Memorial Göztepe Hastanesi Kanser Merkezi Başkanı Prof. Dr. Mustafa Özdoğan, 1-7 Nisan Ulusal Kanser Haftası kapsamında sağlıklı beslenme alışkanlıklarının kanser riskine etkileri ve Akdeniz diyetinin bu süreçteki rolü hakkında bilgi verdi.

Akdeniz diyeti koruyucu etki gösteriyor

Araştırmalar sebze, meyve, zeytinyağı, tam tahıl ve balık ağırlıklı beslenmenin, özellikle kolorektal kanser başta olmak üzere birçok kanser türünde risk azalmasıyla ilişkili olduğunu ortaya koymaktadır. Bu etkinin temelinde; antioksidanlardan zengin beslenme, düşük inflamasyon ve bağırsak sağlığının korunması yer almaktadır. Yıllardır dünyanın en sağlıklı beslenme modeli olarak kabul edilen Akdeniz diyeti, yalnızca kalp sağlığını değil, kanser riskini de doğrudan etkileyen bir özelliğe sahiptir. Akdeniz diyeti modeli, güçlü bilimsel kanıtlarla da etkisini göstermektedir.

Fakir sofrasından modern tıbbın rehberine

Akdeniz diyeti, bir moda akımı değil; tarihsel bir gerçekliğin ürünüdür. 2. Dünya Savaşı sonrası yoksulluk döneminde şekillenen bu beslenme biçimi, 1950’lerde Amerikalı bilim insanı Ancel Keys tarafından yapılan çalışmalarla bilim dünyasının dikkatini çekmiştir. “Yedi Ülke Çalışması”, beslenme ile kronik hastalıklar arasındaki ilişkiyi ortaya koymuştur ve bugün hala referans alınan en önemli araştırmalardan biridir.

Kanserden korunmada asıl mesele “bütüncül beslenme”

Kanser gelişiminde tek bir besin suçlu değildir. Risk; uzun vadeli beslenme alışkanlıkları, yaşam tarzı ve metabolik dengeyle ilişkilidir. Akdeniz diyeti işlenmiş gıdaları sınırlar, liften zengin beslenmeyi destekler, sağlıklı yağları ön plana çıkarır ve anti-inflamatuvar etki gösterir. Bu bütüncül yaklaşım, hücresel hasarı azaltarak kanser gelişimini önleyici bir ortam oluşturur.

Tek suçlu gluten olarak görülmemeli

Son yıllarda gluten, kanser dahil birçok hastalığın nedeni gibi gösterilmektedir. Oysa bilimsel veriler bu yaklaşımı desteklememektedir. Toplumun yalnızca küçük bir kısmında görülen çölyak hastalığı dışında, glutenin genel popülasyon için doğrudan bir kanser riski oluşturduğuna dair güçlü bir kanıt bulunmamaktadır. Asıl problem çoğu zaman gluten değil; işlenmiş, rafine ve düşük lifli besinlerin fazla tüketimidir.

Glutensiz ürünler çoğu zaman daha az lif içerir ve besin değeri açısından zayıf olabilir. Oysa tam tahıllar; bağırsak sağlığını destekleyen ve özellikle kolorektal kanser riskini azaltan önemli bileşenlerdir. Bu nedenle beslenmede hedef, belirli bir bileşeni tamamen çıkarmak değil; sağlıklı dengeyi kurmaktır.

Beslenme planınızda sebze, tam tahıl ve zeytinyağı var mı?

Akdeniz diyeti yasaklar üzerine değil, denge üzerine kuruludur. Rafine yerine doğal olanı, aşırılık yerine ölçülülüğü savunur. Kanserden korunmada da en kritik nokta, kısa süreli radikal değişiklikler değil, sürdürülebilir sağlıklı alışkanlıklardır. Kanserden korunma, tek bir besini hayatımızdan çıkarmakla değil; doğru beslenme modelini istikrarlı şekilde sürdürmekle mümkündür. Bu nedenle sofraya bakarken yalnızca “neyi çıkardığımıza” değil, “neyi eklediğimize” odaklanmak gerekir. Sebze var mı? Tam tahıl var mı? Zeytinyağı var mı? Bu kontrolleri yapmamız gerekir. Sağlık çoğu zaman radikal değişimlerde değil, doğru dengeyi sürdürebilmekte gizlidir.

Trend Olan Değil Dengeli Beslenme Kanserden Korur yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Kahvaltıda sindirim sistemini yormayan tercihler yapın

Ramazan sonrası yeniden düzenlenen beslenme alışkanlıklarında dengeli seçimler yapmak, hem sindirim sistemini korumaya hem de gün boyu enerjik hissetmeye yardımcı olur. Bayram sabahı genellikle uzun süredir özlenen kahvaltı sofralarıyla başlar. Ancak oruç sonrası mide henüz yoğun beslenmeye tam adapte olamayabilir. Bu nedenle kızartmalar, aşırı yağlı börekler veya çok fazla şarküteri ürünleri yerine daha dengeli bir kahvaltı tercih edilmesi önerilir. Sindirim sistemini yormayan bir bayram kahvaltısı için şu besinler tercih edilebilir. Örneğin; haşlanmış yumurta veya az yağlı omlet, peynir, zeytin, tam tahıllı ekmek ve bol yeşillik. Bu şekilde hazırlanan dengeli bir kahvaltı hem sindirimi kolaylaştırır hem de gün içinde aşırı yeme isteğinin önüne geçebilir.

Aynı gün içinde birden fazla tatlı tüketmeyin 

Bayramın en zor kısmı şüphesiz tatlı ikramlarına karşı koyabilmektir. Özellikle şerbetli tatlılar yüksek şeker ve kalori içerdiği için kan şekerini hızlı yükseltip kısa sürede tekrar düşmesine neden olabilir. Bu durum daha fazla tatlı isteği yaratırken; halsizlik, uyku hali, yorgunluk ve stres artışına da yol açabilir. Bu nedenle tatlı porsiyonlarının küçük tutulması, aynı gün içinde birden fazla tatlı tüketilmemesi, şerbetli tatlılar yerine sütlü veya meyve bazlı tatlıların tercih edilmesi daha dengeli bir seçim olacaktır. Tatlıların yanında tüketilen içeceklerin de şekersiz olması önerilmektedir.

Ziyaretlere gitmeden önce küçük bir ara öğün yapın

Bayram ziyaretleri sırasında sürekli ikramlarla karşılaşmak oldukça normaldir. Ancak ziyaretlere çok aç gitmek kontrolsüz şekilde fazla yemek tüketilmesine neden olabilir. Evden çıkmadan önce tüketilecek küçük bir ara öğün, porsiyon kontrolünü kolaylaştırabilir. Örneğin bir avuç çiğ badem, bir kase yoğurt gibi besinler tokluk hissini artırarak aşırı tüketimi önlemeye yardımcı olur.

Bol su tüketin, fazla yeme isteğiniz azalsın

Ramazan boyunca azalan su tüketimi alışkanlığı bayram günlerinde de sürdürülmemelidir. Gün içinde yeterli miktarda su tüketmek metabolizmanın düzenlenmesine ve fazla yeme isteğinin azalmasına yardımcı olur. Günlük olarak 1.5-2 litre su içilmesi vücudun sıvı dengesini koruyabilmek için önemlidir. Çay ve kahve tüketiminin de günde 2-3 fincanla sınırlandırılması gerekir.

Her yemek sonrası 20-30 dakika yürüyüş yapın

Bayram günleri çoğu zaman uzun süreli oturmalarla geçer. Ancak yemek sonrası yapılacak 20-30 dakikalık hafif yürüyüşler hem sindirimi destekler hem de kan şekeri kontrolüne yardımcı olur. Günlük hareketi artırmak için asansör yerine merdiven kullanmak, kısa mesafelerde araç yerine yürümek gibi küçük alışkanlıklar da oldukça faydalı olabilir.

Bayrama sağlıklı tatlı önerisi “Şekersiz hurmalı fit toplar”

İçindekiler: Rafine şeker içermeyen bu pratik tatlı, bayram ikramlarına daha dengeli bir alternatif sunar. Malzemeler; 10 adet hurma, 1 çay bardağı çiğ badem veya fındık, 2 yemek kaşığı kakao, 1 yemek kaşığı Hindistan cevizi, 1 yemek kaşığı fıstık ezmesi (isteğe bağlı).

Yapılışı: Hurmaların çekirdeklerini çıkarıp 1-2 saat suda beklettikten sonra rondodan geçirin. Badem veya fındığı ekleyerek tekrar çekin. Kakao ve Hindistan cevizi ile karıştırıp küçük toplar haline getirin. İsteğe bağlı olarak dışını Hindistan cevizine veya kakao tozuna bulayabilirsiniz.

Zengin Ama Sağlıklı Bir Bayram Sofrası İçin Önemli İpuçları yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

“Dengeli bir tabak oluşturulması gerekiyor”

Diyetisyen Merve Akdeniz ise “Öncelikle uzun süre açlık sonrası orucumuzu hurmayla açabiliriz. Bunun dışında bir meyve önermiyoruz. Çünkü ani insülin, dalgalanmaları yaşamanızı istemeyiz. Sonrasında bir kâse çorbayla devam edebiliriz. Ardından dengeli bir tabak oluşturulması gerekiyor. Protein, karbonhidrat, sağlıklı yağ ve liften zengin sebzelerin bir arada yer aldığı; karbonhidrat ağırlıklı olmayan bir öğün tercih edilmeli. Aksi halde gün içerisinde tokluk süresi kısalabiliyor ve enerji dalgalanmaları yaşanabiliyor. Sahurda klasik bir kahvaltı düşünebiliriz. Ama kızartma, hamur işi gibi ya da geceden kalan yemekleri yememeliyiz ki gün içerisinde susama, halsizlik gibi durumlar yaşamayalım” şeklinde konuştu.

Ramazan’da Sağlıklı Beslenmenin Püf Noktaları yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

İstanbul Atlas Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Araştırma Görevlisi Ömer Turan, yaklaşan Ramazan ayında doğru ve dengeli beslenme yöntemlerine ilişkin tavsiyelerde bulundu.

Ramazan ayında hayat akışı değişiyor

Ramazan ayının Müslümanların günün belirli saatlerinde oruç tutarak ruhen ve bedenen arınmayı amaçladıkları manevi bir ibadet dönemi olduğunu belirten Ömer Turan, “Normalde insanlar gündüz yemek yer ve çoğu sosyal aktiviteyi gündüz gerçekleştirirken Ramazan boyunca, coğrafi ve sosyoekonomik şartlara ve her ülkenin özel geleneklerine göre bu hayat akışı değişir. Dolayısıyla oruç tutan bir birey Ramazan’ın başında ve sonunda bir ay içinde iki kez hayatın gidişatına uyum sağlamaya çalışır. Bu açıdan Ramazan ayı, sağlıklı bir beslenme alışkanlığı kazanabilme açısından fırsata çevrilebilir. Enerji değeri yüksek ancak biyolojik kalitesi düşük besinlerin sıkça tüketildiği batı tipi beslenme örüntüsünden kaçınılarak bedenin gün boyunca ihtiyaç duyduğu sağlıklı besinlerin tercih edilmesiyle sağlığın ve yaşam kalitesinin iyileştirilmesi amaçlanabilir” diye konuştu.

Ramazan’da sağlıklı beslenme alışkanlıkları sürdürülmeli

Ramazan’da çeşitli nedenlerle metabolizmanın yavaşlayabileceğini kaydeden Ömer Turan, sağlıklı beslenme alışkanlıklarının sürdürülmesinin bu nedenle önemli olduğunu söyledi:

“Uzun süreli açlık, düzensiz uyku, iftarda aşırı yemek ve sahuru atlamak gibi yanlış uygulamalar hem metabolizmayı yavaşlatabilir hem de kontrolsüz vücut ağırlık artışına neden olabilir. Öğün sayısı ve besinlerin termik etkisinin azalması, yetersiz protein ve su tüketimi, açlık-tokluk hormon dengesinin bozulması ve düşük fiziksel aktivite düzeyi metabolizmanın yavaşlamasına neden olabilen diğer faktörlerdendir. Tüm bu nedenlerden dolayı Ramazan’da sağlıklı beslenme alışkanlıklarının sürdürülmesi büyük önem taşımaktadır.”

Sahura kalkmamak kas kaybı riskini artırır

Sahura kalkmayıp yatmadan önce beslenmenin metabolizmanın yavaşlamasına neden olduğunu belirten Ömer Turan, “Ramazan’da vücut ağırlığı artışını önlemek amacıyla sahura kalkmayıp yatmadan hemen önce beslenmek, metabolizma ve vücut ağırlığı kontrolü açısından çoğu zaman beklenenin tersine bir etki gösterir. Gece geç saatlerde beslenmek, insülin salgısını artırır ve yüksek insülin fazla enerjiyi yağ olarak depolar. Ayrıca sahura kalkmamak, açlığın süresini uzatır ve kas kaybı riskini artırır bu durum metabolizmanın yavaşlamasına neden olabilir” uyarısında bulundu.

Sahur mutlaka yapılmalı, protein kaynakları tüketilmeli

Araştırma Görevlisi Ömer Turan, metabolizmanın yavaşlamasını önlemek ve kilo alımını önlemek için yapılması gerekenleri şöyle sıraladı:

• Sahur mutlaka yapılmalıdır. Sahurda biyolojik kalitesi yüksek yumurta, yoğurt, süt, tuzsuz peynir gibi protein kaynakları tercih edilmelidir. 

• Posa içeriği yüksek tam tahıllı/tam buğday ekmek ve domates, salatalık gibi sebzeler proteinlerle birlikte alındığında tok tutar.

İftar süresi 20-30 dakikaya yayılabilir

• İftarda kontrolsüz ve hızlı yeme ataklarının önüne geçilebilmesi açısından öğüne su, çorba gibi sıvılarla başlanmalı ve porsiyon ölçülerine dikkat edilmelidir.

• İftar süresi 20-30 dakikaya yayılabilir.  Çiğneme gerektiren, posa, vitamin ve mineral açısında zengin olan sebzeler/salatalar hem kan şekerinin dengeli yükselmesini sağlar hem de tokluk hissi duyulana kadar geçen sürede aşırı enerji alımını önler.

• Gazlı içecek, hazır meyve suyu ve enerji içeceği yerine su, ayran veya şekersiz içecekler; şerbetli hamur tatlıları yerine posa, mineral ve vitamin içeriği zengin meyveler tercih edilmelidir.

İftar ve sahur arasında 2,5 litre su tüketilmeli

• İftar ve sahur arasında en az 2,5 litre su tüketimi dengeli bir biçimde yapılmalıdır. 

• Çay ve kahve tüketimi iftardan en az 1 saat sonra yapılmalı ve aşırı miktardan kaçınılmalıdır.

• Kızartma yerine ızgara, haşlama, fırın veya buğulama gibi sağlıklı pişirme yöntemleri tercih edilmelidir.

• Yeterli ve düzenli fiziksel aktivite yapılmalıdır.

Oruç tutan biri için doğru beslenme planı nasıl olmalıdır?

Ramazan’da sağlıklı ve dengeli bir beslenme planının uygulanabileceğini kaydeden Araştırma Görevlisi Ömer Turan, bu planı da şöyle anlattı:

• İki ana öğün olan sahur ve iftar ile ara öğünden oluşan bir plan takip edilmelidir. 

• Sahurda tipik bir Akdeniz kahvaltısı yapılabilir. Süt, yumurta, ceviz, tam tahıllı ekmek, domates, salata gibi besinler tüketilebilir. Susamaya ve ödeme neden olabilecek bal, pekmez, reçel gibi şekerli besinler ile turşu, tuzlu peynirler ve diğer salamura besinler ile sucuk, sosis, salam gibi işlenmiş et ürünlerinden uzak durulmalıdır.

• Tüm öğünlerde kaliteli protein kaynakları bulunmalıdır. İftarda et, tavuk, balık, yumurta, kurubaklagiller gibi protein kaynakları sağlıklı pişirme yöntemleriyle sunulmalıdır. 

• Tüm yiyecekleri iftarda üst üste tüketmek yerine ara öğünlerle enerji ve besin öğesi eksiklikleri giderilebilir. Ara öğünlerde yağlı ve şekerli besinler yerine meyve, az yağlı süt, kefir, yoğurt ve sert kabuklu yemişler gibi sağlıklı seçenekler tercih edilebilir.

Bilinçli tercihlerle metabolik sağlığınızı koruyun

Araştırma Görevlisi Ömer Turan, sözlerini şöyle tamamladı: “Sahuru ihmal etmeden, iftarda porsiyon kontrolüne dikkat ederek, yeterli su tüketimi ve düzenli yürüyüşle Ramazan’ı hem sağlıklı hem de dengeli geçirmek mümkündür. Bilinçli tercihlerle hem metabolik sağlığımızı koruyabilir hem de Ramazan’ı bedenimiz için de berekete dönüştürebiliriz”.

Sağlıklı bir Ramazan için doğru ve dengeli beslenme düzeni sağlanmalı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Vize ve final dönemleri üniversite öğrencileri için yoğun stresin yaşandığı zamanlar olarak öne çıkıyor. İstinye Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Diyetisyen Pınar Hamurcu, sınav dönemlerinde stresle baş etmenin yollarını, doğru çalışma planının ve beslenmenin önemini anlattı.

Gerçekçi Çalışma Planı Stresi Azaltıyor

Doç. Dr. Hamurcu’ya göre sınav dönemlerinde yaşanan stresin en önemli nedenlerinden biri plansız ve gerçekçi olmayan çalışma programları. Kısa sürede çok şey başarmaya çalışmanın öğrencilerde kaygıyı artırdığını belirten Hamurcu, etkili bir çalışma planının yalnızca ders saatlerinden ibaret olmaması gerektiğini vurguluyor. Hamurcu, “Uyku, beslenme ve dinlenme sürelerini içeren dengeli bir plan, öğrencinin kontrol duygusunu güçlendirir” diyerek özellikle sınavı yakın ve zorlayıcı derslere öncelik verilmesini öneriyor. Uzun ve kesintisiz çalışma saatleri yerine 25–50 dakikalık odaklanmış çalışma periyotlarının kısa molalarla desteklenmesinin hem verimi artırdığını hem de zihinsel tükenmeyi azalttığını ifade ediyor.

Uyku ve Beslenme İhmal Edilmemeli

Sınav haftalarında “daha çok çalışmak” adına uykunun ve öğünlerin ihmal edilmesinin ciddi bir hata olduğuna dikkat çeken Hamurcu, yetersiz uykunun dikkat, hafıza ve öğrenme süreçlerini olumsuz etkilediğini söylüyor. Düzensiz beslenmenin de zihinsel performansı düşürerek stresi artırdığını belirten Hamurcu, çalışma planlarının mutlaka esnek olması gerektiğini vurguluyor.

Aşırı Kafein ve Fast Food Performansı Düşürüyor

Sınav dönemlerinde artan kafein tüketimi ve fast food alışkanlıklarının kısa vadede enerji verse de uzun vadede zihinsel performansı olumsuz etkilediğini ifade eden Hamurcu, aşırı kafeinin kaygı, çarpıntı ve uyku bozukluklarına yol açabileceğini belirtiyor. Günlük kafein tüketiminin 400 mg’ın altında tutulması ve özellikle akşam saatlerinde sınırlandırılması gerektiğini söylüyor. Fast food tarzı besinlerin ise kan şekerinde ani dalgalanmalara neden olarak dikkat azalması ve duygu durum değişikliklerine yol açabildiğini belirten Hamurcu, bu durumun sınav dönemlerinde öğrenme sürecini zorlaştırdığını dile getiriyor.

Hafıza İçin Ne Tüketilmeli

Doğru beslenmenin sınav başarısında kilit rol oynadığını vurgulayan Doç. Dr. Hamurcu, rafine şekerler yerine kompleks karbonhidratların tercih edilmesini öneriyor. Yeterli protein alımının dikkat ve odaklanmayı desteklediğini belirten Hamurcu, yumurta, süt ürünleri, balık, tavuk, kuru baklagiller ve yağlı tohumların önemli protein kaynakları olduğunu ifade ediyor. Hafıza ve bilişsel işlevler için özellikle omega-3 yağ asitleri, B grubu vitaminleri ve magnezyumun önemine dikkat çeken Hamurcu; balık, ceviz, yeşil yapraklı sebzeler, tam tahıllar ve kuruyemişlerin beslenme düzeninde mutlaka yer alması gerektiğini söylüyor. Ayrıca yeterli su tüketiminin bile dikkat ve kısa süreli hafıza üzerinde belirleyici olduğunun altını çiziyor.

“Sınavlar Değerinizi Belirlemez”

Stres yaşayan öğrencilere seslenen Doç. Dr. Hamurcu, her öğrencinin stresle baş etme düzeyinin farklı olduğunu hatırlatıyor. Stresin doğal bir tepki olduğunu ancak yoğun ve sürekli hale geldiğinde performansı olumsuz etkileyebileceğini belirtiyor. “Sınavlar, bireyin değerini belirleyen nihai ölçütler değildir” diyen Hamurcu, öğrencilerin bu süreci başarısızlık korkusu yerine öğrenmenin bir parçası olarak görmelerinin stres algısını azalttığını söylüyor. Mükemmeliyetçi beklentilerden uzak durulması gerektiğini vurgulayan Hamurcu, sınavların geçici olduğunu; ancak bu süreçte kazanılan stresle baş etme becerilerinin yaşam boyu kalıcı olduğunu ifade ediyor.

Sınav Stresine Karşı Altın Kurallar: Dengeli Çalışma ve Doğru Beslenme Şart yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Bayraklı Belediyesi Sağlık İşleri Müdürlüğü tarafından Osmangazi Hizmet Binası Konferans Salonu’nda gerçekleştirilen seminerde, İzmir Büyükşehir Belediyesi Eşrefpaşa Hastanesi Fonksiyonel Tıp Diyetisyeni Aycem Pehlivan, uzun ve kaliteli bir yaşam için yapılması gerekenleri anlattı. Seminere Bayraklı Belediyesi meclis üyeleri ve çok sayıda vatandaş katıldı.

SAĞLIKLI YAŞAMIN SIRLARI ANLATILDI

Pehlivan, konuşmasında beslenme alışkanlıklarının iyileştirilmesi, fiziksel aktivitenin yaşam kalitesine etkileri ve bağışıklık sisteminin güçlendirilmesi gibi başlıklara değindi. İşlenmiş gıdalardan uzak durulması, yeterli su tüketimi, düzenli uyku ve stres yönetimi gibi temel kuralların yanı sıra; gıda güvenliği, hijyen ve aralıklı orucun sağlığa etkileri de katılımcılarla paylaşıldı. Seminerde fonksiyonel beslenme, aralıklı oruç, süper gıdalar, takviye kullanımı, stres yönetimi ve hareketin bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri çok yönlü olarak ele alındı. Pehlivan, yalnızca takviye almanın yeterli olmayacağını, güçlü bir bağışıklık için uyku kalitesi, duygusal denge ve mitokondri sağlığının da hayati öneme sahip olduğunu vurguladı. Sunumda, fonksiyonel tabak modeli üzerinden hücre destekleyici öğünlerin nasıl oluşturulabileceği anlatıldı. Aralıklı oruç konusunda kadın ve erkek bedenleri arasındaki farklara dikkat çeken Pehlivan, özellikle kadınların hormonal döngülerine göre oruç planlaması yapmasının önemine değindi. “Her kadının fizyolojisi farklıdır. Oruç süresi ve şekli, kişisel deneyim ve hormon döngüsüne göre değişmelidir” diyen Pehlivan ayrıca, bağırsak-beyin ekseni, vagus siniri ve stresin sindirim ile bağışıklık üzerindeki etkilerini detaylandırdı. Meditasyon, nefes teknikleri ve “kutu nefes” gibi uygulamalarla bu dengeyi desteklemenin yollarını anlattı. Doğru nefes tekniklerinin stres azaltmada ve kronik hastalıkların önlenmesinde büyük rol oynadığını belirtti. Fiziksel aktivitenin sadece kilo kontrolü için değil; ruh sağlığı, bağışıklık sistemi ve genel sağlık açısından da vazgeçilmez olduğuna dikkat çeken Pehlivan, “Kişiye özel planlamalar yapılmadan kalıcı bir sağlık mümkün değildir. Fiziksel aktivite sadece dış görünümle ilgili değil; içsel denge, psikolojik iyi oluş ve genel sağlık açısından da büyük önem taşır” dedi.

HALK SAĞLIĞI İÇİN ÇALIŞMALARIMIZ SÜRECEK

Bayraklı Belediye Başkanı İrfan Önal, “Sağlık, yalnızca bireylerin değil, toplumun da en temel önceliğidir. Obezite ve sağlıksız yaşam alışkanlıkları çağımızın en büyük sorunları arasında yer alıyor. Biz de Bayraklı Belediyesi olarak, vatandaşlarımızın bilinçlenmesi ve sağlıklı yaşam alışkanlıklarını hayatlarına katmaları için çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Düzenlediğimiz seminerlerde uzmanlar rehberliğinde aktarılan bilgiler, günlük yaşamımıza kolayca uyarlanabilecek nitelikte. Amacımız, sağlıklı ve mutlu bir toplum inşa etmek. Bunun için beslenmeden spora, stres yönetiminden hijyene kadar her alanda bilinçlenmeyi artıracak seminerler düzenlemeye devam edeceğiz” dedi.

Bayraklı’da sağlıklı ve dengeli beslenme semineri yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

İstanbul Atlas Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölüm Başkanı Prof. Dr. M. Emel Alphan, bebeklerde ve çocuklarda kurubaklagil tüketimi ve dikkat edilmesi gerekenlere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Kurubaklagiller yüksek koruyucu etkiye sahip

Çocuklarda kurubaklagil tüketiminin sağlıklı ve dengeli beslenme açısından önemli olduğunu ifade eden Prof. Dr. M. Emel Alphan, “Bakla hariç tüm kurubaklagil türlerini bebeklerin 7. ve 8. aydan sonra yaşına göre önerilen miktarlarda tüketmesi gereklidir. Kurubaklagiller, aynı zamanda beslenme ile ilişkilendirilen birçok kronik hastalığın önlenmesinde koruyucu rol oynamaktadır. Bu koruyucu etkiler; kurubaklagillerin yağ içermemesi, kan şekerinin yükselmesini yavaşlatıcı özelliği, prebiyotik olması, yüksek lif içermesi ve zengin fitokimyasal bileşenlere sahip olmasıdır. Düzenli kurubaklagil tüketiminin obezite, kardiyovasküler hastalıklar ve kolon kanseri gibi sağlık sorunlarının riskini düşürdüğü çalışmalarla ortaya konmuştur. Aynı zamanda prebiyotik özellikleri ile bağırsaklardaki probiyotiklerin varlığını ve çoğalmasını teşvik ederek, sindirim sistemi sağlığının korunmasına katkı sağlar” dedi.

Bebeklerde kurubaklagil tüketimine ne zaman geçilmelidir?

Bebeğin gelişimine ve anne sütü alma durumuna göre kurubaklagillere geçiş süresinin belirlenebileceğini belirten Prof. Dr. M. Emel Alphan, “Türkiye Beslenme Rehberi’nin önerisi ‘Kırmızı-yeşil mercimek, nohut, fasulye gibi kurubaklagiller, 7. ve 8. aylarda sebze pürelerine, çorbalara ezilerek eklenir, daha sonra tek başına verilebilir’ şeklindedir. Anne sütü almayan bebeklerde 7. aydan sonra kurubaklagillerin tüketimi önerilirken, anne sütü alan bebekler için 8. ayda tüketilmeye başlanması önerilmektedir” dedi.

İlk kurubaklagil denemesine kırmızı mercimekle başlanabilir

Türkiye Beslenme Rehberi’nde 2-3 yaş için haftada 1 çocuk porsiyonu, 4-6 yaş için haftada 1-2 çocuk porsiyonu; 7-10 yaş için haftada 3 yetişkin porsiyonu; 11-18 yaş için haftada 3 yetişkin porsiyonu tüketiminin önerildiğini kaydeden Prof. Dr. M. Emel Alphan, “Daha küçük çocuklar için haftalık veya günlük tüketim önerisi bulunmamaktadır. Bir porsiyon kurubaklagil 4-5 yemek kaşığı (≈130 g) haşlanmış nohut, kuru fasulye, barbunya, mercimek ve börülceye eşdeğerdir. Çocuklar için yetişkinlik döneminde verilebilen porsiyon miktarının yarısı ile kuru baklagil denemesine 7. ve 8. aylarda mercimek ile başlanabilir. Nohut ve kuru fasulye gibi gaz yapıcı özelliği daha yüksek olan kuru baklagillerin mercimekten sonraki süreçlerde doğru pişirme yöntemleri ile ve kabukları soyularak (gaz yapıcı özelliği kabuklarındadır) tüketilmesi sağlanmalıdır” dedi.

Kuru fasulye, pilav ve ayran üçlüsü…

Kurubaklagillerde triptofan, kükürtlü amino asitler ve tirozin gibi bazı elzem aminoasitlerin  sınırlı miktarda bulunduğunu ifade eden Prof. Dr. M. Emel Alphan, “Bu eksik aminoasitler tahıllar ile tamamlanabilir. Süt ürünlerinin de tahıl ve kuru baklagillerle birlikte tüketilmesi öğünün protein kalitesinin yükseltilmesini sağlar. Kültürümüzde yer alan kuru fasulye pilav ve ayran üçlüsü buna en güzel örnektir. Ezogelin çorbaya katılan mercimek, pirinç ve bulgur protein kalitesi artmış besleyici bir çorbadır. Çocukların sevebileceği şekillerde çorbalarla (sütlü mercimek çorbası, erişteli yeşil mercimek çorbası), tatlılarla (kuru fasulye tatlısı ve keki ile aşure), leblebi, salata (nohut, yeşil mercimek ve börülce salatası, humus), köfte şeklinde (yeşil mercimek köftesi “falafel” ve kırmızı mercimek köftesi) tüketimi kolaylaştırılabilir” dedi.

Prof. Dr. M. Emel Alphan, kuru baklagillerdeki demirin vücutta kullanılabilirlik oranının düşük olduğunu belirterek “C vitamini ile kuru baklagillerin birlikte tüketilmesi, demirin emilimini arttırır. Sebzeli kuru baklagil yemeklerinin tüketilmesi de demir emilimini arttırır” dedi.

Bakla 2 yaşından önce tüketilmemeli

Baklanın 2 yaşından küçük bebekler için kesinlikle kaçınılması gereken besinler arasında yer aldığını belirten Prof. Dr. M. Emel Alphan, “Bakla, ‘favizm’ adı verilen bir hastalığın tetikleyicisi olabilir. Favizm, glukoz 6 fosfat dehidrogenaz (G6PD) adlı enzimin eksikliği nedeniyle ortaya çıkmaktadır. G6PD eksikliği, özellikle 2 yaş altı bebeklerde yaygın olarak görülür ve bakla tüketimi, kırmızı kan hücrelerinin aniden parçalanmasına yol açarak ciddi kansızlık nedeni olabilir. Favizm durumunda hayatı tehdit edebilecek bir anemiyle karşılaşılmaktadır” uyarısında bulundu.

Soya fasulyesine dikkat!

Prof. Dr. M. Emel Alphan, soya fasulyesinin ve soya ürünlerinin (soya kıyması ve eti, soya sütü, tofu vb.) içeriğindeki östrojen ön maddeleri sebebiyle çocukluk çağında tüketiminin sınırlandırılması ve aşırıya kaçılmaması gereken bir besin olduğunu söyledi.

Kurubaklagiller çocuklar için sağlıklı ve dengeli beslenmenin önemli bir parçası… yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

“Kas kazanmak isteyenlerin protein alımını arttırması gerekiyor”

Tatil öncesi vücudu hazırlamanın önemine dikkat çeken Dr. Allison, beslenme ve egzersiz alışkanlıklarında değişikliklerin son dakikaya bırakılmaması gerektiğini vurgulayarak “Kilo vermek isteyenlere sürdürülebilir bir kalori açığı oluşturup kardiyovasküler egzersiz miktarını arttırmalarını öneriyorum. Kas kazanmak isteyenlerin ise protein alımını arttırması gerekiyor. Yaz tatilinize çıkmadan sadece bir veya iki hafta önce değişiklik yapmaya başlarsanız, istediğiniz sonuçları elde etmeniz zor olur. En ideal süre 12 ila 16 haftadır. Ayrıca kas gelişimi için her kilogram vücut ağırlığına en az iki gram protein almak çok önemli. Kardiyo ile direnç antrenmanlarını birlikte yapmanızı tavsiye ediyorum” açıklamasında bulundu.

“Yolculuk sırasında hareket etmek, kan dolaşımını destekler”

Uçak yolculuklarına hazırlık konusunda da önemli ipuçları veren Dr. Allison, seyahatten birkaç hafta önce uyku düzeninin hedef destinasyona göre ayarlanmasının jet lag etkilerini azaltabileceğini ifade ediyor. Uçuş sırasında ise sıvı tüketiminin kritik olduğunu vurgulayarak şunları söylüyor: “Havada geçirdiğiniz her saat için yaklaşık 250 ml sıvı tüketmenizi öneriyorum ve hedefinize ulaşana kadar alkolden uzak durmak gerçekten faydalı. Yolculuk sırasında mümkün olduğunca hareket etmek, kan dolaşımınızı destekler. Ayrıca, salatalık, karpuz, kereviz gibi yüksek su içeriğine sahip atıştırmalıklar susuzluğu önlemeye çok yardımcı olur.”

“Kas krampları ve yorgunluk için takviye edici gıdalar alınabilir”

Sıcak ve nemli iklimlere seyahat edenler için vücudun bu yeni koşullara uyum sağlamasının zaman alabileceğini vurgulayan Dr. Allison, “Vücudumuzun sıcaklığa uyum sağlamasının temel yollarından biri terlemedir; ancak bu durum elektrolit kaybına yol açabilir” diyor. Kas krampları veya yorgunluk yaşamamak için elektrolit takviyelerinin faydalı olabileceğini belirten Allison, spor salonuna erişim olmasa bile direnç bantlarıyla egzersiz yapmak, yürüyüş turlarına katılmak ya da yüzme gibi aktivitelerle tatilde aktif kalmanın mümkün olduğunu ifade ediyor.

“Yağsız proteinler ve bol sebze, dengede kalmanıza yardımcı olur”

Tatilde sağlıklı kalırken kendimizi şımartmanın da dengeli bir yolunu bulmamız gerektiğini belirten Dr. Allison, önceden yapılacak kısa bir planlamayla hem dengeli beslenmenin hem de yeni lezzetleri keşfetmenin mümkün olduğunu vurgulayarak şunları söylüyor: “Tatiller, yeni mutfakları deneyimlemek için eşsiz fırsatlar sunsa da beslenme esnasında porsiyon kontrolüne dikkat etmek oldukça önemli. Yağsız proteinler ve bol sebze tercih etmek, dengede kalmanıza yardımcı olur. Özellikle seyahat öncesinde bağırsak sağlığınızı desteklemek amacıyla probiyotik ve prebiyotik takviyeleri almanızı öneriyorum; bu da sindirim sisteminizi korumanıza katkı sağlayacak

Yaz tatiline hazırlık: Dengeli beslenme ve egzersiz ipuçları yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Sağlıklı Beslenme ve Yerel Kültür Buluştu

2011 yılından bu yana 25 ilde uygulanan “Yemekte Denge Eğitim Projesi” kapsamında bu yıl ilk kez düzenlenen “Sevimli ve Dengeli Tabaklar” yarışmasıyla okul öncesi ve ilkokul çağındaki öğrencilerin sağlıklı ve dengeli beslenme alışkanlıkları kazanmaları ve yerel mutfak kültürlerine olan ilgilerinin artırılması hedeflendi. Bu doğrultuda öğrencilerden, kendi illerine özgü ürünleri kullanarak beslenme kurallarına uygun, aynı zamanda görsel açıdan da dikkat çekici tabaklar hazırlamaları istendi. Değerlendirme sürecinde karbonhidrat, protein, yağ, vitamin ve mineral dengesinin yanı sıra, yöresel malzemelerin kullanımı, tabağın estetik sunumu ve hazırlanan çalışmaya eşlik eden hikâye önemli rol oynadı. Ömer Seyfettin İlkokulu’nun sunduğu tabak, Ege Bölgesi’nin zengin mutfak kültürünü sağlıklı yaşam ilkeleriyle bir araya getirerek jüri tarafından en yüksek puanı aldı. Türkiye birincisi olan Ömer Seyfettin İlkokuluna, Sabri Ülker Vakfı Yayınları Kütüphanesi kurulacak.

Minik Şeflerden Büyük Başarı

İzmir İl Millî Eğitim Müdürü Dr. Ömer Yahşi, yarışma sonucuna ilişkin duygu ve düşüncelerini dile getirdiği konuşmasında, “İzmir olarak eğitimi sadece sınıf içi öğrenmeyle sınırlı görmeyen, çocuklarımızın yaşamın her alanında donanımlı bireyler olarak yetişmesini hedefleyen bir anlayışla hareket ediyoruz. ‘Sevimli ve Dengeli Tabaklar’ yarışmasında elde ettiğimiz Türkiye birinciliği, bu yaklaşımın en somut örneklerinden biridir. Öğrencilerimizin sadece akademik değil; aynı zamanda sosyal, kültürel ve bireysel gelişimlerini destekleyen projelerde yer almaları, onların çok yönlü bireyler olarak yetişmelerine büyük katkı sağlıyor. Bu yarışma, çocuklarımızın hem kendi kültürlerini tanımaları hem de sağlıklı yaşam alışkanlıklarını küçük yaşlardan itibaren kazanmaları açısından son derece kıymetli. Bugün elde edilen bu başarı, yalnızca birincilikle sınırlı değil; aynı zamanda çocuklarımızın hayal gücünü, takım ruhunu, yerel değerlere sahip çıkma bilincini ve sağlıklı yaşam vizyonunu da yansıtmaktadır. Bu anlamda emeği geçen tüm öğrencilerimizi, özverili öğretmenlerimizi ve okul yöneticilerimizi gönülden tebrik ediyorum.” dedi.

İzmir, “Sevimli ve Dengeli Tabaklar” Yarışmasında Türkiye Birincisi Oldu yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Bayraklı Belediyesi Sağlık İşleri Müdürlüğü tarafından Avrupa Obezite Günü çerçevesinde Osmangazi Hizmet Binası Konferans Salonu’nda gerçekleştirilen seminerde, İzmir Büyükşehir Belediyesi Eşrefpaşa Hastanesi Fonksiyonel Tıp Diyetisyeni Aycem Pehlivan, uzun ve kaliteli bir yaşam için yapılması gerekenleri anlattı. Etkinliğe Bayraklı Belediyesi meclis üyeleri ve çok sayıda vatandaş katılım sağladı.

SAĞLIKLI YAŞAMIN SIRLARI
Pehlivan, seminerde beslenme alışkanlıklarının iyileştirilmesi, fiziksel aktivitenin yaşam kalitesine etkileri ve bağışıklık sisteminin güçlendirilmesi gibi önemli bilgiler paylaştı. İşlenmiş gıdalardan uzak durulması, su tüketiminin artırılması, düzenli uyku ve stres yönetimi gibi temel konuların yanı sıra; gıda temizliği ve hijyeninin önemi, aralıklı oruç yönteminin nasıl uygulanacağı ve bu yöntemin vücut üzerindeki olumlu etkileri de katılımcılara aktarıldı. Nefes egzersizlerinin bağışıklık sistemine olan katkılarından da bahseden Pehlivan, doğru nefes teknikleriyle hem stresin azaltılabileceğini hem de kronik hastalıkların önüne geçilebileceğini vurguladı. Fiziksel aktivitenin yalnızca kilo kontrolü için değil, ruh sağlığı ve bağışıklık sistemi için de vazgeçilmez olduğu belirtildi. Her bireyin yaşam tarzının beslenme düzenini doğrudan etkilediğini ifade eden Pehlivan, “Kişiye özel planlamalar yapılmadan kalıcı bir sağlık mümkün değildir. Fiziksel aktivite sadece dış görünümle ilgili değil; içsel denge, psikolojik iyi oluş ve genel sağlık açısından da büyük önem taşır” dedi.

HALK SAĞLIĞI İÇİN ÇALIŞMALARIMIZ SÜRECEK
Bayraklı Belediye Başkanı İrfan Önal, “Özellikle çağımızın en büyük sağlık sorunlarından biri olan obeziteyle mücadele noktasında üzerimize düşen sorumluluğu yerine getirmek için çalışıyoruz. Sağlık sadece bireysel değil, toplumsal bir meseledir. O bakımdan halk sağlığı açısından önem arz eden farklı konularda bilgilendirme toplantılarına devam edeceğiz” dedi.

Bayraklı’da sağlıklı ve dengeli beslenme semineri yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Yaklaşık 2500 yıl önce tıp biliminin öncü ismi Hipokrat; “Besinler ilacınız, ilacınız besininiz olsun” sözü ile tüketilen besinlerin ve yemek yeme davranışının sağlığın sürdürülebilmesindeki önemini vurgulamıştı. Son yıllarda besin alerjisinden korunmada ve tedavide beslenme tarzındaki değişimler güncellik kazandı. Bu konuda “diyet çeşitliliğin artırılması, yoğurt, turşu gibi fermente gıdaların tüketimi ve akdeniz diyeti” gibi beslenme rejimleri, üzerinde en çok çalışma yapılan yaklaşımlar olarak öne çıkıyor. 

Türkiye Ulusal Alerji ve Klinik İmmünoloji Derneği Üyesi Doç. Dr. Serkan Filiz “hayatın ilk yıllarında itibaren yenen yiyeceğin çeşitliliğinin arttırılması bağırsak çeşitliliğini zenginleştirerek sağlıklı bağırsak florası gelişimini uyararak alerjik hastalık gelişimini önleyebiliyor. Besin çeşitliliğine, hayatın ilk 4-6 ay içinde başlanması besin alerjisi gelişimini önlemek açısından önemli. Buna fırsat penceresi adı verilmektedir. Avrupa Alerji ve Klinik İmmünoloji Akademisi (European Academy of Allergy and Clinical Immunology) , hayatın ilk yıllarında tek tip beslenme yerine çeşitli ve dengeli beslenmenin, ileri yaşlarda astım, alerjik rinit, besin alerjisi sıklığında azalmaya yol açabileceğini belirtmektedir” diye konuştu.

Pişirmeden sonraki en eski gıda işleme yöntemi olan fermentasyon ile tat, yapı, besin değerlerinin iyileştirilmesi ve raf ömrü uzatılması sağlanır. Peynir, yoğurt, tereyağı, kefir, turşu ve tarhana gibi ev yapımı fermente gıdaların diyet çeşitliliğinin arttırılmasına ve bağırsak florasının zenginleştirilmesine yol açarak besin alerjisi gelişimini önlediğini ve tolerans gelişimine katkı sağladığını ifade eden Filiz, Akdeniz tipi beslenmenin de önemine dikkat çekti. 

Akdeniz tipi beslenme astımdan koruyor!

Günümüzde Akdeniz diyeti en sağlıklı beslenme modellerinden biri olarak kabul ediliyor. Akdeniz diyeti, tahıllar, baklagiller, meyveler, sebzeler, zeytinyağı ve fındık gibi çeşitli ürünlerin yüksek tüketimi, ılımlı ölçüde kümes hayvanları ve balık tüketimi, düşük miktarda kırmızı et tüketimi ile karakterize sağlıklı bir beslenme tarzı olarak öne çıkıyor. Akdeniz diyetinin; sağlıklı yağ alımı, düşük karbonhidrat, düşük glisemik indeks, yüksek posa, antioksidan bileşenler ve antiinflamatuar etkileriyle kanser ve kardiyovasküler hastalık gibi kronik hastalık risklerini azalttığını ifade eden Serkan Filiz, gebelik, emzirme ve çocukluk döneminde akdeniz diyetine yüksek düzeyde uyumun, astım semptomları üzerine koruyucu etki gösterdiğinin altını çizdi. Filiz, hamilelik, emzirme döneminde ve erken yaşlarda diyet çeşitliliğinin artırılması ve ev yapımı fermente gıdaların tüketilmesinin alerjik hastalıkların önlenmesinde etkili olacağını bu gıdaların tüketilmesinin sağlık açısından çok önemli olduğunu ifade etti. 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Çeşitli ve dengeli beslenme besin alerjisi gelişimini önlüyor! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.