Bu tür olaylar “alışılmış bir trajediye” dönüştü

Türkiye’de benzer olayların artık “alışılmış bir trajediye” dönüştüğünü belirten Dr. Öğr. Üyesi Nuri Bingöl, “Daha önce Konya’da da benzer bir bina çökmesi olayı yaşanmıştı. Genelde bu tip binalar kendi kendilerine çökmezler. Binaların statik ve mimari projeleri vardır, belediyeden ruhsat alarak yapılırlar. Ancak bu bilimsel ve teknik gerekçelere uyulmadığında maalesef benzer acılarla karşılaşıyoruz.”

Kolon kesilmesi olabilir!

Dr. Öğr. Üyesi Nuri Bingöl, Türkiye’deki birçok çökme vakasında en kritik nedenin kolon kesilmesi olduğunu dile getirerek, “Aşağıda bir alanı genişletmek, oto galerisi ya da fırın yapmak için kolonların kesildiğine çokça şahit oluyoruz. O zaman binanın mevcut statiğini bozmuş oluyoruz. Kesilen kolon tarafındaki zayıflama, küçük depremler ya da zemin oynamalarıyla binanın mukavemetini kaybetmesine ve çökmesine neden olabiliyor. Burada böyle oldu demiyorum ama benim kanım yine burada da bir kolon kesilmesi olduğu şüphesini öne çıkarıyor.” diye konuştu.

Denetlemelerde de eksiklik var!

Bu tür ihlallerin yalnızca müteahhit ya da bina sahibiyle sınırlı olmadığını kaydeden Dr. Öğr. Üyesi Nuri Bingöl, “Denetlemelerde eksik kalıyoruz. Yeterli denetim elemanımız olmuyor veya denetleme bittikten sonra mevcut şartlar değiştirilebiliyor. Örneğin yangın yönetmeliğine göre iki kaçış noktası olması gereken bir binada, sonradan bir merdivenin daireye katıldığını görebiliyoruz. Bu tip durumlar, ölümcül bir ihmaldir. Savcılık da olaya el atmış durumda zaten. O incelemenin sonucunda belli olacaktır. Yanlışlardan ders çıkarmamız lazım. Bu tür olayları sürekli yaşıyoruz. Her sene bir tane, iki tane bina kendi kendine çöküyor.” ifadesinde bulundu.

Ayasofya ayaktaysa bizim binalar niye çöksün?

Binaların “eski” olmasının tek başına çökme nedeni olamayacağını vurgulayan Dr. Öğr. Üyesi Nuri Bingöl, “Bina eski mi diye hemen soruluyor. Oysa Ayasofya Camii ayakta duruyorsa, Sultanahmet Camii hâlâ ayaktaysa, 50 yıllık bir bina ‘eski’ olamaz. Tek problem, binaları istenilen standartlarda yapmamamız veya sonradan statiğini bozmamızdır.” ifadesinde bulundu.

Çatlaklar uyarı veriyor…

Vatandaşları binalardaki çatlaklara karşı dikkatli olmaları konusunda uyaran Dr. Öğr. Üyesi Nuri Bingöl, “Binada çatlak varsa mutlaka test yaptırılmalı. Eğer o çatlağa el veya parmak girebiliyorsa bina risklidir. Bu durumda bina derhal boşaltılmalıdır. Ufak çatlaklarda ise birkaç aylık bir zaman olabilir ama beklemek bile risklidir. Kentsel dönüşümün hızlanması gerekiyor. Bir an önce buna bir çözüm bulunması gerekiyor. Belediyelere başvurularak karot testi yaptırılabilir. Bu test betonun dayanıklılığını ölçer. C25 ve üzeri dayanım gerekir ama özellikle 90’lı yıllardan öncesi binalarda beton kalitesi çok düşük çıkıyor. Testten geçemeyen binalar için boşaltma kararı veriliyor, ancak vatandaşlar ‘nereye gideceğiz’ korkusuyla bu testleri yaptırmaktan çekiniyor.” şeklinde konuştu.

“İhmal var, ama kimde olduğu incelemeyle ortaya çıkar”

Gebze’deki olay özelinde kesin bir yargıda bulunmanın erken olacağını, ancak ortada açık bir ihmal bulunduğunu söyleyen Dr. Öğr. Üyesi Nuri Bingöl, “Durup dururken hiçbir bina kendi kendine çökmez. Depremde bile çöken binaların müteahhitleri yargılanıyor. Demek ki bir ihmal var. Ancak ihmal kimde? Kolon mu kesildi, bina yapıldığı zaman nasıl bir malzeme kullanıldı, kim denetledi — bunların hepsi savcılık soruşturmasıyla ortaya çıkacak. İhmal var, ama kimde olduğu incelemeyle ortaya çıkar.” Şeklinde sözlerini tamamladı

Uzmanı Gebze’deki bina çökmesini değerlendirdi! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

İstanbul’un depremde en zayıf yapıları arasında yaya üst geçitleri ve viyadükler geliyor. Kahramanmaraş merkezli meydana gelen iki depremle birlikte gözler çökme riski bulunan bu noktalara çevrildi. Uzmanlar, olası bir İstanbul depreminde üst geçitler can kaybına neden olmasa bile ana arterlerdeki ulaşıma engel olacağına işaret ediyor.

Bakım yapmıyor sadece boyuyorlar

24 TV’de yayınlanan Akşam Haberleri’nde sunucu Kaan Yakuphan’ın sorularını cevaplandıran İBB Ulaşım ve Trafik Komisyonu Başkanı da olan Bağcılar Belediye Başkanı Abdullah Özdemir, bu konuyla ilgili açıklamalarda bulundu. İstanbul’daki üst geçit ve viyadüklerin durumu hakkında inceleme yaptıklarını belirten Özdemir, “Ulaştırma ve Alt Yapı Bakanlığı, kendine bağlı ana yolların bakımlarını düzenli bir şekilde devam ettiriyor. Ancak 2019 yılından bu tarafa İBB’nin (İstanbul Büyükşehir Belediyesi) kendine bağlı yollarda detaylı yıllık bakımları yapmadığını sadece boya ve badana boyutunda birtakım tadilatları yaptığını görüyoruz. Özellikle metrobüs güzergahında, E-5 üzerinde, İstanbul’un ana arter dediğimiz şehir içinde ivedilikle hem donatı korozyon açısından hem beton dayanım açısından incelenmesi gereken üst geçitler ve alt geçitler var. İBB, bunları dikkate almalı” dedi.

Tamir ve tadilatlar yapılmazsa önemli kayıplar olacak

Yüksek lisansını deprem üzerine yapmış inşaat yüksek mühendisi olan Özdemir, “Üst geçit ve viyadükler depreme hazır mı?” sorusuna işe şu şekilde cevap verdi: “En son yaşadığımız büyük depremde ulaşım noktasında ana yolların belirli yerlerinde sıkıntı olduğunu gördük. Bu açıdan deprem anındaki kaçışların ve deprem yerlerine ulaşım noktasında en önemli araçların yollar olduğunu biliyoruz. Kahramanmaraş, Adıyaman ve Malatya bölgesinde tahrip olan yolların, oraya ulaşım noktasında biraz gecikmelere sebebiyet verdiğini biliyoruz. Bu üst geçit ve viyadüklerde tamir ve tadilatlar yapılmazsa İstanbul depreminde de çok önemli zaman kayıplarına neden olacaktır.”

İvedilikle yıkılıp yerine yenisi yapılmalı

Çok kritik bir durumla karşı karşıya olduğumuza vurgu yapan Özdemir, İBB yetkililerine şu uyarılarda bulundu: “Olası bir deprem esnasında zarar görebilme tehdidine karşı üst geçit ve alt geçitlerde güçlendirme yapılması gerekiyor. Bakım onarım noktasında gereken neyse hızlı bir şekilde yerine getirilmesi gerekiyor. Hatta buralar kullanılamaz durumdaysa güçlendirmeyle de gerekli iyileştirme sağlanamayacaksa ivedilikle yıkılıp yerine yenisi yapılması gerekiyor.”
 

Kaynak: (BYZHA) – Beyaz Haber Ajansı

Abdullah Özdemir, depremde çökme riski taşıyan üst geçitler için İBB’yi uyardı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.