Arama motorundan içerik üreticisine

Şimdiye kadar arama motoru olarak çalışan Google’ın, kullanıcıları ilgili haber sitelerine yönlendirirken; yeni uygulamayla birlikte artık bilgiyi bizzat özetleyerek sunduğunu dile getiren Prof. Dr. İrvan, “Ben Google’ı dünyanın en büyük medyası olarak tanımlıyordum. Çünkü medya kuruluşlarının içerikleri büyük ölçüde Google üzerinden dağıtılıyordu ancak artık platformun internet trafiğini sadece yönlendirme yapmaktan çıkıp doğrudan içerik üreten bir konuma geçtiğini görüyoruz” dedi.

Prof. Dr. İrvan, Google’ın medya kuruluşlarının ürettikleri özgün içerikleri ve haberleri “bedava” kullanmaya başladığını ifade etti.

“Sıfır tıklama” dönemi

Google AI uygulamasının kullanıcıların sorularına doğrudan arama sayfasında yanıt verdiği için haber sitelerine giden trafiğin ciddi oranda azalacağı kaygısının söz konusu olduğunu söyleyen Prof. Dr. İrvan, “İngiltere gibi ülkelerde yapılan araştırmaların, bu “sıfır tıklama” modelinin yaratacağı etkileri şöyle özetliyor; Kullanıcıların yüzde 60’ı cevabı Google sayfasında bulduğu için başka hiçbir siteye tıklamadan aramayı sonlandırıyor. İngiltere’de internet trafiği artış hızı %26,3’ten %3,7’ye gerilemiş durumda.” diye konuştu.

Dijital gazeteciliğin gelir modeli sarsılıyor

Prof. Dr. Süleyman İrvan, Türkiye’de şimdiye kadar haber sitelerinin büyük ölçüde tıklamaya ve Google reklamlarından pay almaya dayalı bir gelir modeline sahip olduklarını, ABD’deki ve Avrupa ülkelerindeki gibi dijital aboneliğe dayalı bir gelir modelini yerleştiremediklerini dile getirerek, bu gelir modelinin yeni dönemde kökten sarsılacağını ve işlemez hale geleceğini vurguladı.

Google AI uygulamasının yaygınlaşması sonrasında internet trafiğinin en az yüzde 50 oranda azalmasının söz konusu olduğunu belirten Prof. Dr. İrvan, bu durumun gazeteciliği çok ciddi bir krize sokacağını ifade etti.

“Haber siteleri zaten zar zor ayakta duruyordu. Reklam gelirlerindeki düşüşle birlikte kapanma noktasına gelebilirler” diyen Prof. Dr. Süleyman İrvan, geçen yıl Google algoritmasındaki değişikliklerle krize giren Duvar gazetesi örneğini unutmamamız gerektiğini söyledi.  

Google medya kuruluşlarına telif ödemelidir 

Türkiye’de gazeteciliğin “yok olma sürecine” girmemesi için dünyadaki iyi örneklere bakılması gerektiğini kaydeden Prof. Dr. Süleyman İrvan, yapılması gerekenleri şöyle sıraladı:

“Google AI’nın haber içeriklerini izinsiz ve bedelsiz kullanmasının önüne geçilmeli, Google medya kuruluşlarına telif ödemelidir. Bunun için Türkiye’nin bir an önce Google ile masaya oturması gerekir. Bunun dünyada örnekleri var. İkinci olarak, medya kuruluşları sürdürülebilir bir gelir kaynağı oluşturmak için ücretli abonelik uygulamasına geçmeliler. Tabii ki bunu yaptıklarında SEO haberciliği gibi, tık haberciliği gibi saçmalıkları bir kenara bırakıp özgün ve kaliteli habercilik yapmalılar.”

Resmi ilan yayımlama kriterleri gözden geçirilmeli

Prof. Dr. Süleyman İrvan, gazetecilik meslek örgütlerinin bu süreçte daha aktif rol alması gerektiğini belirterek, mevcut yapının bu haliyle sürdürülebilir olmadığını söyledi.

“2022 yılından bu yana, kriterleri karşılayan özellikle yerel haber sitelerini resmi ilanlarla destekleyen Basın İlan Kurumu’nun da kriterlerinde bu yeni gelişmeyi dikkate alarak revizyona gitmesinde fayda var” diyen Prof. Dr. Süleyman İrvan, bu yapılmadığı takdirde internet trafiğinde yaşanacak düşüş nedeniyle yerel haber sitelerinin kısa sürede kriterleri karşılayamaz noktaya geleceklerini savundu

Google “AI Bakışı” okur için kolaylık ama medya için büyük risk! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Türkiye’deki kadın sanatçıların üretimlerini desteklemek, bilinirliğini artırmak ve müze koleksiyonuna yeni yapıtlar kazandırarak kadın sanatçıların temsillerini güçlendirmek amacıyla İstanbul Modern çatısı altında 2016’da kurulan Kadın Sanatçılar Fonu’nun desteğiyle koleksiyona dahil edilen yapıtlardan oluşan “Hep Buradayız” adlı sergi kapsamında bir konuşma serisi düzenleniyor.  

Prof. Dr. Esra Aliçavuşoğlu ile serginin küratörü Öykü Özsoy Sağnak’ın konuşmacı olarak katılacağı serinin ilk etkinliği “Kadın Sanatçının Bakışı” adını taşıyor. Küratör Deniz Pehlivaner’in moderatörlüğünü yapacağı konuşmada Prof. Dr. Esra Aliçavuşoğlu, tarihsel süreçten ve yapıtlardan örnekler verip sözü edilen olguları tartışmaya açarken, serginin küratörü Öykü Özsoy Sağnak ise “Hep Buradayız”ın kavramsal çerçevesini, katılımcı sanatçılar ve yapıtları üzerinden aktarıyor. 

Prof. Dr. Esra Aliçavuşoğlu, güncel Türkiye sanatının en önemli olgularından birinin kadın sanatçıların sanatı mücadele alanı olarak görmeleri ve bunu gerçekleştirirken yıkıcı, agresif bir tondan ziyade gözlem yeteneklerini, sezgi ve algılama güçlerini kullanarak toplumsal cinsiyet kodlarını yerle bir etmelerinin oluşturduğunu belirtiyor. Aliçavuşoğlu, kadın sanatçının bakışının hem içeriye kendine hem de dışarıya ötekine daha kolay yöneldiğini ve kendinin de dahil olduğu bir eleştiri, sorgulama ve analiz taşıdığına dikkat çekiyor. Türkiye’de kadın sanatçıların mücadelesinin sınırlayıcı ve dışlayıcı kanonun tek cephesinde geçmediğini, hemen hepsinde feminist bir bilinç, cinsiyet politikalarına ilişkin beden olumlayıcı bir tavır, politik, ideolojik, çevreci, kısaca çoğul, çok katmanlı bir anlatımın izlerini sürmenin olası olduğunu aktarıyor. 

Öykü Özsoy Sağnak ise sanatsal üretimlerindeki konuların farklılığı, kullandıkları tekniklerin ve malzemelerin çeşitliliği ve kendilerine has sanatsal dil yaratmadaki özenleri, cesaretleriyle “Hep Buradayız” sergisinde yer alan sanatçıların bugünün sanatından güçlü örnekleri bizlerle paylaştığına dikkat çekiyor. Yaşadıkları çağa tanıklık eden bu sanatçıların, her türlü ayrımcılığa, eşitsizliğe karşı seslerini yükseltirken, göç ve bunun sonucu ortaya çıkan sorunları, güç ve aidiyet gibi kavramları, bellek, mekân ve tarih yazımı arasındaki ilişkileri, ekolojik felaketlerin yarattığı yıkımları yapıtlarına aktardıklarını vurguluyor.

Prof. Dr. Esra Aliçavuşoğlu kimdir?

Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi’nde öğretim üyesidir. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü’nden mezun olduktan sonra aynı kurumdan yüksek lisans ve doktora derecelerini aldı. 2000’de University of The Arts London Central Saint Martins’de “Curatorial Studies” alanında kurslara katıldı, 2016’da TÜBİTAK bursu ile New York’ta çağdaş sanat müzeleri üzerine araştırmalar gerçekleştirdi. 2022 yılında yine TÜBİTAK bursu ile New York Pratt Institute History of Art and Design Bölümü’nün davetlisi olarak misafir araştırmacı olarak çalışmalar yaptı. Uluslararası Sanat Eleştirmenleri Derneği (AICA) üyesi olan Aliçavuşoğlu’nun ulusal ve uluslararası birçok akademik yayında makaleleri, eleştiri yazıları ve sanatçılar üzerine monografileri bulunmaktadır. Can Yayınları’nın “Tellekt” serisinden yayımlanan “Türkiye’de Sanatın Tarihi” dizisinin editörlüğünü Ayşe Köksal ile birlikte üstlenmektedir. Serinin ilk kitabı Müze 2023’te yayımlanmıştır.  Bauhaus: Modernleşmenin Tasarımı (2009) başlıklı kitabın editörlüğünü ise Ali Artun ile birlikte üstlenmiştir.

Söyleşi: Kadın Sanatçının Bakışı

Tarih : 4 Ekim 2023, Çarşamba

Saat : 18.00 

Mekân: İstanbul Modern Oditoryum

Moderatör: Deniz Pehlivaner

Konuşmacılar: Esra Aliçavuşoğlu, Öykü Özsoy Sağnak

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Kadın Sanatçının Bakışı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.