Yapay zeka davranışlarımızı ele geçirmez, ancak yanlış kullanıldığında bizi yönlendirebilir!

Yapay zekayı, ‘günümüzde hayatımıza sessizce dahil olan, ancak etkisi giderek büyüyen bir güç’ olarak tanımlayan Klinik Psikolog Merve Umay Candaş Demir, “Biz uyurken gelişmeye devam eden, sosyal medyada gezinirken davranışlarımızdan öğrenen, sohbet ederken bile bizi dinleyen bu sistem, artık gündelik yaşamın ayrılmaz bir parçası hâline geldi.” dedi.

‘Yapay zekanın davranışlarımızı, düşüncelerimizi ve duygularımızı ele geçirmesi mümkün mü?’ sorusuna ‘hayır’ cevabını veren Demir, “Ancak mesele bu kadar basit değil. Yapay zeka, insan davranışlarına ait örüntüler üzerinden öğrenmek üzere tasarlanmış bir sistem. Asıl tartışılması gereken konu, bu sistemi hangi niyetle, kimlerin ve ne amaçla kullandığıdır. Çünkü yapay zekanın arkasındaki güç, bireylerin düşünce biçimlerini, duygularını ve davranışlarını dolaylı yoldan etkileyebilir, hatta manipülasyona açık hale getirebilir.” şeklinde konuştu.

Zekaya sahip olsa da gerçek duygulara sahip değil!

Yapay zekanın kökeninin oldukça eskiye dayandığına değinen Klinik Psikolog Merve Umay Candaş Demir, “Süreç, 1600’lü yıllara, felsefe ve matematik tarihine kadar uzanır. Matematikçi filozof Leibniz’in dört işlem yapabilen hesap makinesini icat etmesi, ‘insan yerine bazı işleri yapabilen sistemler mümkün mü?” sorusunu da beraberinde getirdi.” dedi. 

O dönemde hesap makinesine yöneltilen ‘insanlar düşünemez hale gelecek’, ‘işler elimizden alınacak’ eleştirilerinin günümüzde yapay zeka için yapılan tartışmalarla büyük benzerlik taşıdığını aktaran Demir, şunları söyledi:

“Bugün de benzer sorular soruyoruz; ‘Hangi meslekler yok olacak? Çocuklarımız işsiz mi kalacak? İnsan emeğinin değeri azalacak mı?’. Yapay zeka, insan beyninin bilgi işleme mantığını taklit eden dijital bir sistemdir. Nasıl ki insan beyni nöronlar ve sinapslar aracılığıyla çalışıyorsa, yapay zeka da dijital sinir ağları üzerinden veri işler. Ancak kritik bir fark var; zeka var, fakat duygu yok.

Bugün yapay zeka, duyguları taklit edebilir; ancak gerçek anlamda hissedemez. Duygu üretme kapasitesi ve bu duyguların gerçekliği hala insana özgü. Son dönemde bazı yapay zeka sistemlerinin küfürlü ifadeler kullanması ya da insana benzer tepkiler vermesi, bu sistemlerin ‘insanlaştığı’ izlenimini yaratabilir. Ancak bu durum, çoğunlukla arka planda yapılan etik ve davranışsal ayar değişikliklerinin bir sonucudur. Bu noktada, ‘eğer bazı ahlaki ya da davranışsal modüller değiştirilebiliyorsa, yapay zekaya başka neler yaptırılabilir?’ sorusu önem kazanıyor.” 

Psikoterapi yapay zekaya bırakılamaz!

Günümüzde yapay zekanın, özellikle tanı ve veri analiz süreçlerinde sağlık alanında aktif olarak kullanıldığını ifade eden Klinik Psikolog Merve Umay Candaş Demir, “Yakın gelecekte yalnızca yapay zekanın yer aldığı hastaneler gerçekçi görünmese de, uzmanların hata payını azaltan, karar destek sistemi olarak çalışan yapılar oldukça umut verici.” dedi.

Bu noktada yapay zekanın, insanın yerini alan değil; insanı destekleyen bir araç olarak değerlendirildiğinde faydalı bir rol üstlenebileceğini kaydeden Demir, “Ruh sağlığı alanında ise sınırlar çok daha net. Psikoterapi, iki insan arasındaki gerçek ve samimi bir ilişkiye dayanır. Teknikler, yöntemler ya da ekoller kadar önemli olan unsur, kurulan bağdır. Bu nedenle yapay zekanın psikoterapi yapması şu an için mümkün değil ve etik açıdan da sakıncalı. Buna rağmen, birçok insanın yapay zeka sistemlerini bir terapist gibi kullandığını görüyoruz. İnsanlar bu sistemlerle dertleşiyor, duygularını paylaşıyor ve bağ kuruyor. İşte tam bu noktada ‘parasosyal ilişki’ kavramı devreye giriyor.” açıklamasını yaptı.

Çatışma yoksa gelişim de yok!

Parasosyal ilişkinin, canlı olmayan bir varlıkla canlıymış gibi kurulan tek taraflı bağı ifade ettiğini dile getiren Klinik Psikolog Merve Umay Candaş Demir, “İlk kez televizyonun yaygınlaşmasıyla tanımlanan bu kavram, bugün yapay zeka ile yeni bir boyut kazandı.” dedi.

Gerçek bir ilişkinin çatışma, hayal kırıklığı, reddedilme ve uzlaşmayı içerdiğine dikkat çeken Demir, “Tüm bu süreçler bireyin psikolojik gelişimini destekler. Oysa yapay zeka, kullanıcıyı memnun etmeye programlıdır. Çoğunlukla onaylayan, çatışmadan kaçınan bir yapı sunar. Çatışma yoksa gelişim de yoktur. Bu durum, kısa vadede konfor ve anlaşılma hissi verse de uzun vadede bireyin sosyal bağ kurma becerisini, psikolojik dayanıklılığını, gerçek ilişkilere tahammül kapasitesini zayıflatır. Özellikle günümüzde giderek artan yalnızlık pandemisi, bu süreci daha da riskli hale getiriyor.” ifadelerini kullandı.

Yapay zeka, bizi yöneten bir otoriteye dönüştüğünde risk başlar!

Her şeyi yapay zekaya sormanın, düşünme becerilerimizi devre dışı bırakmak anlamına geldiğini vurgulayan Klinik Psikolog Merve Umay Candaş Demir, “Beyin, kullanılmayan becerileri zamanla köreltir. Bu nedenle yapay zekayı bir ‘uzman’ gibi değil, bir stajyer gibi görmek gerekir. Söylediklerini sorgulamak, eleştirel düşünmek ve nihai kararı insan aklıyla vermek sağlıklı olan yaklaşımdır.” dedi.

Yapay zekanın hayatı kolaylaştıran, üretkenliği artıran bir araç olarak kullanıldığında değerli olduğunun altını çizen Demir, sözlerini şöyle tamamladı:

“Ancak bizi yöneten, kararlarımızı şekillendiren bir otoriteye dönüştüğünde risk başlar. Gerekirse yapay zeka detoksu yapmak, dijital sınırlar koymak ve gerçek insan ilişkilerine alan açmak, ruh sağlığımız açısından koruyucu olacaktır.”

Yapay zeka konforu psikolojik riskler barındırıyor! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

NEVZAT AYDIN ‘YENİ BAŞLANGIÇLAR’ REKLAM SERİSİ İÇİN KAMERA KARŞISINA GEÇTİ

Swiss-Made saat tutkunları için harika bir başlangıç saati olan Wainer, hayatın tüm güzelliklerini yeniden keşfetme çağrısında bulunduğu “Yeni Başlangıçlar” temalı reklam serisine sanat, iş, ekonomi ve cemiyetin önde gelen isimleri ile devam ediyor. Nevzat Aydın’ın kamera karşısına geçtiği yeni filmde başlangıçların, içinde en önemli duygu olan tutkuyu barındırdığı dile getiriliyor.

“Tüm başlangıçlar kutlanmayı hak eder” mottosuyla yola çıkan İsviçre yapımı saat markası Wainer, “Yeni Başlangıçlar” reklam serisine sanat, iş, ekonomi ve cemiyetin önde gelen isimleri ile devam ediyor. Mehmet Güreli, Nejat İşler, Burak Hakkı, Onur Saylak, Cemal Hünal, Tuğrul Tülek ve Erdal Beşikçioğlu gibi ünlü isimlerin yeni başlangıçlarını paylaştığı seride bu kez de Yemeksepeti girişimi ile başarıyı yakalayan ve şimdilerin melek yatırımcı ve mentoru Nevzat Aydın kamera karşısında yer alıyor. Her zaman daha doğru başlangıçlar ve daha farklı bir hayat için fırsatların var olduğunu vurgulayan Nevzat Aydın, yeni başlangıçlarını, yeni başlangıçların saati Wainer ile kutluyor.

”Verilen Her Karar Yeni Bir Başlangıç”

Hayatın içerisindeki her anın yeni bir başlangıç olduğuna ve tüm yeni başlangıçların kutlanmayı hak ettiğine inanan Wainer, her modelinin benzersiz olmasının nedenini de fark yaratan saatler üretme tutkusuyla hareket etmelerine bağlıyor. “Yeni Başlangıçlar” serisinde, verilen her kararın yeni bir başlangıç olduğunu belirten ve insanı başlangıç için hareketlendiren en önemli şeyin tutku olduğunu vurgulayan Nevzat Aydın da tutkuyla yapılan her başlangıcın başarılı olma ihtimalinin çok daha yüksek olduğunu vurguluyor.

Yemeksepeti ile başarıyı yakalayan ve yeni dönemde melek yatırımcı olarak yeni bir yolculuğa başlayan Nevzat Aydın ile “Yeni Başlangıçlar” reklam serisine bir yenisini daha ekleyen Wainer, bu seride geçmişin izlerini günümüze taşıyan Vintage Slim Silicone modeline dikkat çekiyor. Geleneksel İsviçre saatçiliği ile günümüz trendlerini buluşturan Wainer’in Vintage Slim Silicone modeli, 44 mm kasa çapı ile günlük kullanıma oldukça uygunken, gücünü pilden alan Quartz mekanizma sahip olduğu yüksek hassasiyet oranı sayesinde saati neredeyse hatasız bir sapma oranı ile gösteriyor. Saat tutkunları için Swiss-Made dünyasına harika bir giriş saati olan Wainer, Vintage koleksiyonu ile zamanı söylerken hikâyeler de anlatıyor.

Akdeniz Ruhunu İsviçre Saat Ustalığına Üfleyen Tasarımlar

Cüretkâr tasarımlarını geleneksel İsviçre saat ustalığı ile tasarlayan Wainer, farklı bir bakış açısı ile baktığı geleneksel İsviçre saatçiliği dünyasında kendini “Yeni Başlangıçların” saati olarak konumlandırıyor. İsviçre saat ustalığını Akdeniz tasarım ruhuyla birleştirme fikriyle yola çıkan ve Akdeniz ruhunu İsviçre saat ustalığına üfleyen Wainer, geçmişin izlerini günümüze taşıyor.

Filmi izlemek için: https://www.youtube.com/watch?v=F9Ali3RqwKw 

Teknik özellikler:

Kasa Çapı: 44 mm

Kasa Yapısı: 316L – Paslanmaz Çelik Kasa

Mekanizma: Ronda RL-762 – Quartz

Kordon: Silikon

Cam Tipi: Safir Kaplama Cam

Su Geçirmezlik: 5 Bar

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Başlangıçlar, içinde en önemli duygu tutkuyu barındırıyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.