkileyici hikâyesini anlatan Bir Kadın Meselesi filmi ile, Rego’nun kişisel hayatından sahnelerle birlikte sanatının arka planında yatan düşünceleri inceleyen Paula Rego: Masal Anlatmak; dünyaca ünlü sanatçıların üretim süreçlerine mercek tutan Son Sanat Filmi; Rego’nun oğlu Nick Willing’in yönetmenliğini yaptığı Paula Rego: Sırlar ve Hikâyeler ve 1970’lerde güvenli kürtaj isteyen kadınlar için bir servis kuran kadınların hikâyesini anlatan Jane belgeselleri yer alıyor.

Kürtaj hakkı üzerine çarpıcı bir hikâye
Auteur yönetmen Claude Chabrol imzalı Bir Kadın Meselesi, II. Dünya Savaşı sırasında hemcinslerini hoş olmayan bir yükten kurtarmak üzere illegal şekilde kürtaj yapan ve ardından bunu iş haline getiren ev kadını Marie’nin, Ceza Mahkemesi tarafından idam edilmesiyle son bulan hayatını etkileyici bir hikâyeyle perdeye taşıyor. 

Türkiye prömiyeri Pera Film’de
Kürtaj hakkını odağına alan, Oscar adayı Tia Lessin ve Emmy adayı Emma Pildes’in birlikte yönettikleri Jane belgeseli de “Ruhların Derinliklerinde” programı kapsamında Türkiye’de ilk kez izleyiciyle buluşuyor. Kendilerine Jane adını veren kürtaj aktivistlerinden oluşan bir yeraltı ağının açığa çıkma hikâyesini anlatan belgesel; Roe v. Wade davasından önceki yıllarda, ihtiyacı olan kadınlara yardım etmek için kürtajı yasaklayan eyalet yasama organına, bunu kınayan Katolik Kilisesi’ne ve bundan kazanç sağlayan Chicago Mafyası’na meydan okuyarak 11 binden fazla kadının bakımını sağlayan grubun çarpıcı bir portresini sunuyor.

Rego’nun ruh dünyasını perdeye taşıyan filmler
İngiliz belgesel yapımcısı Jake Auerbach programda Paula Rego: Masal Anlatmak ve Son Sanat Filmi ile yer alıyor. Paula Rego: Masal Anlatmak belgeseli, Rego’nun sanatının arka planındaki düşünceleri mizahi ve samimi bir dille anlattığı röportajlar ve özel hayattan kesitlerle dikkat çekiyor. Tracey Emin, Grayson Perry ve Paula Rego ile birlikte birçok sanatçının üretim süreçlerini anlatan Son Saat Filmi ise bu isimlerin üretime devam etmelerini sağlayan etkenleri sorguluyor.

Rego’nun oğlu Nick Willing’in yönetmenliğini yaptığı Paula Rego: Sırlar ve Hikâyeler adlı belgeselde, mahremiyetine düşkünlüğü ve ketumluğuyla tanınan sanatçı ilk kez içini döküyor. Rego’nun faşizmle, kadın düşmanı bir sanat dünyasıyla ve manik depresyonla mücadele ettiği benzersiz hayatına dair hikâyelerin anlatıldığı film, 60 yıla yayılan röportajlar, ev videoları ve aile fotoğraflarından oluşan dev bir arşivi içeriyor.

“Ruhların Derinliklerinde” film programı, 11 Nisan – 7 Mayıs 2023 tarihleri arasında Pera Müzesi oditoryumunda izlenebilir.    

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Paula Rego Sergisine Eşlik Eden Filmler: “Ruhların Derinliklerinde” yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.