İl düzeyinde cari fiyatlarla Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) hesaplamalarına göre; 2024 yılında İstanbul 13 trilyon 10 milyar 693 milyon TL ile en yüksek GSYH’ye ulaştı ve toplam GSYH’den %29,2 pay aldı. İstanbul’u, 4 trilyon 672 milyar 844 milyon TL ve %10,5 pay ile Ankara, 2 trilyon 562 milyar 758 milyon TL ve %5,7 pay ile İzmir izledi. İl düzeyinde GSYH hesaplarında son üç sırada 41 milyar 875 milyon TL ile Gümüşhane, 35 milyar 502 milyon TL ile Ardahan ve 28 milyar 137 milyon TL ile Bayburt yer aldı.

GSYH’den en yüksek payı alan ilk beş il, 2024 yılında toplam GSYH’nin %53,0’ını oluşturdu.

İl bazında GSYH payı, cari fiyatlarla, 2024

İstanbul, kişi başına GSYH’de 2024 yılında 802 bin 669 TL ile ilk sırada yer aldı

Kişi başına GSYH’de 2024 yılında, İstanbul 802 bin 669 TL ile ilk sırada yer aldı. İstanbul’u 788 bin 873 TL ile Kocaeli ve 788 bin 859 TL ile Ankara izledi. İl düzeyinde kişi başına GSYH hesaplamalarında, 203 bin 49 TL ile Van, 194 bin 660 TL ile Ağrı ve 188 bin 144 TL ile Şanlıurfa son üç sırada yer aldı.

Kişi başına GSYH, 2024 yılında on bir ilde Türkiye ortalamasının üzerinde gerçekleşti.

İl bazında kişi başına GSYH endeksi, cari fiyatlarla, 2024
[Türkiye=100]

İstanbul, “tarım, ormancılık, balıkçılık” ve “diğer hizmet faaliyetleri” hariç, tüm faaliyetlerde en yüksek payı aldı

GSYH’yi oluşturan faaliyetler incelendiğinde; 2024 yılında cari fiyatlarla GSYH’den en yüksek payı alan İstanbul; tarım, ormancılık, balıkçılık ile diğer hizmet faaliyetleri dışındaki faaliyetlerde de ilk sırada yer aldı. İstanbul’un bilgi ve iletişim faaliyetleri toplamından aldığı pay %64,0, finans ve sigorta faaliyetleri toplamından aldığı pay %59,3, mesleki, idari ve destek hizmet faaliyetleri toplamından aldığı pay %39,0, ticaret, ulaştırma, konaklama ve yiyecek hizmetleri toplamından aldığı pay %39,8, inşaat sektörü toplamından aldığı pay %27,8 olarak gerçekleşti. Konya %5,6 pay ile tarım, ormancılık, balıkçılık sektöründe 81 il içinde ilk sırada yer alırken, Ankara %44,9 pay ile diğer hizmet faaliyetlerinde ilk sırada yer aldı.

GSYH’den en büyük pay alan ilk beş il için iktisadi faaliyet kollarına göre il payı, A10(1) düzeyinde, cari fiyatlarla, 2024

İstanbul’un toplam GSYH’si içinde en yüksek payı %33,9 ile ticaret, ulaştırma, konaklama ve yiyecek hizmetleri aldı

İstanbul, 2024 yılında ticaret, ulaştırma, konaklama ve yiyecek hizmetleri toplamından %39,8 pay alırken, ilin toplam GSYH’si içinde bu faaliyetin payı %33,9 olarak gerçekleşti. İstanbul’un toplam GSYH’si içinde sanayi sektörü %15,1 pay ile ikinci sırada iken mesleki, idari ve destek hizmet faaliyetleri %7,2 pay ile üçüncü sırada yer aldı.

Zincirlenmiş hacim endeksiyle GSYH, 46 ilde, bir önceki yıla göre Türkiye ortalamasının üzerinde büyüdü

Yıllık GSYH,  zincirlenmiş hacim endeksiyle 2024 yılında bir önceki yıla göre %3,3 artarken, 46 ilde Türkiye ortalamasının üzerinde artış gerçekleşti. Bir önceki yıla göre 2024 yılında en yüksek artış gösteren ilk üç il sırasıyla %31,4 değişim oranı ile Adıyaman, %17,1 ile Bayburt ve %17,0 ile Malatya oldu. Bir önceki yıla göre en yüksek azalış gösteren üç il ise sırasıyla %2,4 ile Bilecik, %5,7 ile Kırşehir ve %7,9 değişim oranı ile Erzincan oldu.

İl bazında GSYH büyüme hızı, zincirlenmiş hacim endeksiyle, 2024

İstanbul %0,62 ile, 2024 yılı Türkiye GSYH büyümesine (%3,3) en fazla katkı sağlayan il oldu

Yıllık GSYH’nin, zincirlenmiş hacim endeksiyle bir önceki yıla göre %3,3 artışına en fazla katkı veren il %0,62 ile İstanbul oldu. İstanbul’u %0,44 ile Ankara ve %0,16 ile Hatay izledi. Yıllık GSYH büyümesine 2024 yılında negatif yönlü katkı veren illerin başında %0,017 ile Erzincan, %0,012 ile Kırşehir ve %0,011 ile Adana yer aldı.

İllerin Türkiye GSYH büyümesine katkısı, zincirlenmiş hacim endeksiyle, 2024

İl Bazında Gayrisafi Yurt İçi Hasıla, 2024 yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Osmanlı mutfağında sultanların sofrasını süsleyen, Türkiye’nin üretim ve ihracatında dünya lideri olduğu Sultani çekirdeksiz kuru üzüm ihracatı; 2022/23 sezonuna göre miktar bazında yüzde 3’lük azalışla 157 bin ton’dan, 152,5 bin ton’a düşmesine karşın, Türkiye’nin çekirdeksiz kuru üzüm ihracatından elde ettiği döviz tutarı yüzde 25’lik artışla 265 milyon dolardan 333 milyon dolara çıktı.

Türkiye’nin çekirdeksiz kuru üzüm ihracatı 2022/23 sezonunun aynı döneminde 157 bin 18 ton karşılığı, 265 milyon 203 bin dolar olmuştu. Türkiye, 2022/23 sezonunda, 251 bin ton çekirdeksiz kuru üzüm ihraç ederek 426 milyon dolar döviz geliri elde etmişti. 

Türkiye, 2022/23 sezonunda çekirdeksiz kuru üzümü 110 ülkeye ortalama bin 689 dolardan ihraç etmişken, 2023/24 sezonunda iki bin 183 dolara yükseltti. Bu artışta Türkiye’deki yüksek enflasyon ve rekoltedeki düşüş etkili oldu.

Işık: “İhracatta 500 milyon dolar hedefliyoruz”

Türkiye’nin çekirdeksiz kuru üzüm rekoltesinin 2023/24 sezonunda yüzde 22’lik düşüşle 246 bin tona düştüğü bilgisini veren EİB Organik Ürünler ve Sürdürülebilirlik Koordinatörü Ege Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkanı Mehmet Ali Işık, çekirdeksiz kuru üzüm rekoltesindeki yüzde 22’liki düşüşe karşın, ortalama ihraç fiyatını yüzde 29 artırdıklarını bu sayede 2023/24 sezonu sonunda çekirdeksiz kuru üzüm ihracatında 200 bin tonu, döviz getirisinde de 500 milyon doları aşmayı hedeflediklerini kaydetti. 

Türkiye’nin son 30 yılda bağcılığa büyük yatırım yaptığını anlatan Işık, “Türkiye’deki bağ alanları 1 milyon 150 bin dönüme ulaştı. Çekirdeksiz kuru üzüm rekoltemiz 100 bin ton seviyelerinden 300 bin tona ulaştı. Bu başarıyı Tarım ve Orman Bakanlığımız, ihracatçılarımız, üreticilerimiz, üniversitelerimiz, araştırma enstitülerimiz ortak hareket ederek yakaladık. Dünya Gıda Örgütü’nün sağlıklı gıdalar arasında yer verdiği çekirdeksiz kuru üzümde iklim değişikliğini de dikkate alarak modern üretim tekniklerini uygulayarak liderliğimizi sürdürecek güçteyiz. Ortalama ihraç fiyatımızdaki seviyeyi koruyarak, orta vadede kuru üzüm ihracatımızda 750 milyon dolara ulaşabiliriz” şeklinde konuştu.

İngilizler, beş çayında Türk üzümlü kek tercih etti

Türkiye, 1 Eylül 2023 tarihinde başlayan 2023/24 çekirdeksiz kuru üzüm ihraç sezonunda 7 Nisan 2024 tarihine kadar geçen 7 aylık süreçte en fazla kuru üzüm ihracatını 76 milyon dolarlık tutarla İngiltere’ye gerçekleştirdi. Türkiye, İngiltere’ye kuru üzüm ihracatında yüzde 22’lik artış yakalarken İngilizler, klasikleşen beş çaylarında Türk üzümlü kek tercihlerini sürdürdü.

Çekirdeksiz kuru üzüm ihracatında ikinci sırada Hollanda yer aldı. Hollanda’ya 2022/23 sezonunda 33,6 milyon dolar kuru üzüm ihraç eden Türkiye, 2023/24 sezonunun aynı döneminde Hollanda’ya ihracatını yüzde 33’lük artışla 44 milyon dolara taşıdı.

Türkiye, ihracatta bir numaralı pazarı olan Almanya’ya 34,5 milyon dolarlık kuru üzüm ihraç ederken, Almanya’yı 26,7 milyon dolarlık tutarla İtalya izledi.

Avrupa Birliği üyesi ülkeler, Türkiye’den 174 milyon dolarlık çekirdeksiz kuru üzüm talep etti. AB, Türkiye’nin kuru üzüm ihracatından yüzde 52 pay aldı.

Avustralya, Japonya ve Kanada’da ihracatta rekor artış

Türkiye’den Avustralya’ya yapılan kuru üzüm ihracatı yüzde 99’luk artışla 9,4 milyon dolardan 18,8 milyon dolara çıkarken, Japonya’ya yapılan kuru üzüm ihracatı yüzde 72’lik artışla 9,7 milyon dolardan 17,2 milyon dolara yükseldi. Kanada’ya 1 Eylül 2022-7 Nisan 2023 tarihleri arasında 9 milyon dolarlık çekirdeksiz kuru üzüm ihraç eden Türkiye, 2023/24 sezonunun aynı döneminde yüzde 49’luk artışla Kanada’ya olan kuru üzüm ihracatını 13,4 milyon dolara yükseltti. Son yıllarda Türk kuru meyve sektörünün önemli tanıtım faaliyetleri yaptığı Çin’e yaptığı ihracat ise; yüzde 52’lik kan kaybıyla 2,8 milyon dolardan 1,3 milyon dolara geriledi. 

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Türkiye’nin sultani çekirdeksiz kuru üzümünün ihraç fiyatı dolar bazında yüzde 29 arttı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Toplantının açılışında konuşan Sanayi ve Teknoloji Bakan Yardımcısı Mehmet Fatih Kacır, “2002’de sayıları 8 bini bulmayan bilimsel yayın sayısı bugün 49 bini aşarken, bilim insanlarımız her geçen gün çığır açıcı çalışmalara imza atıyor. Biz de Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı olarak TÜBİTAK eliyle bilimsel araştırmanın koşulsuz destekçisi olmaya devam edeceğiz. Bilim ve araştırma kapasitemizin yükseltilmesini, bilimsel araştırmanın çıktılarının toplumsal faydaya dönüştürülmesini, Milli Teknoloji Hamlesinin hedeflerine ulaşmada anahtar olarak değerlendiriyoruz. Bilimsel ve teknolojik dönüşümü gerçekleştirerek Türkiye’yi Ar-Ge ve inovasyonun adresi haline getirmek. Bugün milletimizin iftihar kaynağı olan milli projelerimizin her birinde akademisyenlerimizin ve onların yetiştirdiği vatan sevdalısı öğrencilerinin alın ve akıl teri mevcut. Fakat halen katedecek çok yolumuz var. Bu anlayışla araştırma ve inovasyon kapasitesini güçlendirmeyi, gerçekleştirdiğimiz her projede ve yayımladığımız tüm stratejilerde açıkça vurguluyoruz. Burada da başarının anahtarı olarak veri temelli karar vermeyi görüyoruz. ‘Ölçemediğiniz şeyi yönetemezsiniz’ anlayışından hareketle üniversitelerimizin alan bazlı yetkinliklerini hem nicelik hem nitelik açısından toplam 11 gösterge ışığında analiz ediyoruz. Elde ettiğimiz sonuçlarla 132 farklı alanda ülkemiz üniversitelerinin yetkinliklerini karşılaştırma imkanı sunuyoruz. Her üniversitemizin fark yarattığı alanları tespit ediyoruz. 2016’dan bu yana sürdürülen çalışmayla aynı zamanda üniversitelerimizin farklı alanlardaki yetkinliklerinin gelişimi ve değişimini de takip etme imkanına kavuşuyoruz” dedi.

TÜBİTAK Başkanı Prof. Dr. Hasan Mandal ise amaçlarının üniversiteleri sıralamak değil, onların potansiyellerini, birbirleri, üniversite ile sanayi, üniversite ile kamu arasında iş yapma biçimleri ve görünürlüklerini ortaya koymak olduğunu ifade etti. Prof. Dr. Mandal, “Üniversiteleri ilgilendiren 13 eylem planı var. Bunlar, açık bilim, araştırma değerlendirmesi, kamu araştırma kurumlarınca araştırma yöntemi, telif hakkı ve veri yasaları ile düzenleyici mevzuat, özendirici ve sürdürülebilir araştırmacı kariyeri, üniversitelerin ERA ve Avrupa Eğitim Alanı ile sinerjisi, araştırma altyapıları, karşılıklı kazanıma dayalı uluslararası işbirliği, Ar-Ge ve yenilik misyonları ve ortaklıkları, kilit sektörlerdeki yeşil ve dijital ikiz dönüşümlerin hızlandırılması, yeşil enerji dönüşümü, bilgi değerleme ve bilimin vatandaşlara yaklaştırılmasıdır” dedi.

“Son beş yılda önemli bilimsel atılımlar gerçekleştirdik”

Toplantıda konuşan Prof. Dr. Banu Yücel ise “ Ege Üniversitesi 68 yıl önce kurulmuş Türkiye’nin en köklü üniversitelerinden biridir. 2020 yılında YÖKAK tarafından tam akreditasyon verilen ilk devlet üniversitesi olan Ege Üniversitesi,  2021 yılında da YÖK tarafından araştırma üniversitesi seçildi. Bunun yansıması olarak da üniversite programlarımızın şu anda yüzde 70’i akredite edildi. Son beş yılda önemli bilimsel atılım gerçekleştirildi. Son süreçte de kalite kavramını bütün birimlerine yansıtmaya başladı” diye konuştu.

Ege Üniversitesinin;  yerel, bölgesel, ulusal kalkınma hedefleri ile ilişkili olarak oluşturulan öncelikli alanlar doğrultusunda araştırma süreçlerini yürüttüğünü vurgulayan Prof. Dr. Banu Yücel, “Öncelikli alanlarını gelişen teknoloji ve oluşan ihtiyaçlar doğrultusunda belirleyen bir üniversiteyiz. Bu öncelikli alanların belirlenmesi sürecinde Cumhurbaşkanlığı Bilim Teknoloji ve Yenilik Politikaları Kurulu tarafından belirlenen öncelikli alanların yanı sıra dış paydaşlarımız olan başta TÜBİTAK ve YÖK Başkanlığımızın üniversitelerin alan bazlı yetkinlik analizi araştırma, aday araştırma üniversitelerin öncelikli sektörler ve alt alanlarla eşleştirilmesi raporlarını da göz önüne alarak hazırlık yapıyoruz. Ege Üniversitesinde atılımın özellikle bu büyük birikimin, potansiyelin harekete dönüşmesini sağlayan ve çok iyi bir rol model olan Rektör hocamız Prof. Dr. Necdet Budak hocamıza da çok teşekkür ediyoruz”  dedi.

“Araştırma bütçemiz bir yılda üç kat arttı”

Araştırma Alanı Bazında Üniversiteler arasında toplam 20 alan ve 130 alt alan bulunduğunu belirten Prof. Dr. Yücel, “Ege Üniversitesi, bu alt alanların 115 tanesinde bir başka deyişle yüzde 89’unda yer alıyor. Sağlık ve kimya alanlarındaki alt alanların tümünde, tarım ve gıda, fizik, kimya mühendisliği gibi alanların yaklaşık yüzde 95’inde üniversitemiz araştırma hacmi ve kalitesi bakımından en üst grubu temsil eden birinci bölgede yer alıyor. Özellikle son yıllarda uluslararasılaşma ve dijitalleşme kapsamında araştırma çalışmalarına hız veren üniversitemiz, en yeşil ve çevreci üniversitelerden birisi olarak dijitalleşmede ‘ikiz dönüşüm’ planlaması uyguluyor. Araştırma üniversitesi olması hasebiyle geçtiğimiz yıla göre araştırma bütçemizin üç kata yakın oranda artması da bu stratejinin etkin ve sağlıklı şekilde sürdürülmesi açısından olumlu bir gelişmedir. TÜBİTAK alan odaklı ve çoklu disipline dayalı proje başvurularında dikkat çeken bir başarı ivmesi sergileyen üniversitemiz, 2022 yılı ikinci döneminde üniversite öğrencilerinin araştırma kültürü entegrasyonuna önemli katkı sağlayan 2209 ARDEB lisans öğrencileri proje başvuru sayısı ve kabulünde Türkiye’de ilk sırada yer almıştır” diye konuştu.

Konuşmanın ardından Prof. Hasan Mandal, “70 yıla yakın bir geçmişi olan Ege Üniversitesinde bir dönüşüm oluşturuluyor. Özellikle en çok takip ettiğimiz öğrenci projeleri süreçlerinde olsun ya da bir takım projelerde süreç yenileme noktalarında bizden ayrıntılı bilgiler, eğitimler talep ediliyor. Prof. Dr. Necdet Budak hocamız özellikle bu konuya çok önem veriyor” dedi.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

“Üniversitelerin Alan Bazında Yetkinlik Analizi Toplantısı” yapıldı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.