İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin Kemeraltı’nda yürüttüğü alt yapı çalışmalarından çıkan borular tarihi çarşıdaki altyapının geçmişine ait ipuçlarını barındırıyor. Kentsel + 3. Derece Arkeolojik Sit Alanı olan Kemeraltı’ndaki kazıların her anını İzmir Müze Müdürlüğü ve Smyrna Antik Kenti Kazı Başkanlığı’na bağlı uzman arkeologlar takip ediyor. Altyapı ve üstyapı çalışmalarının beraber ilerlediği Kemeraltı’nda atık su, yağmur suyu ve içme suyu hatları ile aydınlatma ve gerilim hatlarının yenilenmesi sırasında yapılan kazılarda asırlık içme suyu borularına rastlandı. Parçaları bulunan demir boruların, 1895 yılında Osmanlı Devleti’nden şehre su isale etmek için imtiyaz alan Belçikalı yatırımcıların kurduğu “Compagnie Ottomane des Eaux de Smyrne” (İzmir Suları Osmanlı Şirketi) tarafından döşendiği öğrenildi.

Belçikalı firmanın 20’lik döküm boruları

İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Türk-İslam Arkeolojisi Bölümü Öğretim Üyesi ve Smyrna Antik Kenti Kazı Başkanı Prof. Dr. Akın Ersoy, Kemeraltı çalışmalarında bazı sokaklarda rastlanılan döküm demir borularla ilgili, “1895 yılında imtiyaz alan “Compagnie Ottomane des Eaux de Smyrne” (İzmir Suları Osmanlı Şirketi) adıyla kurulan ve merkezi Belçika’nın Liége kentinde olan şirket tarafından bu borular döşendi. Şirket, 1944 yılında belediye tarafından satın alındı. Kanal kazılarında ele geçen boruların üzerinde kabartma olarak 20’lik boru oldukları ve Liege’deki firmanın ismi yer almaktadır. Kazılar sırasında ayrıca 20. yüzyılın ikinci yarısı ve 21. yüzyılın başında Kemeraltı sokaklarında tekrar tekrar yapılan alt yapı çalışmaları ile tahrip olduğundan ancak yer yer izlerine rastlanan yaklaşık 1.5 m. yüksekliğinde ve 1 m. genişliğindeki tuğla tonozlu kanalizasyon sistemi tespit edilmiş olup bu sistem 1930’lu yıllarda yine yabancı kökenli Huizler firması tarafından o yıllarda da sorun olduğu kayıtlara ve gazetelere yansıyan Kemeraltı’ndaki su baskınlarını gidermek için yapılmıştı. 1970li yıllara kadar kısmi onarımlarla çalışan sistemin daha sonra hem doğal nedenlerle tıkanarak hem de süregiden altyapı müdahaleleri nedeniyle hızla körelmiş olduğu anlaşılmaktadır” dedi.

80 yıldır Kemeraltı’nın bazı bölümlerine dokunulmamış

DEÜ Öğretim Üyesi Tarihçi Dr. Erkan Serçe ise Belçikalı firmaya imtiyaz verildikten sonra şirketin iki şekilde çalıştığını ifade ederek, “Firma içme suyu hizmetini doğrudan doğruya abonelere götürdü hem de yapılan anlaşmalarda belli bölgelerde genel çeşmeler koyarak bölgeye su verdi. İlk etapta su şirketinin döşeme faaliyeti içme için sınırlıydı. Şirket İzmir Belediyesi’ne geçtikten sonra genel olarak bütün her yere hizmetini genişletti. 1905 yılına ait APİKAM’da yer alan harita var. Hangi çeşmelere su verildiği gösteriliyor. 49 yıl boyunca su dağıtım imtiyazını elinde tutan şirket, 1944 yılında satın alınarak, su dağıtımı İzmir Belediyesi’nin denetimine girdi. ESHOT kurulunca su şirketi de ESHOT şirketine geçti. Buradan anladığımız 80 yıldır belediyenin devraldığı şirketin döşediği bazı borularda değişim yapılmamış” diye konuştu.

Kapaklardaki Osmanlı Türkçesi

Yapılan çalışmalar sırasında üzerinde Osmanlıca yazılar döküm kapaklara da ulaşıldı. Prof. Dr. Ersoy, “Ülkemizde ikinci düzenli şehir içi telefon şebekesi İzmir’de kurulmuştur. Hükümetle, İzmir Belediyesi arasında 1923 yılında yapılan anlaşma uyarınca; İzmir şehri ile Karşıyaka, Bornova, Buca ve Balçova bölgelerinde 300’lük birer otomatik sistem santral tesisleri yapılması kararlaştırılmıştır. İzmir’de telefon sorunlarını çözmek üzere İzmir Belediyesinin başvurusu üzerine, 1924 yılında hükümet tarafından İzmir Belediyesi’ne telefon işletme ayrıcalığı verilmiştir. Bu ayrıcalık 30 yıl süreli olacak, telefon şebekesi tamamen merkezi batarya sistemi (manuel santral) ile çalışacak ve İzmir, Karşıyaka, Birunabad (Bornova), Kızılçullu’yu (Şirinyer) kapsamı içine alacaktır. Belediye bu ayrıcalığı alınca İzmir’de bir manyetolu telefon şebekesi kurdurmuş, tesis 1925 yılında 200 abone ile işletmeye açılmıştır. 1927 yılında faaliyete başlayan İzmir ve Civarı Telefon Türk Anonim Şirketi, 1938 yılında, yani kuruluşundan 11 yıl sonra hükümetçe çıkarılan bir kanun ile PTT’ye devredilmiştir. Kanal kazılarında bulunan döküm demir kapaklar telefon hatlarının geçtiği sokaklarda kullanılan zemin kutularının kapaklarıdır. Kapakların üzerinde Osmanlı Türkçesi ile İzmir ve Civarı Telefon Türk Anonim Şirketi yazmaktadır” ifadelerini kullandı.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Kemeraltı’ndaki altyapı çalışmalarından asırlık su boruları çıktı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Antalya Büyükşehir Belediyesi’ne bağlı Antalya Su ve Atıksu İdaresi Genel Müdürlüğü (ASAT), Elmalı ilçesinin merkezinde bulunan Atatürk (Hükümet) Caddesi’nde, doğalgaz hattı döşeme çalışmalarını fırsata çevirdi. Elmalı ASAT Şube Müdürü Bilal Bayram 40-45 yıl önce döşenmiş eski boruların sık sık patladığını ve arızalara sebep olduğunu belirtti. Bayram, “Borular eski olduğu için oluşan arızalara müdahale ederken ana caddenin kapanması gerekiyordu. Bu da halkı ve esnafı rahatsız ediyordu. Biz de baştan sonra değiştirme kararı aldık. Doğalgaz hattı için başlatılan çalışmaları fırsata çevirerek çalışma başlattık” dedi.

BORULAR DEĞİŞİYOR

ASAT proje kapsamında, eski ana boruların yerine modern bir şebeke hattı döşüyor. 2.200 metre uzunluğundaki tek şeritli cadde, doğalgaz hattı döşeme çalışmalarının ilk ayağında 1.080 metrelik bölümde su borularının değişim yapıldı. Projede, kalan 1.120 metrelik kısım ve diğer şeritteki çalışmalar ise, Eylül ayının ilk haftasından sonra yapılacak olan Elmalı Yeşilyayla Yağlı Güreşleri’nin tamamlanmasının ardından gerçekleştirilecek. Bu sayede, şehir merkezindeki önemli etkinliklerin aksamadan sürmesi amaçlanıyor. Çalışmada kullanılacak boru ölçüleri 110’luk ve 250’lik arasında değişiklik gösteriyor. Proje kapsamında toplamda 4.400 metrelik bir çalışma planlanıyor.

Elmalı halkı da çalışmadan son derece memnun. Çok sık su kesintisi olduğunu söyleyen Elmalılı vatandaşlar döşenen yeni borular sayesinde su kesintilerinin son bulacağını belirterek Antalya Büyükşehir Belediyesi ve ASAT’a teşekkür etti.  

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Elmalı merkezdeki su boruları yenileniyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

İklim değişikliğinin içme suyu kaynakları üzerindeki olumsuz etkilerini en aza indirmeyi hedefleyen Antalya Büyükşehir Belediyesi ASAT Genel Müdürlüğü, içme suyu şebekelerinde kayıp ve kaçakları azaltılması ve bu sayede su kaynaklarından daha verimli yararlanılması amacıyla çalışmalarına devam ediyor. Bu kapsamda ASAT Genel Müdürlüğü Kumluca’nın Beykonak ve Mavikent sitelerinde içme suyu şebeke borularındaki patlaklar nedeniyle sık sık arıza yaşanan hatlarda yenileme çalışması yapıyor. 

YENİ VE DAYANIKLI BORULAR KULLANILIYOR

Beykonak ve Mavikent sitelerinde ömrünü doldurmuş olan içme suyu şebekesi daha dayanıklı borular ile yenileniyor. Bu sayede hem şebekedeki kayıp ve kaçakların yarıdan fazla oranda düşürülmesi hem de abonelerin yaşadığı basınç ve tazyik sorunlarının giderilmesi hedefleniyor. ASAT Genel Müdürlüğü Kumluca Şube Müdürü Tarık Tuzcular, Beykonak ve Mavikent sitelerinde gerçekleştirilen çalışma kapsamında hatların güçlendirilmesi ve vatandaşa suyun verimli iletilebilmesi için 2550 metre 160’lık yeni nesil içme suyu boruları döşendiğini söyledi. Beykonak ve Mavikent sitelerindeki çalışma ile vatandaşların su sıkıntısı yaşanmasının önüne geçilmesini amaçlanıyor.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Beykonak ve Mavikent’te şebeke boruları yenileniyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.