LOGISTECH – 4. Lojistik, Depolama ve Teknolojileri Fuarı kapsamında, İZFAŞ ve DB Tarımsal Enerji iş birliğiyle DEKATHON 2025-Ulaşımda Karbonsuzlaşma Ideathonu yapılıyor. Üç gün boyunca 18 takımda 75 genç, yeşil limanlar, karbonsuz havaalanları, akıllı rota ve yük optimizasyonu, yerli kaynaklarla güçlenen tedarik zinciri, döngüsel lojistik uygulamaları ve karbon sertifikasyonu gibi başlıklarda projeler üretecek. 48 saat boyunca fuar alanında kalarak aralıksız çalışan takımlar, geliştirdikleri çözümleri jüriye sunacak. Kazanan takımların projeleri prototipe dönüştürülerek önümüzdeki yıl LOGISTECH’te sektörle paylaşılacak. Ideathonun yanı sıra fuar kapsamında düzenlenen “Yeni Nesil Enerji Uygulamalarıyla Ulaşımda Karbonsuzlaşma” söyleşisi, gençlerin proje ürettiği başlıkların sektör temsilcileri tarafından da ele alınmasını sağladı.

Havacılıkta sıfır emisyon hedefi

Moderatörlüğünü, DB Tarımsal Enerji, Kurumsal İletişim ve Sürdürülebilirlik Müdürü Dr. Pınar Kılınç’ın yaptığı panelde, ulaşımın farklı alanlarından uzman isimler yeni nesil enerji teknolojileri ve karbonsuzlaşma stratejilerini paylaştı. Türk Hava Yolları (THY) Sürdürülebilirlik Yönetimi Müdürü Deniz Daştan, 2050 yılına kadar “net sıfır emisyon” hedefi doğrultusunda yürütülen çalışmaları anlatarak, “Havacılık sektöründe dönüşümün en güçlü itici gücü yeni nesil enerji uygulamaları. Sürdürülebilir Havacılık Yakıtı (SAF) kullanımını yaygınlaştırmak, operasyonel verimliliği artırmak ve karbon dengeleme mekanizmalarını güçlendirmek, Türk Hava Yolları’nın sürdürülebilirlik stratejisinin merkezinde yer alıyor” dedi.

Daştan, yolculara uçuşları sırasında SAF katkısında bulunma seçeneği sunduklarını hatırlatarak bunun yalnızca çevresel fayda sağlamadığını, aynı zamanda yolcuları da sürece dahil ettiğini belirtti. Daştan, “Geleceğin ulaşım modeli; yenilikçi, düşük karbonlu ve paydaşlarıyla ortak değer üreten bir yapı üzerine kurulacak. THY bu dönüşümün aktif öncülerinden biri olmayı sürdürecek” diye konuştu.

Denizcilik sektörü de dönüşüyor

Arkas Line Sürdürülebilirlik Direktörü Serra Tükel, deniz taşımacılığında karbonsuzlaşma için atılan adımları anlatarak, “BIO24F biyoyakıt kullanımı, bizim için önemli bir adım. Bunun yanı sıra gemi modifikasyonları, pervane optimizasyonu ve enerji kullanımının iyileştirilmesi gibi teknik uygulamalar karbon ayak izini düşürmede kritik rol oynuyor. Ayrıca dijital sürdürülebilirlik yönetimi ve tedarik zincirinde çevresel verilerin etkin takibi de bu sürecin ayrılmaz parçası” dedi.

Tükel, yüksek emisyon üreten gemiler yerine yakıt verimliliği yüksek yeni nesil gemilere geçtiklerini de belirterek, sektörde kapsayıcı dönüşümün önemine dikkat çekti. Tükel, “Kadınların sektördeki aktif rolünün artması sürdürülebilirlik vizyonumuzun bir parçası. Denizcilik sektöründe kapsayıcı bir dönüşüm, sürdürülebilir geleceğin en güçlü teminatı” ifadelerini kullandı.

Ulaştırma sektörü kilit noktada

Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı (TTGV) Program Uzmanı Sevtap Gökçe de ulaşım sektöründe karbonsuzlaşmanın yalnızca enerji dönüşümüyle değil aynı zamanda teknoloji ve yenilik ekosisteminin güçlendirilmesiyle mümkün olacağını belirtti. Gökçe, Türkiye’nin düşük karbonlu ekonomiye geçişinde ulaştırma sektörünün kilit bir rol oynadığını, bu nedenle veri odaklı çözümler, dijitalleşme ve yenilikçi finansman modellerinin sürdürülebilir ulaşım politikalarının merkezine alınması gerektiğini vurguladı.

TTGV’nin uzun yıllardır enerji verimliliği, temiz üretim ve döngüsel ekonomi alanlarında yürüttüğü programlardan örnekler veren Gökçe, bu tecrübelerin ulaştırma sektörüne aktarılmasının önemine değindi. Gökçe, “Yeşil dönüşüm, yalnızca enerji kaynaklarının değişimi değil üretimden lojistiğe, tedarik zincirinden tüketici alışkanlıklarına kadar bütüncül bir dönüşüm gerektiriyor. Sürdürülebilir ulaşımın geleceği, birlikte üretilen bilgiye ve ölçülebilir sonuçlara dayanıyor. Türkiye bu dönüşümde güçlü bir potansiyele sahip” dedi.

Çözüm biyoyakıt

Biyoyakıt Sanayi Derneği Başkanı Selçuk Borovalı da biyoyakıtların önemine değinerek, ulaşım sektöründe karbon salımını azaltmanın en gerçekçi ve kısa vadede uygulanabilir yollarından birinin biyoyakıt teknolojilerinin yaygınlaştırılması olduğunu ifade etti. Borovalı, biyoyakıtların yaklaşık yarım asır önce “Atmosfere salınan fosil kaynaklı karbon emisyonunu nasıl azaltabiliriz” sorusuna yanıt olarak ortaya çıktığını hatırlatarak, kara yolu ulaşımıyla başlayan biyoyakıt kullanımının, bugün deniz ve hava taşımacılığına da uzandığını belirtti.

Türkiye’nin biyoyakıt üretiminde önemli bir potansiyele sahip olduğunu vurgulayan Selçuk Borovalı, sektörün orta vadede 1 milyon ton üretim kapasitesine ulaşmayı hedeflediğini aktararak, bu hedefin hem yerli tarımsal üretimi destekleyeceğini hem de enerji arz güvenliğine katkı sağlayacağını söyledi.

LOGISTECH’te genç fikirler ve sektör temsilcileri karbonsuz ulaşım için buluştu yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Avrupa Komisyonu’ndan 

1 Milyon Euro Fon Desteği

Tüpraş, geleceğin enerjisini üretme vizyonuyla havacılık ve deniz taşımacılığında kullanılacak biyoyakıtların üretimi için farklı hammadde kaynaklarından faydalanmayı hedefleyen önemli bir Ar-Ge projesine başlıyor. Tüpraş Ar-Ge’si Fuel-Up biyoyakıt projesiyle Avrupa Komisyonu tarafından 1 milyon Euro fona hak kazanırken, şirketin ‘Ufuk Avrupa sürdürülebilir, güvenli ve rekabetçi enerji çağrıları’ kapsamında 118 proje ve 1972 kurum arasında fon alan 2 Türk kuruluşundan biri olmasını sağladı.

Tüpraş, 2050 yılı Stratejik Dönüşüm Planı doğrultusunda hayata geçirdiği sürdürülebilir iş modelleri ve yenilikçi projeleriyle başarılarını tescillemeye devam ediyor. Şirket, “Ufuk Avrupa sürdürülebilir, güvenli ve rekabetçi enerji çağrıları” kapsamındaki Fuel- Up biyoyakıt projesiyle Ar-Ge çalışmalarına Avrupa Komisyonu tarafından 1 milyon Euro fona hak kazandı. Böylece Ufuk Avrupa’da yarışan 118 proje ve 1972 kurum arasında ön plana çıkan Tüpraş, fonlanmaya hak kazanan 2 Türk kuruluşundan biri oldu. 

Fuel-Up projesiyle yenilenebilir hammadde alternatifi olarak yüzde 100 biyojenik (fosil olmayan) ormancılık kalıntılarından elde edilen piroliz (termal kırılma) yağlarının kullanılması planlanırken, çevreci havacılık ve denizcilik yakıtları üretiminin demo ölçekte ilk defa gerçekleştirilmesi hedefleniyor. 4 yıl sürecek projenin toplam bütçesi 9 milyon Euro olarak belirlenirken, Tüpraş çalışmaları için kullanılacak 1,5 milyon Euro’nun yüzde 70’i Avrupa Komisyonu tarafından desteklenecek.

Tüpraş, Türkiye için erişilebilir orman ve tarım atığı alternatiflerini araştıracak

Türkiye’de önemli bir sürdürülebilir havacılık yakıtı (SAF) üreticisi olma amacı doğrultusunda 2022 yılının ikinci yarısında UOP Ecofining teknolojisinin kullanımı için Honeywell ile lisans anlaşması imzalayan Tüpraş; yatırımları ile 2030 yılında 400 bin ton biyoyakıt hammaddesi işlemeyi, 2035 sonrası dönemde ise SAF üretim kapasitesini 3 katına çıkarmayı hedefliyor. 

Türkiye’nin en büyük SAF tedarikçisi olma hedefiyle alternatif hammaddelere dayalı, gelişmekte olan teknolojilere yönelik Ar-Ge çalışmaları da yürütülüyor. Fuel-Up projesiyle birlikte Türkiye’nin erişilebilir fakat değerli ürünlere dönüşümü henüz çok yaygın olmayan biyokütle kaynaklarından ormancılık ve tarım atıkları kullanılarak düşük emisyonlu ve yüksek katma değerli yakıtların üretimi araştırılacak.

Yenilikçi proseslerle yüksek verimlilik ve düşük maliyete odaklanan çalışmalar yürütmeyi önceliklendiren şirket, uzun vadede bitkisel ve hayvansal atık yağlara olan bağımlılığın azaltılması konusunda önemli sorumluluklar üstlenecek. Fuel-Up projesinde Tüpraş, biyopolimer içerikli odunsu kaynaklardan elde edilecek yağların özelliklerinin iyileştirilmesi ve yakıta dönüştürülmesi için gerekli süreç yol haritasını ve şartları belirleyecek. Geliştirilecek çözümlerle çevresel regülasyonlara uygun, karbon ayak izi düşük yakıtların yaygınlaştırılması için rafinerilerin adaptasyonu sağlanacak.

Sürdürülebilir havacılık yakıtı, denizcilik dizeli ve nafta üretimi gerçekleştirilecek

Ormancılık ve tarım faaliyetlerinin kalıntılarından elde edilen yağlarda bulunan yüksek oksijen içeriği ve aşındırıcı etkiler, rafinerilerdeki mevcut yöntemlerle doğrudan işlemeyi elverişsiz kılıyor. Mevcut proseslerle ürünün işlenmesi sonucunda yakıt kalitesinde olumsuz sonuçlar meydana gelebiliyor. Fuel-Up projesinin ortakları ile yürütülecek katalizör geliştirme faaliyetlerinin Tüpraş’ın rafinaj tecrübesiyle birleşimi ise, söz konusu kısıtları ortadan kaldıracak bir çözüm olarak öne çıkıyor. 

Tüpraş, bu sayede 2050 Stratejik Dönüşüm Planı hedefleri ile paralel olarak Ar-Ge çalışmalarında da alternatif biyo hammaddelerin sürdürülebilir yakıtlara dönüşümünde önemli bir rol oynamayı planlıyor. Fuel-Up projesinde odun bazlı yağların biyoyakıtlara dönüştürülmesi için geliştirilecek yöntemin ticarileşme öncesi seviyede geçerliliği test edilerek sürdürülebilir havacılık yakıtı, denizcilik dizeli ve nafta üretimi gerçekleştirilecek.

Süreçte, üretilen yakıtların kalite değerlendirmesi yapılarak yeni üretim yönteminin standardizasyonunun da önü açılmış olacak. 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Tüpraş Ar-Ge Fuel-Up Biyoyakıt Projesine  Avrupa Komisyonu’ndan  1 Milyon Euro Fon Desteği yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.