Etkilenen kullanıcılar arasında dolandırıcılıkların yaklaşık yarısı (%48) sosyal medya platformları üzerinden gerçekleşirken, %49’u yatırım veya finansal dolandırıcılık girişimlerine maruz kaldığını ifade ediyor. %40’ı sahte teslimat veya kargo mesajlarıyla ilişkili dolandırıcılıklarla karşılaştığını belirtirken, oltalama (phishing) e-postaları da %38’lik oranla önemli bir tehdit olmaya devam ediyor. Bu veriler, siber suçluların bireyleri farklı kanallar üzerinden hedef almak için giderek daha çeşitli yöntemler kullandığını gösteriyor.

Buna rağmen güven seviyeleri dikkat çekici ölçüde yüksek: Katılımcıların yüzde 79’u bir dolandırıcılığı tespit edebileceğine inanırken, yüzde 28’i bu konuda kendine “çok yüksek” düzeyde güven duyduğunu belirtiyor. Bu aşırı özgüven, kullanıcıların riskli çevrimiçi davranışlar sergilemesine ve dikkat seviyelerinin düşmesine yol açabiliyor.

Korunma alışkanlıkları incelendiğinde ise karışık bir tablo ortaya çıkıyor. Katılımcıların %41’i güçlü ve benzersiz parolalar kullandığını belirtirken, yalnızca yüzde 36’sı URL’leri tıklamadan önce düzenli olarak kontrol ediyor ve %35’i halka açık Wi-Fi ağlarını hassas işlemler için kullanmaktan kaçınıyor. Dikkat çekici bir diğer bulgu ise kullanıcıların yalnızca %31’inin özel bir güvenlik çözümü kullandığını belirtmesi; bu durum, önemli bir kesimin siber tehditlere karşı yeterli korumadan yoksun olabileceğine işaret ediyor. Ayrıca her 10 kullanıcıdan 1’i (%9) hiçbir güvenlik önlemi kullanmadığını ifade ediyor.

Dijital güvenlik araçlarının güncel tutulması konusunda da istikrarsızlık hakim. Katılımcıların yalnızca yüzde 39’u şifrelerini ve güvenlik ayarlarını düzenli olarak (ayda en az bir kez veya daha sık) güncellediğini belirtirken, yüzde 42’si bunu yalnızca ara sıra yaptığını, yüzde 14’ü nadiren gerçekleştirdiğini ve yüzde 5’i ise hiçbir zaman böyle bir işlem yapmadığını ifade ediyor.

Araştırma bulgularını değerlendiren Kaspersky Orta Doğu, Türkiye ve Afrika Bölgesi Tüketici Kanalı Başkanı Seifallah Jedidi, şu ifadeleri kullandı: “Bu araştırma, kapsamlı siber güvenlik uygulamalarının benimsenmesi ve farkındalığın artırılması ihtiyacını açık biçimde ortaya koyuyor. Güçlü parola kullanımı ve dikkatli gezinme gibi bireysel alışkanlıklar kritik öneme sahip olsa da, bunların güvenilir güvenlik çözümleri ve düzenli güncellemelerle desteklenmesi modern siber tehditlere karşı etkili bir koruma sağlar.”

Kaspersky, tüm kullanıcılara temel çevrimiçi güvenlik kurallarını hatırlatıyor:

• Kaynağı belirsiz mesajları veya bağlantıları, meşru görünseler dahi mutlaka doğrulayın.
• SMS veya anlık bildirim (push notification) yoluyla gelen tek kullanımlık kodlar dahil hiçbir gizli bilginizi üçüncü şahıslarla paylaşmayın.
• Kimlik fotoğrafları veya hassas iş bilgileri gibi kritik detayları çevrimiçi ortamda paylaşırken sınır koyun.
• Şüpheli web sitelerine ödeme bilgilerinizi girmeyin.
• Unutmayın: Eğer internetteki bir teklif gerçek olamayacak kadar cazip görünüyorsa, muhtemelen sahtedir.
• Oltalama siteleri, dolandırıcılık ve spam içeriklere karşı güncel veri tabanına sahip, Kaspersky Premium gibi güvenilir bir güvenlik çözümü kullanın.

Kaspersky Raporu: Çevrimiçi Dolandırıcılıkta Özgüven Tuzağı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Hesaplarınızdan biri saldırıya uğrarsa ilk önceliğiniz sakinliğinizi kaybetmemek ve hemen harekete geçmek olmalı. Ne kadar hızlı hareket ederseniz saldırganın işini o kadar fazla engelleyebilirsiniz. Erişim sağladıktan sonra ilk hamleleri, kurtarma e-posta adresini değiştirmek, kendi yedekleme kodlarını eklemek veya parolanızı değiştirdikten sonra bile hesabınızı izleyebilmek için gizli e-posta yönlendirme kuralları oluşturmak olabilir. Panik olmadan ilk  15 dakika içinde atacağınız adımlar size çok şey kazandırır.

Hasarı durdurun (0–2. dakika) 

Hesaba hâlâ erişiminiz olup olmadığını kontrol edin. Erişiminiz varsa ihlalin nasıl gerçekleştiğini düşünün. Bir sorun olduğunu ilk fark ettiğiniz cihaz yerine başka bir cihaz kullanın.  Hesaba hiç erişemiyorsanız platformun destek sayfalarına gidin ve hesap kurtarma sürecini başlatın. Finansal hesaplar söz konusuysa bankanızı veya kredi kartı sağlayıcınızı arayın ve işlemlerin engellenmesini ve hesabın izlenmek üzere işaretlenmesini özellikle isteyin. 

Kötü amaçlı yazılımdan şüpheleniyorsanız cihazın internet bağlantısını kesin. Etkin bir kötü amaçlı yazılım saldırısı, verileri sızdırıyor veya saldırganla gerçek zamanlı olarak iletişim kuruyor olabilir; bu nedenle bunu durdurmanız gerekir.  Cihazınızda güncel bir güvenlik yazılımı varsa tam bir tarama başlatın. Ancak taramanın tamamlanmasını beklemeyin; taramayı başlatıp farklı bir cihazdan sonraki adımlara geçin. Güvenlik yazılımınız yoksa ve çevrimiçi durumdaysanız ESET’in çevrimiçi tarayıcısı yardımcı olabilir. Bu arada, ESET’in bağlantı denetleyicisi, belirli kötü amaçlı URL’leri anında işaretleyebilir. Önemli olan, henüz hiçbir şeyi silmemenizdir. Çevrimiçi hizmetler, bildirim ve hesap kurtarma süreci sırasında şüpheli mesajları ve diğer olası kanıtları isteyebilir.

Güvenli erişim (3–6. dakika) 

Eğer saldırı e-posta hesabınızı etkilemişse saldırganların genellikle sessizce yapılandırdığı e-posta yönlendirme kurallarına dikkat edin; bu kurallar, kontrolü geri kazandıktan sonra bile gelen e-postaların kopyalarının saldırganlara ulaşmasını sağlar. Çoğu e-posta istemcisi, ayarlarda etkin yönlendirme kurallarını listeler – bunları kontrol edin ve kendiniz ayarlamadığınız her şeyi kaldırın. Hesabın kurtarma ayarlarını da kontrol edin – yedek e-posta adresi, kurtarma telefon numarası ve yedek kodlar. Güvenilir olduğunu düşündüğünüz bir cihazdan parolayı değiştirin. Parolalar güçlü ve benzersiz olmalıdır – daha önce veya başka bir yerde kullandığınız bir parolanın varyasyonu olmamalıdır. Mümkünse hizmet sizden bunu yapmanızı istemese bile iki faktörlü kimlik doğrulamayı (2FA) etkinleştirin. 

Normal 2FA kodlarının genellikle gönderildiği cihaza erişiminizi kaybederseniz tek kullanımlık 2FA kurtarma kodları sizi kurtarabilir. Kurtarma kodlarını güvenli bir yerde, tercihen çevrim dışı olarak ve basılı bir kopya hâlinde saklayın. Bu kodları kaybetmeniz, hesabınıza kalıcı olarak erişiminizi engelleyebilir. Son olarak, tüm aktif oturumları kapatın ve bağlı üçüncü taraf hizmetlere erişimi iptal edin. 

Kontrol süreci  (7–10. dakika) 

Aynı parolayı diğer platformlarda da kullandıysanız her yerde değiştirin. Saldırganların çalınan kullanıcı adı ve parola kombinasyonunu bir dizi platformda otomatik olarak test ettiği kimlik bilgisi doldurma işlemi büyük ölçüde otomatiktir ve saniyeler sürer. Kimlik bilgileri bir kez işe yaradıysa tekrar denenecektir. Mümkün olduğunda, tanınmayan oturum açma girişlerini tespit etmek için oturum açma geçmişini ve son etkinlikleri kontrol edin. Ayrıca tuhaf görünen her şeyi kontrol edin: Değiştirmediğiniz iletişim bilgileri, tanımadığınız gönderilmiş mesajlar ve tanıdık olmayan satın alımlar veya işlemler. E-posta hesabına özellikle dikkat etmek gerekir. Gelen kutunuzu kontrol etmek, genellikle tüm dijital kimliğinizin büyük bir kısmını kontrol etmekle eş değer olabilir.

Temizleme (11–13. dakika) 

Yüklü yazılımların listesini inceleyin ve sizin yüklemediğiniz veya tanımadığınız her şeyi kaldırın. Web tarayıcı uzantılarına da bir göz atın çünkü bunlar genellikle fark edilmez. İşletim sisteminizin ve diğer yazılımların en son sürümünü çalıştırdığını kontrol edin çünkü kötü amaçlı yazılımlar genellikle yamaları bulunan güvenlik açıklarından yararlanır. 

Uyarı ve bildirim (14–15. dakika ve sonrası) 

Ailenize ve arkadaşlarınıza olanları bildirin. Giriş bilgilerinizi çalan bir saldırgan, sizin kimliğinizi taklit ederek “enfeksiyonu” daha da yayabilir; örneğin arkadaşlarınıza kötü amaçlı bağlantılar gönderip onları para transferi yapmaya ikna edebilir. Ne kadar erken haberdar olurlarsa maruz kalma riski o kadar azalır. 

Ayrıca henüz yapmadıysanız olayı platforma bildirin. Finansal hesaplarınız etkilenmiş olabilir ve henüz bankanızı aramadıysanız bunu hemen yapın (yani sadece çevrimiçi bildirimde bulunmayın). İşlemlerin engellenmesi ve etkinlik izleme ayarlarının yapılması konusunda özellikle bilgi alın. Güvenlik yazılımınız taramayı tamamladığında, bulguları inceleyin ve yazılımın önerileri doğrultusunda hareket edin.

Hesap ele geçirilme riskini azaltmak için yapmanız gerekenler

• Her çevrimiçi hesap için güçlü ve benzersiz bir parola veya parola cümlesi kullanın. 
• Bir parola yöneticisi, her hizmet için farklı ve güçlü bir parola oluşturup saklayarak yukarıdaki pratik sorunu çözer. 
• 2FA’yı etkinleştirin. Parola çalınmış olsa bile sağlam bir 2FA, saldırganın daha ileri gitmesini engelleyebilir.
• Yazılımı güncel tutun. Güncellemeler, saldırganların bildiği ve aktif olarak istismar ettiği güvenlik açıklarını giderir. 
• Saldırganların giriş bilgilerini çalmak için yaygın olarak kullandıkları bir yöntem olan kimlik avına karşı dikkatli olun. 
• Parolalardan vazgeçip hesaplarınıza sorunsuz ve güvenli erişim için sunulduğunda geçiş anahtarlarını etkinleştirmeyi düşünün.
• Bir güvenlik çözümü kullanın. Saygın, çok katmanlı güvenlik yazılımları, kimlik avı girişimleri de dâhil olmak üzere güvenliğinizi sağlamada büyük rol oynar.
• İnternetin karanlık köşelerinde yeni bulunan kişisel bilgilerinizi size bildiren bir kimlik koruma hizmeti kullanın böylece zamanında önlem alabilirsiniz. 

Hacklenen hesaplar için dakika dakika kurtarma rehberi yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Konak Belediyesi Kültürel Miras Koruma Müdürlüğü, gerçekleştirdiği geniş kapsamlı çalışma sonucu “Konak Kültürel Miras Rotaları”nı oluşturdu ve çevrimiçi paylaşıma açtı. Detaylı ve özenli bir çalışmanın ürünü olan Konak Kültürel Miras Rotaları kapsamında, Kadifekale – Basmane, Alsancak ve Kemeraltı olmak üzere üç ana rota değerlendirildi. Bu üç rota üzerinde yer alan toplam 90 kültürel ve tarihi durağın işaretlendiği rota çalışması sonucunda oluşturulan dijital broşürler ve Google Maps bağlantısı, Konak Belediyesi’nin resmi web sitesindeki yerini aldı ve tüm dünyanın erişimine açıldı. Kentini tanımak isteyen Konaklıların ve şehri ziyaret eden turistlerin kolaylıkla kullanabileceği rotaların yer aldığı broşür ve Google Maps’te yer alan bilgilendirme metinleri Türkçe ve İngilizce olarak hazırlandı. https://www.konak.bel.tr/tr/kulturel-miras-rotalari linki üzerinden ulaşılabilen Konak Kültürel Miras Rotaları, İzmir’in tarihsel merkezini ve binlerce yıllık birikimini kapsayan özgün bir miras alanı olan Konak’ın, Antik Dönemden Osmanlı’ya ve Cumhuriyet’e uzanan tarihsel sürekliliğini bütüncül bir deneyim çerçevesinde bir araya getirmek amacıyla kurgulandı.

“Kentlilik bilinci, yaşadığınız kenti tanımak ve özümsemekle başlar”

Konak Belediye Başkanı Nilüfer Çınarlı Mutlu, gerek Konaklıların gerekse Konak’ı ziyaret eden yerli ve yabancı turistleri, kentin eşsiz tarihi ve kültürel mirasını tanımalarının önemini vurguladı. Turizme katkısıyla Konak’ı bir adım öteye taşıyacak Kültürel Miras Rotaları çalışmasının çok önemli olduğunu belirten Başkan Mutlu, “Konak’ımızın tarihi ve kültürel zenginliğiyle turizm potansiyeli yüksek ama tanınırlığı ve bilinirliğinin artırılması gereken bir kent. Göreve geldiğimizden bu yana öncelikle Konak’ta yaşayan komşularımızın, yaşadıkları kenti tanıması, Konak’la yeniden bağ kurması için Tarih Gezileri çalışmamızı yaygınlaştırdık. Çünkü kentlilik bilinci, yaşadığınız kenti tanımak ve özümsemekle başlar. Kentiyle bağ kurabilirse onu korumak, geleceğe taşımak hissi kendiliğinden gelişir. Konak’ımızı ziyaret eden yerli ve yabancı konuklarımızın da kentin tarihi ve kültürel zenginliğini yaşamasını çok önemsiyoruz. Kültürel Miras Koruma Müdürlüğümüzü kurmamız ve hemen ardından müdürlüğümüzün Konak Kültürel Miras Rotaları çalışması gerçekleştirmesi, Konak’ın tarihinden gelen eşsiz kültürel mirasını görünür kılma çabamızın ürünü. Bu yöndeki çalışmalarımız gelişerek devam edecek” ifadelerini kullandı.

Tarihi ortaya çıkaran rota

Konak Kültürel Miras Rotaları kapsamında, Kadifekale’den Smyrna Agorası’na, Kemeraltı Çarşısı’ndan Konak Meydanı’na ve Alsancak’a uzanan güzergahlar, Kadifekale – Basmane Kültürel Miras Rotası, Alsancak Kültürel Miras Rotası ve Kemeraltı Kültürel Miras Rotası olarak belirlendi. Web sitesini ziyaret edenler, bu üç ana rotayı tıkladıklarında, kültürel mirası oluşturan tarihi ve simge yapılar ile mekanların detaylı bilgisine ulaşabilecek. Google Maps uygulaması üzerinden gezi rotalarını belirleyip, ziyaret ettikleri mekanların fotoğraf ve bilgilendirme metinlerini rahatlıkla görebilecek. Kentin simge yapılarından saklı kalmış değerlerine kadar pek çok kültürel mirasın işaretlendiği rota üzerinde Saat Kulesi’nden müzelere, meydanlardan hanlara, 90 ayrı nokta ziyaretçilerini bekliyor. 

Konak’ın Kültürel Miras Rotaları çevrimiçi erişime açıldı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Farklı düşünceler olsa da  sosyal medya doğası gereği kötü değildir. Bazı yönlerden, gençlere kendini ifade edebilecekleri güvenli bir alan veya hikâyelerini paylaşabilecekleri, arkadaşlık kurabilecekleri benzer düşünen insanlardan oluşan bir topluluk sağlayarak fayda bile sağlayabilir. Bazı çocuklar, ebeveynlerine soramadıkları konular ile ilgili  sosyal medya hesapları aracılığıyla resmî kaynaklardan bilgi edinebilir; destek bile isteyebilirler. Ancak bağlam her şeydir. Önemli bir açıklama, çocuklarınızın sosyal medyayı esas olarak iletişim kanalı olarak mı, fotoğraf ve videolara yorum yapmak için mi yoksa içerik paylaşmak için mi kullandıklarıdır. Ya da kendilerinin videolarını ve selfie’lerini çokça paylaşıyorlar mı? Profilleri kilitli ve sık sık kontrol edilmedikçe bu durum bazı sorunlara yol açabilir.

Selfie’ler nasıl risk oluşturabilir?

Bir selfie sosyal medya sitesine yayımlanır yayımlanmaz, çocuğunuz onun üzerinde belirli bir kontrolünü kaybeder. Silse bile çocuğunuz görüntünün arkadaşları ve takipçileri tarafından yeniden paylaşıldığını ve yayıldığını görebilir.  Bu “dijital kalıcılık” fikri, gençler çevrimiçi paylaşım yaparken akıllarına gelmeyebilir. Ancak yapay zekâ botlarının büyük dil modellerini eğitmek için sosyal medya içeriğini taradığı bir çağda, bu konu her zamankinden daha önemli hâle geldi. Bu durum, özel içeriğin kamuya açık alana sızma riskini artırmaktadır. 

Ebeveynler için daha da endişe verici olan, bir selfie’nin aşağıdaki riskleri doğurabileceğidir: 

·       Avlarını arayan avcıları çekebilir.

·       Müstehcen içerik oluşturmak için yapay zekâ “nudifier” araçlarını besleyecek görüntüler arayan avcıları ve şantajcıları çekebilir. Bu içerik çevrimiçi olarak paylaşılabilir veya kurbana şantaj yapmak için kullanılabilir.

·    Doğum tarihi veya okul adı gibi kişisel bilgileri içerebilir ve bu bilgiler diğer bilgilerle birleştirilerek kimlik hırsızlığı için kullanılabilir.

·    Siber zorbalar ve troller tarafından çocuğunuzu çevrimiçi olarak mağdur etmek için kullanılabilir.

·     Gelecek yıllarda işverenler veya ileri eğitim kurumları tarafından görülebilecek utanç verici veya uygunsuz ayrıntılar içerebilir.

Selfie’ler ruh sağlığını etkiler mi?

Ayrıca selfie paylaşmak da dâhil olmak üzere sosyal medya kullanımının psikolojik zarara yol açabileceğini gösteren kanıtlar da giderek artıyor. 2017 yılında 8. ve 12. sınıf öğrencileri üzerinde yapılan bir araştırma, 2010-2015 yılları arasında depresif belirtilerin yüzde 33 arttığını ortaya koydu. Aynı dönemde bu yaş grubundaki kızların intihar oranı yüzde 65 artmıştı.

Burada doğrudan bir nedensel bağlantı yoktur. Ancak korelasyon açık çünkü Batı’da akıllı telefon ve sosyal medyanın yaygınlaşmasının arttığı döneme denk geliyor. Uzmanlar ayrıca sosyal medyanın gençlerin özgüvenini, fiziksel sağlığını ve uyku kalitesini etkileyebileceğini iddia ediyor. Yapay zekâ filtrelerinin selfie’lerle birlikte kullanılması, teorik olarak, duygusal ve psikolojik olarak savunmasız olduğumuz bir dönemde, görünüşe karşı sağlıksız bir takıntıya yol açabilir. Bu, 2023 yılında ABD Sağlık Bakanı’nın Sosyal Medya ve Gençlerin Ruh Sağlığı hakkında bir tavsiye yayımlamasının nedenlerinden biridir.

Ebeveyn rehberliği zamanı

Ebeveynlerin sınırlar belirlemek, en iyi uygulamaları öğretmek, çocuklara duygusal ve psikolojik destek sağlamak konusunda benzersiz ve önemli bir rolü var.  Kışkırtıcı görüntüler veya adres ve kimlik bilgilerini içeren her türlü içerik gibi, hangi tür selfie’lerin yasak olması gerektiği konusunda net kurallar belirleyin. Ancak bunu, çocuklarınıza profilini kısıtlama, coğrafi konumunu kapatma ve başkalarının fotoğraflarında onları etiketlemesi için manuel onay gerektirme gibi gizlilik ayarlarını öğreterek dengeleyin. Onlara, kimlerin kendilerini takip etmesine izin verecekleri konusunda neden seçici olmaları gerektiğini (yani, sadece gerçek hayatta arkadaş oldukları kişiler) öğretin. Neden birkaç ayda bir “dijital bahar temizliği” yapıp belirli takipçileri ve diğer kişileri silmenin yararlı olabileceğini anlatın.

Özellikle çocuğunuz siber zorbalık veya cinsel şantaj gibi rahatsız edici veya utanç verici bir konu hakkında sizinle konuşmak istediğinde dürüstlüğü teşvik etmek için yargılayıcı olmayan, saygılı bir ortam yaratmak önemlidir. Ancak bu güvenin bozulduğunu düşünüyorsanız ekran süresini ve belirli içeriklere ve uygulamalara erişimi sınırlamak için ebeveyn denetim araçlarını kullanabilirsiniz. 

Çocuklar teknolojiyle daha iyi bir ilişki kurmalı

Önemli olan çocuğunuzun selfie paylaşmasını yasaklamak değil  onlara çevrimiçi olarak ne paylaşacaklarına dair rasyonel, riske dayalı kararlar alabilmeleri için bilgi vermektir. Bu, onları avcılar, zorbalar ve dolandırıcılardan korumayı da içeriyor. Aynı zamanda aşırı sosyal medya kullanımının potansiyel zihinsel sağlık üzerindeki etkilerine dair uyarıları da kapsıyor. Bu nedenle, evde ekran süresini en aza indirmek, masada telefon kullanımını yasaklamak ve hafta sonu bir veya iki saatinizi aile etkinliklerine ayırmak gibi önlemleri mutlaka deneyin. Ancak aynı zamanda örnek de olmalısınız. 2024 yılında yapılan bir araştırmaya göre, ebeveynlerin yüzde 75’i çocuklarının fotoğraflarını, videolarını ve diğer içeriklerini adresinde paylaşıyor. Çocuklarınızın çevrimiçi ortamda selfie paylaşmasının artıları ve eksileri hakkında bir konuşma başlatmadan önce kendi “paylaşım” davranışınızı kontrol altına almayı unutmayın.

Selfie’lerin görünmeyen yüzü yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

1. Eleştirel değil, meraklı olun. Açık yaklaşımınız onların güvenlik ağıdır.

Bir çocuk “YouTuber olmak istiyorum” dediğinde ebeveynlerde kaygı oluşması doğaldır. Ancak ilk refleks olarak bu isteği bastırmak yerine diyalog başlatmak daha sağlıklı bir zemin oluşturur. Çocuğun çevrimiçi içerik üretme motivasyonunu, planladığı içerik türlerini ve takip ettiği dijital eğilimleri anlamaya çalışmak süreci daha bilinçli yönetmeyi sağlar.

Bu yaklaşım iki açıdan önem taşır: Öncelikle çocuğun ilgi alanlarının ciddiye alındığını göstererek güven ilişkisini güçlendirir. Aynı zamanda gizlilik ayarları, içerik sınırları ve çevrimiçi görünürlükle başa çıkma gibi güvenlik başlıklarının doğal bir şekilde gündeme gelmesine imkân tanır.

Bu konuşmaları desteklemek amacıyla yaşa uygun kaynaklardan yararlanılabilir. Örneğin Kaspersky’nin ücretsiz olarak sunduğu Cybersecurity Alphabet adlı dijital kitap, çocuklara temel dijital hijyen kurallarını sade ve anlaşılır bir dille aktarıyor. Renkli görseller ve basit anlatımı sayesinde dolandırıcılık girişimlerini tanıma, verileri koruma ve çevrimiçi ortamda güvenli kalma konularında farkındalık oluşturuyor.

2. Hesapları Birlikte Oluşturun

Çocuğa yalnızca bir cihaz vermek yerine hesap kurulum süreçlerinin birlikte ilerletilmesi, erken aşamada güvenlik bilinci kazandırır. İster YouTube, ister TikTok veya Instagram olsun;

• Gizlilik ayarlarının dikkatle yapılandırılması (gönderileri kimlerin görebileceği, yorum yapabileceği veya mesaj gönderebileceği gibi),
• Konum etiketleme özelliğinin varsayılan olarak kapatılması,
• Güçlü ve benzersiz şifrelerin tercih edilmesi,
• İki faktörlü kimlik doğrulamanın (2FA) etkinleştirilmesi gibi adımlar temel koruma sağlar

Bu yaklaşım yalnızca siber saldırı veya veri ifşası riskini azaltmakla kalmaz; aynı zamanda çocuğun dijital hijyen alışkanlıklarını erken yaşta kazanmasına katkı sunar.

3. Paylaşım sınırları konusunda farkındalık oluşturun

Çocuklar içerik üretme heyecanıyla nerede olduklarını, ne yaptıklarını ve kiminle olduklarını paylaşma eğiliminde olabilirler. Ancak dijital dünyada büyümenin bir parçası da her bilginin kamuya açık olmaması gerekir. Ev adresi, okul adı veya üniforması, tatil planları, sık gidilen mekânlar gibi bilgilerin paylaşılmasının risk oluşturabileceği açıklanmalıdır. Bu tür detaylar; fotoğraflar, konum etiketleri veya zaman damgalarıyla birleştiğinde fiziksel takibi kolaylaştırabilir. Eğlenceli içerik üretmek ile güvenlik riskleri yaratabilecek paylaşımlar arasındaki farkın somut örneklerle anlatılması, çocukların bilinçli kararlar almasını destekler.

4. Kullanıcı Adını Düzenli Olarak Arma Motorlarında Aratın 

Çocuğunuz bir takma adla içerik paylaşmaya başladığında, çevrimiçi görünürlüğünün izlenmesi önem taşır. Bunun pratik yollarından biri, kullanılan takma adın belirli aralıklarla arama motorlarında sorgulanmasıdır. Kullanıcı adını aratarak çıkan sonuçları inceleyin: Paylaşılmaması gereken kişisel fotoğraflar, konum bilgileri veya yorumlar var mı? İçerikleri kopyalanmış mı veya birileri onun kimliğine bürünmeye mi çalışıyor?

5. Şüpheli iş birlikleri ve dolandırıcılık teklifleri konusunda uyarın

Görünürlüğü artan genç içerik üreticileri, çeşitli markalardan geldiği iddia edilen ücretsiz ürün, sponsorluk ya da iş birliği teklifleri alabilir. Çocuklar için bu mesajlar bir hayalin gerçekleşmesi gibi görünebilir; ancak çoğu zaman dolandırıcılık girişimidir.

Çocuğunuza beklenmedik her teklife temkinli yaklaşması gerektiğini anlatın. Sahte iş birliği teklifleri genellikle doğrudan mesaj veya e-posta yoluyla gelir ve kimlik bilgilerini, kişisel verileri hatta banka bilgilerini ele geçirmeyi amaçlayan oltalama (phishing) bağlantıları içerebilir. Bazı dolandırıcılar sahte hediyeler için “kargo ücreti” talep eder ya da zararlı uygulamalar yükletmeye çalışır.

Dikkat edilmesi gereken uyarı işaretleri şunlardır:

• Dil bilgisi hataları ve aşırı aciliyet içeren ifadeler (“hemen harekete geç!”)
• Kişisel bilgi veya parola talebi
• Şüpheli bağlantılar ve güven vermeyen web siteleri
• Gerçek markaları taklit eden, doğrulanmamış hesaplar

Küçük yaştaki çocuklar söz konusu olduğunda, tüm ticari etkileşimlerin — doğrudan mesajların incelenmesi, marka tekliflerinin değerlendirilmesi ve iş birliği taleplerine yanıt verilmesi dahil — ebeveyn gözetiminde yürütülmesi daha sağlıklı bir yaklaşım sunar.

6. Çevrimiçi yabancılar hakkında açıkça konuşun

Çocuğunuz kitle oluşturmaya başladıkça yalnızca hayranlar değil, manipülatif ya da uygunsuz niyetli kişiler de dikkatini çekebilir. Özellikle hayatına dair detaylar paylaşan genç içerik üreticileri için çevrimiçi istismar ve “grooming” ciddi bir risktir.

Çocuğunuza internette nazik görünen herkesin iyi niyetli olmayabileceğini anlatın. Grooming uygulayan kişiler genellikle destekleyici bir arkadaş gibi davranır; içerikleri över, yardım teklif eder ya da benzer ilgi alanlarına sahipmiş gibi yaklaşır. Zamanla kişisel bilgiler, özel fotoğraflar talep edebilir ya da sohbeti daha az güvenli platformlara taşımaya çalışabilir.

Uyarı işaretleri arasında şunlar yer alır:

• Yabancı bir kişinin sık ve aşırı kişisel mesajlar göndermesi

• Gizlilik talebi (“ailene söyleme”)
• Özel bilgi veya görüntü paylaşması için baskı yapılması
• Suçluluk, aşırı övgü ya da tehdit yoluyla duygusal manipülasyon

En kritik unsur ise çocuğun, herhangi bir durumda cezalandırılma korkusu yaşamadan ebeveynine başvurabileceğini bilmesidir.

Kaspersky Gizlilik Uzmanı Anna Larkina konuyla ilgili şu değerlendirmede bulundu: “Bir çocuk influencer olmak istediğinde aslında kimliğini ve yaratıcılığını ifade etmenin bir yolunu arıyordur. Yetişkinler olarak görevimiz, bu hedefi desteklerken görünürlüğün beraberinde getirdiği dijital riskleri de anlamalarını sağlamaktır. Kaspersky Safe Kids gibi araçlar, ebeveynlerin müdahaleci olmadan sürece dahil olmasına yardımcı olur; çocukların çevrimiçi aktivitelerine dair içgörü sunar, ekran süresini yönetmeye olanak tanır ve potansiyel tehlikelere karşı uyarı sağlar. Doğru destek ve açık iletişimle genç içerik üreticilerinin seslerini güvenliklerinden ödün vermeden duyurmalarına yardımcı olabiliriz.”

“Influencer Olmak İstiyorum!”: Çocuğunuzun Hayallerine Siber Güvenli Bir Şekilde Nasıl Destek Olabilirsiniz? yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Fidye yazılımları, sektör için ciddi bir risk unsuru olmayı sürdürüyor. Geçtiğimiz yıl perakende ve e-ticaret şirketlerinin %8,25’i fidye yazılımı kaynaklı olaylar yaşadı. Ayrıca, sektörde fidye yazılımı tespitlerinden etkilenen benzersiz B2B kullanıcı sayısı 2023’e kıyasla %152 artarak, hedefli saldırılarda keskin bir tırmanışa işaret etti.

Oltalama (phishing) saldırıları da önemli bir tehdit vektörü olmaya devam ediyor. Kaspersky, 2025 yılında çevrimiçi mağazalar, teslimat hizmetleri ve ödeme sistemlerini hedef alan 6,7 milyon oltalama saldırısı tespit etti. Bu saldırıların yarıdan fazlasının (%50,58) doğrudan çevrimiçi mağazaları hedef alması, siber suçluların e-ticaret platformlarını dolandırıcılık ve veri hırsızlığı açısından yüksek değerli hedefler olarak gördüğünü ortaya koyuyor.

2025 Perakende ve E-ticaret Siber Güvenlik Özeti: Trendler ve Yaşananlar

Pizza teslimatına düşkün bir bilgi hırsızı (stealer), metaforuyla özetlenebilecek bu tehdit ortamında alışveriş ve yemek siparişi uygulamaları üzerinden mobil kullanım, kullanıcılar için günlük rutinin bir parçası haline geldi. Ancak 2025 yılı, resmi uygulama mağazalarından indirilen “güvenilir” görünen uygulamaların dahi mutlak güvenlik sağlamadığını gösterdi. Bu tür uygulamalar, kullanıcı verilerinin ve finansal bilgilerin tehlikeye atılmasına neden olabiliyor.

B2B tarafında fidye yazılımı tespitlerindeki artış tek bir baskın aktörle ilişkilendirildi.
Perakende ve e-ticaret sektöründe fidye yazılımı tespitleriyle karşılaşan benzersiz kullanıcı sayısı, 2025’te 2023’e kıyasla %152 arttı (Kasım 2024 – Ekim 2025 ile Kasım 2022 – Ekim 2023 dönemlerinin karşılaştırması). Bu artışın büyük bölümü, bazı pazarlarda sektörde yaygın şekilde görülen Trojan-Ransom.Win32.Dcryptor ailesinin hızlı yayılımından kaynaklandı. Bu zararlı yazılım, meşru DiskCryptor aracını kullanarak hedef sistemlerde disk bölümlerini şifreleyen trojanlaştırılmış bir fidye yazılımı varyantı olarak öne çıkıyor.

Çevrimiçi perakendede oltalama saldırıları dikkat çekti. Uzun süredir bilinen bir saldırı yöntemi olmasına rağmen oltalama, çevrimiçi alışveriş bağlamında etkisini koruyor. Kasım 2024 – Ekim 2025 döneminde Kaspersky ürünleri, çevrimiçi mağazalar, ödeme sistemleri ve teslimat hizmetlerini hedef alan 6.651.955 oltalama girişimini engelledi. Bu girişimlerin %50,58’i çevrimiçi alışveriş yapan kullanıcıları, %27,3’ü ödeme sistemlerini, %22,12’si ise teslimat şirketlerinin kullanıcılarını hedef aldı. 

Satış dönemleri saldırganlar için fırsat yaratmaya devam ediyor. Yoğun kampanya ve indirim dönemleri, saldırganlara kullanıcı odaklı saldırıları ölçeklendirmek için öngörülebilir fırsatlar sunuyor. Artan pazarlama trafiği, kullanıcıların dikkat seviyesini düşürürken, oltalama ve spam içeriklerin meşru iletişimlerle daha kolay harmanlanmasına ve etkilerinin artmasına yol açıyor.

2026’da Perakende ve E-Ticarette Siber Güvenlik Gündemi

Sohbet botları, ürün keşfinde yaygın bir araç haline gelebilir Çevrimiçi pazaryerlerinde sohbet botlarının ürün keşfi için standart bir araç haline gelmesi bekleniyor. Geleneksel aramaların aksine, sohbet tabanlı arayüzler kullanıcıları daha ayrıntılı ve doğal dilde talepler paylaşmaya teşvik ediyor. Bu durum, tercihlerin, kısıtların ve bağlamsal bilgilerin açığa çıkmasına neden olarak gizlilik risklerini artırıyor. Sohbet kayıtlarının, işlem verileri kadar hassas hale gelmesi; aşırı veri toplama, kötüye kullanım veya veri sızıntısı risklerini beraberinde getiriyor.

Kaspersky Web Veri ve Gizlilik Analizi Uzmanı Anna Larkina, konuyla ilgili şunları söylüyor:
“Arama alışkanlıkları, insanların ürünleri nasıl bulduğuyla birlikte değişiyor. 2025’te basit anahtar kelime sorgularından daha sohbet tabanlı ve görsel yöntemlere doğru kademeli bir geçiş gördük. Bu modeller daha geniş kullanıcı girdilerine dayandığı için, söz konusu verilerin dikkatle yönetilmesi kullanıcı güvenini korumada kritik olmaya devam edecek.”

Yapay zekâ destekli alışveriş asistanları platform dışına taşabilir. Yapay zekâ tabanlı alışveriş asistanlarının, tarayıcılara, mobil uygulamalara ve üçüncü taraf hizmetlere entegre olarak perakende platformlarının dışına taşınması bekleniyor. Bu araçlar kullanıcı deneyimini kolaylaştırsa da veri toplama sürecini perakendecilerin doğrudan kontrolü dışına çıkararak yeni ve daha az görünür gizlilik riskleri yaratıyor. Sürekli erişim gereksinimi, kullanıcı davranışlarının çok daha ayrıntılı profiller halinde toplanmasına yol açabiliyor.

Görsel tabanlı ürün aramaları yeni gizlilik riskleri doğurabilir. Daha önce e-ticarette görsellerle ilgili gizlilik endişeleri, çoğunlukla ürün yorumlarında paylaşılan fotoğraflarla sınırlıydı. Ancak görsel tabanlı ürün aramasının yaygınlaşmasıyla birlikte fotoğraf yükleme, alışveriş deneyiminin rutin bir parçası haline geliyor. Kullanıcıların paylaştığı görseller; yüzler, ev içi ortamlar veya kargo etiketleri üzerindeki kişisel bilgiler gibi hassas detaylar içerebileceğinden, güvenli işleme, veri minimizasyonu ve sınırlı saklama politikaları kritik önem taşıyor.

Perakende ve e-ticaret sektörüne ilişkin raporun tamamına link üzerinden erişilebilir.

• Akıllı araçlarla gizliliğinizi koruyun. Paylaştığınız bilgilere dikkat edin; sorgularınızda kişisel görseller veya detaylar yüklemekten kaçının. Etkileşimleriniz, reklamlar ve hizmet iyileştirmeleri için kullanılan bir profilin oluşturulmasına katkı sağlar.
• Gönderenleri ve bağlantıları doğrulayın. E-posta veya mesajlarla gelen indirimlere ya da sipariş bildirimlerine güvenmeyin. Gönderenin adresini mutlaka kontrol edin ve aldığınız bağlantılara tıklamak yerine mağazanın web sitesini tarayıcınıza manuel olarak yazın.
• Satın almadan önce mağazayı araştırın. Yeni veya tanımadığınız bir çevrimiçi mağazadan alışveriş yapıyorsanız, meşruiyetini kontrol edin: müşteri yorumlarına bakın, web adresinin doğru yazıldığından emin olun ve site sayfalarının profesyonel ve özenli göründüğünü doğrulayın.
• Kart işlemlerinizi düzenli olarak izleyin. Sahte işlemler fark edilmeden geçebilir. Haftada bir gibi düzenli aralıklarla internet bankacılığına veya mobil uygulamanıza girerek son işlemleri kontrol edin. Şüpheli bir durum fark ederseniz kartınızı hemen bloke edin ve bankanızla iletişime geçin.
• Kötü amaçlı yazılımlar ve veri hırsızlığına karşı proaktif bir güvenlik yaklaşımı benimseyin. Enfeksiyonları önlemek ve cihazınızı düzenli olarak taramak için Kaspersky Premium gibi güvenilir siber güvenlik yazılımları kullanın. Enfekte bir uygulama tespit ederseniz derhal kaldırın ve temiz olduğu doğrulanmış bir güncelleme yayınlanana kadar yeniden yüklemeyin. Ayrıca hassas verileri güvenli şekilde yönetin: parolaları veya kurtarma ifadelerini fotoğraf galerinizde ya da notlarınızda saklamaktan kaçının; bunun yerine Kaspersky Password Manager gibi güvenilir, özel bir parola yöneticisi kullanın.
• Kurumsal altyapıyı oltalama (phishing) ve fidye yazılımları dahil geniş bir tehdit yelpazesine karşı koruyun. Gerçek zamanlı koruma, tehdit görünürlüğü, inceleme ve gelişmiş müdahale yetenekleri sunan Kaspersky Next ürün ailesinden çözümler kullanın. Siber güvenlik uzmanı eksikliği olan şirketler, tehdit tespitinden sürekli koruma ve iyileştirmeye kadar tüm olay yönetimi döngüsünü kapsayan  Kaspersky Managed Detection and Response (MDR) ve/veya  Incident Response yönetilen güvenlik hizmetlerini tercih edebilir.

Yapay Zeka Destekli Alışverişte Gizlilik Çıkmazı: Kaspersky’den 2026 Perakende ve E-Ticaret Öngörüleri yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Doxxing (doxing), kötü niyetli bir üçüncü tarafın kasıtlı olarak başka birinin kişisel bilgilerini çevrimiçi olarak ifşa etmesi durumudur. Bu bilgiler, kişinin adı ve e-posta, ev adresi, iş bilgileri, finansal ve sağlık kayıtları hatta aile üyeleriyle ilgili bilgiler olabilir.  Genellikle kurbana karşı bir tür intikam olarak bu eylemlere girişiliyor. Doxxingi yapan  eski bir arkadaş veya kurban tarafından fiziksel veya dijital dünyada haksızlığa uğradığını düşünen biri olabilir. Doxxer’lar kurbanlarını sadece zorbalık yapmak veya susturmak için de ifşa edebilirler. Bazı durumlarda, doxxer’ların amacı kurbanlarından veya başkalarından para sızdırmak olabilir. 

Doxxing nasıl çalışıyor?

Motivasyonları ne olursa olsun, doxxing saldırıları genellikle hedefle ilgili keşifle başlar. Doxxer önce dünyayla paylaşmak istediği bilgileri bulmalıdır. Bunu, kurbanın sosyal medya hesabını araştırarak sık sık ziyaret ettiği yerleri, iş yeri, okul bilgilerini veya diğer kişisel bilgileri bulabilir. Bu bilgilerin bazıları, özellikle iki taraf birbirini çevrimiçi olarak takip ediyorsa kolayca bulunabilir. Saldırgan açık profillerden veya güvenlik önlemleri zayıf hesaplardan yararlanarak bu bilgilere erişebilir. Daha sofistike doxxer’lar, kurban hakkında daha fazla bilgi toplamak için birden fazla sitede kurbanın çevrimiçi takma adlarını veya kullanıcı adlarını da arayabilirler. Evlilik cüzdanları ve mahkeme kayıtları gibi bilgileri depolayan kamu kayıtlarından yararlanabilirler.

Riskler nelerdir?

Saldırganın motivasyonuna ve yayımladığı bilgilere bağlı olarak, doxxing küçük bir rahatsızlıktan psikolojik ve duygusal olarak büyük zarar veren bir olaya kadar değişebilir. Bu durum özellikle çocuklar için geçerlidir çünkü onlar bu tür olaylara karşı daha savunmasız olabilirler. Gençler, özellikle de ergenler, duygusal dayanıklılıkları daha azdır ve utanç ve mahcubiyet duygularına karşı özellikle hassastır. Ayrıca çoğu hayatlarının büyük bir bölümünü çevrimiçi ortamda sosyalleşerek geçirir ve bu ortamda akranları tarafından kabul görmek her şeydir. Bu durum, doxxing’in özgüvene, izolasyona ve kaygıya olan zararlı etkisini artırabilir. Etkisi sadece psikolojik ve duygusal değildir. Bazı doxxer’lar, kurbanlarını fiziksel olarak sindirmek için çevrimiçi çabalarını kullanır ve başka yerlerde kurbanlarının bilgilerini kullanarak ve paylaşarak daha fazla zorbanın “üstüne yükleneceği” yönünde örtülü tehditlerde bulunur.

Doxxing tehdidini en aza indirmek mümkün

Çocuklarınızın doxxing’e maruz kalma riskini azaltmanın en iyi yolu, çevrimiçi ortamda paylaştıkları kişisel bilgilerin miktarını en aza indirmektir. Bu, oturup sosyal medyadaki gizlilik ayarlarını güncellemek, coğrafi konum özelliğini kapatmak ve istenmeyen takipçileri düzenli olarak silmek anlamına gelir.

Çocuklarınızı, gerçek hayatta tanıdıkları  kişileri çevrimiçi arkadaş olarak kabul etmeleri için teşvik etmelisiniz. Tüm hesaplar, kimlik avı/bilgi hırsızlığı riskini azaltmak için güçlü, benzersiz parololar ve çok faktörlü kimlik doğrulama (MFA) ile korunmalıdır. İnternette araştırma yaparak, çevrimiçi isimlerini arayarak da yardımcı olabilirsiniz. Sonuçlar hoşunuza gitmezse söz konusu platformlara veya web sitelerine kaldırılmaları için talepte bulunmayı düşünebilirsiniz.  Çocuklarınız hakkında paylaştıklarınıza çok dikkat edin. Asla kişisel bilgilerini veya okullarını ve bulundukları yeri tespit edebilecek fotoğrafları paylaşmayın. Doxxing hakkında daha genel bir sohbet yapmayı ve kişisel bilgileri paylaşmanın ve çevrimiçi tartışmalara girmenin tehlikelerini de düşünün. İletişim çok önemlidir. Çocuğunuz her zaman destek gördüğünü ve dinlendiğini hissetmelidir. Ve size bir soru veya endişeyle geldiğinde sinirlenmek yerine onu dinleyeceğinizi ve çözüm arayacağınızı bilmelidir.

Doxxing kurbanı olduysanız ne yapmalısınız?

En kötüsü olursa sakin olun, doxxer ile iletişime geçmeyin ve aşağıdakileri yapın:

• Tüm kanıtları belgelendirin, tüm gönderileri veya tehditleri ekran görüntüsü alın ve kişisel bilgilerin sızdırıldığı yerleri not edin.
• Çocuğunuza fiziksel şiddet tehdidi varsa derhal polise başvurun.
• Olayı, büyük olasılıkla hizmet şartlarını ihlal ettiği için ilgili sosyal medya sitelerine veya barındırıcıya ya da site sahibine (sabit bir web sitesi ise) bildirin.
• Google’a kaldırma talebinde bulunmayı düşünün, bu sayede doxxer tarafından paylaşılan kişisel bilgiler arama sonuçlarında görünmeyecektir.
• Çocuğunuzun hesabının hacklendiğinden şüpheleniyorsanız parolayı değiştirin, MFA’yı etkinleştirin ve gizlilik ayarlarını en yüksek seviyeye getirin.
• Her şeyden önce, çocuğunuzun yanında olun. Endişelerini dinleyin ve bunun onların suçu olmadığını hatırlatın.

Dijital intikam kontrolden çıkıyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Seminer dizinin ilk konusu eleştirel düşünme becerileri

Seminer dizisinin açılışını yapan Üsküdar Üniversitesi Yeni Medya ve İletişim (İngilizce) Bölüm Başkanı Doç. Dr. Bahar Muratoğlu Pehlivan, “Eleştirel Düşünme Becerileri: Zihnimizin Tuzaklarını Tanımak” başlıklı sunumunda, bilgi kirliliğinin yoğun olduğu günümüzde hayati bir önem taşıyan “Eleştirel Düşünme” kavramını derinlemesine ele aldı.

Doç. Dr. Pehlivan, bu kavramın sadece bir zeka göstergesi değil, öğrenilebilir ve geliştirilebilir bir beceri seti olduğunu belirterek, “Eleştirel düşünme, en basit tanımıyla insanın kendi düşüncesi üzerine düşünmesi ve bu eylem üzerine eleştirel bir bakış açısı kazanmasıdır. Yaşamımızın her alanında, kendi düşünce sistemlerimiz üzerine doğru akıl yürütme süreçlerine dayanan analizler yapabilmektir. Eleştirel Düşünme Derneği’nin de belirttiği gibi, bu bir eylem rehberidir. Gözlem, deneyim ve iletişim yoluyla edindiğimiz bilgileri etkin bir biçimde analiz etme yöntemidir. Ancak bu noktada kabul etmemiz gereken ilk gerçek şudur: İnsan düşüncesi kusurlu olmaya yatkındır.” dedi.

Kendi düşüncemiz zannettiğimiz fikirler aslında öğrenilmiş kabuller

İnsanların doğdukları andan itibaren aile, çevre, eğitim sistemi ve medya gibi unsurların etkisiyle şekillendiğini ifade eden Doç. Dr. Pehlivan, çoğu zaman kendi düşüncemiz zannettiğimiz fikirlerin aslında öğrenilmiş kabuller olduğunu söyledi.

Doç. Dr. Pehlivan, “Kültür, içine doğduğumuz andan itibaren gündelik yaşam pratiklerimizi belirler. Biz bunları sorgulamadan alışkanlığa dönüştürürüz. Eleştirel düşünür olabilmek için öncelikle bu içselleştirilmiş kabulleri fark etmemiz, otoritelerden bağımsız düşünebilmemiz ve kanıta dayalı karar verme mekanizmasını çalıştırmamız gerekir. Kendi kültürümüze, kendi düşünme sistemimize, kendi alışkanlıklarımıza eleştirel bir gözle, sorgulayıcı bir gözle bakabilmeyi başarmak, aynı zamanda şu da demek; kendi toplum ve kültürümüze ait olmayan ve yaşam pratikleri açısından bizden uzak olan toplum ve kültürleri ve bu kültürlerde yetişmiş olan insanları da anlayabilmek ve o kültürlere karşı da bir aslında anlayış ve nesnel bir bakış gerektirebilmek demek. Dolayısıyla aslında insanlar arasındaki din, dil, kültür gibi birtakım farklılıklar adil ve tarafsız düşünmemize engel olmamalı.” diye konuştu.

Rasyonel düşünmenin önündeki engeller Egosentrizm ve Sosyosentrizm

Doç. Dr. Pehlivan, rasyonel düşünmeyi engelleyen en temel iki eğilimin ‘Ben Merkezcilik’ (Egosentrizm) ve ‘Grup Merkezcilik’ (Sosyosentrizm) olduğunu, ben merkezciliğin, kişinin her koşulda kendi çıkarını ve haklılığını ön plana alma çabası olduğunu kaydederek, “İnsan, kendi inançlarını sürdürmek için bazen tutarsız ve irrasyonel davranabilir. Ben merkezci tavırda amaç, nesnel ve doğru bilgiye ulaşmak değil, kendi düşüncesini haklı çıkarmaktır. Bu yüzden kişi, kendisini doğrulayan kanıtları görürken, fikrini çürüten delilleri görmezden gelir.” şeklinde konuştu.

Grup merkezciliğin (Sosyosentrizm) ise toplumsal kutuplaşmaların temelinde yattığına dikkat çeken Doç. Dr. Pehlivan, “İçinde bulunduğumuz grup; bu bir millet, bir futbol takımı veya bir siyasi parti olabilir, bize neyin doğru neyin yanlış olduğunu dikte eder. Kendi grubumuzun hatalarını örtbas ederken, karşı grubun hatalarını mercek altına alırız. ‘Biz iyiyiz, onlar kötü’ kabulüyle hareket ederiz. Oysa eleştirel düşünce, ‘Başka bir toplumda doğsaydım aynı değerlere sahip olur muydum?’ sorusunu sorabilmeyi gerektirir” ifadelerini kullandı.

Bilimsel bilgi yanlışlanabilir olmalı

Bilimsel görünümlü ancak bilimsel temelden yoksun olan “Sahte Bilimler” (Pseudoscience) konusuna da değinen Doç. Dr. Pehlivan, astroloji, fal ve bazı spiritüel inançların işleyiş mekanizmalarını anlattı ve “Sahte bilimler, bilimsel olduklarını iddia ederler ancak hipotezlerini çürütülmeye karşı korumalı olarak kurarlar. Oysa bilimsel bilgi yanlışlanabilir olmalıdır. ‘Evrenden iste, olsun’ gibi yaklaşımlarda, istediğiniz gerçekleşmediğinde ‘Yeterince istemedin’ denilerek suç bireye atılır. Bu döngüsel bir mantık hatasıdır.” dedi.

İnsanların fallarda veya burç yorumlarında kendilerini bulmalarının sebebinin “Barnum Etkisi” olduğunu dile getiren Doç. Dr. Pehlivan, “Size ‘Dışarıdan sert görünüyorsunuz ama içiniz çok duygusal’ dendiğinde bunu kabul edersiniz. Çünkü bu, hemen herkes için geçerli olabilecek genel bir ifadedir. İnsanlar belirsizlikten hoşlanmaz ve anlam bulmaya isteklidir. Bu yüzden gerçekleşen tek bir tahmini hatırlar, gerçekleşmeyen otuz tahmini unuturuz. Buna da ‘Seçici Düşünme’ diyoruz” şeklinde konuştu.

Mantık hatası taşıyan akıl yürütmeleri neler?

Doç. Dr. Bahar Muratoğlu Pehlivan, eleştirel düşünme disiplininin en önemli başlıklarından biri olan mantık hatalarını (logical fallacies) ele alarak, “Yanlış akıl yürütme süreçleri, argüman oluştururken, bir fikri savunurken, bir sav ortaya atarken yaptığımız mantıksal yanılgıların genel adıdır. Doğru olarak gerekçelendirilmemiş, doğru öncüller üzerine kurulmamış veya hatalı ya da eksik bir akıl yürütmeyle şekillenmiş argümanlar bu başlık altında değerlendiriliyor. Bu mantık hatası taşıyan akıl yürütmelerin bazı türleri hem günlük hayatımızda hem de medyada, siyasette çok fazla karşımıza çıktığı için belirli isimlerle adlandırılmış ve tanımlanmışlar.” diye konuştu.

Doç. Dr. Pehlivan, konuşmasında en yaygın görülen yanlış akıl yürütme biçimlerini şu başlıklar altında detaylandırdı:

Fikri değil, kişiliği hedef almak: “Ad Hominem”

Tartışmalarda en sık karşılaşılan hatalardan birinin kişiyi karalama olduğunu belirten Doç. Dr. Pehlivan, “Ad Hominem, bir insanın fikirlerini, bakış açısını, o insanın kişiliğine ya da sahip olduğu karakter özelliklerine saldırarak eleştirmeye çalışmayı ifade eder. Karşıdaki kişinin fikrini yanlışlamaya çalışırken doğru gerekçeler sunmak yerine, o fikirle ilgisiz olan ama o kişinin kişiliğine saldırı içeren argümanlar kullanmaktır. Örneğin, yabancı bir ekonomi profesörü ülkemiz ekonomisi ile ilgili bir yorum yapmış olsun. Birisi, ‘O profesörün görüşleri çok saçma çünkü o bir yabancı’ derse, bu Ad Hominem olur.” ifadesinde bulundu.

Sözleri çarpıtmak: “Çöp Adam (Straw Man) yanılgısı”

Karşı tarafın argümanını zayıflatmak için sözlerinin kasten çarpıtılmasına “Çöp Adam” yanılgısı dendiğini ifade eden Doç. Dr. Pehlivan, “Burada karşı tarafın argümanını karikatürize ederek ve abartılı yorumlar kullanarak saptırmaktan bahsediyoruz. O fikri çarpıtmak ve saldırıya daha açık hale getirmek anlamına geliyor. Örneğin birisi, ‘Sosyal medya dikkat süresini kısaltıyor’ dediğinde, karşı taraf ‘Ne yapalım yani hiç sosyal medya kullanmayalım mı? Teknolojiden tamamen uzak mı duralım, mağaraya mı dönelim?’ cevabını veriyorsa bu bir Çöp Adam yanılgısıdır. Çünkü ilk kişi teknolojiyi reddetmeyi önermemiş, sadece bir gözlemi aktarmıştır.” dedi.

Sıralamayı nedensellik sanmak: “Post Hoc”

Olayların oluş sırasının her zaman bir neden-sonuç ilişkisi doğurmadığına dikkat çeken Doç. Dr. Pehlivan, “Post Hoc” yanılgısını şu sözlerle anlattı:

“Bu, zamansal olarak ardışık olan iki olay arasında, sadece biri daha önce diğeri daha sonra gerçekleştiği için nedensel bir ilişki varmış gibi davranmaktır. Sonradan olan, daima öncekinin sonucudur şeklindeki yanlış inançtır. Oysa her şey bir şeyden sonra olur. Her sabah evden çıktığımda karşıdaki okulun zili çalıyor olabilir. Ama okulun zilinin çalması ben dışarı çıktığım için gerçekleşmiyor.”

Küçük örneklerden büyük genellemeler

Bilimsel geçerliliği olmayan az sayıda örnekle genelleme yapmanın tehlikelerine değinen Doç. Dr. Pehlivan, “Burada savunulan bir iddianın desteklenmesi için az sayıda örnek üzerinden istatistiksel sonuçlara ulaşma söz konusudur. Örneğin, ‘Bizim ailede herkes çok tatlı yer ama kimse şeker hastası olmadı, o yüzden tatlının şeker hastalığı yaptığına inanmıyorum’ demek, küçük sayılarla istatistik hatasıdır. Sadece bizim ailemiz veya arkadaş çevremiz toplumun genelini temsil etmeyebilir. Bu tür genellemeler genellikle yanlış çıkar.” diye konuştu.

Doğada var olan durumların toplumsal ahlak veya doğruluk için mutlak bir ölçüt olamayacağını da vurgulayan Doç. Dr. Pehlivan, “Bir şeyin doğal olduğu için iyi ve geçerli olduğunu öne sürmek, hatalı bir akıl yürütmedir. Doğadaki olgular bize iyi, doğru veya ahlaki olanı vermez; değer içermezler. Örneğin, bebeğin ilk besini anne tarafından karşılanıyor diye çocuk bakımının her zaman ve sadece annenin sorumluluğunda olması gerektiği iddiası, biyolojik bir olgudan değer çıkarmaya çalışmaktır. Doğada hayvanların yaşam biçimlerini aynen alıp insan yaşamına uygulayamayız. Ayrıca doğal olan her şey insana iyi gelmez; doğada zehirli bitkiler de vardır.” dedi.

Korelasyon ile nedensellik aynı şey değil

İstatistiksel verilerin yorumlanmasında sıkça yapılan hatalardan biri olan korelasyon ve nedensellik karmaşasına da değinen Doç. Dr. Pehlivan, “İki değişken arasında korelasyon (ilişki) var diye her zaman neden-sonuç ilişkisi olduğunu düşünemeyiz. ” şeklinde konuştu.

Doç. Dr. Pehlivan, bir fikri sadece bir otorite söylediği için veya çoğunluk yaptığı için doğru kabul etmenin de birer mantık hatası olduğunu belirterek, “Herhangi bir alanda otorite sahibi bir kişinin ifade ettikleri, tek başına bir fikrin doğruluğunu kanıtlamak için yeterli değildir. ‘Çoğunluk yapıyorsa doğrudur’ yanılgısı da tehlikelidir. Bir şeyi çoğunluğun yapıyor olması, onun doğru veya etik olduğunu göstermez.” ifadesinde bulundu.

Doç. Dr. Bahar Muratoğlu Pehlivan, sunumunun son bölümünde günlük hayatta ve tartışmalarda sıkça düşülen “İspat Yükü / Cehalete Başvurma” ve “Döngüsel Nedensellik” yanılgılarını da işaret ederek, “İspat Yükü ve Cehalete Başvurma” (Appeal to Ignorance) olarak adlandırılan yanılgının, henüz kanıtlanmamış bir konunun, tersi ispatlanamadığı için doğru kabul edilmesi durumu olduğunu, “Döngüsel Nedensellik” (Circular Reasoning) yanılgısının da bir argümanın doğruluğunu, yine o argümanın kendisine dayandırarak ispatlamaya çalışmak olduğunu sözlerini tamamladı.

Seminer Dizisi 8 Hafta Sürecek

Programın ilerleyen haftalarında ele alınacak öne çıkan başlıklar ve konuşmacılar ise şöyle:

“3 Aralık Çarşamba 2025 tarihinde Radyo, Televizyon ve Sinema Bölüm Başkanı Doç. Dr. Esennur Sirer, ‘Türk Dizilerini Okumak: Kültür ve Temsiller’ başlıklı seminerinde, Türk dizi sektörünün kültürel kimlik oluşumundaki rolünü ve uluslararası pazardaki ekonomik etkilerini değerlendirecek. İletişim Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Gül Esra Atalay, 17 Aralık Çarşamba 2025’teki sunumunda, dijital çağda saygılı ve etik iletişimin temelleri olan Netiket’i ele alacak; siber zorbalık ve çevrimiçi çatışmaların önüne geçmenin yollarını tartışacak. 24 Aralık Çarşamba 2025’te Doç. Dr. Özge Uğurlu Akbaş, ‘Etkili İletişim’ semineriyle beden dili, empati kurma ve çatışma çözümü becerileri üzerinden kişisel markayı geliştirme yöntemlerini aktaracak. Reklamcılık Bölüm Başkanı Prof. Dr. Özgül Dağlı, 7 Ocak Çarşamba 2026’da ‘Bilinçli Tüketici Olmak’ başlığı altında, 502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun çerçevesinde tüketicilerin haklarını ve mantıklı alışverişin püf noktalarını paylaşacak.”

Görsel sanat ve kent kültürü inceleniyor

Seminer dizisinde medya ve iletişim alanının farklı disiplinlerine de yer veriliyor. 21 Ocak 2026’da Görsel İletişim Tasarımı Bölüm Başkanı Prof. Dr. And Algül ile “Tasarım Okumaları” seminerinde, reklam görselleri üzerinden vaka analizleri yaparak tasarımların toplumsal bilinç ve algı üzerindeki etkilerini inceleyecek. 4 Şubat 2026 tarihinde ise Çizgi Film ve Animasyon Bölüm Başkanı Doç. Dr. Cem Tutar, “Kent Okumaları: Kentsel Mekân ve Mahalle Kültürü” semineriyle, kentsel dönüşüm süreçleri çerçevesinde değişen mahalle yaşantısını ve mekân-insan ilişkisini ele alacak.

Seminerler dizisi, 11 Şubat 2025’te Gazetecilik Bölüm Başkanı Prof. Dr. Süleyman İrvan’ın sunacağı “Yurttaş Haberciliği” semineriyle sona erecek. Prof. Dr. İrvan, dijital teknolojilerle haber üretimine katılan yurttaşların rolünü, bu olgunun etik ilkelerini ve geleneksel gazetecilikten farklarını açıklayacak.

Halka açık çevrimiçi seminerler dizisi başladı! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Vodafone Grubu Dış İlişkiler ve Kurumsal İlişkiler Direktörü Joakim Reiter, şunları söyledi: 

“Son yıllarda kaydedilen ilerlemeye rağmen, ulusal düzenlemelerin ülkeden ülkeye farklılık göstermesi ve yeni dijital risklerin ortaya çıkmaya devam etmesi nedeniyle, Avrupa’da çocuklar, hâlâ zararlı içeriklere ve bağımlılık yaratan platform algoritmalarına maruz kalıyor. Söz konusu risklere karşı Avrupa genelinde farklı tedbirler uygulanıyor. Çocuklar dijital dünyanın olanaklarından en iyi şekilde yararlanabilmeli. Ancak, artan riskler karşısında çocukların teknolojiyi daha güvenli ve bilinçli kullanmaları da desteklenmeli. Bu nedenle, çevrimiçi ortamda çocukların daha iyi korunmasını sağlamak amacıyla Avrupa’daki politika yapıcılara yönelik olarak hem çocukların hem de kullanıcıların hak ve özgürlüklerini gözeten beş etkili önlem belirledik.”

Save the Children CEO’su Moazzam Malik şöyle konuştu: 

“Çocuklar, dijital dünyanın sunduğu fırsatlardan güvenli bir şekilde yararlanabilmeli. Çocukları dijital tehlikelerden korurken onların bu dijital dünyada özgüvenle hareket etmelerini ve ihtiyaç duydukları becerileri kazanmalarını sağlamak amacıyla Avrupa genelinde yapılan bu ortak çağrının bir parçası olmaktan memnuniyet duyuyoruz. Birlikte, dijital ortamların çocukların haklarını ve yüksek yararını gözeterek tasarlanmasını sağlayabiliriz. Her çocuk gelişen teknolojiye erişimde eşit imkanlara sahip olmalı.”

Zorunlu yaş doğrulaması 

Vodafone, Vodafone Vakfı ve Save the Children kuruluşlarının önerdiği aksiyonlardan ilki, zorunlu yaş doğrulaması. Çocukların dijital ortamda zararlı veya yaşlarına uygun olmayan içeriklere erişimlerinin etkisi ile ilgili çok sayıda kanıt bulunuyor. Tüm dijital platformlar risk değerlendirmesi sonrasında gizliliği koruyan yaş doğrulama sistemlerini devreye almalı. Yüksek riskli platformlar, üçüncü taraf yaş doğrulama hizmetleri vasıtasıyla kullanıcılarının yaşlarını doğrulamalı; yaş tahmini sistemini ve beyana esas yaş kontrolü yöntemini kullanmamalı. Yaş doğrulaması, içerik görüntülenmeden önce yapılmalı ve tüm cihazlarda aynı derecede etkili olmalı.

Bağımlılık yaratan tasarım özelliklerinin kısıtlanması 

İkinci sırada bağımlılık yaratan tasarım özelliklerinin kısıtlanması öneriliyor. Platformların otomatik oynatma, sonsuz kaydırma ve kişiselleştirilmiş algoritmalar gibi bağımlılık yaratan tasarım özellikleri, ekran başında geçirilen sürenin gittikçe artmasına, zararlı içeriklerin yayılmasına, radikalleşmeye ve aşırılık yanlısı ideolojilerin benimsenmesine neden oluyor. Çocukların bağımlılık yaratan tasarım özelliklerine maruz kalmasının tamamen önüne geçilmesi ve çocuklar için bu özelliklerin varsayılan olarak kapalı olması gerekiyor.

Tasarım aşamasında hesap verebilirlik

Üçüncü öneri, tasarım aşamasında hesap verebilirlik. Platformların toplum üzerindeki etkilerine ilişkin sorumluluk almaları teşvik edilmiyor. Sadece en büyük olanlar değil, tüm platformlar tasarım aşamalarında hesap verebilirlik ve şeffaflık ilkelerini gözetmeli. Tüm sosyal medya ve içerik paylaşım platformları, tasarım aşamasından itibaren hesap verebilirlik ilkesi gözetilerek yapılandırılmalı. Bu kapsamda, algoritma tasarımlarında çocuklara özgü risk değerlendirmesi yapılmalı ve 18 yaşın altındaki kullanıcılar için varsayılan öneri ayarları güvenlik odaklı olmalı.

Çocukların cinsel istismarına ilişkin materyallere erişimin engellenmesi

Dördüncü sırada çocukların cinsel istismarına ilişkin materyallere erişimin engellenmesi geliyor. Vodafone, çocuk cinsel istismar materyallerine erişimi her zaman engellemeyi taahhüt ediyor. Ancak, bu taahhüt, e-Gizlilik Direktifi ve Genel Veri Koruma Tüzüğü kapsamındaki yasal belirsizlikler, AB’deki ağ tarafsızlığı uygulaması ve bu tür içeriklere erişime ilişkin AB genelinde uyumlaştırılmış bir yasal çerçevenin bulunmaması nedeniyle kısıtlanıyor. Avrupa’da Çocukların Cinsel İstismara Karşı Korunmasına İlişkin Yönetmelik önerisi çocukların cinsel istismara karşı korunmasına odaklanmalı ve orantılı önlemler ile birlikte telekom şirketlerinin güvenilir URL listelerini kullanarak bu tür içeriklere erişimi engellemelerine izin veren açık hükümler içermeli.

Bütüncül bir dijital okuryazarlık politikası

Beşinci ve son öneri ise bütüncül bir dijital okuryazarlık politikası. Çocuklar, ebeveynler ve eğitimciler, teknolojiyi akıllıca ve güvenli bir şekilde kullanmak için gereken bilgi, beceri ve özgüvene sahip olmalı. Bununla birlikte, Avrupa genelinde dijital okuryazarlık seviyesinde eşitsizlik bulunuyor. Dijital okuryazarlık kullanıcıların yaşlarına, yaşadıkları bölgelere ve sosyoekonomik durumlarına göre önemli farklılıklar gösteriyor. Dijital refah ve çevrimiçi ortam güvenliği mevcut eğitim süreçlerine bütüncül bir şekilde dahil edilmeli. Bu kapsamda, öğretmen ve ebeveynlerin bilgi ve becerileri geliştirilmeli ve Vodafone Vakfı tarafından yürütülen Skills Upload Jr. programı gibi kapsayıcı, yaşa uygun dijital okuryazarlık programlarından faydalanılmalı. 

Vodafone’dan çocukların güvenliği için kapsamlı paket

Vodafone, çocukların çevrimiçi güvenliğini sağlamak ve ebeveynlere destek olmak için gerekli araç, kaynak ve programları içeren kapsamlı bir paket sunuyor. Bu paket içinde, ebeveynlerin çocuklarının dijital aktivitelerini yönetip izlemelerine, uygunsuz içeriğe erişimi kısıtlamalarına ve tüm cihazlarda kullanım sınırları belirlemelerine olanak tanıyan ebeveyn denetimleri ve güvenlik araçları yer alıyor.

Vodafone ayrıca, çevrimiçi çocuk cinsel istismarı ile mücadele etmek ve yasa dışı içeriklere erişimi engellemek için İngiltere’de çocukların internet güvenliğiyle ilgili çalışma yürüten Internet Watch Foundation, Dünya GSM Birliği (GSMA) gibi önde gelen kuruluşlarla ve çocukların çevrimiçi deneyimlerini paylaştıkları Global Child Forum Listen Up! ile işbirliği yapıyor.

Vodafone Vakfı’nın Skills Upload Jr Programı

Vodafone Vakfı’nın ödüllü Skills Upload Jr programı, Avrupa’da 8 ülkede yürütülüyor. Program, öğrencilere ve öğretmenlere dijital beceri eğitimi ile birlikte öğretim materyalleri sunarak, okullarda teknolojinin kullanım ve öğretim biçimini değiştirmeyi amaçlıyor. Skills Upload Jr programı kapsamında bugüne kadar 10 milyon öğrenci ve öğretmene ve 3.000’den fazla okula ulaşıldı; 200’den fazla teknoloji merkezi kuruldu. Gene bu program kapsamında 64,8 milyon kez görüntülenen eğitim amaçlı sosyal medya içeriği üretildi.

Vodafone Vakfı, Türkiye’de de global düzeyde belirlenen içerikler doğrultusunda dijital refah konusunu ortaokul ve lise eğitimlerine ekledi. Dijital refah atölyesi ve içerikleri Türkçeye uyarlanırken, Malatya’daki pilot eğitimin ardından 81 ilde eğitimlere dijital refah konusu dahil edildi. 

Vodafone Grubu, Çocukların Çevrimiçi Güvenliği İçin Harekete Geçti yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Cyberbullying Research Center’ın (Siber Zorbalık Araştırma Merkezi) verilerine göre, ABD’de ortaokul ve lise öğrencilerinin yüzde 58’inden fazlası hayatlarında en az bir kez siber zorbalığa maruz kaldı. Bu oran 2019’da yüzde 37 ve on yıl önce sadece yüzde 24’tü. Ayrıca genç video oyunu oyuncularının yüzde 43’ü çevrimiçi ortamda zorbalık yaşadığını belirtiyor. Bu zorbalık; hakaret, fiziksel tehdit, hatta cinsel içerikli mesajlar gibi farklı şekillerde karşımıza çıkıyor. Hiçbir ebeveyn çocuğunun siber zorbalığa maruz kalmasını istemez. Ancak alternatifin onları dijital dünyadan uzak tutmak olması durumunda, bu yarardan çok zarar verebilir. Önemli olan, uyarı işaretlerine karşı gözlerinizi açık tutmak, açık bir diyalog kurmak, duygusal ve teknik destek sunmaktır.

Siber zorbalık hakkında en yaygın 10 yanlış kanı

1. Çevrimiçi olan çevrimiçi kalır

Çoğu çevrimiçi eğilim gibi, zorbalık da teknoloji tarafından mümkün kılınır ancak kökleri insan ruhunun derinliklerine uzanır. Çocukların zorbalık davranışına girmesinin birçok nedeni vardır; akran baskısından düşük özgüvene, dikkat çekme ihtiyacından aile içi şiddete kadar. Sosyal medya gibi dijital platformlar, çocukların başkalarını daha yaygın bir şekilde zorbalığa maruz bırakmasına olanak tanıyabilir. Ancak bu, sadece çevrimiçi ortamla sınırlı değildir. Zorbalar, kurbanlarını çevrimiçi ortamda olduğu kadar gerçek hayatta da eziyet etmek isteyebilir. Bunu yapmasalar bile kurbanlarına verebilecekleri psikolojik zarar, gerçek dünyada da kesinlikle bir etkiye sahiptir.

1. Onlar sadece çocuk

Zorbalığı, çocukların büyümesinin normal bir parçasıymış gibi görmezden gelmek, onun potansiyel ciddiyetini küçümseme tehlikesi yaratır. Aslında zorbalık, zorbalığa maruz kalan kişinin sosyal ve duygusal gelişiminde ciddi ve uzun vadeli etkiler yaratabilir. Siber zorbalığın sadece çocukların başına gelen bir şey olmadığı da doğrudur. Trolling, doxing, intikam pornosu ve stalking, çoğumuzun aşina olduğu siber zorbalık türleridir. Amerikalıların beşte ikisi çevrimiçi tacize uğradığını iddia ediyor.

1. Görmezden gelin, kendiliğinden geçer

Bu nadiren işe yarar. Aynı mantıkla “zorbalık davranışını bildirmek sadece durumu daha kötüleştirecektir” diye düşünmek de yanlıştır. Bazen görmezden gelmek, zorbaların eylemlerinin etkili olduğuna inanmaları durumunda onları cesaretlendirebilir. Ortak bir eylemde bulunarak ve zorbalara doğrudan karşı çıkarak bir çözüm umudu olabilir.

1. Çocuğum bir sorun varsa bana söyler

Çocuğunuz size her zaman tamamen dürüst ve açık davranıyorsa şanslı bir ebeveynsiniz demektir. Çocuklar büyürken birkaç farklı aşamadan geçer ve bu süreçte ebeveynleriyle olan psikolojik ve duygusal ilişkileri değişir. Özellikle ergenlik çağına girdiklerinde bir sorun olduğunu size söylemekten utanabilir veya çok küçük düşmüş hissedebilirler. Başlarına gelenlerin ciddiyetini anlamayabilirler. Ya da bir şey söylerlerse sizi cezalandıracağınızı veya cihazlarını elinden alacağınızı düşünebilirler. Onları yargılamayacağınızı, cezalandırmayacağınızı, destek olacağınızı söyleyerek onları rahatlatmak, onların açılmalarına yardımcı olmak için yapabileceğiniz en iyi şeylerden biridir.

1. Teknolojiyi ortadan kaldırırsanız sorunu çözersiniz

Siber zorbalık teknoloji sayesinde mümkün olmaktadır ancak çocuğunuzun akıllı telefonunu elinden alırsanız bu sorun mucizevi bir şekilde ortadan kalkmayacaktır. Okulda zorbalığa maruz kalıyorlarsa tacizin çevrimdışı olarak devam etmesi için bolca fırsat olacaktır. Çocuğunuzun cihazını elinden alarak onu cezalandırmak, zorbaları sevindirecek ve çocuğunuzla olan ilişkinize hiçbir fayda sağlamayacaktır.

1. Çevrimiçi zorbaları tespit etmek neredeyse imkânsızdır

Bazen çevrimiçi anonimlik, siber suçların yaygınlaşmasına olanak sağladığı gibi, zorbaları da güçlendirir. Ancak gerçekte, zorbaların çoğu kurbanlarını tanır; ister okul arkadaşları ister eski arkadaşları ister romantik partnerleri olsun. Ayrıca sosyal medya ve diğer platformlar, taciz veya zorbalık yoluyla hizmet şartlarını ihlal ettikleri kanıtlanan bazı kullanıcıların kimliklerini ortaya çıkarabilir.

1. Tespit etmesi kolay

Siber zorbalığın zorluğu, sanal ortamda gerçekleşmesidir. Belki fiziksel iz bırakmaz ancak kurbanlara kesinlikle psikolojik zarar verebilir. Bu durum, özellikle çocuklarınızla duyguları hakkında açıkça konuşmakta zorlanan ebeveynler için işleri zorlaştırır. Yukarıda belirtilen nedenlerden dolayı, çocuğunuzun size bir sorun olduğunu söyleyeceğine güvenemezsiniz. Bu nedenle, uyarı işaretlerini daha iyi fark etmeniz gerekir. Davranış, tavır veya akademik performansta ani değişiklikler yararlı bir gösterge olabilir. Ancak bunlar kesin değildir. Nazik bir şekilde sorgulama da gerekli olabilir.

1. Siber zorbalar kötü niyetli dışlanmışlardır 

Siber zorbaların kimlikleri sonunda ortaya çıktığında gerçek kimlikleri arkadaşlarını ve ailelerini şok edebilir. İnsanlar, gerçek dünyada asla düşünmeyecekleri şeyleri çevrimiçi ortamda söyleyebilir ve yapabilir. Çoğu zorba, kendileri zorbalığa veya istismara uğradıkları, özgüvenleri düşük olduğu, zihinsel sağlık sorunları olduğu veya akran baskısı nedeniyle bu davranışlarda bulunur. Özellikle çocuklarınıza zarar veriyorlarsa onları kötü olarak adlandırmanız kolaydır. Ancak gerçek genellikle bundan daha karmaşıktır.

1. Siber zorbalık çok sayıda intihara neden olmaktadır.

Resmî ABD verilerine göre, ergenlerin yüzde 14,9’u siber zorbalığa maruz kalmış ve %13,6’sı ciddi intihar girişimi gerçekleştirmiştir. Ancak korelasyon, nedensellik anlamına gelmez. Aslında bir gencin hayatına son vermek istemesinin birçok nedeni olabilir ve siber zorbalık bu nedenlerden biri olabilir veya olmayabilir. Her halükârda, ısrarlı çevrimiçi tacizin toplumun en savunmasız üyelerine yönelik tehlikelerine karşı uyanık olmalıyız.

1. Suçlu, sosyal medya platformları

Sosyal medya ve mesajlaşma platformları, siber zorbalığın “kolaylaştırıcıları” olarak oynadıkları rol nedeniyle sıklıkla kötüleştirilir. Ancak yasama organları tarafından ekosistemlerini daha iyi denetlemeleri için giderek daha fazla baskı altına alınıyorlar. Örneğin, Birleşik Krallık’ın Çevrimiçi Güvenlik Yasası, kullanıcılarının refahını sağlamak için belirli çevrimiçi hizmet sağlayıcılara “bakım yükümlülüğü” getiren, dünyadaki en sıkı yasalardan biridir. Zorbalık her zaman kolayca fark edilmez. Şartlar, nüanslar, argo ve dilsel özelliklerin bazen algoritmalar tarafından doğru bir şekilde tespit edilmesi zor olabilir. Ancak algoritmalar bu konuda giderek daha iyi hâle geliyor – olması gerektiği gibi. Her halükârda, ebeveynlerin çocuklarıyla sosyal medyanın riskleri ve tuzakları hakkında konuşması önemlidir.

Siber zorbalıkla ilgili yanlış bilinen 10 gerçek yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

“Okula Dönüş” kampanyasıyla, seçili  Epson EcoTank yazıcıları satın alanlar; Matematik, İngilizce, Fen Bilimleri ve daha birçok konuda özel bir eğitmenle birebir çevrimiçi özel ders almaya hak kazanıyor.

Kampanya dahilindeki etkinlikler, yaratıcı düşünmeyi geliştirmek ve öğrencileri gelecek için ihtiyaç duyacakları becerilerle geliştirmek üzere tasarlandı. META-CWA bölgesindeki çeşitli kuruluşlarla iş birliği içinde düzenlenen “Okula Dönüş” kampanyası, Türkiye’de üç adete kadar çevrimiçi derse erişim imkânı sunuyor.

Küresel kampanya, ailelere çocuklarının ilgi alanlarına göre uyarlanmış çok çeşitli çevrimiçi ve çevrimdışı deneyimler arasından seçim yapma olanağı tanıyor.   Kampanya dahilindeki EcoTank yazıcıları satın alanlar, yaratıcı çalışmaları desteklemek üzere tasarlanmış çevrimiçi bir sanat ve el sanatları platformu olan Epson “Creative Corner”ı ziyaret etme şansına da sahip oluyor.

İlham veren bilgi ve araçlara erişim

NASA tarafından gerçekleştirilen bir araştırma, 4-5 yaş arası çocukların yüzde 98’inin yaratıcı bir deha sergilediğini ortaya koyuyor; bu oran yetişkinlikte ise yüzde 2’ye düşüyor. Uzmanlar, standart eğitim sistemleri, ekran yorgunluğu ve yapay zekanın aşırı kullanımını bu düşüşün nedenleri arasında gösteriyor. Epson, okul dışında aktif ve yaratıcı keşifleri teşvik eden kampanyasıyla bu oransal düşüşün önüne geçmeyi amaçlıyor. Kampanyanın hedefi; çocukları kendilerini özgürce ifade etmeleri için ilham verici bilgi ve araçlarla donatmak…

Grammy ödüllü sanatçı ve UNICEF iyi niyet elçisi Shakira ile yapılan iş birliği, Epson’un yaratıcılığın ilham verici ve dönüştürücü gücüne olan inancını yansıtıyor. Epson gibi Shakira da cesur fikirleri benimsiyor ve geleneklere meydan okuyor; bu da onu bölge genelinde gençlerin yaratıcılığını ve özgüvenini desteklemek için uygun bir elçi yapıyor.

“Hayal gücünü harekete geçiren fırsatlar yaratmayı hedefliyoruz”

Epson Türkiye Ülke Müdürü Yalın Vanlıoğlu, “Geleneksel eğitim sistemlerinde yaratıcılık azalmaya devam ederken hayal gücünü harekete geçiren fırsatlar yaratmak her zamankinden daha önemli bir hale geldi. Okula dönüş kampanyamızla yalnızca akademik başarıyı değil, bütünsel ve yaşam boyu gelişimi destekliyoruz. Yaratıcılığı tetikleyen çeşitli kaynaklar ve etkinlikler sunarak öğrencilerin geleceğe hazır ve vizyoner bireyler olarak yetişmelerini amaçlıyoruz. Bu uygulamalı etkinliklerle öğrencilerin ihtiyaç duydukları özgüvenlerini geliştirmelerine de yardımcı olmayı hedefliyoruz.” diyor.

Okula dönüş kampanyası, şirketin hem akademik eğitimi hem de yaratıcı yaklaşımı teşvik eden etkileşimli araçlar ve çözümlerle öğrencilere destek olmak konusundaki kararlılığını yansıtıyor.

Kampanya, 18 Ağustos-18 Ekim tarihleri arasında ve yalnızca belirli Epson EcoTank yazıcı modellerinde geçerlidir.

Epson, Shakira’yla birlikte “Okula Dönüş Kampanyasını” başlattı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Dijital yerliler olarak adlandırılan genç nesiller, teknolojik cihazlar ve internetle iç içe büyümüş bireyler olarak dijital dünyaya oldukça hâkim. Ancak bu hâkimiyet, onları siber tehditlere karşı bağışık kılmıyor. Araştırmalar, bu grubun çevrimiçi dolandırıcılık ve diğer tehditler karşısında daha savunmasız olduğunu, risklere daha fazla maruz kaldığını ve bu risklerin sonuçlarını yeterince önemsemeyebildiğini gösteriyor.

Dijital yerlilerin paradoksu

Genç nesilleri siber risklere karşı daha hassas kılan bir dizi faktör bulunuyor. National Cybersecurity Alliance tarafından yapılan bir araştırma, gençlerin internette geçirdiği sürenin daha ileri yaştaki bireylere kıyasla daha fazla olduğunu ortaya koyuyor. Örneğin, Z kuşağının %65’i ve Y kuşağının %64’ü her zaman internete bağlı olduklarını belirtiyor. Buna ek olarak, Z kuşağının %38’i ve Y kuşağının %36’sı 10’dan fazla çevrimiçi hesaba sahipken bu oran Sessiz kuşakta yalnızca %23. Çevrimiçi hesap sayısının artması, potansiyel siber tehditlere maruz kalma riskini de artırıyor. Ancak daha çarpıcı olan, özellikle Z kuşağının dijital hijyen alışkanlıklarının oldukça zayıf olduğuna işaret eden veriler. Aynı araştırmaya göre:

• Z kuşağının yüzde 46’sı, işverenlerinin bilgisi olmadan hassas iş bilgilerini yapay zekâ araçlarıyla paylaştığını kabul ediyor (diğer çalışanlarda bu oran  yüzde 38).
• Her hesap için benzersiz parolalar kullanan Z kuşağı oranı yalnızca yüzde 58 iken Baby Boomers kuşağında bu oran yüzde 71.
• Z kuşağının sadece  yüzde 56’sı çok faktörlü kimlik doğrulama (MFA) kullanıyor. Baby Boomers’ın  yüzde 71’i ve X kuşağının yüzde 70’i bu yöntemi tercih ediyor.
• Yazılım güncellemelerini her zaman ya da sık sık yüklediğini belirten Z kuşağı oranı yüzde 44.
• Z kuşağının yalnızca yüzde 68’i çevrimiçi güvenliği “öncelikli” olarak gördüğünü ifade ederken bu oran sessiz kuşakta yüzde 91, Baby Boomers’ta ise yüzde 89.

Gençler siber tehditlerin ateş hattında

Tüm bu veriler, Z kuşağı ve Y kuşağının X kuşağı ve Baby Boomers’a kıyasla kimlik avı ve çevrimiçi dolandırıcılıklara daha kolay kanabileceğini gösteriyor. Z kuşağı ve Millennials grubu, çevrimiçi dolandırıcılıklar sonucu maddi ya da kişisel veri kaybı yaşama riski açısından daha üst sırada yer alıyor.Bu riskin artmasında sabırsızlık, naiflik, aşırı özgüven gibi faktörlerin yanı sıra, teknolojiyi çok erken yaşta deneyimleme kaynaklı bir “her şeyi biliyorum” yanılgısı da etkili olabilir.

Gençlerin karşı karşıya olduğu başlıca çevrimiçi tehditler

Genç kullanıcıların karşılaştığı siber tehditler, yetişkinlerin karşılaştıklarına benzerlik gösterse de bu tehditlerin gençler üzerindeki duygusal ve psikolojik etkileri çok daha ağır olabilir. Öne çıkan tehdit başlıkları:

• Cinsel şantaj: Gençler, açık içerikli fotoğraf ya da videolar göndermeye ikna edilip daha sonra şantaja uğrayabiliyor. Bu tehdit, yapay zekâ ile üretilen çıplaklaştırma görselleri ya da kötü amaçlı yazılımlarla kullanıcıyı izlendiğine inandıran e-postalarla da şekillenebiliyor.
• Hesap ele geçirme: Güçlü parolalar ve MFA kullanılmaması hâlinde sosyal medya ve oyun hesapları gibi platformlar, kaba kuvvet saldırılarıyla kolayca ele geçirilebiliyor.
• Çevrimiçi dolandırıcılık: Sosyal medya, yatırım vaadi sunan ve kişisel bilgi ya da para talep eden dolandırıcılıkların ana kanallarından biri hâline geldi. Deepfake teknolojileri, ünlü isimlerin sözde onaylarıyla kandırma yöntemini daha da inandırıcı kılıyor.
• Kötü amaçlı indirmeler: Ücretsiz uygulamalar, oyunlar ya da korsan içerikler; parola hırsızlığı, reklam yazılımı bulaşması ve cihazın kontrolünü ele geçirme gibi riskler barındırıyor. Bütçesini düşünen gençler bu içeriklere yönelme eğiliminde olabilir.

Dijital yerliler için güvenlik ipuçları

Tüm internet kullanıcıları gibi gençlerin de temel siber güvenlik uygulamalarını benimsemesi gerekiyor. Dijital yerlilerin çevrimiçi tehditlere karşı kendilerini daha iyi koruyabilmesi için şu adımlar öneriliyor:

• Sadece resmi uygulama mağazalarını kullanın ve korsan içerik indirmeyin. Bu, kötü amaçlı yazılım bulaşma riskini azaltır.
• Yeni bir uygulamayı indirmeden önce yorumları ve geliştiricinin geçmişini kontrol edin.
• İşletim sistemlerini ve yazılımları güncel tutun. Bu, cihazın en son güvenlik yamalarına sahip olmasını sağlar.
• Tüm cihazlara güvenilir güvenlik yazılımları yükleyin. Bu, kötü amaçlı yazılım bulaşmalarını ve zararlı indirmeleri engellemeye yardımcı olur.
• Kimlik avına karşı dikkatli olun. Şüpheli e-posta veya mesajlardaki bağlantılara tıklamayın, ekleri açmayın. Gönderenin adresini kontrol edin, şüpheli mesajları doğrudan ilgili kurumla doğrulayın.
• Sosyal medya dolandırıcılıklarına karşı tetikte olun. Tıklamalar konusunda dikkatli olun, tanıdığınız kişilerden gelen mesajlara bile temkinli yaklaşın.
• Gizlilik ayarlarını gözden geçirin. Sosyal medyada fazla bilgi paylaşmak, hedefli saldırılar veya deepfake içerik üretimi için veri sağlayabilir.
• Gerçek olamayacak kadar iyi görünen şeylere şüpheyle yaklaşın. Dolandırıcılar çoğunlukla bu tür “fırsatları” kullanarak kandırır.

Teknolojiyle büyüyen nesil dijital tehditleri ne kadar dikkate alıyor? yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Erdoğan Elmas Hakkında

Erdoğan Elmas, 1938 yılında Ankara’da doğdu. 1962’de İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Mimarlık Bölümü’nden mezun oldu. Mesleğinin ilk yıllarında Turgut Cansever ile çalışan Elmas, daha sonra İTÜ Şehircilik Kürsüsü’nde asistanlık yaptı; İstanbul Belediyesi ile Turizm ve Tanıtma Bakanlığı’nda plancı ve mimar olarak görev aldı. 1968’de başladığı serbest mimarlık kariyerini 1969’dan 2005’e dek Zafer Gülçur ve Ertur Yener ile birlikte sürdürdü. Devlet Yatırım Bankası, Bayındırlık Bakanlığı, Çimento Sanayii Genel Müdürlüğü, TRT Genel Müdürlük Kompleksi, Merkez Bankası İzmir Şubesi ve Süleyman Demirel Üniversitesi, meslek hayatı boyunca 130’u aşkın mimari proje tasarlayan Elmas’ın uygulanan projeleri arasındadır. 

Salt Araştırma Mimarlık Arşivi

Salt Araştırma bünyesinde derlenen ve 2 milyonu aşkın belgeyi içeren dijital koleksiyonlar “Sanat”, “Mimarlık”, “Tasarım” ile “Kent, Toplum ve Ekonomi” alanlarını kapsar. Mimarlık Arşivi, 20. yüzyıl Türkiye’sinde mimarlık ve tasarımın gelişimine katkı sunmuş uzmanların mesleki ve kişisel arşivlerinde bulunan eskiz, çizim, yazışma, sözleşme, rapor, harita, fotoğraf, dia, ses kaydı ve video gibi 180.000 belgeyi bir araya getirir.

Salt Araştırma Mimarlık Arşivi, Kalebodur tarafından desteklenmektedir.

Mimar Erdoğan Elmas’ın tasarım ve uygulama projelerine dair belgeleri içeren arşivi Salt Araştırma’da çevrimiçi erişime açıldı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Skype ve Telegram kanalları aracılığıyla dağıtılan GriffithRAT, genellikle finansal trend analizi veya yatırım tavsiyesi içeren dosyalar kılığında gizleniyor. Bu taktikler hem kurumları hem de farkında olmadan kötü amaçlı yazılımı indiren bireysel yatırımcıları hedef alıyor. Yazılım indirildikten sonra saldırganların oturum açma kimlik bilgilerini çalmasına, ekran ve web kamerası görüntülerini yakalamasına, tuş vuruşlarını kaydetmesine ve kullanıcı etkinliğini izlemesine olanak tanıyor. Çalınan veriler, rekabet odaklı iş istihbaratının toplanmasından bireylerin veya değerli varlıkların izlenmesine kadar çeşitli şekillerde kullanılabiliyor. Bu da kötüye kullanım için geniş bir potansiyelin altını çizen bir durum.

Kaspersky araştırmacıları GriffithRAT’i bir yılı aşkın süredir izliyor ve arkasındaki tehdit aktörlerinin genellikle kurumsal casusluk gibi nedenlerle hedefli saldırılar gerçekleştirmek için üçüncü taraflarla sözleşme yaptığı siber paralı askerlik operasyonlarıyla ilişkilendiriyor.

Bu bağlantı, GriffithRAT ile paralı askerlerin yönettiği siber kampanyalarda yaygın olarak kullanılan ve bilinen bir uzaktan erişim Truva Atı (RAT) olan DarkMe saldırıları arasında güçlü benzerlikler olduğunu gösteren teknik analizlerle de desteklenmiş durumda.

Kaspersky Güvenlik Araştırmacısı Maher Yamout, şunları söylüyor: “Bu keşif, siber tehditlerin artan karmaşıklığını ve ticarileşmesini vurguluyor. GriffithRAT rastgele bilgisayar korsanlarının işi değil. Düzenli bakımı yapılan bir kötü amaçlı yazılımın parçası ve siber paralı askerler tarafından genellikle finansal veya stratejik avantaj sağlamak için hassas bilgileri toplamak üzere kiralanıyor. Toplanan veriler büyük kuruluşların iç işleyişine dair görünürlük sunabilir, etik olmayan rekabet avantajı sağlayabilir ve toplanan bilgiler dark web’de satılabilir. Bu durum, günümüzün tehdit ortamında siber suçların giderek daha profesyonel, hedefli ve ısrarcı olduğunu hatırlatıyor.”

Kaspersky, korunmak için şunları öneriyor:

• İndirdiğiniz dosyalara dikkat edin. Bunları bireysel kullanıcılar için Kaspersky Premium ve işletmeler için Kaspersky Next gibi karmaşık tehditleri tespit etmeye, otomatik olarak yanıt vermeye ve tüm cihazlarda, ağlarda ve bulut sistemlerinde güvenliği tek bir yerden yönetmeye yardımcı olan saygın siber güvenlik yazılımlarıyla kontrol edin.
• Sosyal medya ve anlık mesajlaşma uygulamaları ile uğraşırken daha dikkatli olun. Bilgisayar korsanları, yaygın kimlik avı e-postalarına ek olarak kötü amaçlı yazılım dağıtmak için bu tür ortamları kullanır.
• Kötü amaçlı yazılımın ötesine geçip arkasındaki tehdit aktörlerini anlamak için Kaspersky Threat Intelligence kullanın. Çeşitli veri kaynaklarını ve uzman araştırmalarını bir araya getiren bu portal, dinamik bir tehdit ortamında güvende kalmak için taktiksel, operasyonel ve stratejik istihbarata erişim sağlayarak eyleme geçirilebilir bilgiler sunar.
• Sizin ve çalışanlarınızın güvenlik farkındalığını düzenli olarak artırın ve uygun hesap koruması gibi güvenli uygulamaları teşvik edin.

Kaspersky, Fintech ve Çevrimiçi Ticaret Platformlarını Hedef Alan GriffithRAT’ı Ortaya Çıkardı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Reklam, işletmeler için güçlü bir araç olsa da genç beyinler üzerindeki etkisi genellikle hafife alınıp göz ardı ediliyor. Araştırmalar, gelişmekte olan eleştirel muhakemeleri nedeniyle gençlerin reklamlardan yetişkinlere kıyasla daha fazla etkilendiğini gösteriyor. Bir gencin ortalama olarak günde 8,5 saatten fazla zamanını ekranlara bakarak geçirdiğini düşündüğünüzde, gördükleri reklam sayısının ne kadar çok olduğu hakkında bir fikre sahip olabilirsiniz. Ancak bu durum doğru bir şekilde yönetilmediği ve konuşulmadığı takdirde birçok soruna yol açabilir. 

Uygunsuz davranışların normalleştirilmesi 

En belirgin risklerden biri, çocukların uygun olmayan içerik, ürün ve hizmetlere maruz kalmasıdır. Bu tür içeriklerin bilinçaltında bile teşvik edildiğini görmek bu davranışları normalleştirebilir ve neyin uygun olup neyin olmadığı konusunda çarpık bir algı yaratabilir.  Araştırmalar, bu tür materyallere uzun süre maruz kalmanın beynin pre-frontal korteksinin gelişimini etkileyebileceğini gösteriyor. Bu durum saldırganlığın ve engelleyici davranışların artmasına neden olabilir, bu da ömür boyu çocuklarla birlikte kalır ve ilerleyen yaşlarda başlarını belaya sokabilir.  

Çarpıtılmış gerçeklik algıları 

Çocukların eleştirmeden kabul etme eğiliminde oldukları reklamlardan gelen mesajlar, çevrelerindeki dünyaya ilişkin algılarını şekillendirebilir. Sosyal medya fenomenlerinin ve seçilmiş çevrimiçi içeriğin yükselişiyle birlikte, reklamlar genellikle günlük yaşamın karmaşıklıklarını yansıtmayabilecek idealize edilmiş bir gerçeklik versiyonunu tasvir etmektedir. Bu çarpıtma, ulaşılamaz beklentilere, zayıf öz saygıya ve toplumsal normların çarpık bir şekilde anlaşılmasına yol açabilir. Gençlerde yeme bozuklukları, anksiyete, uykusuzluk ve depresyonun artmasına neden olabilir. Ebeveynler veya sorumlu yetişkinler, çocukların medya mesajlarını eleştirel bir gözle değerlendirmelerine ve dengeli bir bakış açısı geliştirmelerine yardımcı olmalıdır. 

Sağlıksız alışkanlıkların özendirilmesi 

Reklamların amacı satışları artırmak olduğundan, tanıtılan ürün veya hizmetlerin niteliği, gençlerin tüketim alışkanlıklarını nasıl etkileyebileceklerini belirlemede önemlidir.   Örneğin, gençlerin yüzde 85’inden fazlası Instagram, Facebook ve X’de  abur cubur reklamlarına maruz kalmaktadır. Endişe verici bir şekilde, araştırmalar buna maruz kalmanın artmasının tuz, şeker ve yağ oranı daha yüksek gıdaların tüketiminin artmasıyla doğrudan ilişkili olduğunu göstermektedir. Sorun sadece sağlıksız gıda reklamları değildir: Çeşitli platformlarda sinsice tanıtılan alkol ve tütün ürünleri de kötü alışkanlıklara yol açabilir.      

Uygulama içi satın alımlar ve finansal riskler 

Mobil oyunlarda yeni jetonlar, puanlar, silahlar vb. satın alma olanağı, reklamcıların çocukları hedef almaları için yeni bir yol açtı. Bu satın alımlar ilk başta zararsız gibi görünse de hızla artarak ebeveynler veya faturayı ödeyen kişi için önemli masraflara yol açabilir. Özel oyun özellikleri, modifikasyonlar ve sanal para birimleri çocukları çoğu zaman finansal sonuçlarını tam olarak anlamadan uygulamalarda gerçek para harcamaya teşvik ediyor. 

Güvenlik ve gizlilik riskleri 

Çocukların maruz kalabileceği bazı çevrimiçi reklamlar önemli güvenlik ve gizlilik riskleri oluşturabilir. Bu, siber suçlular tarafından kötü amaçlı yazılım içerecek şekilde hazırlanmış veya kimlik avı dolandırıcılığına yol açarak çocukların cihazlarını ve kişisel bilgilerini riske atan belirli bannerlar, resimler veya mikro siteler yoluyla olabilir. Bu arada saygın şirketler bile çocukların gizliliğini tehlikeye atabilecek aşırı reklam takibi yapabilir ve bu da ebeveyn izni olmadan hassas verilerin toplanmasına yol açabilir. Bu risklere karşı korunmak, sağlam siber güvenlik önlemleri ve ebeveyn gözetimi gerektirir. Ebeveyn kontrol araçları bu noktada son derece değerli olabilir ve ebeveynlere ve vasilere hangi uygulamaların indirilebileceğini ve hangi web sitelerine erişilebileceğini yönetme becerisi kazandırır.  

Ebeveynler nelere dikkat etmeli?

Açık diyalog ve iletişim, dijital okuryazarlık ve dayanıklılığın geliştirilmesinde çok önemli bir rol oynamaktadır.  Reklamların potansiyel tehlikelerini tartışmak, gençleri reklamları nasıl aldıkları ve yorumladıkları konusunda bilinçli seçimler yapmaları için güçlendirebilir. Açık diyaloğa ek olarak, ebeveyn kontrol yazılımı çocukların çevrimiçi deneyimlerini yönetmede değerli bir araç olarak hizmet edebilir. ESET Parental Control for Android gibi çözümler, uygulama engelleme, web filtreleme ve ekran süresi yönetimi sunarak ebeveynlerin ve vasilerin çocukların dijital ortamını kendi özel ihtiyaçlarına ve endişelerine göre uyarlamalarına olanak tanır. Bu araçları proaktif iletişimle birlikte kullanan ebeveynler, çocukları için daha güvenli ve emniyetli bir çevrimiçi ortam yaratabilirler. 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Çevrimiçi reklamlar çocukları nasıl etkiliyor? yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

“Flört uygulamaları sadakat açısından ilişkilerde tehdit oluşturuyor.” diyen Uzman Klinik Psikolog Penbesel Özdemir Yağız, bu kişilerin romantik partner aramanın yanı sıra özgüven tatmini, popülerlik, beğeni ve ilgi kazanma gibi ikincil kazançlar için de uygulamaları kullandığını kaydetti.

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Uzman Klinik Psikolog Penbesel Özdemir Yağız, flört uygulamaları ve evlilik hakkında bilgi verdi.

“Çevrimiçi flört uygulamaları kolay ulaşılabilir bir tüketim aracı haline geldi”

Günümüz dünyasında dijitalleşme ile birlikte çevrimiçi flört uygulamalarının, birçok insan için kolay ulaşılabilir bir tüketim aracı haline geldiğini ifade eden Uzman Klinik Psikolog Penbesel Özdemir Yağız, “Kolay ulaşılan, içinde birçok alternatif partner seçeneğini barındıran çevrimiçi flört uygulamaları, ilişkilerin hızlı başlayıp hızlı bitmesine ve tükenmesine sebep oluyor. Çevrimiçi flört uygulamaları üzerinden başlayan ilişkilerde ve evliliklerdeki başlıca sorunların temeline bakıldığında yeterince sağlıklı iletişimin ve güven ilişkisinin kurulamaması geliyor. Çevrimiçi ortamlarda yeterince sağlıklı iletişimin ve güven ilişkisinin kurulamaması, ilişkinin hızlıca tükenmesine neden oluyor.” dedi.

“Uygulama aracılığıyla tanışan ve evlenen çiftlerin ilişki zeminini zayıf…”

Çevrimiçi flört uygulamalarında kişilerin fiziksel görünüşleri ile bir etkileşim başladığını ancak güçlü ilişkiler, yakınlık ve derinlik kurmanın, duygusal olarak bağlanmak gibi ihtiyaçları barındırdığını dile getiren Uzman Klinik Psikolog Penbesel Özdemir Yağız, “Güçlü evliliklerin ve romantik ilişkilerin sırlarına baktığımızda sağlıklı iletişim, sadakat, güven, bağlılık ve yakınlık kurmak gibi faktörler öne çıkıyor. Uygulama aracılığıyla tanışan ve evlenen çiftlerin ilişki zeminine bakıldığında altyapısının zayıf olduğu, kişilerde bağlanma isteğinin azaldığı görülüyor. Bu durum, evliliklerdeki doyum ve memnuniyetin azalmasına, boşanmaların ise artmasına neden oluyor.” diye konuştu. 

Yüzeysel ve yakınlık olmayan ilişkiler yaşanıyor

Flört uygulamalarını kullanan kişilere bakıldığında ise hep daha iyisinin olabileceği varsayımına inandıklarını, dolayısıyla yüzeysel ve yakınlık olamayan ilişkiler yaşadıklarının görüldüğünü kaydeden Uzman Klinik Psikolog Penbesel Özdemir Yağız, “Dolayısıyla flört uygulamaları sadakat açısından ilişkilerde tehdit oluşturuyor. Çevrimiçi flört uygulamalarını kullanan kişilere baktığımızda romantik partner aramanın yanı sıra, özgüven tatmini, ideal benlik imajı yaratma, popülerlik, beğeni ve ilgi kazanma gibi ikincil kazançlar için de kullanıldığı belirtiliyor. Bu uygulamaları kullanan kişilerin gerçek yaşamın sorunlarından, sıkıntı yaratan durumlardan ve duygularla yüzleşmekten kaçınmak için de sık sık flört uygulamalarına başvurduğu biliniyor. Bu uygulamalarda edinilen beğeniler ile kişi iyi hissetme eğiliminde oluyor ancak bu durum kişinin sorunlar karşısında işlevsel baş etme stratejileri geliştirmesine engel oluyor, sanal ortamlardaki beğenilerin verdiği iyilik hissine sığınarak kaçınma davranışı geliştirmesine neden oluyor.” dedi. 

Çevrimiçi flört şiddeti artıyor…

Flört uygulamaları aracılığıyla partnerlerin birbirine uyguladığı duygusal şiddette artış görüldüğünü de ifade eden Uzman Klinik Psikolog Penbesel Özdemir Yağız, sözlerini şöyle tamamladı:

 “Uygulamada başlayan ve evlilik ile devam eden ilişkilerde, çevrimiçi uygulamalardaki duygusal şiddetin devam ettiği, bu nedenle çiftlerin mutsuz oldukları görülüyor. Çevrimiçi flört şiddetine baktığımızda; kişi ilişkinin başlangıcında flört ettiği kişiye sosyal medyada beğeni yağmurunda bulunarak, aşk mesajlarına boğarak partnerinin ilgisini çekiyor. Ona özel ve değerli olduğu mesajını veriyor, böylece partneri üzerinde duygusal bir tahakküm kuruyor. 

İlişkide manipülasyon ve duygusal şiddet…

Sonrasında ise kolayca ulaştığı bu ilişkiden kolayca sıkılıp, tüm iletişimini kesiyor. Yok saymaya, bir görünüp bir kaybolmaya başlıyor. İlişkide manipülasyon ve duygusal şiddet böylece vuku buluyor. Kıskançlık sorunları ekleniyor. Duygusal yakınlıktan ve bağlılıktan uzak bu ilişkilerde mutsuzluk her geçen gün artıyor.

Mutsuz evlilikler, mutsuz çocukların yetişmesine neden oluyor. Böylece mutsuzluk toplumda bir salgın gibi yayılıyor. Güçlü evlilikler kurmak, mutlu birer çift olabilmek için, çiftlerin birbirleri ve ilişkileri üzerine çalışabilmeleri için mutlaka çift terapisinden ve bir uzmandan destek alması gerekiyor.”

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Çevrimiçi flört uygulamalarına dikkat! Flört uygulamalarında ilişkiler hızlı başlayıp hızlı bitiyor! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Dünya genelinde 21 ülkede 1.000 kişiyle görüşülerek yapılan araştırmaya göre, online randevuyla tanışanlar aşk arayışında kendilerini korumak için adımlar atma konusunda istekli. Bununla birlikte bireyler Sevgililer Günü’nde konum ayarları, veri gizliliği ve aşırı paylaşımdan kaynaklanan riskler nedeniyle takip ve istismarın endişe verici artışına karşı halen savunmasız durumda.

İstismar türleri de çeşitlilik gösteriyor. Katılımcıların üçte birinden fazlası (%39) mevcut veya önceki partnerlerinden bir tür şiddet veya istismar gördüğünü bildirdi. Katılımcıların %16’sına istenmeyen e-postalar veya mesajlar gönderilirken, belki de en endişe verici olanı %13’ünün rızası olmadan filme alınması veya fotoğrafı çekilmesi oldu. Katılımcıların %10’u konumlarının izlendiğini, %10’u sosyal medya hesaplarının veya e-postalarının ele geçirildiğini ve %7’si rızaları olmadan cihazlarına takip yazılımı yüklendiğini itiraf etti.

Erkek katılımcılara kıyasla oransal olarak daha fazla kadın katılımcı şiddet veya istismara maruz kaldı (%42’ye karşı %36). Uzun süreli ilişkisi olanlara kıyasla yeni flört edenler daha fazla şiddet veya istismara maruz kaldı (%48’e karşı %37). Katılımcıların %34’ü internette takip edilme ihtimalinden endişe duyduklarını belirtiyor ve kadın katılımcılar bu ihtimalden erkeklere kıyasla daha fazla endişe duyuyor (erkek katılımcıların %31’ine kıyasla erkeklerin %36’sı bu konuda endişe duyuyor).

Kaspersky Güvenlik Araştırmacısı David Emm, konuya ilişkin şunları söyledi: “Nesnelerin interneti veya bağlantılı dünya bize sayısız olasılık ve fırsat sunuyor. Ancak fırsatların yanında tehditler de geliyor. Bağlantılı dünyanın bu tehditlerinden biri de bizi istismara karşı savunmasız bırakan, izlenebilir verilere erişim kolaylığı sunması. Bu davranışların suçu taciz mağdurlarına ait değil, ancak mağdurların riskleri en aza indirecek adımları atma konusunda üzerlerinde bazı sorumluluklar var. İnsanların çevrimiçi ortamda kimliklerini doğrulamak için adım atmasının harika olduğunu düşünüyorum. Onları paylaştıkları herhangi bir bilgi, parola veya veri üzerinde hızlı bir durum kontrolü yapmaya ve bu bilgilerin kötü niyetli kişiler tarafından nasıl kullanılabileceğini düşünmeye teşvik ediyorum.”

Refuge Teknoloji Destekli İstismardan Korunma ve Ekonomik Güçlendirme Başkanı Emma Pickering de şunları ekledi: “Çevrimiçi flört ve sanal alanlarda gezinmek zor olabilir. Sosyal medya ve flört uygulamalarının, kullanıcıların profillerinin gerçek fotoğraflarıyla eşleştiğini doğrulamaya yardımcı olabilecek süreçleri uygulaması çok önemlidir. Bildiğim kadarıyla Bumble şu anda bu düzeyde doğrulama kullanan tek arkadaşlık uygulaması. Diğerlerinin de benzer güvenlik önlemlerini benimsediğini görmek isterim. Ayrıca, güvenlik kılavuzlarına ve kaynaklarına çevrimiçi olarak birden fazla dilde kolayca erişilebilmeli, böylece savunmasız bireylerin uygulamaya kaydolmalarına gerek kalmadan gerekli desteğe sahip olmaları sağlanmalıdır. Birleşik Krallık’ın Çevrimiçi Güvenlik Yasası, kullanıcıları korumak için platformları düzenleyerek bir emsal teşkil ediyor. Takip ve teknoloji destekli istismarın yaygın doğası göz önüne alındığında, bireylere şifreleri ve hesapları da dahil olmak üzere çevrimiçi varlıklarını güvence altına almalarını tavsiye ediyoruz.”

Kaspersky, çevrimiçi flört sırasında güvende kalmak için bazı önemli ipuçlarını bir araya getirdi. Daha fazla ayrıntı için lütfen güvenli flört rehberimize göz atın veya Stalkerware’den korunmanın diğer yolları için https://stopstalkerware.org/resources/ adresini ziyaret edin

• Şifrelerinizi kendinize saklayın ve karmaşık ve benzersiz olduklarından emin olun.
• Eğer bir durum gerçek olamayacak kadar iyi görünüyorsa, muhtemelen öyledi. Şüpheniz varsa kontrol edin. 
• Dijital gizlilik ayarlarınızı kontrol etmek için zaman ayırın.
• Paylaşmadan önce düşünün. İnternetin geniş bir hafızası vardır ve çok fazla şeyi çok erken paylaşmak sizi savunmasız bırakabilir.
• Dijital dünyadan gerçek dünyaya geçtiğinizde bir ‘güvenli plan’ oluşturun.
• Kendinizi korumak için kapsamlı bir siber güvenlik veya VPN çözümü kullanmayı değerlendirin.

Kaspersky bu konuda bilgi paylaşmak, hem profesyonelleri hem mağdurları desteklemek için mağdur destek hizmetleri ve fail programlarından araştırma ve devlet kurumlarına kadar aile içi şiddet alanındaki uzmanlarla ve kuruluşlarla birlikte çalışıyor. Kaspersky, takipçi yazılımlarla mücadele etmeye ve aile içi şiddetle savaşmaya adanmış uluslararası bir grup olan Coalition Against Stalkerware’in kurucu ortaklarından biri konumunda. Kaspersky, 2021’den beri Avrupa Birliği Haklar, Eşitlik ve Vatandaşlık Programı tarafından ortaklaşa finanse edilen DeStalk adlı AB projesinin konsorsiyum ortağı. Kaspersky ayrıca cihazlarda takip yazılımları ve izleme uygulamaları olup olmadığını kontrol etmek için ücretsiz, güvenli ve kullanımı kolay bir araç olan TinyCheck uygulamasını başlattı ve sürdürüyor.

Anket Detayları

Ocak 2024’te Arlington Research, Kaspersky adına aşağıdaki 21 ülkenin her birinden 1.000’er kişi olmak üzere 21 bin çevrimiçi görüşme gerçekleştirdi: İngiltere, Almanya, İspanya, Sırbistan, Portekiz, Hollanda, İtalya, Fransa ve Yunanistan, ABD, Brezilya, Arjantin, Şili, Peru, Kolombiya ve Meksika, Asya-Pasifik: Çin, Singapur, Rusya, Hindistan ve Malezya. Katılımcılar 16 yaş ve üzerindeydi. Hepsi ya uzun süreli bir ilişki içindeydi (örneklemin %62’si), biriyle çıkıyordu (%16) ya da şu an biriyle çıkmıyordu / ilişkisi yoktu ama geçmişte vardı (%21).

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Çevrimiçi flört edenlerin yaklaşık dörtte biri dijital takibe maruz kalıyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Çevrimiçi işlemlere yönelik binlerce tehdit bulunuyor. Nilson’un çeşitli raporlarına göre, 2022’de yapılan işlem hacmi 2021’e göre %7,5 artışla 624,860 milyar dolara ulaştı ve bu işlemlerin 2027’ye kadar 891 milyon dolardan fazla gelir getirmesi bekleniyor. Bu durum şirketler adına, kart sahiplerinin kişisel ve bankacılık verilerini sistemlerde korumak için sıkı güvenlik önlemleri almaları gerektiği anlamına geliyor. Bu korumayı denetleyen ve geliştiren Ödeme Kartı Endüstrisi Veri Güvenliği Standartları Konseyi (PCI DSS), güvenli ödemelerin yaygınlaşması amacıyla kredi ve banka kartı işlemlerini, veri hırsızlığı ve dolandırıcılığa karşı güvenlik standartlarını, ağ mimarisini, yazılım tasarımını ve diğer kritik önlemleri yöneten küresel bir ödeme güvenliği forumu olarak 2004’ten bu yana görev alıyor. 

Konsey, şu anda mevcut sistemleri 3.2.1 sürümünde olmasına rağmen Mart 2022’de, kuruluşların Mart 2025’e kadar uyması gereken en son 4.0 sürümünü tanıttı. Bu geçiş döneminde, şirketlerin değişikliklere adapte olmaları ve yürürlüğe girdiklerinde düzenlemelere uymak için gereken güvenlik uygulamalarını ve önerilerini hayata geçirmeleri önem taşıyor. Bütünleşik siber güvenlik alanında küresel bir lider olan WatchGuard, sürüm 4.0’daki önemli değişiklikleri ve yeni güvenlik standardına uyum sağlamak isteyen şirketler için 6 ipucunu paylaşıyor. 

1. Özelleştirme ve uygulama esnekliği: Güncellenmiş versiyon, özelleştirilmiş uygulamaya izin vererek şirketlere gereksinimleri karşılamada daha fazla esneklik sağlıyor. Şirketler, belirli gereklilikleri karşılamadaki etkinliklerini gerekçelendirebildikleri sürece kendi kontrollerini tasarlayabiliyorlar. Mevcut kuralcı uygulama veya yeni özelleştirilmiş uygulama arasında seçim yapabiliyor ve telafi edici kontrolleri kullanma seçeneğini ortadan kaldırabiliyorlar.

2. Çok faktörlü kimlik doğrulama (MFA): PCI DSS, uzaktan erişimin yanı sıra kart sahibi veri ortamına (CDE) yönetici erişimi için çok faktörlü kimlik doğrulamayı (MFA) zorunlu kılıyor. MFA’nın etkinleştirilmesi, kimliklerin korunmasına ve hassas verileri işleyen sistemlere erişime yardımcı olan güçlü bir erişim kontrolü katmanı sağlıyor.

3. Veri şifrelemeye daha fazla önem verilmesi: Yeni standart, veri ihlali olaylarının sayısındaki artış ve yeni güvenlik açıkları nedeniyle depolanan kimlik doğrulama verilerinin şifrelenmesini gerektiriyor. Sürüm 3.2.1’de ise, şifreleme sadece bir tavsiye olarak sunuluyordu.

4. DESV’nin (Belirlenmiş Kuruluşlar Ek Doğrulaması) uzatılması: Önceki versiyonda, sadece güvenlik olayları yaşayan veya Konsey tarafından belirlenen kriterleri karşılayan kuruluşlar ek gerekliliklere uymak zorundaydı. Sürüm 4.0’da bu gereklilikler, özellikle kritik kontrollerin periyodik olarak gözden geçirilmesiyle ilgili olanlar olmak üzere, tüm kuruluşlar için geçerli hale geliyor.

5. Tehdit yönetimi: Bu özellik, kart sahibi verilerinin güvenliğini etkileyen potansiyel risklerin tanımlanmasını ve yönetilmesini içeriyor. Hem ağın hem de kart sahibi verilerini depolayan ve ileten cihazların sürekli tehdit izlemesi ve yama yönetimi önlemleri, devam eden bu riski ele almak için en iyi uygulamaların bir parçası olarak uygulanmalıdır. Uç nokta güvenlik çözümleri, ödeme cihazlarını ve bunlarla ilişkili tüm hassas bilgileri korumak için hizmetler sunuyor.

6. Sahte Erişim Noktası tespiti: Yeni standart, kart sahibi verilerinin depolandığı veya aktarıldığı tüm ağların bir parçası olarak, bu ağın kendisi kablosuz bağlantı içermese bile, sahte erişim noktası tespitini gerektiriyor. Sürüm 3.2.1’de, sahte erişim noktası tespiti yalnızca kablosuz bağlantı kullanımdayken gerekiyordu.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Çevrimiçi İşlem Hacmi 2027’ye Kadar 891 Milyon Dolardan Fazla Gelir Getirecek yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Veriye bağımlı bir dünyada temel verilerin korunması kuruluşlar için kritik önem taşıyor. Koruma önlemleri arttıkça yöntemlerini geliştiren siber saldırganlar, kötü amaçlı yazılımlar, fidye yazılımları ve virüsler ile veri güvenliğini tehdit edebiliyor. Ayrıca yanlışlıkla silinen ve kaybolan dosyalar, bozulan veriler veya uyumsuz üçüncü taraf çözümleri gibi daha yaygın tehditler de veri kaybına neden olan etkenler arasına giriyor. Çevrimiçi veri kurtarma, web siteleri ve yazılım aracılığıyla dosyaların çevrimiçi olarak geri yüklenmesini ifade ediyor. Çevrimiçi veri kurtarma araçları ve hizmetleri kullanıcıların kaybolan, erişilemeyen, bozulan, hasar gören veya silinen dosyalarını kolayca geri yüklemesini sağlıyor. Uzmanlar, güvenilir bir yedekleme sistemi kullanılmadığında, kalıcı olarak silinen ya da saldırıya uğrayan verilerin kurtarılamayacağını belirtiyor. Siber koruma alanında küresel bir lider olan Acronis, çevrimiçi veri kurtarma yazılımı kullanmanın 7 temel avantajını sıralıyor.

1. Veri Güvenliği: Sağlam bir veri kurtarma hizmeti, gelişmiş veri güvenliğini garanti ediyor. Kapsamlı bir yedekleme ve geri yükleme aracı, doğal afet, siber saldırı, beklenmedik sistem çökmesi, yazılım arızası veya insan hatası durumunda dosyaların kurtarılmasını sağlıyor.

2. Veri Replikasyonu: İşletmelerin operasyonel dosyalarının gerçek zamanlı anlık görüntüler oluşturmalarına ve kaydetmelerine olanak tanıyan veri replikasyonu, bir felaket durumunda sadece kaybolan verileri değil, tüm sistemi zaman içinde bir noktaya geri yükleyebiliyor. 

3. Daha Kolay Veri Yönetimi: Ücretsiz veri kurtarma yazılımları, genellikle kullanıcıların veri kurtarma sürecini yönetmesini gerektirirken, özel veri kurtarma çözümleri bunu kolay bir şekilde gerçekleştiriyor. Veri kurtarma özellikle işletmeler açısından zahmetli bir işlem gerektirdiği için kapsamlı bir çevrimiçi veri kurtarma aracı, iş gücü ve zaman tasarrufu sağlıyor. 

4. Maliyet Kontrolü: Ücretsiz araçlar sıradan kullanıcılar için uygun olsa da işletmeler daha sağlam bir korumaya ihtiyaç duyuyor. Önemli şirket verilerinin kaybedilmesi, uzun süreli kesintilere, müşteri güveninin kaybolmasına ve marka imajının zarar görmesine neden olabiliyor. Modern veri kurtarma yazılımları, mevcut ihtiyaçlara göre özelleştirilerek, KOBİ’ler ve daha büyük şirketler için kullandıkça öde yapısına olanak sağlıyor. 

5. Optimum Performans: Manuel yedekleme ve kurtarma, şirketlerdeki veri kaybı senaryolarına karşı koymak için özel bir ekip, kapsamlı bir kurtarma planı ve 7/24 hazır olan çalışanlar gerektirebiliyor. Veri kurtarma yazılımları ise ağ hızını artırıyor, depolama cihazı masraflarını azaltıyor ve veri kurtarmayı kolaylaştırıyor. Ayrıca, ekiplerin diğer kritik görevlere odaklanmaları için zaman kazandırarak, gelir akışını iyileştiriyor.

6. Geliştirilmiş Rekabet Avantajı: Veri kurtarma hizmetleri sadece silinen dosyaları kurtarmak için kullanılmıyor. İşlevleri kayıp verileri kurtarmak olsa da güvenilir bir çözüme sahip olmak rekabet avantajı sağlıyor. Şirketler verileri kurtarmak için ne kadar az zaman harcarsa, işlerini büyütmek ve en iyi performans gösteren kurum olarak marka imajını sağlamlaştırmak için daha fazla zamana sahip oluyor. Dahası, özel veri kurtarma hizmetleri tüm müşteri verilerini koruyarak müşteri tabanının memnun olmasını ve büyümesini sağlıyor.

7. Daha Kolay Uyumluluk Bakımı: Çoğu modern veri gizliliği mevzuatı, kuruluş verilerinin uygun şekilde saklanmasını bir zorunluluk haline getiriyor. Yasal yönergelere uyulmaması para cezalarına ve başka yasal sonuçlara neden olabiliyor. Güvenilir bir veri kurtarma hizmeti, kişisel müşteri verileri ve proje kopyalarıyla ilgili tüm uyumluluk süreçlerini kapsıyor.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Çevrimiçi veri kurtarma kullanmanın 7 avantajı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Hızla gelişen tehdit ortamıyla birlikte, işletmeler kapsamlı bir güvenlik stratejisine sahip olmanın her zamankinden daha önemli olduğunun bilincine varmak zorunda. Bunun için de BT güvenlik uzmanlarının şirket ağında güvenlik perspektifinden neler olup bittiğine dair net bir içgörü elde etmek için saldırı tespit sistemi (IDS) veya saldırı önleme sistemi (IPS) gibi hareket edebilen, ağ güvenliğini izleme (NSM) ve çevrimdışı paket yakalama (pcap) kapasitesine sahip açık kaynaklı bir tespit motoru olan Suricata gibi farklı veri akışlarıyla çalışabilmeleri gerekiyor.

‘Olay Müdahalesi ve Tehdit Avcılığı için Suricata’ (Suricata for Incident Response and Threat Hunting), Kaspersky Uzmanlık Eğitimi portföyünde Suricata üzerinde uzmanlaşmak için gerekli tüm becerileri kapsayan yeni bir eğitime karşılık geliyor. Söz konusu eğitim, ağ protokolleri ve Suricata kurallarının yapısı hakkındaki temel bilgilerden bunların nasıl yazılacağına dair daha gelişmiş özelliklere varan pek çok konuyu içeriyor. Programa katılanlar saldırılara karşı gerçek zamanlı olarak yanıt vermek için çerçevelerin nasıl kullanılacağına dair derin bir anlayış kazanmanın yanı sıra şüpheli trafiği analiz etmeyi ve yanlış pozitifleri belirlemeyi öğrenecekler. Teorik temellere ek olarak, kurs programında katılımcılara gerçek tehditlere dayanan pratik vakalar da sunuluyor.

Uygulamalı sanal laboratuvarlar

Eğitim hem güvenlik politikalarını güçlendirmeyi amaçlayan şirketler hem de tehdit avcılığı alanında kariyerlerini ilerletmek isteyen bireysel katılımcılar için büyük fayda sağlıyor.

İyi yapılandırılmış videolar ve uygulamalı sanal laboratuvarlar öğrenmenin etkili olmasını sağlarken, isteğe bağlı format eğitime kendi temposunda devam etmek isteyenler için mükemmel bir fırsat sunuyor. Kaspersky Baş Güvenlik Araştırmacısı (GReAT) Tatyana Shishkova’nın rehberliğinde edindikleri bilgileri hemen uygulamaya koyan katılımcılar, kendilerini yüksek kaliteli tehdit avlama becerileriyle donatma şansı yakalayacak.

Kaspersky Baş Güvenlik Araştırmacısı (GReAT) Tatyana Shishkova, şunları söylüyor: “Bu eğitimde Suricata’ya dair tüm deneyimlerimizi bir araya getirmeye çalıştık. Böylece Suricata’nın nasıl etkili bir şekilde kullanılacağına dair en yararlı ipuçlarını ve önerileri tehdit avcılığı konusundaki becerilerini geliştirmek isteyenlerin kullanımına sunduk. Kuralların nasıl yazılacağını ve ağ trafiğinin nasıl analiz edileceğini katılımcılarla birlikte adım adım inceliyoruz. Bunun dinleyicilerimizin sürekli gelişen tehdit ortamından bir adım önde olmalarına yardımcı olacağını umuyoruz.” 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Kaspersky yeni ‘Olay Müdahalesi ve Tehdit Avcılığı için Suricata’ çevrimiçi siber güvenlik eğitimini başlattı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Kullanıcıların çevrimiçi dünyanın sunduğu kolaylıklardan yararlanmak için gerçek iletişim bilgilerini vermeleri her zaman gerekmiyor. Siber güvenlik şirketi ESET çevrimiçi gizliliği sağlamaya yönelik önerilerini paylaştı. 

Bir çevrimiçi hizmete kaydolmak, bir web sitesine veya uygulamaya erişim sağlamak, haberleri okumak ya da  sosyal medya hesabına giriş yapmak için e-posta adresinizi ve telefon numaranızı sürekli paylaşmak durumunda kalıyor olabilirsiniz. Yeni bir hizmete kaydolmak veya online alışveriş yapmak için kişisel bilgilerinizi vermek güvenlik açısından riskleri de yanında getirebilir. 

Çevrimiçi gizlilik konusunu hayatın normallerinden biri olarak benimsemek, kullanıcıların güvenli bir dijital yaşam için gerekenleri yaptığından emin olmasını ve böylece daha rahat hissetmesini sağlar. Birçok web sitesine kaydolmak  bir e-posta adresi gerektiriyor ve çoğumuz yalnızca birincil e-posta adresimizi kullanıyoruz. Yeni bir hesap açtığımızda veya kısıtlı içeriklere erişmek için e-posta adresimizi verdiğimizde, iletişim bilgilerimizin pazarlama amacıyla bir hizmetten diğerine aktarılmasını da çoğunlukla kabul etmiş oluyoruz.

Her hizmet için kişisel bilgilerinizi vermenize gerek olmayabilir

Doğrudan bağlantınız olmayan e-posta adresleri, telefon numaraları ve banka kartları kullanmak, dijital ayak izinizi küçültmek ve bir veri ihlali veya dolandırıcılık kurbanı olma riskini azaltmanın en iyi yoludur. Siber güvenlik şirketi ESET çevrimiçi gizliliği sağlayarak daha güvenli bir sanal ortam yaratılabileceğini paylaşarak beş öneride bulundu. 

1. Sınırlı erişim engelini aşmanız için, sizden e-posta adresinizi isteyen içeriklere yönelik geçici e-posta hesapları oluşturun.
2. Çevrimiçi hizmetler ve web sitesi kayıtlarında kullanacağınız ikincil bir hesap oluşturmak için Gmail veya Outlook gibi bilindik bir e-posta sağlayıcısı kullanın.
3. Bir kez kullanıldıktan sonra kendini imha eden sanal, tek kullanımlık banka kartları kullanın.
4. Güçlü ve benzersiz bir parolanın yanı sıra iki faktörlü kimlik doğrulama için tek kullanımlık kodlar kullanın.
5. SMS ve dolandırıcılık çağrıları almaktan korunmak için ucuz, kontörlü bir SIM kart  edinin.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Çevrimiçi gizlilik için 5 öneri yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Mesleki Gelişim Akademisi kapsamında düzenlenecek olan toplantının konuğu Klinik Psikolog Selçuk Tokaç olacak. 

Tüm öğretmenlerin katılımına açık olan toplantı 01.03.2023 tarihinde saat 20:00 ile 21: 30 arasında gerçekleştirilecek. 

Yaşanan deprem felaketi sonrası toplumda yaşanan ikincil travma kapsamında duygu yönetimi adına yapılabilecekler hakkında bilgi alışverişi yapılacak toplantı ile öğretmenlere rehberlik yapılması hedefleniyor.

Kaynak: (BYZHA) – Beyaz Haber Ajansı

İzmir İl Milli Eğitim Müdürlüğü “İkincil Travmalarda Duygu Yönetimi” Konulu Çevrimiçi Toplantı Düzenliyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Yeditepe Üniversitesi, Kovid-19 sürecinde üniversite öğrencilerinin eğitimini ve toplumsal uyumunu araştırdı. Araştırmaya göre öğrenciler, bu dönemde uzaktan eğitim araçlarına kolay uyum sağlasa da yüz yüze eğitimin çevrimiçi eğitime kıyasla daha etkili bir öğrenme sağladığını belirtti. 

Yeditepe Üniversitesi Küresel Eğitim ve Kültür Araştırmaları, Araştırma ve Uygulama Merkezi (KEKAM) tarafından gerçekleştirilen “Kovid-19 Sürecinde Üniversite Öğrencilerinin Eğitim ve Toplumsal Uyumu” konulu araştırmada, Yeditepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dekan Yardımcısı ve aynı zamanda Fransızca Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü Başkanı Doç. Dr. Gökçe Bayındır Goularas yürütücü, Fransızca Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü öğretim üyesi  Doç. Dr. Işıl Zeynep Turkan İpek ve Bilgisayar Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Dionysis Goularas araştırmacı olarak yer aldı. Araştırmaya Türkiye’nin farklı şehir ve üniversitelerinde eğitim gören 1628 öğrenci katıldı. Çevirimiçi anket yöntemiyle verileri elde edilen araştırmanın sonuçları kümeleme ve haritalandırma gibi farklı yöntemlerle analiz edildi. Bu sayede sosyal bilimlerde haritalandırma yönteminin kullanıldığı yeni bir araştırma ile bu alana katkı sağlanmış oldu. 

Kadın Öğrenciler Ev İşleriyle de İlgilenmek Zorunda Kaldı

Araştırmadan elde edilen verilere göre pandemi sürecinde üniversite öğrencilerinin yüzde 57’si uzaktan eğitim araçlarına kolay adapte olduğunu, yüzde 26’sı ise bu araçlara kolay uyum sağlayamadığını belirtti. Çoğunluğun uzaktan eğitim araçlarına kolay uyum sağlayabilmesine karşın, yüz yüze eğitimin çevrimiçi eğitime kıyasla daha etkili öğrenme süreci oluşturduğu, öğrencilerin yüz yüze eğitimi tercih ettiği belirlendi. Katılan öğrencilerin yüzde 23’ü uzaktan eğitimin, yüzde 61’i ise yüz yüze eğitimin daha etkili bir öğrenme süreci oluşturduğunu belirtti. Yüzde 16’sı ise bu konuda kararsız olduğunu kaydetti. Öğrenciler, yüz yüze eğitimi tercih etmelerinin nedeni olarak öncelikle ev ortamında çevrimiçi derslerde dikkatlerini dağıtacak etkenlerin olmasını gösterdi. Kız öğrencilerin en büyük dezavantajı ise aile içi iş bölümünde yaşanan eşitsizlikler oldu. Bu eşitsizlikler nedeniyle erkek öğrencilere kıyasla kız öğrenciler çevrimiçi eğitim süresince ödev ve projelerine odaklanmakta daha çok zorluk çektiğini belirtti. 

Aile Bireyleriyle İlişkiler Güçlendi, Komşularla Dayanışma Arttı

Araştırmada, salgın döneminin öğrencilerin aile bireyleriyle iletişimlerini güçlendirdiği ancak sosyalleşmeleri üzerinde olumsuz etki yarattığı belirlendi. Üniversite öğrencilerinin yüzde 56’sı pandeminin aile bireyleriyle olan bağlarını güçlendirdiğini belirtti. Yüzde 54’ü pandemi döneminde “Arkadaşlarımla olan bağım güçlenmiştir” önermesine katılmadığını, yüzde 23’ü kararsız olduğunu ve yüzde 23’ü ise katıldığını ifade etti. Buna ek olarak öğrencilere, arkadaşlarıyla olan iletişimlerinin Kovid-19 öncesi döneme göre artıp artmadığı da soruldu. Katılımcıların yüzde 61’i artmadığını belirtirken yalnızca yüzde 4’ü arkadaşlarıyla iletişimlerinin arttığını kaydetti. Ayrıca, katılımcıların yaklaşık yüzde 48’i pandemi süresince yakın çevresi ile yardımlaşma ve dayanışma içinde olduğunu belirtti. 

Araştırmaya göre öğrencilerin bu dönemde haber izleme oranları da arttı. Özellikle de Kovid-19 dönemi öncesine göre siyasi içerikli haberleri daha çok izlediler. Bu dönemde haberleri TV’den aldılar. En güvenilir buldukları kaynaklar ise Sağlık Bakanlığı ve Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) oldu. Üniversite öğrencileri ayrıca bu dönemde teknolojiyi daha çok yeni program ve uygulama öğrenmek ve online alışveriş yapmak için kullandıklarını belirtti.  

Kişisel Gelişime Değil Hobilerine Zaman Ayırdılar

Araştırmada, üniversite öğrencilerine bu süre içinde kişisel gelişim aktivitelerine zaman ayırıp ayırmadıkları da soruldu. Öğrencilerin bu dönemde kişisel gelişime yönelik çevrimiçi aktivitelere katılımlarının artmadığı ve hane içi aylık gelir seviyesine göre kişisel gelişim aktivitelerine katılma sıklığında farklılıklar olduğu ortaya çıktı. Araştırmaya katılan öğrencilerin yüzde 40’ı kişisel gelişim aktivitelerine katılırken yüzde 45’i katılmadığını belirtti. Hane içi aylık geliri 7 bin TL ve üzeri olan öğrencilerin bu aktivitelere daha fazla katıldığı belirlendi. Buna karşın, katılımcıların yaklaşık yarısı Kovid-19 döneminde hobilerine ayırdıkları zamanın Kovid-19 öncesine oranla daha fazla olduğunu söyledi. 

Kaynak: (BYZHA) – Beyaz Haber Ajansı

Öğrencilere Yönelik Araştırmaya Göre Yüz Yüze Eğitim Çevrimiçi Eğitime Göre Daha Verimli yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Milli Eğitim Bakanlığı’nın 2022– 2023 eğitim öğretim takvimine göre 23 Ocak’ta  başlayan tatil sonrasında öğrenciler 06 Şubat’ta yeniden ders başı yapacaklar. Okullarında derslerine ara veren öğrenciler şimdi hem eğlence hem de dinlencenin ama daha çok internette vakit geçirmenin hayalini kuruyorlar. 

Günümüzde birçok ebeveyn, internetin emeklediği bir çağda büyüdü. Buna karşın  bugünün çocukları için sanal dünya ile fiziksel dünya birbirinden çok da ayrı değil. Çocuklara uygun siber güvenlik alışkanlıkları kazandırmak ebeveynlerin görevidir diyen dijital güvenlik şirketi ESET üç ipucu paylaştı. 

Ayrıca isteyen ebeveynler ESET Parental Control uygulamasını (android cihazlar için) eset linkinden indirip 30 gün ücretsiz olarak kullanabilecekler.  

Çocukları çevrimiçi güvenlik konusunda eğitirken, parolalardan başlamak iyi bir yoldur. Pek çok kişi, güçlü ve güvenli bir parola oluşturmanın basit bir iş olduğu ve bunu herkesin yapması gerektiği konusunda hemfikir olsa da, çok sayıda istatistik, anket ve veri ihlali, birçok kişinin bu tavsiyeye uymadığını gösteriyor. En sık kullanılan parolalarla ilgili yıllık listelerde, sürekli olarak “123456” ve “parola” gibi zayıf parolalara rastlarız. Çocuklarınızın parolalarını hayatınız boyunca kontrol etmek zorunda olmamalısınız. Bunun yerine, onlara parola oluşturmanın gizli tehlikelerinden nasıl korunacaklarını gösterebilir, bunu nasıl yapacaklarını eğlenceli bir şekilde öğretebilirsiniz. Çocuğunuzu güvenli parola kullanmaya teşvik etmek için izlemeniz gereken üç adım aşağıda yer alıyor. 

1. Güvenliğinizi parola dizeleriyle sağlayın

İyi bir parolayı tahmin etmek zordur. Çocuklarınıza parola dizesinin basit bir paroladan çok daha güvenli olduğunu öğretin ve hatta parola dizesi oluşturmayı oyun haline getirin. Bu, sadece aile arasında bildiğiniz bir espriyi veya en sevdikleri kitaplardan veya filmlerden bir cümleyi parola dizesine dahil etmek olabilir, örneğin “MasterYodanınBoyu0,66Metre!” Gördüğünüz gibi bu, iyi bir parola dizesinin tüm özelliklerini içeriyor: büyük/küçük harf, özel karakter ve sayı içerme ve uzunluk. Parola dizesi ne kadar uzunsa, güvenli hale getirmek için o kadar az özel karakter veya sayıya ihtiyacınız olur. Alternatif olarak, en sevdikleri kitap ve yemek gibi sevdikleri birkaç şeyi de birleştirebilirsiniz. Çocuklarınıza parolalarını asla kimseyle paylaşmamaları gerektiğini, parolaların her zaman gizli kalması gerektiğini söyleyin.

2. Çocuklara bir parola yöneticisi ile yardımcı olun

Çocuklarınıza nasıl güçlü ve benzersiz bir parola dizesi oluşturacaklarını öğrettiniz; hayatları boyunca sayısız çevrimiçi hesap oluşturacaklarını da biliyorsunuz. Bu hesapların her biri için parola oluşturmak ve akılda tutmak imkansız hale geleceği için, onlara süreci basitleştirecek bir çözüm sunmanız gerekir. Parola yöneticisi, oturum açma kimlik bilgilerinizi şifrelenmiş bir kasada saklayan ve sizin için karmaşık parolalar oluşturmak üzere tasarlanmış bir uygulamadır. Parolaları hatırlamayı kolaylaştırmak için bir parola yöneticisi indirin. Böylece çocuklarınız çevrimiçi hesaplarının her biri için karmaşık benzersiz parolalar oluşturmak, ezberlemek ve bunları doldurmak zorunda kalmaz; yönetici bunu onların yerine yapar. Hatırlamaları gereken tek şey, birlikte oluşturduğunuz benzersiz bir ana parola dizesidir. Hem sizi hem de çocuklarınızı çevrimiçi ortamda güvende tutan; parola yöneticisinin yanı sıra hassas veri koruması, antivirüs, güvenlik duvarı ve daha fazla özellikler içeren ESET Smart Security Premium’u deneyin.

3. Güvenlik katmanlarından yararlanın

Çocuklarınızın hesapları artık güven altına alınmış, parola yönetimi de bir düzene girmiştir. Ancak hesaplarını güvende tutmak için fazladan bir güvenlik katmanı eklemekte de fayda var. Bu nedenle çok faktörlü kimlik doğrulama (MFA) veya iki faktörlü kimlik doğrulama (2FA) kullanmak önemlidir. Genel olarak, kullanılan en yaygın 2FA faktörlerinden biri SMS tabanlıdır. Bir hesaba giriş yapmaya çalıştığınızda, devam etmenizi sağlayan tek kullanımlık bir kod içeren bir otomatik kısa mesaj alırsınız. Ne yazık ki cep telefonu numaraları sahte olabileceğinden ve metin mesajları ele geçirilebileceğinden, bu en güvenli seçenek değildir. Bu nedenle, Jake Moore tarafından da önerilen bir kimlik doğrulama uygulaması veya kimlik doğrulama işaretleri gibi bir donanım çözümüne benzer daha güvenli yöntemlerden birini tercih etmek daha yerinde olur. Fiziksel işaretler veya kimlik doğrulayıcı uygulamalar kullanıldığında, bunları çocukların anlaması için eğlenceli hale getirmek kolaydır. Kahramanın gündüzleri öğrenci ve geceleri süper casus olduğu bir çizgi film veya çocuk filmini her çocuk izlemiştir. Buradan yola çıkarak siz de kimlik doğrulayıcı uygulamasının, casuslara yalnızca kendilerinde bulunan benzersiz bir kod gönderen ve çok gizli bilgilere erişmelerini sağlayan özel bir araç olduğunu açıklayabilirsiniz.

Erken yaşta başlamakta yarar var

Çocuklara uygun siber güvenlik alışkanlıklarını öğretmek zor görünse de, özellikle içinde bulunduğumuz dijitalleşme çağında erken yaşta başlamak önemlidir. Ayrıca anlaşılır ve eğlenceli unsurları bir araya getirerek, çocuklarınıza internette güvenli zaman geçirmeyi öğretecek faydalı ve heyecan verici bir bağ kurma egzersizi olabilir. Her şeyden önce, çocuklara erken yaşta verilecek uygun parola eğitimi, yetişkin yaşamlarına da yansıyacaktır.

Kaynak: (BYZHA) – Beyaz Haber Ajansı

Çocuklarınızın çevrimiçi güvenliğini yönetin yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.