Bugün mimarlıkta yerleşik bazı kabuller giderek sorgulanıyor. Artık mesele yalnızca ortaya çıkan bina değil.

Mimarlık eğitimi boyunca yerleşen en köklü kabul şudur: mimarlığı anlamak, ortaya çıkan yapıyı anlamak demektir. Oysa bu görünür çıktı, uzun ve çok katmanlı bir üretim sürecinin ürünüdür. Tasarım kararları, teknik gereklilikler, ekonomik koşullar ve farklı aktörlerin katkıları bu sürecin parçasıdır.

Dr. Öğr. Üyesi Burçin Başyazıcı bu durumu şöyle ifade ediyor:

“Mimarlığı yalnızca tamamlanmış yapı üzerinden değerlendirmek sınırlayıcı bir yaklaşımdır. Bir yapıyı anlamak, onun nasıl tasarlandığını, hangi karar süreçlerinden geçtiğini ve hangi koşullar altında üretildiğini birlikte ele almayı gerektirir. Bu anlamda mimarlık, tekil bir sonuçtan çok, farklı ölçeklerde işleyen süreçler bütünü olarak okunmalıdır.”

Temsil Değil Üretim

Mimarlıkta “temsil” yapının görsel ve biçimsel sunumunu, “üretim” ise onun nasıl inşa edildiğini ve hangi kararlarla şekillendiğini ifade eder. Mimarlığı tasarım merkezli bir araştırma alanı olarak ele almak, bilgiyi malzemeden üretime uzanan farklı ölçeklerde genişletmiştir. Ancak bu yaklaşım, çoğu zaman üretim süreçlerinin kendisini arka plana iter.

Başyazıcı’ya göre, “Bir yapının nasıl göründüğünden ziyade, nasıl üretildiği ve hangi gerekçelerle bu biçimi aldığı kritik sorulardır. Bu sorular, mimarlığı sadece estetik bir nesne olmaktan çıkarıp, toplumsal yapı içinde konumlandırır.”

Tasarım Süreci: Doğrusal Olmayan Bir Yapı

Tasarım süreci çoğunlukla lineer olmayan, geri dönüşler ve yeniden tanımlamalar içeren bir süreçtir. Bu durum bireysel yaratıcılıktan çok, bilgi üretiminin nasıl organize edildiği ile ilgilidir.

“Denemeler ve revizyonlar, bireysel hatalardan ziyade tasarım sürecinin yapısal özellikleridir. Bu süreç, farklı bilgi türlerinin karşılaşmasıyla şekillenir.”

Mimarlık Eğitimi ve Bilgi Üretimi

Mimarlığın nesne odaklı bir çerçeveden, süreç ve üretim odaklı bir yaklaşıma kayması, mimarlık eğitimine de yansımaktadır. Eğitim, yalnızca mevcut bilgiyi aktaran bir yapıdan ziyade, bilginin nasıl üretildiğini açığa çıkaran bir süreç olarak ele alınmaktadır.

Başyazıcı, “Mimarlık eğitimi, sonuç üretmekten çok, üretim süreçlerini anlamaya ve yeniden kurmaya odaklanmalıdır. Öğrencinin rolü, hazır bilgiyi uygulamak değil, bu bilginin nasıl oluştuğunu sorgulamaktır” diyor.

Yeni Nesil Mimar: Pozisyon Almak

Bugün mimarlık pratiği yalnızca teknik yeterliliklerle tanımlanamaz. Tasarımın içinde yer aldığı süreçleri kavrayan ve bu süreçlerdeki konumunu sorgulayabilen bir yaklaşım belirleyici hale geliyor.

Yeditepe Üniversitesi Mimarlık Bölüm Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Burçin Başyazıcı’ya göre, “Mimarın rolü yalnızca tasarım yapmak değil, içinde yer aldığı üretim sistemini anlamak ve bu sistem içindeki konumuna dair eleştirel bir farkındalık geliştirmektir.”

Yapay Zeka ve Üretim Süreçleri

Yapay zeka, mimarlık üretiminde belirli aşamaları hızlandıran ve çeşitlendiren bir araç olarak kullanılmaktadır. Ancak bu araçlar henüz süreçlerin kendisini ortadan kaldırmıyor.

Yapay zekanın mimarlık üretiminin bazı teknik ve operasyonel boyutlarını dönüştürmesi, aynı zamanda tasarım sürecinin diğer katmanlarını da yeniden görünür kılıyor. Bu dönüşüm, özellikle problemi tanımlama, bağlamı yorumlama ve eleştirel çerçeve kurma gibi alanların önemini daha belirgin hale getiriyor. Bununla birlikte, mimarlık bilgisinin nasıl yeniden dağılacağı hâlâ açık bir tartışma alanı olmaya devam ediyor.

Mimarlıkta Ezber Bozuluyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Manisa Büyükşehir Belediyesinden yapılan açıklamaya göre, Şehitler ve Gaziler Üstgeçidi yürüyen merdivenlerinin sık sık durmasının arkasında gereksiz kullanımların yattığı belirtildi. İncelenen güvenlik kamerası görüntülerinde, bazı şahısların hiçbir tehlike yokken sadece eğlence amaçlı acil durdurma butonlarına bastığı görüldü. Bu butonlara sıkça basıldığında sistemin kendini korumaya alarak kilitlediği ve teknik ekip gelene kadar merdivenin çalışmadığı vurgulandı.

El tutunma bantlarının üzerine oturan ve burada kaymaya çalışan kişiler, bandın motoruna aşırı yük bindirerek sistemin yanmasına ve bantların yırtılmasına neden olduğu görüldü. Öte yandan merdivenlere motosikletle girmeye çalışanlar, basamakların altındaki mekanik aksamı kırarak sistemi tamamen kullanılamaz hale getirdi.

Yasal Süreç Başlatılacak

Manisa Büyükşehir Belediyesi, bu görüntülerin hepsinin kayıt altında olduğunu ve kamu malına bilerek zarar veren kişiler hakkında yasal işlem başlatılacağını duyurdu. Manisa Büyükşehir Belediyesi, tüm vatandaşları yapılan hizmetlere sahip çıkmaya çağırdı. Açıklamada, “Unutmayın, bu merdivenler hepimizin vergileriyle yapılıyor ve hepimizin ortak malı. Zarar verenleri gördüğünüzde uyarmak veya yetkililere bildirmek bir vatandaşlık görevidir” denildi.

Yürüyen Merdivenler Neden Bozuluyor? yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

“İNSANOĞLUNUN HIRSI BİTMİYOR”

Akçakoca Konferans Salonu’nda düzenlenen “İnsan ve Kitap Serüveni” konulu söyleşisinde okurları ile bir araya gelen Yenişehirlioğlu, “İnsanoğlunun hırsı bitmek tükenmek bilmiyor. Birçok şeyi unutmaya ve kaybetmeye başlıyoruz. Hız, insanoğluna unutturuyor. İnsan giderek daha mutsuz hale geliyor. Şükrün, merhametin ne olduğunu unutuyor. Hayatın hiçbir garantisi yok. O yüzden hiçbir şey için zorlamamak lazım. Adeta bütün sistem dağılıyor. Daha iyiye gitmesi gerekirken her şey daha kötüye gidiyor” dedi. 

“DÜNYA HAYATI GEÇİCİ”

Kutsal kitaplarda dünya hayatının geçici olduğunun belirtildiğini söyleyen Yenişehirlioğlu, “İnsanoğlu ölümü biliyor ama bunu kendine konduramıyor. Bu evren boşuna yaratılmadı. Zannediyorum ki bu evren de bizden ibaret değil. Dünyadaki kısa an için öbür dünyadaki hayatı perişan etmek akıl karı değil. Ölümsüz ya insan. Sonsuza kadar yaşayacağını düşünüyor. Bu dünyadan ‘olabildiğince haz alayım, daha zengin olayım’ diyor. Ve bozulmaya, çürümeye başlıyor. Azmış, zıvanadan çıkan insan Gazze’dekini hayvan görüyor ve tamamını öldürmeye çalışıyor, bombalıyor. Oradaki insanların ocağı sönmüş. Bunların hiçbir kıymeti yok. Çünkü ayarı kaçmış, bozulmuş. İnsanoğlu bozulduğu an dünya bozuluyor” ifadelerini kullandı.

“KOCAELİLER BÜYÜK İLGİ GÖSTERİYOR”

Konuşmasının devamında Kocaeli Kitap Fuarı’na ayrı bir parantez açan Yenişehirlioğlu, “Kocaeli Kitap Fuarı gerçekten Türkiye’deki en önemli kitap fuarları arasında. Hem fiziki şartlardan hem de katılımcılar açısından. Ama en önemlisi vatandaşların büyük ilgi göstermesi. Ne kadar güzel bir etkinlik düzenlerseniz düzenleyin vatandaşların katılımı yoksa içi boş oluyor” diye konuştu.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

“İnsanoğlu Bozulunca Dünya Bozuluyor” yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Bu belirtilerin herkeste görülebileceğini belirten Taşkın, kritik noktanın kişinin işlevselliğini bozacak düzeyde şiddetli yaşaması olduğunu söyledi.

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Uzman Klinik Psikolog Özgenur Taşkın, mevsimsel depresyon ve tedavisine ilişkin değerlendirmede bulundu.

Mevsimsel depresyonun bir tür duygulanım bozukluğu olduğunu belirten Uzman Klinik Psikolog Özgenur Taşkın, “Genellikle zaman olarak sonbaharda başlar ve kışın da devam edebilir. Klinikte tanısal olarak ayrı bir spektrumda değildir, depresyon tanısı içerisinde yar alır. Ayırıcı semptomları vardır.” dedi.

Mevsim değişiklikleri önemli bir tetikleyici

Mevsim değişikliklerinin tüm hastalıklar açısından önemli bir tetikleyici olduğunu kaydeden Uzman Klinik Psikolog Özgenur Taşkın, “Genel anlamda tüm hastalıkların mevsimsel olarak etkilenebileceği görülmektedir. Hatta Hipokrat ‘Hastalıkları doğuran esas sebep mevsimlerdeki değişimlerdir’ demiştir. Hipokrat’tan bu yana mevsimsel değişimler ve hastalıklar arasındaki bağ araştırılmaya devam etmektedir. Elbette sadece depresyon açısından değil tüm hastalıklar açısından mevsim değişiklikleri önemli bir tetikleyicidir. Fakat kışa doğru gün ışığı miktarı da azaldığı için ortaya çıkan ‘kış üzüntüsü’ dediğimiz durum mevsimsel depresyon ile karıştırılmamalıdır. Mevsimsel depresyonun kendine özgü belirleyici semptomları vardır.” diye konuştu.

Mevsimsel depresyona daha sık rastlanıyor

Mevsimsel depresyonun tanı özelliklerine bakıldığında depresyonun başlama süreci ile yılın belirli zamanı arasında oluşan düzenli bir başlangıç zamanı olduğunu belirten Uzman Klinik Psikolog Özgenur Taşkın, “Mesela depresyon mevsim geçişlerinde ortaya çıkmaktadır. Fakat bu durumların içine ilişki sorunları, geçim sorunları gibi dış stresörler katılmamalıdır. Yılın belirli zamanlarında başlayan bu depresyonlarda yine aynı şekilde yılın belirli zamanlarında düzelme olmaktadır. Mevsimsel depresyonlara mevsimsel olmayan depresyonlara göre daha sık rastlanır ve kişinin bu durumdan muzdarip olması oldukça sık olmaktadır. Hemen hemen her mevsim geçişinde kişi bu durumu yaşayabilmektedir.” diye konuştu. 

Mevsimsel depresyonda uyku ve iştah bozuluyor

Mevsimsel depresyon ile depresyon arasında bazı farklılıklar görülebildiğini kaydeden Uzman Klinik Psikolog Özgenur Taşkın, “Depresyonda keyif alamama, bezmişlik, uykuda bozulma, iştahta bozulma, mutsuzluk, enerjisizlik, değersizlik hissi, suçlu hissetme, zihni toplamakta zorluk, odaklanamama, ölüm düşünceleri görülebilir. Ancak mevsimsel depresyonda ön planda bozulan durumlar uyku ve iştahtır.” dedi. Taşkın, “Depresyonda uykuda azalma, kilo kaybı daha sık olurken aksine mevsimsel olan depresyonda fazla uyuma, aşırı yeme ve kilo alma görülebilir. Elbette bunun yanında düzensiz duygulanımlar da görülebilir.”diye konuştu.

Kişinin işlevselliğini bozacak düzeydeyse dikkat!

Mevsimsel depresyonu anlamada bazı işaretler olabileceğini ifade eden Uzman Klinik Psikolog Özgenur Taşkın, “Özellikle yataktan kalkmama isteği, güne enerjisiz başlama, doyduğumuz halde yeme isteği, duygusal yeme, kiloda artış, zihni toparlamada zorluk, unutkanlık, işlevsellikte azalma, keyif alamama ve sürekli uyuma isteği görülebilir. Bu belirtileri duyunca birçok kişi ‘Bende var’ diyebilir fakat buradaki kritik nokta kişinin işlevselliğini bozacak düzeyde şiddetli yaşamasıdır.” dedi.

Uzman Klinik Psikolog Özgenur Taşkın, “Kişinin işlevselliği bozuluyorsa bu klinik tablo intihar girişimlerine kadar varabilen ağır depresyon türlerine dönüşebilir” uyarısında bulunarak bu belirtileri yaşayan kişilerin mutlaka tanı ve tedaviye başvurmaları gerektiğini söyledi.

Tedavi ihmal edilmemelidir

Mevsimsel depresyonun tedavisine de değinen Uzman Klinik Psikolog Özgenur Taşkın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Mevsimsel depresyonu olduğunu düşünen bir kişi mutlaka depresyon ilerlemeden önce tedaviye başvurmalıdır. Halk dilinde çokça söylenen ‘Depresyon herkeste var’ söylemine kulak asmamalıdır. Depresyon kişinin hayat kalitesini ciddi düzeyde düşürmektedir. Kişinin hayat kalitesi düşmesi ile beraber işlevselliği de düşmektedir. Tedaviye başvurulduğunda kişi mevsimsel depresyon tanısını alıyor ise hekim gerekli ise ilaç ve terapi eğer gerekli değil ise sadece terapiye yönlendirecektir. Terapide ise kişinin ihtiyaçları ve yaşam evreleri gözden geçirilerek kişiye özel planlama yapılacaktır. Depresyonda olan bir kişiye ‘bunu kendin yapıyorsun , kalk yürüyüş yap, kalk ev işi yap’ demek bacağı kırık birisinden maraton koşusuna çıkmasını istemek gibidir. Mutlaka tedaviye yönlendirilmelidir.”

Kaynak: (BYZHA) – Beyaz Haber Ajansı

Mevsimsel depresyonda uyku ve iştah bozuluyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.