BT departmanının denetimi dışında kullanılan yetkisiz yazılım, cihaz veya hizmetler olarak tanımlanan Shadow IT, günümüzde kritik bir iş riski haline gelmiş durumda. Çoğu zaman çalışanların verimlilik arayışıyla ortaya çıkan bu durum, BT birimleri için ciddi kör noktalar yaratıyor. Hibrit çalışma modellerinin yükselişi, bulut tabanlı araçlara olan bağımlılığın artması ve yapay zeka araçlarının yaygınlaşması bu eğilimi daha da hızlandırdı. Güçlü bir siber güvenlik yönetimi ve denetimi olmaksızın kurumlar; fidye yazılımı (ransomware) saldırıları, veri sızıntıları ve yasal yaptırımlar gibi tehditlerle karşı karşıya kalıyor.

Türkiye’de araştırmaya katılanların %17’si, şirketlerinde kurumsal olmayan cihazların kullanımına yönelik herhangi bir politika bulunmadığını ifade etti. Çalışanların %35,5’i, bireysel düzeyde (tüketici tipi yazılımlar dahil) bir siber güvenlik korumasına sahip olmak kaydıyla işle ilgili verilere erişmek için kendi cihazlarını kullanabildiklerini belirtti. Olumlu bir tablo çizen %16’lık kesim, kendi cihazlarını ancak sıkı kurumsal BT güvenlik denetimlerinden geçtikten sonra kullanabildiklerini söylerken; katılımcıların %31,5’i iş amaçlı olarak yalnızca BT birimi tarafından tahsis edilen cihazların kullanımına izin verildiğini bildirdi.

Kurumsal cihazlara BT onayı olmaksızın yazılım yükleme yetkileri konusunda ise durumun daha kontrollü olduğu görülüyor. Katılımcıların %48’i yazılım yükleme yetkisinin yalnızca BT uzmanlarında olduğunu, %37’si ise bu yetkinin sadece üst yönetim veya yetkilendirilmiş kullanıcılarda bulunduğunu bildirdi. Çalışanların %11’i yalnızca BT ekibi tarafından onaylanmış yazılımları yükleyebilirken, %4’lük bir kesim herhangi bir onay almadan herhangi bir yazılımı yükleyebildiklerini ifade etti. 

Öte yandan, profesyonellerin %13’ü geçtiğimiz yıl içinde iş cihazlarına BT denetimi olmaksızın yazılım yüklediklerini belirtti. Bu durum, kurumları güvenlik açıklarına, uyumluluk risklerine ve veri ihlallerine maruz bırakan Shadow IT sorununun devam ettiğini gösteriyor.

Kaspersky META Bölgesi Genel Müdürü Toufic Derbass konuyla ilgili şu değerlendirmede bulundu: “Shadow IT artık operasyonel risklerin ana unsurlarından biri haline geldi. Her beş çalışanların önemli bir kısmının BT denetimi olmadan yazılım yüklemesi, politika tarafında önemli bir boşluk olduğuna işaret ediyor. Pek çok kuruluşun zaten güvenlik politikaları mevcut; ancak çalışanların bu politikaları nasıl algıladığı da en az uygulama kadar önemli. Kurumların yalnızca kısıtlayıcı kontrollerle ilerlemek yerine, teknoloji ile çalışan farkındalığını ve sorumlu kullanım alışkanlıklarını bir araya getiren, kullanıcı odaklı ve akıllı siber güvenlik stratejilerine yönelmesi gerekiyor.”

Kaspersky, kurumların savunmalarını güçlendirmeleri için şunları öneriyor:

• Kurumsal verilere erişen tüm yetkisiz yazılımları, bulut hizmetlerini ve kişisel cihazları belirlemek için bir Shadow IT denetimi gerçekleştirin.
• Onaylanmamış uygulama kullanımını ve cihaz davranışlarını izleyebilmek için Kaspersky Next ürün ailesinin EDR ve XDR katmanları gibi güçlü izleme ve siber güvenlik çözümlerini devreye alın.
• Kişisel cihaz kullanımına (BYOD) izin veriliyorsa, minimum güvenlik gereksinimlerini net bir şekilde tanımlayın ve bunları Mobil Cihaz Yönetimi (MDM) veya uç nokta yönetim araçlarıyla denetleyin.
• Kullanıcı dostu siber güvenlik politikalarınızı, gerçek hayattaki riskleri ve bunlardan kaçınma yollarını gösteren eğitimlerle destekleyin. Bu noktada Kaspersky Automated Security Awareness Platform gibi çözümlerden faydalanabilirsiniz.

Kaspersky uzmanları çalışanlar için şu tavsiyelerde bulunuyor:

• Şirketinizin siber güvenlik politikalarını tam olarak anladığınızdan emin olun; net olmayan noktaları BT biriminize danışın.
• Yalnızca BT departmanı tarafından onaylanmış uygulamaları kullanın ve özel bir kaynağa ihtiyaç duyduğunuzda resmi talepte bulunun.
• İş için sadece yetkilendirilmiş cihazları kullanın. Kişisel cihaz kullanımına izin veriliyorsa, cihazın tüm güvenlik standartlarını karşıladığından ve gerekli koruma yazılımlarına sahip olduğundan emin olun.
• İş dosyalarını yalnızca kurum tarafından onaylanmış platformlar üzerinden paylaşın ve depolayın.

Kaspersky Araştırması: Siber Güvenlik Politikaları ile Çalışan Davranışları Arasındaki Uçurum Derinleşiyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Hipnoterapide hipnoz tekniğinden yararlanılarak tedavi amaçlanır! 

Hipnoterapinin, hipnoz tekniğinden yararlanılarak uygulanan bir psikoterapi yöntemi olduğunu aktaran Klinik Psikolog İhsan Öztekin, “Tıp dünyasında hipnoterapi bir psikoterapi yöntemi olarak kabul edilir.” dedi.

Hipnoz ile hipnoterapinin aynı şey olmadığına değinen Öztekin, “Hipnoz; bir kişi ya da grubu söz, bakış ve telkin gibi yollarla geçici bir süre etki altına alma durumudur. Bu süreçte kişinin dikkati belirli noktalara yoğunlaştırılır ve bilinçaltı daha aktif hale gelir. Hipnoterapide ise hipnoz tekniğinden yararlanılsa da temel amaç tedavidir. Daha çok psikiyatrik ve ruhsal hastalıklarda, ayrıca kişisel gelişim alanlarında uygulanır.” şeklinde konuştu.

Herkes, farkında olmadan yaşamı boyunca hipnoz hali yaşar! 

Her insanda doğuştan hipnotik etki altına girme özelliği olduğuna işaret eden Klinik Psikolog İhsan Öztekin, “Hipnoza girmeyeceğini düşünen kişiler dahil herkes, yaşamı boyunca farkında olmadan birçok kez hipnoz hali yaşar.” dedi.

Bir film seyrederken, bir konuşmayı dinlerken ya da akvaryumda balıkları izlerken hipnotik bir odaklanma hali oluşabileceğini dile getiren Öztekin, “Uzun yolculuklarda görülen ‘yol hipnozu’ bu duruma örnek olarak verilebilir. Oyuncağıyla oyuna dalmış bir çocuğun dış dünyaya tepkisiz kalması ya da kişinin yaptığı işe yoğunlaşarak çevresini fark etmemesi de benzer bir odaklanma halidir.” ifadelerini kullandı.

Hipnozun etki alanı beyin olduğu için etkisi kalıcı oluyor! 

Hipnoterapinin kaç seans süreceğinin, çözülmek istenen soruna, kişinin yaşadığı çevreye, hipnoterapistin kullandığı telkin ve terapi yaklaşımına, terapistle kurulan güven ilişkisine ve kişinin kişilik özelliklerine bağlı olduğunu kaydeden Klinik Psikolog İhsan Öztekin, “En az 10 seans uygulanır. Özellikle ilk seanslar arasındaki sürenin çok uzun tutulmaması önerilir.” dedi.

Haftada 2-3 seansla başlanmasının ve ilerleyen süreçte seans aralıklarının açılmasının, tedavinin daha etkili ve kalıcı olması açısından önemli olduğunu vurgulayan Öztekin, şunları söyledi:

“Hipnozun etki alanı beyin olduğu için etkisinin kalıcı olduğu belirtiliyor. Örneğin kilo verme sürecinde ‘rejim’ ve ‘diyet’ gibi kavramlar bilinçaltı için olumsuz çağrışımlar oluşturabilir. Kişi sevdiği yiyecekleri bırakmak zorunda kaldığını düşünür ve bu durum çoğu zaman diyet sonrasında daha fazla kilo alımıyla sonuçlanabilir. Oysa kontrolsüz yemenin nedenleri bilinçaltında gizlidir. Stres, gerginlik, endişe, suçluluk ve kızgınlık gibi olumsuz duygular aşırı yeme davranışına yol açabilmektedir.”

Amaç, kişiye özel telkinlerle etkili bir tedavi süreci yürütmek! 

Yeme bozukluğu tanısı ya da şikâyeti ile başvuran danışanlarla ilk seansta ayrıntılı bir psikolojik değerlendirme yapıldığını aktaran Klinik Psikolog İhsan Öztekin, “Bireyin temel kişilik özellikleri, ailesi, yaşam tarzı, ilişkileri, geçmişte yaşadığı travmalar, mevcut korku ve kaygıları ile takıntıları ele alınır. Yeme bozukluğunda her bireyde farklı davranışlar ve tetikleyiciler görülebileceği için, yeme davranışına ilişkin ayrıntılı sorular yöneltilir.” dedi.

Obezite vakalarında; yeme davranışı bozukluğunun ne zaman başladığı, hangi yaşta ortaya çıktığı, hangi yiyeceklerde kontrol kaybının arttığı, günün hangi saatlerinde yoğunlaştığı ve bu davranışa eşlik eden sigara, alkol, kahve ya da çay gibi alışkanlıkların olup olmadığının değerlendirildiğine dikkat çeken Öztekin, sözlerini şöyle tamamladı:

“Amaç, bireye özgü yeme davranışlarını belirleyerek kişiye özel telkinler hazırlamak ve etkili bir tedavi süreci yürütmektir. Hipnoterapi, yeme davranışı üzerinde etki göstermeyi hedefler. Bu yöntemde diyet programı ya da kısıtlama uygulanmaz. Etki, kişinin iradesini zorlamak yerine hipnotik etki altında verilen telkinlerle beyindeki yanlış kodlamaların düzeltilmesi ve sağlıksız dürtülerin ortadan kaldırılması üzerinden sağlanır. Aşırı ve kontrolsüz yeme davranışı ortadan kaldırıldığında bireyin normal yeme alışkanlığı kazanması ve sağlıklı, düzenli şekilde kilo vermesi hedeflenir. Yeme bozukluğu psikolojik bir sorun olarak ele alındığından, sorunun psikolojik yöntemlerle çözülmesi verilen kiloların kalıcı olmasına katkı sağlar.

Son olarak, ‘bir seansta kilo verme’ gibi sloganlarla sunulan yöntemlerin gerçekçi olmadığı ve bilimsel bir karşılığının bulunmadığı unutulmamalı.” 

Hipnoterapi davranışları yeniden kodluyor! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Akran zorbalığı, eğitim ortamlarında en sık karşılaşılan sorunlardan biri olarak görülüyor. Çocukların, kendilerine söylenenlerden çok, günlük yaşamda gözlemledikleri davranışları model aldığını belirten KTO Karatay Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Çocuk Gelişimi Bölümü akademisyenlerinden Dr. Öğr. Üyesi Yasemin Yüzbaşıoğlu şunları kaydetti; “Evde sorunların bağırarak çözüldüğü, öfkenin bastırıldığı ya da bireylerin etiketlendiği bir iletişim dili, fark edilmeden çocukların akran ilişkilerine taşınıyor. Bu durum, okul bahçelerinde görülen itme, alay etme, dışlama ve lakap takma gibi davranışların temelini oluşturabiliyor. Araştırmalar, sert, tutarsız ya da aşırı kontrolcü ebeveynlik tutumlarıyla büyüyen çocukların, akran ilişkilerinde daha fazla saldırganlık ve zorbalık davranışı sergileyebildiğini gösteriyor. Ev ortamında sınırların tehdit, korku ya da utandırma yoluyla çizilmesi, çocuğun sınır kavramından ziyade güç ilişkisini öğrenmesine neden oluyor.”

“Akran Zorbalığı Her Zaman Fiziksel Değildir”

Yüzbaşıoğlu, bazı çocukların evde bastırılan öfkesini okulda dışa vurduğunu, bazılarının ise evde öğrendiği üstünlük algısını, kendisinden daha güçsüz gördüğü akranları üzerinde denediğini belirterek; “Özellikle fiziksel cezaya ya da sert otoriteye maruz kalan çocuklarda empati becerileri daha zayıf gelişiyor ve başkalarının duygularını fark etmede güçlük yaşıyorlar.  Zorbalık, fiziksel şiddetle sınırlı değildir. Dışlama, alay etme, bilinçli yok sayma ve lakap takma gibi davranışlar da zorbalık kapsamında değerlendirilmelidir. Zorbalık dendiğinde çoğu ebeveyn kendini otomatik olarak geri çeker. ‘Benim çocuğum öyle bir çocuk değil.’ Oysa zorbalık her zaman yumruk atmak değildir. Bazı ebeveyn tutumları, istemeden de olsa bu davranışları besleyebilir. Çocuğu sürekli başkalarıyla kıyaslamak, sen daha iyisin vurgusunu abartmak, başarıyı insan değerinin önüne koymak, çocuğun hatalarını başkalarının önünde küçümsemek gibi davranışlar, çocuğun kulağına yüksek sesle değil, fısıltıyla yerleşir. Zamanla çocuk, kendi değerini başkalarıyla karşılaştırarak tanımlamaya başlar. Bu durum, ilişkilerde sağlıksız güç arayışlarını ve zorbalık davranışlarını tetikleyebilir” dedi.

“Duyguların İlk Öğretildiği Yer: Ev”

Duygu düzenleme becerilerinin gelişiminde aile ortamının belirleyici rol oynadığını ifade eden Yüzbaşıoğlu; “Ağlamanın abartı, öfkenin ayıp, korkunun ise saçma olarak görüldüğü evlerde çocuk, duygularını tanımayı ve ifade etmeyi öğrenemiyor. Bastırılan duygular ise okul ortamında saldırgan davranışlar olarak ortaya çıkıyor. Konuşulamayan öfke fiziksel davranışlara, ifade edilemeyen hayal kırıklığı alaya, görülmeyen korku ise güç gösterisine dönüşebilir” şeklinde konuştu.

“Davranışla Verilen Eğitim, Sözcüklerden Daha Etkilidir”

Akran zorbalığıyla mücadelede en etkili yöntemin, çocuklara uzun öğütler vermekten çok, yetişkinlerin davranışlarında gizli olduğunu vurgulayan Yüzbaşıoğlu; “Hata yaptığında özür dileyebilen, öfkesini yönetebilen, gücünü baskı kurmaktan çok adil ve tutarlı davranarak gösteren ebeveynler, çocuklara kalıcı mesajlar verir. Başkalarının sınırlarına saygı duyan, haklı olmak yerine adil olmayı seçen bir yetişkinle büyüyen çocuk, ilişkilerde gücün nereden geldiğini öğrenir. Bu derste ceza yoktur, nutuk yoktur ama etkisi uzun yıllar süren bir öğrenme vardır” ifadelerine yer verdi.

Yüzbaşıoğlu; “Akran zorbalığı yalnızca okulun, öğretmenin ya da öteki çocukların sorunu değildir. Bu mesele çoğu zaman akşam sofralarında kurulan cümlelerde, evde yükselen ses tonlarında, çocuğun duygularına verilen tepkilerde sessizce filizlenir. Zorbalığı konuşurken gözlerimizi çocukların davranışlarına çevirmek kolaydır. Asıl zor olan, ebeveynlerin günlük hayatta verdikleri küçük ama sürekli mesajları fark edebilmektir. Çünkü bazı davranışlar okul bahçesinde görünür hâle gelir ancak onların dili, sınırları ve tonu çok daha önce evin içinde öğrenilmiştir. Okul, çoğu zaman sadece bu öğrenmenin sahnesidir. Senaryo ise çoktan evde yazılmıştır” diyerek önemli tavsiyelerde bulundu.

Dr. Yüzbaşıoğlu: “Akran Zorbalığının Görünmeyen Yüzü Evde Öğrenilen Davranışlardır” yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Aramaların yüzde 84’ü keşfetmeye yönelik 

TikTok’un araştırmasına göre içerik odaklı keşif, insanlara ne aradıklarını tam olarak bilmedikleri ancak yeni şeyler keşfetmeye açık oldukları noktada yeni bir deneyim sunuyor. Bu tür bir keşif deneyiminin, günümüz karar alma biçimleriyle çok daha uyumlu olduğu düşünülüyor. Araştırma, içerik odaklı platformlardaki aramaların yüzde 84’ünün keşif veya değerlendirme amaçlı olduğunu gösteriyor. Bu oran, geleneksel arama motorlarında yalnızca yüzde 68 olarak ölçülüyor. Kullanıcıların bu keşifleri hangi motivasyonla yaptığına bakıldığındaysa yüzde 82 gibi geniş bir kesimin içerik odaklı platformlara bir fikir, deneyim veya ürünle ilgili ilham aramak için geldiği dikkat çekiyor. Her 2 kişiden 1’i bu yolculukta yeni bir ürün keşfediyor. Keşfedenler, bir gezi planlama, bir restoran deneme ya da alışveriş yapma gibi eylemleri gerçekleştirme konusunda 2.6 kat daha fazla istekli oluyor [3]. Tüm bunlar, bu keşif anlayışının yalnızca farklı bir arama biçimi değil aynı zamanda daha etkili bir model olduğuna işaret ediyor.

İçerik, aramadan daha fazla etki yaratıyor

İçerik odaklı keşif modeli, kullanıcıların yalnızca bildiklerini aramakla kalmayıp, içerikler aracılığıyla sürprizli keşifler yaşamasına olanak tanıyor; böylece merak uyandıran fikirler, yeni trendler ve ilham verici ürünlerle karşılaşarak pasif anlarını anlamlı keşiflere dönüştürüyor. TikTok’un araştırmalarına göre etkileşimli ve eğlenceli bir yapıya sahip olan bu platformlar, geleneksel arama motorlarına göre 2 kat daha eğlenceli ve 1.4 kat daha alakalı içerikler sunarak bilgiyi daha kolay sindirilebilir ve keyifli hale getiriyor [2]. Algoritmik alaka sayesinde, içerikler yalnızca yazılan kelimelere değil, kullanıcıların davranışlarına, ilgi alanlarına ve etkileşim kalıplarına göre şekilleniyor; bu da sonuçların kullanıcı ihtiyaçlarıyla yüzde 30 daha fazla örtüşmesini sağlıyor [3]. Ayrıca, gerçek dünya etkisi de dikkat çekiyor: Güvenilen içerik üreticilerinin içerikleri bir arkadaş önerisi gibi algılandığı için, bu içerikler 2.6 kat daha fazla eyleme geçirici güce sahip oluyor [3][4]. Keşif deneyimi artık sadece bireysel bir süreç değil; topluluk odaklı bağlam içerisinde, yorumlar, tepkiler ve kültürel sohbetlerle şekilleniyor ve bu da ne aradığımızı ve nasıl karar verdiğimizi derinden etkiliyor [1]. Bu davranış biçimi aynı zamanda alışkanlık haline gelen ilham sunuyor; TikTok verilerine göre kullanıcıların yarısı, düzenli olarak platforma dönerek yeni ürünler, fikirler ve öneriler keşfediyor [1]. Tüm bu veriler, içerik odaklı keşif modelinin kullanıcı niyetini beklemeden onu tetiklediğini, şekillendirdiğini ve eyleme dönüştürdüğünü açıkça ortaya koyuyor.

Her sektörde farklılaşan keşif davranışları

İçerik öncelikli keşiflerin, farklı sektörlerdeki insanların düşünce ve davranışlarına uyum sağlayabilmesi, en önemli avantajı olarak kabul ediliyor. Bu açıdan her sektörün, her ilgi alanının kendine özgü bir keşif dinamiği bulunuyor. Eğlence sektöründe kullanıcılar kültürel anlara ve popüler içeriklere odaklanıyor, film sahneleri veya trend videolar arıyor. Otomotivde marka bilinirliği ve imaj ön planda kalırken kullanıcılar, model ve özellikler için marka bazlı aramalara yöneliyor. E-ticaretteyse ilham verici ve genel temalı aramalar (yaz kombinleri, bakım önerileri) zamanla daha öznel ve ürün odaklı hale geliyor. Seyahate bakıldığındaysa Kullanıcıların otel ya da uçuş aramak yerine, belirgin içeriklerle destinasyonları keşfetmeyi ve deneyimlemeyi tercih ettiği görülüyor. Tüm bunlar, tek bir formülle herkese hitap etmenin mümkün olmadığına ve keşfin, bağlama ve duygulara göre şekillendiğine işaret ediyor.

Markalar için yeni bir düşünce biçimi

Geleceğin sorusu “Arama mı keşif mi?” yerine markaların kritik etki anlarında yalnızca bulunabilir olmakla yetinip yetinmeyecekleri haline geliyor. İçerik odaklı keşif, markalara yalnızca görünür olma fırsatı sunmuyor; kullanıcıların karar süreçlerini yönlendirme gücü veriyor. Doğru stratejiyle markalar, yalnızca arama sonuçlarında yer almakla kalmaz, insanların bir sonraki aramasının ilham kaynağı haline gelir. Bu değişimi erken benimseyen markalar yalnızca rekabette öne çıkmakla kalmayıp tüketici yolculuğunun her aşamasında gerçek etki yaratacak.

TikTok Kullanıcı Davranışları Değişiyor: Aramalar İlham Odaklı Hale Geldi yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.