VakıfBank Kültür Yayınları’nın (VBKY) İnsan ve Toplum Kitaplığı, Guy Raffa’nın kaleme aldığı, Özlem Günenç’in dilimize çevirdiği “Dante’nin Kemikleri” adlı çalışmayla genişlemeye devam ediyor. İlahi Komedya ile edebiyat tarihinde müstesna bir yere sahip olan Dante’nin ölümünden sonraki serüveni ise en az eseri kadar sıra dışı. 1321’de Ravenna’da toprağa verilen Dante Alighieri’nin bedeni, aslında yedi yüzyıla yayılan uzun ve karmaşık bir hikâyenin başlangıcındaydı. Kemikleri, bir azizin kutsal emanetleri gibi çalınacak; bir Fransisken rahip tarafından duvar ardında gizlenecek; 1865’te bir taş ustası tarafından tesadüfen keşfedilecek; kafatası ölçülerek faşist ırk politikalarına alet edilecek; İkinci Dünya Savaşı sırasında Nazi yağmacılarından ve bombardımanlardan korunacak ve nihayet 2006’da bilgisayar destekli bir yüz rekonstrüksiyonuyla yeniden hayat bulacaktı. Guy Raffa, Dante’nin Kemikleri adlı kitabında bu uzun tarihsel süreci ilk kez bir bütün olarak ele alıyor. Lorenzo de’ Medici, Michelangelo ve Papa X. Leo gibi meşhur isimlerin yanı sıra, adı tarihe dahi geçmemiş pek çok kişinin de rol aldığı bu hikâye; sanat ve mimarlıktan adli bilime, mezar soygunlarından siyasal manipülasyonlara uzanan çarpıcı ve katmanlı bir anlatı sunuyor. Kitapta, şairin bedeni kemik parçaları ve bir toz yığınına dönüşürken tarihsel ağırlığının nasıl giderek arttığını; Rönesans Floransa’sında siyasal ve edebî bir kahramana, 19. yüzyılda birleşik İtalya’nın kurucu figürlerinden birine, faşizm döneminde milliyetçi bir sembole ve nihayet günümüzde küresel bir ikona nasıl dönüştüğünü izliyorsunuz. “Dante’nin Kemikleri”, yalnızca bir şairin kalıntılarının izini süren bir dedektiflik hikâyesi değil; aynı zamanda bir ulusun, kendisini bir avuç kemik etrafında nasıl inşa ettiğinin etkileyici bir tarih anlatısı.

Kitaptan:

“16. yüzyılın başlarında, elverişli ortamdan ötürü Floransa, kibar dilekçelerden vazgeçti ve Dante’nin kemiklerini ülkesine geri ge­tirme hedefine ulaşmak için güç politikasına başvurdu. Bu sefer, projeyi gerçekleştirmek için benzer düşünceye sahip kültürel ve politik liderlerden oluşan gayriresmî hatta dinamik bir grup de­ğil; tüzüğü, finansmanı ve resmî işlevleri olan küçük ama zorlu bir grup oluşturuldu. Ravenna artık Venedik Cumhuriyeti tara­fından değil, Cambrai Birliği’nin 1509’da Venedik’e karşı kazan­dığı zaferin ardından gücü ele geçiren Papalık Roma’sı tarafından kontrol ediliyordu. Son olarak en umut verici olan ise, Floran­sa’nın yöneticisinin yurttaşlarını harekete geçiren ve şairin kalın­tılarına yönelik iddialarını onaylayan Muhteşem Lorenzo değil, Papa X. Leo olarak da bilinen oğlu Giovanni olmasıydı. Tüm yıl­dızlar, yüzyılı aşkın bir süredir Floransa’nın yapmaya çalıştığı şey için aynı hizadaydı: Dante’nin kemiklerini öldüğü şehirden alıp doğduğu yere gömmek.” 

Yazar Hakkında

 ABD’deki University of Texas at Austin’de İtalyan Çalışmaları alanında doçent olarak görev yapan Guy Raffa, Dante Alighieri’nin hayatı, eserleri ve etkisi üzerine çalışan ödüllü bir araştırmacı, yazar ve dijital beşerî bilimler uzmanıdır. Dante üzerine kaleme aldığı kitap ve makalelerin yanı sıra, Danteworlds adlı çoklu ortam projesinin de yaratıcısıdır. Çalışmaları, Dante’nin edebî ve kültürel mirasını hem akademik hem de geniş okur kitleleri için görünür kılmayı amaçlamaktadır. Raffa’nın başlıca kitapları arasında The Complete Danteworlds: A Reader’s Guide to the Divine Comedy ve Divine Dialectic: Dante’s Incarnational Poetry yer alır. 

KÜNYE

Yayınevi: VBKY

Kitabın adı: Dante’nin Kemikleri 

Yazar: Guy Raffa

Kategori: İnsan ve Toplum

Son Okuma: Cansu Açıkgöz, Ozan Ali İhsan Çelik

Çevirmen: Özlem Günenç

Proje Editörü: Halid Metin Yolcu

Sayfa Uygulama: Büşra Arbay

Kapak Görseli: Faruk Özcan 

Kitap Editörü: Burak Can Tavukçu

Sayfa Sayısı: 504

Ölümden sonra başlayan hikâye: “Dante’nin Kemikleri” yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Dünya galasını Venedik Film Festivali’nde yapan film; kariyerinin son eserini sansürle boğuşarak tamamlamaya çalışan bir yönetmenin hikâyesi üzerinden özgürlük, yaratıcılık ve adalet arayışını gözler önüne seriyor. Dante’nin İlahi Komedya’sından ilham alırken “Godard’dan da mı utanmıyorsun?’ repliğine de ev sahipliği yapan ironik filmin yönetmeni Ali Asgari, Atatürk Kültür Merkezi (AKM) Aspendos Salonu’ndaki gösterimin ardından soruları cevapladı. 

İlahi Komedya’dan esinini, ‘hayır kelimesinin gücü’ ile aldığını dile getiren yönetmen, bunu şöyle açıkladı: “Hayır’ kelimesinin gücünü göstermek, ‘hayır’ diyerek cehennemden cennette nasıl gidilebileceğini anlatmak istedim. Filmin bütününde İlahi Komedya’dan çok şey var ama en çok üzerinde durduğum nokta; engellere ‘hayır’ demenin gücü. Orijinal anlatıya sadık kalarak modern versiyonları değerlendirmeye çalıştım. İlahi Komedya aslında trajediyi, komedi tarzında anlatan bir kitap; ben de bunu referans aldım. Komedi, kitabın yazıldığı dönemden farklı algılanıyor artık dünyamızda ama ben komediyi ironik bir komedi olarak ele aldım”

Komedi ve gerçek hayat arasındaki çizgiyi nasıl belirlediği sorusuna ise yönetmenin cevabı; “İran’da gerçek hayat ile komedi arasında bir fark yok” şeklinde oldu. “İran hakkındaki bir filmi İran dışında çekmek istemedim ama filmi İran’da göstermek için izin de alamadık” diyen Asgari, önceki filminden dolayı İran yönetimiyle pek çok sorun yaşadığını hatırlattı. Bu film de dahil, pek çok filmin, İran’da vizyona girmesine izin verilmese de seyircinin, filmlere ulaşmanın yolunu bulduğunu söyleyen Asgari, “Bu tür filmler, kütüphanelerde ve kafelerde izlenebiliyor. İran’da çok bilinçli bir film izleyicisi var. Nuri Bilge Ceylan, İran’da belki Türkiye’den daha fazla tanınıyor” diye konuştu. Filmdeki Türkçe diyalogları da bu kültürel yakınlıkla açıklayan yönetmen, şöyle konuştu: “Film zaten benim şahsî deneyimlerimden ve Behram’ın deneyimlerinden yola çıkarak yazıldı. Behram, Türk ve bu filmi beraber yazdık. İran’da yaklaşık 50 milyon Türk var ama Türkçe bir film yayınlanması oldukça zor”

Dante’den Godard’a: İlahi Komedya! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.