Bilinçli farkındalık oluşturmadan alışveriş yapmak, tüketim tuzağına düşmek demek!

Sağlıklı bir alışverişin nasıl olması gerektiğinden bahseden Uzman Klinik Psikolog Özgenur Taşkın, “Sağlıklı alışverişte kendimize üç tane soru sorabiliriz.” dedi.

‘Benim bu alışverişe ihtiyacım var mı?’, ‘Bu alışveriş benim maddi durumumu zorlayacak mı?’ ve ‘Bu alışverişi yaptığımda gerçekten gerekli, maddi durumumu zorlamamış ve aynı zamanda hedeflerimi engellemeyecek, gittiğim yolu, ilerlediğim yolu engellemeyecek bir alışveriş yapmış olmuyor muyum?’ sorularının değerlendirilmesi gerektiğini dile getiren Taşkın, “Çünkü bazen alışveriş kaynaklı kişiler maddi anlamda o kadar çok açılıyor ki, normalde hayatına, yaşam gereçlerini, o hiyerarşi listesindeki birinci basamakta olan yeme, içme, barınma listesindeki gereklilikleri yerine getiremeyecek kadar ilerlemiş oluyor. Haliyle bu üç soruya bakmadan yani bilinçli farkındalık oluşturmadan alışveriş yapmak tüketim tuzağına düşmek demektir.” şeklinde konuştu. 

Alışveriş bağımlısı kişiyi suçlamak, o kişiye yapılabilecek en büyük kötülük! 

Alışveriş bağımlılarına yapılabilecek en büyük kötülüğün onları eleştirmek olduğunu kaydeden Uzman Klinik Psikolog Özgenur Taşkın, “Kesinlikle eleştirilmemeli. Sadece ne hissettiği, ne istediği ve neden bu alışverişe ihtiyaç duyduğu sorulmalı.” dedi.

Bu durumun aile bütçesini sarması halinde gerekçeleriyle beraber anlatılması gerektiğine vurgu yapan Taşkın, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Aile bütçesinde böyle bir maddi imkana ihtiyaç olduğu ama alışveriş kaynaklı bu maddi imkanın sağlanamadığı açık açık anlatılmalı, sebepler belirtilmeli. Burada kişiyi suçlamak, kişiye yapılabilecek en büyük kötülüktür. Eğer suçlayacaksak bu iletişime hiç girmemek daha mantıklı. Ama suçlamayıp bilinçli farkındalık boyutuna kişiyi ulaştıracaksak zaten işlevsel olacaktır. İşlevsel olamadığı durumlarda da artık burada demek ki biz yakınlarımıza yardımcı olamıyoruz anlamına gelir. Bu durum da bir psikolog ya da psikiyatrist desteğine, bir bağımlılık desteğine ihtiyaç duyduğunu gösterir.” 

Kişinin zor duruma düşmesine neden olacak kadar alışveriş yapması bir bağımlılık…  

Alışveriş bağımlılığı gerçekten bir bağımlılık olduğuna dikkat çeken Uzman Klinik Psikolog Özgenur Taşkın, “Çünkü kişi alışveriş yaptıkça dopamin salgılanır, bu da ödül sistemini oluşturur.” dedi.

Beynin bu durumu ödül olarak algıladığını aktaran Taşkın, “Hatta bazı kişiler, ‘kendimi bugün ödüllendirdim, kendim için alışveriş yaptım’ derler. Ancak o mutluluğun anlık olduğunu hissederler. ‘Bir sürü şey aldım ama aslında gereksizdi, çok da gerek yoktu. Bir anda heyecanlandım ve aldım. İyi de hissettim ama şu anda ben bunları ne yapacağım, zaten kullanamayacağım’ noktasına kadar gidebilirler. Bağımlılık dediğimiz durum, kişinin zor duruma düşmesine neden olacak kadar alışveriş yapmasıdır. Acil ihtiyaçları varken ya da birikim yapması gerekirken bu durumu göz ardı edip, sadece duygusal bir boşlukta hissettiği için ya da dopamin ihtiyacından kaynaklanan bir dürtüyle alışveriş yapmasıdır. Eğer bu durum kişinin hayatını ciddi anlamda etkiliyorsa, buna bağımlılık diyebiliriz.” açıklamasını yaptı.

‘Ne hissediyorum ve neden alışveriş yapıyorum?’ sorusu tatmini erteler!

Anlık tatmin duygusunun nasıl kırılabileceği konusunda bilgi veren Uzman Klinik Psikolog Özgenur Taşkın, “Anlık tatmin duygusunu farkındalıkla değil, bilinçli farkındalıkla kırabiliriz.” dedi.

Konuya açıklık getiren Taşkın, sözlerini şöyle tamamladı:

“Yani bu şu demek oluyor; farkındalığımız, bize o alışverişi yapmamamız gerektiğini, maddi imkânımızın olmadığını söyleyebilir. Ancak bilinçli farkındalık, ‘bu alışverişi yaptıktan sonra başına bunlar gelecek, zorlanacaksın, sıkıntıya düşeceksin, depresif hissedeceksin’ gibi maddeleri de açar. Orada duyguyu bastırmak yerine ‘ben şu anda ne hissediyorum ve neden bu alışverişi yapıyorum?’ sorusunu sormak, sizi üç saniyeliğine de olsa alışverişten uzaklaştırır. Ardından nefes teknikleriyle beraber, alışveriş yapma arzusu geldiğinde veya haz tetiklendiğinde kendimizi rahatlatabiliriz. Yani alışveriş yapmaya gittik, baktık, beğendik, alacağız ama buna uygun bir bütçemiz yok. O zaman o alışveriş ortamından biraz uzaklaşmak, belki bir kahve molası vermek, biraz düşünmek, maddi süreci ve bunu nasıl karşılayacağımızı değerlendirmek gerekir. Hâlâ o ihtiyacımızın devam ettiğini düşünüyorsak, bilinçli farkındalıkla bir bütçe planı yapıp alışveriş yapmak doğru bir örnektir.

Özetle; hazzı erteliyoruz. Hazzı ertelediğimizde, o haz hâlâ bir ihtiyaç hâlindeyse, bu durumda onun için doğru ve uygun yolları bulmaya çalışıyoruz.” 

Alışveriş bağımlılığını bilinçli farkındalıkla yenmek mümkün! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Geçen hafta İTK Marmaris Kampüsünde düzenlenen “Teknoloji Zirvesi”, alanında deneyimli konuşmacı ve ziyaretçilerin katılımı ile gerçekleşti!

Bahar Ergin Faat ile “Marmaris Teknoloji Zirvesi” için şunları anlattı.

Yapay zekânın gündem olduğu bu dönemde dijital yerli olan öğrencilerimizin seviyesine gelebilmek, onların dilini konuşabilmek, onlarla geleceğe daha sağlam emin adımlarla hazırlayabilmek için İTK Marmaris Teknoloji Zirvesini düzenledik. 

Hâlihazırda büyük şehirlerde bu tarz zirvelere katılmak, bu tarz bilgilere ulaşmak çok daha kolay olabiliyor. Ama özellikle Marmaris’imizde teknoloji alanında bir zirve yapmak, Muğla’da birçok çocuğa, öğretmene ve veliye ulaşabilmek, onların da bu tarz etkinliğin bir parçası olmasını sağlayabilmek bizim için çok kıymetliydi. Bu yüzden Teknoloji Zirvemizin ilkini Marmaris’te düzenledik. 

Teknoloji Zirvesini teknolojik gelişmeleri takip etmek isteyen çocuklarımız, gençlerimiz ve velilerimiz için gerçekleştirdik. Zirvede; her biri teknoloji alanında uzman konuşmacılarımız; katılımcılar ile buluştu. Nur Erdem Özeren’in Dijital Becerilerin Kariyer Gelişimine Etkisi üzerine,

Değer Eren Sırdaş’ın Lego ve Mühendislik Becerileri üzerine, Hasan Esen’in; Dijital Yetkinlikler, Web3, Blockchain Teknolojisi ve CertifiX üzerine, Kutlu Tanrıverdi ve Ulaş Kızıltuğ’un ise Çocuklarımızı Geleceğe Hazırlamak için Fırsat Penceresi Kapandı mı? üzerine yaptıkları konuşmalarla katılımcıları bilgilendirdiler. Atölye çalışmalarımızda ise Yapay Zeka, Genişletilmiş Gerçeklik, Metaverse, LEGO Education, Robotik, Tübitak Projeleri, Teleskop ile Gözlem temaları işlenerek katılımcıların teknolojiyi bire birde üretmesini ve deneyimlemesini sağladık.

Birbirinden değerli konuşmacılar bizlere tecrübelerini aktardılar. AR teknolojisi, XR teknolojisi, iPad ile çizgi film yapmak gibi çocukların üretkenlikleri üzerine birçok atölye gerçekleştirdik. Mutlu yüzler gördük. Çocuklar hayallerini gerçekleştirdiler. Stop Motion filmler yaptılar. XR laboratuvarında deneyim kazandılar, Teknofest’te veya Robotex’te yapılan farklı projelerin nasıl yapıldığını gözlemlediler.  Biz faydalı olacağına çok yürekten inanıyoruz. 

Önümüzdeki yıl daha güzel, daha kapsamlı bir İTK Marmaris Teknoloji Zirvesi bizleri bekliyor.

Marmaris Kaymakamı Nurullah Kaya, İTK Akademik Direktörü Bahar Ergin Faat, İTK Marmaris Kampüs Müdürü Makbule Özgöçmen ve İTK Marmaris Kampüsü Lise Müdürü Arzu Kayar’ın konuşmasıyla başlayan zirve, konuşmacıların sunumları ve interaktif atölyelerle devam etti.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Teknoloji Bağımlılığını Yaratıcılığa Çevirdiler yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.