Halk arasında göz tansiyonu olarak bilinen glokom hastalığının tedavisinde kullanılan damlaların aksatılmasının risklerinden bahseden Prof. Dr. Ümit Aykan, “Oruç tutacak kişilerin göz damlalarını ihmal etmemeleri ve tedavilerinin sürekliliğine dikkat etmeleri gerekiyor. Ramazan ayında, ‘iftardan sonra damlatırım’ şeklinde bir görüş olabiliyor ancak gün içindeki basınç dalgalanmaları sinir hücrelerine zarar verebilir” dedi.

Göz muayenesi olması gereken hastaların da Ramazan dolayısıyla tedavilerini ertelememeleri gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Aykan, muayene ve tedavide kullanılan göz damlasının orucu bozmayacağına dair Diyanet İşleri Başkanlığı’nın müspet görüşünün olduğunu da hatırlattı.

İftarda aşırı su tüketimine dikkat

Ramazan ayında uzun süreli susuzluğun ardından iftar sofrasında hızlı su tüketiminin göz sağlığı açısından tehlikelerine dikkat çeken Prof. Dr. Aykan, “İftarın hemen ardından, kısa bir zaman dilimi içerisinde gerçekleştirilen aşırı su tüketimi, göz içi basıncında ani ve sert yükselişlere neden olabilmektedir. Metabolizmanın sıvı adaptasyonunu sağlıklı bir şekilde tamamlayabilmesi için su tüketimi iftar ile sahur arasındaki geniş zaman dilimine yayılmalıdır” şeklinde konuştu.

İlaç kullanımının sona ermesi mümkün
Glokom hastalığında yenilikçi bir yöntem olarak öne çıkan stent tedavisinin, ilaç tedavisine yanıt vermeyen veya cerrahi müdahale gerektiren hastalar için uygun bir seçenek olduğunu belirten Prof. Dr. Aykan, “İnsan vücuduna yerleştirilebilen en küçük implant olan stent tedavisi sayesinde, göz içi sıvısının akışını düzenleyerek basıncı düşürebiliyoruz. Böylece, glokom tedavisinde ilaç bağımlılığını ortadan kaldırırken, basınç kontrolünde yüksek başarı oranı sağlayabiliyoruz. Bu tedavi sonrası ilaç kullanımının azaltılması ya da tamamen kesilmesi de mümkündür. Ancak hastaların düzenli göz muayenelerine devam etmeleri ve doktorlarının önerilerine uymaları önemlidir” dedi.

Kimler glokom açısından risk altında?

• 40 yaş üzerindeki kişiler
• Ailesinde glokom öyküsü olanlar
• Şeker hastalığı, hipertansiyon ve damar hastalığı olanlar
• Miyoplar
• Ciddi göz travması geçirenler
• Uzun süreli kortizon kullananlar
• Retina hastalıkları, üveit ve göz tümörleri glokom riskini artıran durumlar arasındadır.

Doktora ne zaman gidilmeli?

Dünya genelinde körlük nedenleri arasında ikinci sırada yer alan bu ciddi hastalık, geç tanı konulduğunda geri dönüşü olmayan kalıcı görme kayıplarına yol açmaktadır. Hastalığın en yaygın türü olan açık açılı glokom, görme sinirinde telafisi mümkün olmayan ağır hasarlar oluşana kadar neredeyse hiçbir belirti vermez. Bu durum, hastaların ancak görme yetilerinin büyük bir kısmını kaybettiklerinde doktora başvurmalarına neden olur. Ancak unutulmamalıdır ki glokomda kaybedilen görme yetisini geri getirmek mümkün değildir; tedavinin tek amacı mevcut durumu korumaktır. Bu bakımdan düzenli göz muayeneleri, glokomun erken tanısı ve başarılı bir koruyucu tedavinin planlanmasında en güçlü anahtardır. Özellikle risk grubunda yer alan bireylerin şikâyetlerin ortaya çıkmasını beklemeden harekete geçmesi hayati önem taşır.

Ramazan’da Glokom Hastalarına Kritik Uyarı: “Göz Damlasını İhmal Etmeyin” yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

İstinye Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. N. Faruk Aykan, kanser ve bağışıklık sistemi arasındaki ilişkiyi şöyle özetledi:

“Bağışıklık sistemi yani immün sistem organizmada kendinden olmayanı (non-self) kendinden olandan (self) ayırt eden ve kendinden olmayanların organizmaya zarar vermesini önleyen bir süper sistemdir. Kanser, aslında organizmanın kendi hücrelerinden oluşan bir hastalık olmasına rağmen immün sistemin onu tanıması ve ortadan kaldırması kanser hücrelerinin farklı yeni antijenlere (neoantijen) sahip olması ile ilişkilidir. Kanser oluşumu büyük ölçüde genlerimizdeki mutasyonlarla ortaya çıkar. Mutant genler mutant proteinler üretir ve bunlar kanser hücrelerinde normal hücrelerde bulunmayan neoantijenler olarak belirir. Bir tümörde antijen yükü ne kadar fazla ise immün sistem o kadar aktiftir. İmmün sistem hücrelerinin yoğun olduğu tümörler ‘sıcak (hot)’ tümörler olarak bilinir, bunlarda immünoterapinin etkisi tam tersi ‘soğuk (cold)’ tümörlere göre çok daha fazladır.”

“Onkolojide çığır açan bir yaklaşım”

Son yıllarda bu alandaki en önemli gelişmelere de değinen Prof. Dr. Aykan, şunları söyledi:

“Son yıllardaki en önemli bilimsel gelişme 2018 Nobel Tıp ödülünü kazanan James P. Allison ve Tasuku Honjo’nun negatif immün regülasyonun baskılanmasıyla kanser tedavisinin keşfi oldu. Konuyu biraz açalım. Vücudumuzda immün sistemin kanser hücreleriyle savaşan T lenfositlerinden oluşan bir ordusu mevcut. T lenfositlerine kanser hücrelerinin antijenleri lenf düğümlerinde dendritik hücreler tarafından tanıtılır. Aktifleşen T hücreleri kanser dokusuna gider ve tümör hücrelerine saldırır. İşte bu iki olayda aktif T hücrelerini baskılayan mekanizmalar keşfedildi. Lenf düğümlerinde T lenfosit membranında görülen CTLA-4 molekülünün aktif lenfosite negatif sinyal gönderdiği, tümör dokusunda ise tümör hücre zarında ortaya çıkan PD-L1 molekülünün lenfositlerdeki PD-1 reseptörüne bağlanarak benzer şekilde aktif T hücrelerini baskıladığı ortaya çıktı. Bu keşfin ardından ilaç teknolojisi hızla anti-CTLA-4, anti-PD-1 ve anti-PD-L1 ilaçlar (monoklonal antikorlar) geliştirmeye başladı ve günümüzde çok sayıda immünoterapi ilacı birçok klinik çalışmada araştırıldı, etkinlikleri gösterildi ve FDA tarafından onaylanarak kullanım alanına girdi. Bu onkolojide çığır açan bir yaklaşımdır.”

İmmünoterapinin diğer tedavilerden farkı

İmmünoterapiyi klasik kanser tedavilerinden ayıran temel bilimsel farkları da sıralayan Aykan, “En önemli fark immünoterapi ilaçlarının direkt sitotoksik olmayıp dolaylı olarak T lenfositleri üzerindeki baskıyı kaldırmaları, böylece T lenfositlerinin tümör hücrelerini yok etme kapasitelerini arttırmasıdır. Bir bakıma immünoterapi, ‘T-lenfositler – Tümör hücreleri’ savaşında T lenfosit ordusuna destek olmaktadır. Kemoterapiden farklı olarak sağlıklı çoğalan organizma hücrelerine direkt bir sitotoksik etkisi yoktur” dedi.

“İmmünoterapi ilaçları bazı kanserlerde çok etkili olurken bazılarında hiç etkili olmadı”

Bağışıklık sistemi temelli yaklaşımların etkisini belirleyen başlıca biyolojik faktörlerle ilgili de bilgi veren Aykan, şöyle konuştu:

“Yapılan çalışmalarda bu yeni immünoterapi ilaçlarının bazı kanserlerde dramatik yanıtlar verirken bazılarında hiç etkili olmadığı gözlendi. Bunu belirleyen bazı biyolojik faktörler şunlar:

• DNA’da yanlış eşleşmenin tamirinde defekt olan tümörler (dMMR). Bu tümörlerde bir belirteç olarak mikrosatellit instabilite yüksektir (MSI-H) ve immünoterapiye çok iyi yanıt verirler. Organ ayrımı olmaksızın (tümör-agnostik) MSI-H kanserlerde (kolorektal kanser, endometrium kanseri, mide kanseri vb) sadece immünoterapi ile yüksek yanıt alınmakta olup metastatik hastalarda median sağkalım 5 yılı geçmiştir. Çok yeni olarak neoadjuvan (cerrahi öncesi) tedavide de yerini almıştır. Hatta rektum kanserinde organ koruyucu yaklaşıma büyük ölçüde olanak vermektedir.
• PD-L1 ekspresyonu yüksek (>% 50) tümörlerde immünoterapi ile daha iyi sonuçlar alınmakta olup PD-L1 %1-49 arası tümörlerde de kemoterapi + immünoterapi kombinasyonu etkili olmaktadır. 
• Tümor Mutasyon Yükü (TMB) fazla olan kanserler immünoterapiye daha iyi yanıt vermektedir.

İmmünoterapi ile başarılı sonuçlar alınan kanser türleri

İmmünoterapi ile başarılı sonuçlar alınan kanser türlerini sıralayan Aykan, “Yukarıda belirttiğim tümörlerin yanı sıra malign melanom, küçük hücreli dışı ve küçük hücreli akciğer kanserleri (NSCLCa ve SCLCa), böbrek kanseri (RCC), üçlü negatif meme kanseri (TNBC), karaciğer kanseri (HCC), safra yolu kanserleri, baş boyun kanserleri, yemek borusu ve bir kısım mide kanserlerinde immünoterapi ile başarılı sonuçlar alınmaktadır” dedi. 

Uygulamada hangi tip hastalarda olumlu cevap alınabildiğine dair soruya ise Aykan, “Bu bahsettiğim özellikleri taşıyan hastalar örnek olarak verilebilir. Artık birçok Patoloji laboratuvarında MSI ve PD-L1 ekspresyonu tümör materyalinde rutin olarak bakılmaktadır” yanıtını verdi.

“Kombinasyon tedavileri halen araştırılıyor”

İmmünoterapinin ilaç/aşı çalışmalarına katkısına da değinen Profesör, “Günümüzde immünoterapi yeni bir disiplin olarak onkolojide yerini almıştır. COVID-19 salgınından sonra gündeme gelen mRNA aşıları değişik kanser tedavilerinde de araştırılmakta olup immünoterapi ile birlikte kombinasyon tedavileri halen araştırma fazlarındadır. Bireysel tümör antijenlerine karşı mRNA aşısı + immünoterapi çok daha iyi klinik sonuçlar alma potansiyeli taşımaktadır” dedi.

“İmmünoterapide de ilaçların kendine özgü yan etkileri vardır”

Tüm tedavilerde olduğu gibi immünoterapide de ilaçların kendine özgü yan etkileri olduğunu belirten Aykan, sözlerini şöyle tamamladı:

“Bunlar tedavi veren hekimler tarafından yakından izlenmektedir. İmmünoterapi ilaçlarının yan etkileri daha çok otoimmünite ile ilgilidir; örneğin otoimmün pnömoni, kolit, hepatit, hipotiroidi ve ciltte döküntüler gibi. Bunun yanında bu ilaçların finansal toksisitesini gözardı etmemek gerekir. Ülkemizde henüz çok kısıtlı endikasyonda geri ödeme vardır ama bunların dışında kullanmak isteyen hastalar için gerçekten ciddi bir mali külfet oluşturmaktadır. Sağlık politikalarında bunların dikkate alınması gerekmektedir.”

Kanser Tedavisinde Çığır Açan Yaklaşım: İmmünoterapi yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Manisa Büyükşehir Belediye Başkanı Besim Dutlulu, ilçe programında Gölmarmara Belediye Başkanı Cem Aykan’ı ziyaret etti. Başkan Dutlulu ve Başkan Aykan, muhtarlarla bir araya gelerek, talepleri dinledi. Toplantıya CHP Manisa Milletvekili Ahmet Vehbi Bakırlıoğlu, Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreteri Burak Deste, Genel Sekreter Yardımcıları Ali Kılıç ve Ulaş Aydın, CHP İlçe Başkanı Feridun Sevenbige ile meclis üyeleri de yer aldı.

“Sizlerin Desteği ile Yapmak Bize Nasip Olacak”

Büyükşehir Belediye Başkanı Besim Dutlulu’nun tecrübesiyle Manisa’da çok güzel işler yapılacağını vurgulayan Gölmarmara Belediye Başkanı Cem Aykan, “Sizin sayenizde Gölmarmara’da güzel işler yapmaya başladık. Muhtarlarımızla da devamlı konuşuyoruz. Projelerimizi çıkardık. Yeni yapılan sanayimiz var. Oraya yapılan sıcak asfalt ile güzel bir desteğiniz oldu. 35-40 yıldır beklenen yolların altyapısını tamamladık, asfaltını da sizin desteğinizle yapacağız” diye konuştu.  

“Hep Birlikte Güzel İşler Yapacağız”

Kaynakları verimli kullanmaya özen gösterdiklerini söyleyen Başkan Besim Dutlulu ise, “İlçe belediye başkanlarımıza güveniyoruz. Cem Başkan’ın az önce saydığı hizmetler bizim söz verdiğimiz hizmetler. Ozanca yolu Ferdi Başkan’ın söz verdiği yoldu. Bunların hepsini biz yapacağız, hiç kimsenin şüphesi olmasın. Yeni bir belediye aldığınız zaman bazı işlerin oturması için 6-7 ay zaman gerekiyor. Bu süreyi Ferdi Başkan çok güzel kullandı. Bundan sonra iş yapma zamanı, hep birlikte güzel işler yapacağız” dedi.  

“Amacımız Herkese Eşit Hizmet Sağlamak”

Manisa Büyükşehir Belediyesi’nin artık gaza bastığını vurgulayan Başkan Besim Dutlulu, “Sıcak ve soğuk asfaltta, diğer belediye hizmetlerinde de gaza bastık. Bu seneden itibaren çok daha aktif bir belediye göreceksiniz. Size şunun sözünü veriyorum. Bizim için a partisi, b partisi hiç önemli değil. Biz herkesi kucaklıyoruz. Bizim amacımız herkese eşit hizmet sağlamak ve Büyükşehir’e yakışan projeler yapmak. Ferdi Başkanı bir kez daha rahmetle anıyorum. Çok iyi, dürüst, karakterli ve çok iyi bir belediye başkanıydı. Doğru işler yaptı ama büyük işler yapmaya vakti yetmedi. İnşallah o büyük işleri, hayalindeki işleri biz tamamlayacağız” diye konuştu.  

Arıcılık Merkezi’ni Ziyaret Etti

Manisa Büyükşehir Belediye Başkanı Besim Dutlulu, ilçe programında Gölmarmara Hıroğlu Mahallesi’nde yer alan Arıcılık Eğitim ve Ana Arı Üretim Merkezi’ni ziyaret etti. Manisa Büyükşehir Belediyesi Kırsal Hizmetler Dairesi Başkanı Yılmaz Usta’dan merkezde yürütülen çalışmalar hakkında bilgiler alan Başkan Besim Dutlulu, merkezde incelemelerde bulundu. Başkan Besim Dutlulu, mahalle sakinleri ve arıcılarla sohbet etti. Ardından Gölmarmara sanayi dükkanları bölgesinde tamamlanan asfalt çalışmalarını yerinde inceledi.

Esnafı Ziyaret Etti

İlçe programında esnafları da ziyaret eden Başkan Dutlulu ve Başkan Aykan, esnaflarla sohbet etti, taleplerini dinledi, hayırlı işler diledi. Vatandaşlarla da bir araya gelen Başkan Dutlulu, Gölmarmara’nın düşman işgalinden kurtuluşunun 103’üncü yılını kutladı.

Yangın Sonrası Evi Yenilenen Haşim Mert’i Ziyaret Etti

Manisa Büyükşehir Belediye Başkanı Besim Dutlulu ile Gölmarmara Belediye Başkanı Cem Aykan, geçtiğimiz Aralık ayında evi yangında zarar gören Haşim Mert’i ziyaret ederek geçmiş olsun dileklerini iletti. Büyükşehir Belediyesi ile Gölmarmara Belediyesi işbirliğiyle yenilenen evde incelemelerde bulunan Başkan Besim Dutlulu, Mert ailesinin evinin yenilenme çalışmalarının Ferdi başkan zamanında yapıldığını hatırlatarak, Ferdi başkanın halkın duasını almaya devam ettiğini söyledi.

Başkan Dutlulu: “Amacımız Herkese Eşit Hizmet” yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.