Yaz tatilinde de sınırlar ve kurallar olmalı!

Alanında uzmanlaşmış bir çocuk-ergen psikiyatristi tarafından DEHB tanısı almış bir çocuk için, yaz döneminin aslında kayıp dönem değil, fırsatlara çevrilebilecek bir dönem olarak düşünülebileceğini aktaran Dr. Öğr. Üyesi Melek Gözde Luş, “Özellikle tedaviye yeni başlandıysa, uyum sağlanması için güzel bir dönem olabilir.” dedi.

Yaz döneminin çocuğun potansiyelinin ve öz güveninin artırılabileceği bir dönem olabileceğini dile getiren Luş, “Okul rutininden çıkan çocuklar için bu dönemde eğlence de önemli bir yere sahip, fakat sınırlar ve kuralların da olması gerektiğini ailelerin unutmaması oldukça önemli. Özellikle DEHB’li çocuklar tamamen tatile odaklanırsa okula başlayacağı zaman ciddi anlamda zorluk yaşayabilirler. Bir sonraki okul dönemine hazır hissetmeyebilirler.” uyarısını yaptı.

DEHB’li çocuklar için, tatilde de düzenli kalabilmek önemli!

Çocuğun, zamanını iyi yönetmeyi öğrenmesinin her alanda başarılı olmasını sağlayan bir unsur olduğunu vurgulayan Dr. Öğr. Üyesi Melek Gözde Luş, “Tatildeki etkinlik ve aktivitelerin nasıl ayarlandığı, arkadaşları ile nasıl zaman geçirdiği, zamanının ne kadarını arkadaşlarına ne kadarını kendisine ayırdığını planlayabilmek, çocuğa kazandırmak istediğimiz   iç disiplinle çok ilgilidir.  Bu yüzden öncelikle çocuğa boş zamanını iyi değerlendirmeyi öğretmek için tatil iyi bir fırsat olabilir.” dedi.

Tatilde ebeveynlerin sıkça yaptığı hatalara değinen Luş, “Özellikle DEHB tanısı alan çocuklar için, tatilde de düzenli kalabilmek çok önemlidir. Tatil demek hiç kural olmaması anlamına gelmez, tam tersi çocukların daha sonra kurallı ortamlara girdiklerinde zorluk çekmelerine neden olur. Özellikle belirli saatlerde kitap okuma veya küçük ders çalışmaları düzenlemek faydalı olur.” şeklinde konuştu.

Yaz kampları DEHB’li çocukların sosyal becerilerini geliştirmeleri için güzel bir fırsat!

Aileler için ev ortamında dikkat süresini destekleyecek aktivite önerilerinde bulunan Dr. Öğr. Üyesi Melek Gözde Luş, “Hafıza kartları, labirent çözme oyunları, nesne bulma, kelime avı gibi çocuğun hem hafızasını hem de dikkatini güçlendirecek oyunlar çok faydalı olur. Yine çocuğunuz bir çizelge üzerinden dikkat gerektiren görevleri tamamlayacağı oyunlar yine hem dikkati hem problem çözme becerisini geliştirir.  Denge tahtası, pilates topu, elastik bantlar veya kum torbaları ile yapılan egzersizler de fiziksel ve zihinsel gelişime destek olur.” dedi.

Yaz okulları ve yaz kamplarının akran ilişkilerini güçlendiren etkinliklerle, çeşitli sosyal aktivitelerle DEHB’li çocukların sosyal becerilerini geliştirmeleri için çok güzel fırsatlar sunduğunu ifade eden Luş, bu nedenle çocuğun ilgi alanına uygun yaz kurslarına katılımın desteklenmesini de önerdi.

Tedavinin yazın davam ettirilmesi konusunda doktorun görüşü önemli!

Normal gelişim evreleri ile gerçek bir sorun arasındaki farkı anlamanın önemli olduğuna dikkat çeken Dr. Öğr. Üyesi Melek Gözde Luş, “DEHB semptomlarının tipik çocukluk dikkat dağıtıcılarının ötesine geçip gerçek bir bozulma yarattığı durumlarda, tedavi muhakkak yazın da devam etmeli.” dedi.

İlaç kullanan çocuklarda ilaca devam edip etmemeleri konusunda mutlaka doktor önerisi alınması gerektiğini kaydeden Luş, sözlerini şöyle tamamladı.

“Çocuğun davranışsal tetikleyicileri tanımasına ve bunlara daha iyi yanıtlar bulmasına yardımcı olmayı amaçlayan davranışçı terapiler, aile terapileri ve çeşitli beceri kazanma programları yaz boyu sürdürülebilir. Bu terapiler duygusal tepkiler, organizasyon ve dikkat konusunda yardımcı olabilir.”

Tatilde kuralsızlık DEHB’li çocuklar için risk! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Uzman Klinik Psikolog Elvin Akı Konuk, Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu’na sahip çocukların, eğitim ve sosyal hayatlarında ne gibi sorunlarla karşılaşabileceklerine dair açıklamalarda bulundu. Konuk, bu çocukların aileleri ve eğitimcilerinin çocuklara davranışlarına ilişkin de önerilerini sıraladı.

Ders sayısı ve zorluk derecesinin artmasıyla performansta hızlı düşüş görülebilir

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu’nun (DEHB) çocukların yaşam kalitelerine, gelişim seviyelerine, akademik hayatlarına ve sosyal ilişkilerine olumsuz etkileri olduğuna dikkat çekerek sözlerine başlayan Uzman Klinik Psikolog Elvin Akı Konuk, “Okulda beklenenin altında performans gösterirler. Aynı zamanda zekadan bağımsız olarak çocuğun öğrenmesinde dikkatle ilgili yaşadıkları sorunlar derslerde öğrenmeyi de güçleştirir. Dikkat sorunu olan çocuk verilen yönergeleri tam anlayamaz ve dersi takip etmekte oldukça zorlanır. Benzer şekilde derslerinin, ödevlerinin başında saatlerce oturmalarına rağmen bir görevi yapmakta zorlandıkları için ödevini tamamlayamadan masadan kalkarlar. Unutkan ve dalgın olurlar. Sıklıkla ders araç gereçlerini, gündelik kullandığı eşyaları kaybederler. Ödev ve sorumlulukları konusunda uygun planlama yapamazlar, öncelikleri belirlemekte güçlük yaşarlar. Yaş ilerledikçe ders sayısı ve derslerin zorluk derecesinin artması ile akademik performansta hızlıca düşme görülebilir.” açıklamasında bulundu.

Kurallara uymakta zorlandıkları için akranlarıyla sorunlar yaşayabilirler

Hareketli ve dürtüsel olan çocukların ise dikkat sorunları eşlik etsin ya da etmesin sınıfta ders süresince oturmakta zorlandıkları ve sürekli hareket ihtiyacı duydukları için dersi takip edemeyeceklerini kaydeden Konuk, “Çok konuşup, hem kendilerinin hem de sınıftaki arkadaşlarının derse olan dikkatini bozabilirler. Sabırsızdırlar ve isteklerini bekletmekte, ertelemekte oldukça zorlanırlar. Arkadaşlarının oyunlarını böldükleri, düşünmeden hareket ettikleri ve kurallara uymakta zorluk yaşadıkları için akranlarıyla sıklıkla sorunlar yaşayabilirler.” dedi.

“Etiketlemeler çocukların özgüvenlerinin düşmesine neden olur”

Okul ortamında yaşanan bu tarz sorunların çocukları sadece akademik yönden olumsuz etkilemeyeceğinin altını çizen Konuk, “Sıklıkla çevreden olumsuz tepkiler almasına, sosyal ortamlardan dışlanmasına sebep olmakla birlikte ebeveynleri, öğretmenleri veya arkadaşları tarafından yaramaz, dalgın, sakar, uyumsuz, tembel gibi etiketlenmelere de maruz kalırlar. Bu etiketlemeler çocukların özgüvenlerinin düşmesine ve kendilerini kötü görmelerine neden olur. Oysa ki çocukların kendi ihtiyaçları ve çevresi arasında dengeli ilişkiler kurması ve sürdürmesi, sağlıklı gelişen bir benlik kavramı ile mümkündür.” şeklinde konuştu.

Çocuğun yerine ödev yapmak yerine çalışmanın planlamasına destek olunmalı

“Bu etiketlenmeyi önlemek ve çocuğu desteklemek adına öğretmenlerin ve ebeveynlerin rehberliği ve yönlendirmeleri oldukça önemli.” diyen Uzman Klinik Psikolog Elvin Akı Konuk, “Çocuğun günlük yaşantısında açık, anlaşılır rutinler oluşturmak ve rutinlere uyum sağlamak gerekir. Özellikle çocuk ödevlerini tek başına yapmakta zorlanıyor ise yardımcı olunmalı. Ancak bu yardım çocuğun yerine ödev yapmak değil, ödev yapmanın ve ders çalışmanın planlamasını desteklemek ve anlamadığı konularda destek olmak şeklinde olmalı.” uyarısında bulundu.

Sınıfta ön sıralara yakın, dış uyaranların az olduğu bir sırada oturtulmalılar

Ödev yapmakta zorlanan çocuklar için ödevlerin küçük parçalara bölünerek ek süre tanınması tavsiyesinde bulunan Konuk sözlerini şöyle tamamladı:

“Sınıf ortamında ise DEHB’li çocukların ön sıralara yakın, dış uyaranların az olduğu bir sırada oturmaları dikkatlerinin mümkün olduğunca daha az dağılmasını sağlayacaktır. Derste çocuğun hareket ihtiyacını karşılayabileceği sınıf içi sorumluluklar verilebilir. Olumlu her davranışı için çocuğa özel olumlu geribildirim sunulmalıdır. Sosyal açıdan okul ortamında desteklemek, grup çalışmalarına katılım göstermesini sağlamak, arkadaşlarıyla ilişki ve iletişimlerinin de artmasını sağlayacaktır.”

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

DEHB’li çocuklar okulda beklenin altında performans gösterebilir yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.