Nilüfer Belediyesi’nin ev sahipliğinde gerçekleşen “Arkeoloji Gündemi”, Türkiye’de arkeoloji bilimine yön veren üç önemli ismi Pancar Deposu’nda bir araya getirdi. Prof. Dr. Mustafa Şahin’in moderatörlüğünü üstlendiği panelde, kent arkeolojisi ile kültürel mirasın korunması başlıkları konuşuldu. Etkinliğe, Nilüfer Belediye Başkanı Şadi Özdemir’in eşi Nuray Özdemir ile Nilüfer Belediye Meclis Üyesi Özlem Akbaş Önsoy da katıldı. Panelde salonu dolduran katılımcılar, alanın duayen isimlerini ilgiyle dinledi.

“SİDE ÖRNEK OLABİLİR”

Panelde konuşan Side Kazı Başkanı Prof. Dr. Feriştah Alanyalı, Side’nin kentsel ve üçüncü derece arkeolojik sit alanında yürütülen çalışmaları aktardı. 2014’te alınan sit kararının ardından 140 parselde gerçekleştirilen akademik kazılarla kentin yerleşim tarihinin milattan önce 9. yüzyıla kadar uzandığının ortaya konduğunu söyleyen Alanyalı, tiyatro ile antik liman arasındaki bölgenin ilk kez bütüncül biçimde değerlendirebildiğini belirtti. Kazı sürecinin parsel sahipleriyle imzalanan protokoller üzerinden yürüdüğünü hatırlatan Alanyalı, “Side gibi bazı antik kentlerde bu uygulama örnek olabilir; ancak her kent için aynı modelin geçerli olduğunu söylemek doğru değil” dedi.

KÜLTÜREL MİRASTAKİ TAHRİBATA DİKKAT ÇEKİLDİ

Arkeoloji ve Sanat Yayınları’nın sahibi, UNESCO Türkiye Milli Komisyonu üyesi Nezih Başgelen ise kültürel varlıklardaki tahribatı belgeleyen sunumuyla katılımcıların dikkatini sahadaki kayıplara çevirdi. Karabel Kaya Anıtı’nın yüzyıllık tahribat sürecini fotoğraflarla aktaran Başgelen; Latmos kaya resimleri, Kibele anıtları, Termessos lahitleri ve Edirne Muradiye Camii çinileri gibi örnekler üzerinden kayıpları anlattı. Tahribatların son yıllarda iş makineleriyle endüstriyel bir hal aldığını söyleyen Başgelen, “Yunanistan ve İtalya’da arazi teşkilatları, ağır cezalar ve etkin yaptırımlar var. Bizim de bir an önce bu yapıya kavuşmamız gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“TÜRKİYE’NİN ARKEOLOG KADROLARI GÜÇLÜ BİR KONUMDA”

Prof. Dr. Mehmet Özdoğan da Türkiye arkeolojisinin kurumsal yapısını ve teorik zeminini ele aldı. Türkiye’nin yetişmiş arkeolog kadrosunun uluslararası düzeyde çok güçlü bir konumda olduğunu vurgulayan Özdoğan, asıl sorunun bu potansiyeli sahaya yansıtacak yapının kurulamamış olması olduğunu söyledi. Arazi teşkilatı bulunmamasını, kültür envanterinin tamamlanmamış olmasını ve bilim ile bürokrasi arasındaki bağın zayıflamasını başlıca eksiklikler olarak sıralayan Özdoğan; kazı tekniği okullarının kurulması, kurtarma kazılarında profesyonel ekiplerin oluşturulması ve uluslararası koruma kuruluşlarındaki temsilin güçlendirilmesi gerektiğini belirtti. Özdoğan, kültürel mirasın “gelecek kuşaklara aktarılmak üzere bize bırakılmış bir değer” olduğunun da altını çizdi.

Katılımcıların sorularını da yanıtlayan konuşmacılara, panelin sonunda günün anısına hediye takdim edildi.

Arkeolojinin duayenleri Nilüfer’de buluştu yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

İzmir’in gastronomi merkezi Urla’nın dünyaca ünlü organizasyonu Uluslararası Urla Enginar Festivali, 12’nci kez kapılarını açtı. 1-3 Mayıs tarihleri arasında Urla’nın tarihi sokaklarını sanatın ve lezzetin buluşma noktasına dönüştüren festivalin açılış töreni Cumhuriyet Meydanı’nda gerçekleştirildi. Törene, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, Cumhuriyet Halk Partisi İzmir milletvekilleri Deniz Yücel, Ednan Arslan, Ümit Özlale, ev sahibi Urla Belediye Başkanı Selçuk Balkan ve ilçe belediye başkanları, geçmiş dönem Urla Belediye Başkanı Sibel Uyar, sivil toplum kuruluşu temsilcileri, akademisyenler, dünyaca ünlü şefler ve Türkiye’nin dört bir yanından Urla’ya akın eden binlerce yurttaş katıldı. 

Çiftçilerden Urla’nın emeğine yakışır kortej 

Festival gelenekselleşen kortejle başladı. Başkan Dr. Cemil Tugay ve protokol, Jandarma Kavşağı’ndan başlayarak festivalin coşkusunu Urla sokaklarına taşıdı. Urla’nın bereketli topraklarını ve kültürel zenginliğini simgeleyen renkli kortej; özel kostümler, çiçeklerle bezeli figürler, minik sporcular, şefler ve İzmir Büyükşehir Belediyesi Bandosu eşliğiyle karnaval havasında gerçekleştirildi. Kortej Cumhuriyet Meydanı’na ulaştı. Ardından Başkan Tugay ve protokol Urla Belediyesi önünden geçiş yapan çiftçileri selamladı. Çiftçiler atlarla enginar yüklü traktörlerle coşkuyu zirveye taşıdı. Açılış töreni öncesi Cumhuriyet Meydanı’nda halk oyunları gösterisi yapıldı. 

“İzmir Türkiye’nin en fazla tarım yapılan kentidir” 

Sözlerine tüm emekçilerin 1 Mayıs İşçi Bayramı’nı kutlayarak başlayan Başkan Tugay, bahar aylarının İzmir’in dört bir yanında festival ayı olduğunu ifade ederek, “İzmir’in kendi yerel üretim kültürünün önemini vurgulamaya çalışıyoruz. Ve her sene Enginar Festivali’nin biraz daha büyüdüğünü, geliştiğini, daha fazla ilgi gördüğünü hepimiz görüyoruz. İzmir tarihsel olarak bir tarım kenti. Havzalarıyla bütün İzmir, en köklü tarımsal gelenekleri olan ve halen de yoğun tarım yapılan topraklar. İzmir şu anda hayvansal üretimde Türkiye’de ikinci sırada. Hem ette hem süt ve süt ürünlerinde böyle. Ama bitkisel tarımda da bazen ikinci, bazen üçüncü oluyor” diye konuştu. 

“Urla’nın önce kökenini bilmek lazım”

Yapılaşma riskine dikkat çeken Başkan Tugay, Urla’nın tarihsel ve tarımsal değerlerine vurgu yaptı. Evliya Çelebi’nin bölgeye dair anlatılarına da değinen Tugay, Urla’nın özel bir ekosisteme sahip olduğunu belirterek, “Burası tarım için son derece uygun ve çok kıymetli topraklara sahip. Tarihine baktığımızda, dünyanın ilk şarap üretim merkezlerinden biri olduğunu, üzümcülüğün en eski örneklerinin bu coğrafyada geliştiğini görüyoruz” dedi.

Bir kentin geçmişiyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ifade eden Tugay, “Bir yeri gerçekten tanımak için onun hikâyesini de bilmek gerekir. Urla’yı yalnızca yapılaşma alanı olarak görmek büyük bir eksiklik olur. Bu bölgenin güçlü bir tarımsal ve ekolojik geçmişi var; bu değerleri koruyarak hareket etmek zorundayız” diye konuştu.

“İzmir’de yaşamaya her zaman özeniyorlar”

Başkan Tugay, tarımın yalnızca gıda ihtiyacını karşılayan bir alan olmadığını, aynı zamanda korunması ve geliştirilerek geleceğe taşınması gereken stratejik bir değer olduğunu vurguladı. Tarımın, insanlığın en önemli kültürel birikimlerinden biri olan gastronominin de temelini oluşturduğunu belirten Tugay, “Urla’da bugün gördüğümüz gibi, nitelikli tarım yapıldığında ve insanlar bunun kıymetini bildiğinde, gastronomi de aynı ölçüde gelişiyor. Bu süreçlerin hiçbiri tesadüfen ortaya çıkmıyor; zamanla ve emekle oluşuyor” dedi. İzmir’in 35 coğrafi işaretli ürüne sahip olduğuna dikkat çeken Tugay, bu zenginliğin önemli örneklerinden birinin de sakız enginarı olduğunu ifade etti. Tugay, “Böyle bir zenginliğin içinde yaşıyoruz. Bu zenginlik sadece toprağı ve tarımıyla değil; insanıyla ve kültürüyle de var oluyor. Bu nedenle İzmir, pek çok insan için çekici ve nitelikli bir yaşam alanı sunuyor; insanlar burada yaşamayı her zaman arzu ediyor” diye konuştu.

“Biz bu şehrin değerini bilen insanlarız”

İzmir ile gurur duyduklarını ifade eden Başkan Tugay, “Biz bu şehirde memleketimizin her tarafından gelen insanlarla hep dostluk, kardeşlik içerisinde yaşadık. Komşuluğun, insanlığın değerini bildik.  İzmir halkı her zaman yardımsever oldu. İzmir’le gurur duyuyoruz. Bazı insanlar İzmirlilerin ‘İzmir’in dağlarında çiçekler açar’ marşıyla neden coştuğunu anlayamıyorlar. Ya da umuda ihtiyacınız olduğu zaman ‘Güzel günler göreceğiz çocuklar’ şarkısında kendimizi bulmamızı da anlayamıyorlar. Ama biz öyle insanlarız. Biz bu şehrin değerini bilen insanlarız; bu şehrin kültürel değerini, insana dair değerini, barışa dair değerini, çevreye dair değerini, yaşama dair değerini her anlamda bilen insanlarız.  İzmir, her zaman değerleriyle, güzellikleriyle, mutluluklarıyla, keyfiyle İzmir olarak yaşamaya devam edecek. Bu şehre hizmet etmek bizler için büyük bir onurdur” diye konuştu.

“Gelecek toprağıyla  bağını koparmayan şehirlerin olacak”

Festivalin açılış töreninde konuşan Urla Belediye Başkanı Selçuk Balkan, “Gelecek toprağıyla  bağını koparmayan şehirlerin olacak. Urla o şehirlerden birisi olacak. Bazı şehirler kalabalığıyla hatırlanır, bazıları ise ürettikleriyle. Urla üreten olmayı tercih eden ilçelerdendir. Tarım sadece üretim değil, bilgiyle, sabırla, doğayla kurulan bir dengedir. Biz bu toprağı korumaya, işlemeye devam ediyoruz. Atalarımızdan aldığımız mirası çocuklarımıza bırakmanın sorumluluğunu taşıyoruz. Enginar da zeytin ve üzüm gibi bu değerlerin en önemli temsilcisi.  Bütün dünya iklim krizi ve gıda güvenliği sorunuyla uğraşıyor. Urla bu yıl krizlere rağmen 6 milyar baş enginar rekoltesine ulaştı. Bu da topraktan bağımızın kopmadığının göstergesidir” diye konuştu. 

“Urla’da toprak konuşur, emek büyür” 

Urla Ziraat Odası Başkanı Muharrem Uslucan ise, “Bugün burada sadece bir festivali değil, toprağın sabrını, emeğin değerini selamlıyoruz. Urla tarımının en büyük kahramanlarından birisi sakız enginarıdır. Enginar çiftçiye umut olur. Sadece enginarıyla değil üzümüyle, zeytiniyle, şevketi bostanıyla nice ürünler bu toprakların kültürüdür, değeridir. Toprak varsa hayat var. Urla her geçen gün betonlaşıyor. Kendi elimizle geleceğimizi yok ediyoruz. Urla’da toprak konuşur, emek büyür. Her emek geleceğe bırakılmış bir mirastır” dedi. 

İzmir’in ilk deniz ürünleri festivali için kollar sıvandı 

Açılış töreninin ardından Başkan Tugay,  Başkan Balkan ve Köstem Zeytinyağı Müzesi Kurucusu Dr. Levent Köstem ile festivalin ilk söyleşisinde konuşmacı oldu. Ahmet  Güzelyağdöken’in moderatörlüğünde gerçekleşen “Tarım Gastronomi ve Turizm” başlıklı söyleşide Urla’nın gastronomi geleceği konuşuldu. İzmir’in dört bir yanında gerçekleştirilen festivallere karşın kentin en büyük değerlerinden deniz ürünlerine dair festivalin olmadığının konuşulması üzerine Başkan Tugay, “İzmir, Türkiye’nin en önemli gastronomi şehirlerinden birisi. İzmir’in zeytinyağlıları var, ot kültürü var ama aynı zamanda deniz ürünleri var. Deniz ürünleriyle ilgili bir festival olması lazım. Foça’da, Karaburun’da ya da kıyı balıkçılığının  geliştiği yerlerde bu festivali yapabiliriz” dedi. Başkan Balkan ise Urla olarak deniz ürünleri festivaline talip olduklarını ifade etti.  

“Ege Bölgesi adeta bir maden”

Söyleşide İzmir’in turizmde kalkınma yol haritasına ilişkin soruyu yanıtlayan Başkan Tugay, İzmir için hedeflerinin katma değeri yüksek turizm ve nitelikli turist olduğunu söyledi. Bu doğrultuda İzmir’in iki önemli potansiyelinin bulunduğunu ifade eden Tugay, bunlardan ilkinin antik ve tarihi-kültürel miras olduğunu belirtti. İzmir’in 7 antik kente sahip olduğuna dikkat çeken Tugay, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın izin verdiği yaklaşık 200 kazı alanının bulunduğunu, yer altında keşfedilmeyi bekleyen çok sayıda tarihi değer olduğunu söyledi. Bu potansiyelin ortaya çıkarılmasıyla İzmir’in Roma benzeri bir kültürel çekim merkezine dönüşebileceğini ifade etti. İkinci önemli alanın gastronomi olduğunu vurgulayan Tugay, “Yurt dışında bize tattırılan yemeklerin çok daha iyisi bizim mutfağımızda var. İzmir gerçekten bir cennet. Ege Bölgesi gastronomi hammaddesi açısından adeta bir maden” dedi. Bu zenginliğin yeterince değerlendirilemediğine dikkat çekti.

Urla sokakları sanat ve gastronomiyle dolup taşacak

12. Uluslararası Urla Enginar Festivali 3 Mayıs’a kadar ziyaretçilerini ağırlayacak. Yerel üreticilerin taze ürünlerinin tezgahları bereketlendireceği festivalde dünyaca ünlü şeflerin mutfak atölyeleriyle gastronomi tutkunlarını ağırlayacak. Üç gün boyunca Urla’nın tarihi sokaklarını sanatın ve lezzetin buluşma noktası haline getirecek festival kapsamında Otopark, Malgaca ve Sanat Çarşısı’nda müzik dinletileri yer alacak. Ana sahnede ilk gün Grup Papara, ikinci gün Cuba Duo ve Grup Pikap, son gün ise ünlü sanatçı Mehmet Erdem konser verecek. Festival boyunca birbirinden ünlü şefler ana sahnede söyleşiler düzenleyecek. Festivalin sonunda ise Enginarlı Lezzetler Yemek Yarışması’nın ödülleri sahiplerini bulacak.

Başkan Tugay: İzmir’de arkeoloji ve gastronomiyi birleştirmemiz lazım yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Nilüfer Belediyesi tarafından Pancar Deposu’nda düzenlenen Arkeoloji Gündemi söyleşisinin son konuğu Bursa Uludağ Üniversitesi (BUÜ) Arkeoloji Bölümü Ortaçağ Arkeolojisi Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Derya Şahin oldu. “Kent Arkeolojisi ve Apollonia ad Rhyndacum (Gölyazı) Kazıları” başlıklı söyleşide arkeolojinin, kenti anlamlandıran ve köklendiren bir araç olduğu konuşuldu.

Kenti, “ekonomik ve sosyal katmanların üst üste biriktiği canlı bir organizma” olarak tanımlayan Prof. Dr. Şahin, arkeolojinin bu organizma içindeki rolünü, “Geçmişin kaydını tutmakla yetinmez; yer duygusunu inşa eder, kente kimlik kazandırır” sözleriyle özetledi.

Söyleşinin odak noktasında, Bursa’nın köklü antik yerleşimlerinden Gölyazı’da yürütülen çalışmalar yer aldı. Özellikle Zambaktepe Tiyatrosu ve Demeter Kutsal Alanı’ndaki araştırmalara dikkat çeken Prof. Dr. Şahin, 2025 kazı döneminde elde edilen bulguları katılımcılarla paylaştı. Şahin, tiyatro alanındaki kazılarda mimari süslemeler, boyalı sıvalar ve sikkeler gibi dönemin yaşantısına ışık tutan önemli eserlerin gün ışığına çıktığını belirtti.

Şahin, tiyatro yapısında Roma dönemin yapılan mekansal düzenlemelerin, o dönemdeki toplumsal zevklerde yaşanan değişimi somut bir şekilde ortaya koyduğunu ifade etti.

KAZILARDA MODERN TEKNOLOJİ

Geçmişi aydınlatırken modern teknolojinin imkanlarından da yararlandıklarını aktaran Şahin, Zambaktepe Tiyatrosu’nun kültürel hacmini belgelemek ve korumak amacıyla fotoğrafmetre ile 3D modelleme yöntemini kullandıklarını belirtti. Şahin, elde edilen tüm bu bilimsel verilerin ve teknolojik çalışmaların, Bursa’nın tarihsel derinliği ile günümüzün modern dokusu arasındaki bağı daha kuvvetlendirdiğinin altını çizdi.

Arkeoloji Gündemi, bir sonraki buluşmada arkeoloji alanın usta isimlerini aynı masada buluşturacak özel bir panel ile devam edecek.

Gölyazı kazıları Pancar Deposu’nda anlatıldı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay’ın, kentin gelecek vizyonunu bilimsel temeller üzerine inşa etmek amacıyla oluşturduğu çalışma grupları kapsamında kurulan İzmir Büyükşehir Belediyesi Arkeoloji Kurulu, ilk toplantısını gerçekleştirdi. Kent yönetiminde farklı kurum, disiplin ve paydaşlar arasındaki koordinasyonu güçlendirmeyi hedefleyen kurul, 8 bin 500 yıllık geçmişe sahip İzmir’in arkeolojik mirası üzerine analitik, katılımcı ve uygulamaya dönük bir düşünme zemini oluşturmak için çalışmalarına başladı. Çetin Emeç Salonu’nda düzenlenen toplantıya Başkan Dr. Cemil Tugay’ın yanı sıra Genel Sekreter Zeki Yıldırım, Genel Sekreter Yardımcısı Hakan Uzun, İzmir Planlama Ajansı Başkanı Prof. Dr. Koray Velibeyoğlu, Kent Tarihi ve Tanıtımı Dairesi Başkanı Dr. Hasibe Velibeyoğlu, Koruma Uygulama ve Denetim Şube Müdürü Dr. Özden Coşkun Öner, Kültürel Mirasın Tanıtımı ve Yönetimi Şube Müdürü Ayşegül Güngören ile kurulda yer alan akademisyenler katıldı.

İzmir’in geçmişini bugüne doğru bağlamak

Toplantıda konuşan Başkan Dr. Cemil Tugay, kurumlar arası koordinasyonun güçlendirilmesi ve kararların ortak akılla üretilip uygulanmasının önemine dikkat çekti. Arkeolojik peyzaj ve kültürel mirasın, kentin turizmi ve kimliği açısından en önemli başlıklardan biri olduğunu vurgulayan Tugay, İzmir’in geçmişini bugüne doğru biçimde bağlayan çalışmaların geliştirilmesi gerektiğini ifade etti. Tugay, kentin hikâyesinin somut ve somut olmayan kültürel miras unsurlarıyla birlikte ele alınarak daha güçlü bir şekilde anlatılmasının önemine işaret etti.

İlk toplantı konusu kent arkeolojisinin tanıtımı

Arkeoloji Kurulu’nun ilk toplantısında “arkeolojik mirasın tanıtımı” teması ele alındı. Toplantıda, İzmir’in zengin arkeolojik mirasının daha görünür kılınması, kentlilerle ve ziyaretçilerle daha güçlü bağlar kurulması ve kentin hikâyesinin doğru ve etkili biçimde anlatılması gerekliliği vurgulandı.

Mimarlıktan turizme farklı disiplinleri buluşturan yapı

Arkeoloji Kurulu; Ege Üniversitesi, Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi, İzmir Demokrasi Üniversitesi, İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü ve İzmir Ekonomi Üniversitesi’nden akademisyenlerin katılımıyla oluşturuldu. Arkeoloji, mimarlık, şehir planlama, sanat tarihi, tarih ve turizm gibi farklı disiplinlerden uzmanları bir araya getiren kurul, çok boyutlu bir değerlendirme ve üretim süreci yürütmeyi hedefliyor.

Yalnızca görüş bildiren bir yapı olmanın ötesinde kurgulanan kurul; belediye uygulamalarına yön veren, politika ve araç geliştiren, alınan kararların hayata geçirilmesini destekleyen ve süreci izleyen bir model olarak öne çıkıyor.

Bu kapsamda çalışmaların; yeni fikirlerin geliştirilmesi, proje ve politika araçlarının oluşturulması, yol haritalarının belirlenmesi ve uygulamaların adım adım izlenmesine katkı sunması amaçlanıyor.

Arkeoloji Kurulu toplantılarının yıl sonuna kadar toplam beş oturum halinde gerçekleştirilmesi, süreç sonunda elde edilecek çıktılar doğrultusunda ise kapsamlı bir strateji çerçevesi oluşturulması planlanıyor.

İzmir’in 8 Bin 500 yıllık hazinesi masaya yatırıldı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Kazlıçeşme Sanat Konuşmalarında birbirinden değerli konuklarla müzik eşliğinde söyleşiler gerçekleştiriliyor. Programın müzik bölümlerinde piyanoda Feride Varol yer alıyor. Kazlıçeşme Sanat Konuşmalarının mart ayı konuğu Nezih Başgelen oldu. Arkeoloji, sanat ve kültür alanlarında çok sayıda yayını bulunan ve uzun yıllar adeta bir kültür tercümanı gibi çalışan Başgelen’le “Arkeolojinin Rehberliğinde Sanatın Tarihi” hakkında konuşuldu. Sohbet, 31 Mart Salı akşamı saat 19.30’da Zeytinburnu Kültür Sanat’ın Youtube kanalında yayınlandı. 

“Bilimsel bilgiyi anlaşılabilir bir dille topluma aktarmaya çalıştık.”
Nezih Başgelen, bilimle toplum arasındaki ilişkinin güçlenmesi için çalıştığını vurguladı ve ulaştığı sonuçtan memnuniyetini dile getirdi:
 “Bir kültür tercümanlığı yapmaya çalıştım. Batı’da olan ama bizde pek olmayan bir şey bu. Bilimin çerçevesinde, bilimsel bilgiyi anlaşılabilir bir dille ve akademik kalıpların dışında ilgi çekici unsurları öne çıkararak topluma aktarmayı amaçladık. Toplumun farkındalığını artırmayı da başardık. Anadolu’nun batısından doğusuna, muhtarlara kadar bu işi indirebildik. Tarihi çevrelerin korunduğu, tarihi eserlerin bilindiği, Anadolu uygarlıklarının kucaklayıcı bir bakışla ele alındığı kültürel iklimi sağlamakta katalizör rolümüz oldu. Bunu başardığım için çok mutluyum.”

“Türkiye’nin arkeolojide altın çağ yaşayabileceği ortam sağlandı.”
Nezih Başgelen, Türkiye’deki arkeoloji gelişmelerine dair bilgi verdi.
“Türkiye’nin arkeolojide altın çağ yaşayabileceği dinamikler sahneye kondu. Bu önemli bir girişim, sonuçları da alınıyor. Eser olarak ne bulduk ve onları nasıl bilgiye dönüştürebildik, müzelerimizde toplumla bunları buluşturabildik mi? Bunlar önemli. Yıllardır en büyük sıkıntımız şuydu: Yıllar önce yapılmış kazıların malzemeleri hâlâ depolardaydı. Bakanlık şimdi onları ciddi sergilerle ilgi çeken ürünlere dönüştürebiliyor. Türkiye her yıl biraz daha iyi bir ajanda ile kültürel alanda ilerliyor.”

Kazlıçeşme Sanat Konuşmalarında Mart Ayı Konuğu Nezih Başgelen Oldu! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Program; arkeoloji ve mühendislik alanlarına ilgi duyan genç bireyleri, disiplinler arası düşünmeye açık öğrencileri ve kültürel miras ile teknoloji ilişkisini keşfetmek isteyen katılımcıları bir araya getirdi.

Zirveye Üsküdar Belediye Başkanı Sinem Dedetaş görüntülü bağlantı yoluyla katıldı. Programda Üsküdar Belediyesi Başkan Yardımcısı Ceyhun Ünlü, Üsküdar Belediyesi Meclis Birinci Başkanvekili Ali Aral, KENTAŞ Genel Müdürü Nazım Akkoyunlu, akademisyenler ve Haydarpaşa Lisesi öğrencileri yer aldı.

Çevrim içi katıldığı programda konuşan Başkan Dedetaş, Arkeoloji Zirvesi’ni düzenleyen Haydarpaşa Panthers ekibini ve emeği geçen tüm paydaşları tebrik etti. Gençlerin bu toprakların binlerce yıllık kültürel mirasına sahip çıkmasını son derece kıymetli bulduğunu ifade eden Dedetaş, arkeolojik mirasın korunmasının tarih bilinci açısından büyük önem taşıdığını vurguladı.

Cumhuriyetin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ün bilime ve tarihe verdiği öneme dikkat çeken Dedetaş, arkeolojinin günümüzde yalnızca geleneksel yöntemlerle değil; yapay zekâ ve robotik teknolojilerle de desteklendiğini belirtti. Geleceğin arkeologlarının mühendislik bilgisine, mühendislerin ise güçlü bir tarih bilincine sahip olması gerektiğini ifade ederek gençlerin bilimsel üretimine destek vermeye devam edeceklerini kaydetti.

Dedetaş konuşmasını şu sözlerle sürdürdü:

“Bu ülkenin geleceği, tarihini bilen, teknolojik üretime yatkın ve dünyayı takip eden siz gençlerin ellerinde şekillenecek. Bugün düzenlenen zirve; geçmiş ile geleceği, arkeoloji ile robotik teknolojiyi, kültür ile bilimi buluşturan çok değerli bir adımdır. Bu organizasyonun, yeni fikirlerin doğmasına, yeni projelerin gelişmesine ve nice başarılı gencin yetişmesine vesile olmasını diliyorum.”

Başkan Dedetaş’ın konuşmasının ardından ilk akademik oturum gerçekleştirildi. Öğretim üyeleri arkeolojinin gelişimine ilişkin değerlendirmelerde bulunarak katılımcılarla bilgi ve deneyimlerini paylaştı.

Zirve, gençlerin kültürel mirasa duyarlılığını artıran ve bilimsel üretim bilincini güçlendiren önemli bir organizasyon olarak tamamlandı.

Haydarpaşa Arkeoloji Zirvesi Üsküdar Belediyesi’nin Desteğiyle Gerçekleştirildi yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Geçmişin izini süren minik arkeologlar, müze gezileri ve arkeolojik çalışmalarla hem öğreniyor hem de eğleniyor. Osmangazi Belediyesi’nin düzenlediği ‘Minik Eller Arkeoloji Atölyesi’ projesi kapsamında 8-12 yaş aralığındaki öğrenciler, ilk olarak Panorama 1326 Bursa Fetih Müzesi’ni rehber eşliğinde gezerek Bursa’nın fethi olan 1326 yılına yolculuk yaptı. Burada Bursa’nın yüzlerce yıl önceki haliyle ilgili bilgiler edinen öğrenciler, ardından o döneme ait bardak, çanak ve sikkelerin replikalarını toprak altından fırçalar yardımıyla arkeolojik yöntemlerle çıkarmayı öğrendi. Kazı çalışmasının ardından kil atölye çalışmasına da katılan çocuklar, hayal ettikleri bir objeyi tasarladı.

‘Minik Arkeologlar İş Başında’ projesiyle öncelikle çocukların tarih bilinci kazanmasını amaçladıklarını belirten Arkeolog Tolga Şevik, “Çocuklara Panorama 1326 Bursa Fetih Müzesi’ni rehber eşliğinde gezdirerek Bursa’nın fethi olan 1326 yılına götürdük. Tarihi gezinin ardından çocukların kum havuzunda arkeolojik kazı çalışmasına katılmalarını sağladık. Kazı çalışmasında çocuklar, Bursa’nın yüzlerce yıllık tarihi eserlerinin birebir kopyalarının toprak altından çıkardılar. Yapılan çalışmalar sayesinde çocukların arkeolojik kazıların nasıl gerçekleştirildiği konusunda deneyim kazandı ve kazı sonrası katıldıkları kil atölyesinde de hayal güçlerini kullanarak istedikleri objeleri tasarladı” şeklinde konuştu.

Osmangazi Belediyesi’nin düzenlediği ‘Minik Arkeologlar İş Başında’ projesine katılan çocuklar ise keyifli bir gün geçirdiklerini dile getirdi.

Minik Arkeologlar Tarihi Osmangazi’de Keşfediyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Nilüfer Belediyesi, Bursa Uludağ Üniversitesi Arkeoloji Bölümü ve Arkeologlar Derneği Bursa Şubesi iş birliğiyle düzenlenen “Arkeoloji Gündemi” söyleşi serisi Pancar Deposu’nda başladı. Programın ilk konuğu Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Murat Türkteki, “Mayalanan Hayat, Mayalanan Toplum: Küllüoba Verileri Üzerinden Batı Anadolu Erken Tunç Çağı’na Bakış” başlıklı sunum gerçekleştirdi.

Bu tür etkinliklerin arkeologlar için çok önemli ve anlamlı olduğunu söyleyen Prof. Dr. Türkteki, bu sayede hem kendi çalışmalarının bir sonucunun alındığını, hem de eğitici bir programın gerçekleştirildiğini söyledi. Etkinlikle toplumla bağ kurulabildiğine de dikkat çeken Türkteki, emeği geçenlere teşekkür etti.

Küllüoba kazı çalışmalarının 1996 yılında Prof. Dr. Turan Efe tarafından başlatıldığını hatırlatan Türkteki, kendisinin 2001 yılından itibaren kazılarda yer aldığını ve 2019’dan itibaren de kazı başkanı olarak görevi devraldığını söyledi.

Küllüoba Höyük’ün, Erken Tunç Çağı’nın tamamını temsil ettiğini söyleyen Türkteki, Höyük’ün, yaklaşık 7-8 hektarlık alana yayılmış olduğunu, ova seviyesinden yüksekliğinin de 10 metreyi bulan yayvan, orta büyüklükte bir yer olarak tanımladı. Erken Tunç Çağı’nın temel özelliklerine de değinen Prof. Dr. Türkteki, bu dönemin en belirleyici unsurunun tarımsal bir yaşam tarzı ve kırsal üretim olduğunu söyledi. Tarımsal üretimi hızlandıran önemli bir keşfin sabanın kullanılması olduğunu aktaran Türkteki, bu dönemde dokumacılık ve metalurjinin öne çıktığını kaydetti.

MİMARİSİ VE GÖMME PRATİĞİ

Küllüoba’daki yapılardan da bahseden Türkteki, duvarları 3 metre yüksekliğe kadar korunmuş evler tespit edildiğini kaydetti. Türkteki, “Bu yapılar, birbirine bitişik, ortak duvarlı ve dikdörtgen planlı inşa edilmişti. En dikkat çekici durum ise bu yapıların yıkılmayıp, içlerine kırmızı toprak yığılarak tamamen gömülmüş olmasıydı. Gömme işlemi sırasında evin kapısı taşlarla örülmüş ve kapının boşluğunda oğlak kemikleri tespit edilmiştir. Bu bulgular, kurban eyleminin burada gerçekleştiğini göstermektedir” diye konuştu.

2024 YILI KEŞFİ KÜLLÜOBA EKMEĞİ

En çarpıcı keşiflerinden birisinin geçtiğimiz sene ortaya çıkarılan Küllüoba ekmeği olduğunu söyleyen Türkteki, “Bir evin arka odasında, eşiğin hemen yanında, yakılmış bir halde bulunan ekmek, bütün halde karbonlaşmış olarak ele geçti ve nadir bir bulgu niteliği taşıyor. Yapılan analizler, ekmeğin yakılmadan önce gerçekten pişirildiğini gösterdi. Kesitine bakıldığında, ekmeğin ana bileşeninin gergin buğday olduğu ve az miktarda da olsa mercimek içerdiği anlaşıldı. Ekmeğin pişirildikten sonra koparıldığı, yakıldığı ve sonrasında kırmızı toprakla eşiğe gömüldüğü tespit edildi” dedi.

Nilüfer’de ‘Arkeoloji Gündemi’ başladı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Uzun yıllar Ayasuluk kazılarının başkanlığını yürüten ve Efes Selçuk’un tarihi mirasının gün yüzüne çıkarılması ile korunmasına büyük katkı sunan Dr. Büyükkolancı, 50 yıllık meslek yolculuğunu bir kitapta toplamak üzere çalıştığını belirtti.

Arkeoloji dünyasının yakından tanıdığı Dr. Büyükkolancı, 1967 yılında başladığı İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü’ndeki öğrencilik yıllarından itibaren katıldığı kazı çalışmalarını, Ayasuluk Tepesi ve St. Jean Kilisesi’ndeki araştırmalarını ve yarım asrı aşan arkeoloji serüvenini dönemler halinde anlattı.

Sunum boyunca paylaştığı fotoğraflar, çizimler ve saha anıları katılımcıların büyük ilgisini topladı.

Dr. Büyükkolancı, konuşmasının sonunda hayata geçirilmesini arzuladığı projelere de değinerek; “Artemis Tapınağı çevresindeki alan ele alınırsa burada çok güzel bir arkeoloji parkı oluşturulabilir. Hatta Dem Müzesi’nin önce bu alanda kurulmasını istemiştim ancak Efes’in içinde kuruldu. Bir gün bunun da gerçekleşeceğine inanıyorum. Alanın düzenlenmesiyle yeni bir cazibe merkezi kazanmamız mümkün” dedi.

Dr. Mustafa Büyükkolancı’dan 50 Yıllık Arkeoloji Yolculuğu yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Nilüfer Belediyesi, çocukların doğayla bağ kurduğu, bilimsel meraklarını geliştirdiği ve yeni beceriler kazandığı “Nilüfer Doğa ve Bilim Yaz Okulu”nun dokuzuncusunu bu yıl 1-31 Temmuz tarihleri arasında gerçekleştiriyor.

Her yıl farklı bir tema ile düzenlenen program, bu yıl arkeoloji konusunda çocuklara hem eğlenceli hem de öğretici bir deneyim sunuyor. Nilüfer’in 30’u aşkın farklı mahallesinden 7-10 yaş grubundaki çocuklar, Aktopraklık Höyük Arkeopark Açık Hava Müzesi’nde tarihi bir yolculuğa çıkıyor.

Temmuz ayı boyunca farklı mahallelerden gelen çocuklara, uzman eğitmenler eşliğinde zengin bir içerik sunuluyor. “Zamanda Yolculuk: Arkeopark Gezisi” ile kazı alanlarını ve arkeolojik eserleri gözlemleyen çocuklar, “Deneysel Kazı Atölyesi” ile arkeolog gibi kazı yapmanın temel aşamalarını öğreniyorlar.

“Mağara Resimleri Ne Anlatır?” atölyesinde Taş Çağı insanları gibi resimler yapan çocuklar, “Arkeolojik Buluntu Çizimi Atölyesi”nde ise replika buluntuları inceleyerek belgeleme tekniklerini uyguluyor. Çocuklar ayrıca, “Arkeolojik Oyunlar Atölyesi” ile geçmişteki geleneksel oyunlardan esinlenerek kendi oyunlarını tasarlıyorlar.

Nilüfer’de çocuklar arkeoloji ile tanışıyor yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Klaros kazı alanının bulunduğu konumdan bahseden Doç. Dr. Zunal, “Menderes İlçesi sınırlarında yer alan Klaros, İonia’nın en önemli kutsal alanlarından biri aynı zamanda şu ana kadar yapılan kazı çalışmalarının gösterdiği üzere en eski kehanet merkezidir. Klaros, Menderes’in güneyinde, ovayı güneydeki Kuşadası Körfezi’ne bağlayan Ahmetbeyli Vadisi’nin taban düzlüğünde yer alır. Kla­ros’un yer aldığı Ahmetbeyli Vadisi, Smyrna ve Ephesos kentleri arasında ulaşımı sağlayan önemli bir kavşak noktasıdır. Bir kent dışı kutsal alan olan Klaros’un bağlı olduğu ana kentleri, kuzeydeki Kolophon’a uzaklığı 13 kilometre, güneydeki Notion’a uzaklığı ise 1.6 kilometredir” dedi.

“Geçmişten günümüze kazı çalışmaları”

Kazı alanında yapılan ilk araştırmalardan bahseden Doç. Dr. Onur Zunal, “Antik metinler ve arkeolojik verilere göre İsa’dan önce 13’üncü yüzyılda kurulduğu anlaşılan Klaros’ta ilk sistemli araştırmalar 1886 yılında Carl Schuchhardt tarafından gerçekleştirilmiş, ardından ilk kazı, Theodor Macridy’nin 1907 yılında kutsal alanda alüvyon dolgunun altında kalan tek sütunun aşınmış yüzeyini görüp burada küçük bir sondaj yapmasıyla başlamıştır. 1950-1961 yılları arasında Loius Robert ve Jeanne Robert, 1988-1997 yılları arasında da Juliette de La Genière tarafından kazı çalışmaları yürütülmüştür. 2001 yılından bu yana Klaros’ta sürdürülen kazı, araştırma ve onarım çalışmaları Ege Üniversitesi öğretim üye ve elemanları tarafından devam ettiriliyor. 2001-2019 yılları arasında Nuran Şahin başkanlığında gerçekleştirilen kazılar, 2020 yılından bu yana bilimsel danışmanlığımda sürdürülüyor. Klaros, bu anlamda Ege Üniversitesi Arkeoloji Bölümü’nün yürütmüş olduğu en uzun soluklu kazılardan birisidir” diye konuştu.   

Helenistik dönemin kült heykelleri yer alıyor

Klaros denilince doğal olarak akıllara ilk gelen anıtsal boyutlara sahip olan Hellenistik dönem Apollon Klarios tapınağı ve tapınağa ait kült heykeller olduğunu belirten Doç. Dr. Zunal, “Bu heykeller 6×11 sütunlu, 26m x 45m boyutlarında, peripteros planlı tapınak İonia’da Helenistik dönemde inşa edilmiş olan tek Dor tapınağıdır. İsa’dan önce  3’üncü yüzyıl başında inşa edilmeye başlanmış, İsa’dan önce 2’nci yüzyılın sonlarında, tapınağın krepisi, pronaosu, naosu ve anıtsal kült heykelleri tamamlanmıştır. Tapınak plan açısından ünik birtakım özelliklere sahiptir. Tapınağa giriş yapıldıktan sonra kuzeyde ve güneyde iki farklı merdiven yer alır. Kuzeydeki merdiven tapınağa girenler, güneydeki merdiven de tapınaktan çıkanlar tarafından kullanılmaktadır. Her iki merdivenin yerin altında yer alan tünel şeklindeki koridorla bağlantısı olup bu koridor kemerlerle desteklenmiş iki adytona açılmaktadır. Ön adyton rahip, yazman ve kehanet başvurusunda bulunanların bekleme yeri olarak kullanılmıştır. Kutsal su kuyusunun bulunduğu arka adyton ise kehanet işinin gerçekleştiği yer olup burayı sadece tanrı Apollon’un kâhini kullanmaktaydı. Tapınağın içerisinde yer alan Apollon, Artemis ve Leto kült heykelleri bir antik dönem kutsal alanında ve tapınağında bulunmuş en iyi durumda korunagelmiş ünik örnekler olarak dikkat çeker. Mermerden yapılmış heykellerin orijinal yükseklikleri 7 metre, ağırlıkları ise 25 ton civarındaydı” dedi.

“Kehanet merkezi: Klaros”

Klaros’un bir kehanet merkezi olması konusuna da değinen Doç. Dr. Zunal, “Kelime anlamı gelecekle ilgili ön görülerde bulunmak olan kehanet, Yunan pantheonunda birbirinden farklı görevleri olan tanrı, tanrıçalar arasında Apollon’un sorumlu olduğu işlerden biriydi. Kehanet, gelecekle ilgili bilgiler vermenin ötesinde Yunan toplumu için dinsel bir olgu ve zorunluluk anlamına da gelmekteydi. Özellikle tüm toplumu ilgilendiren önemli kararlar verileceği zaman mutlaka Apollon’a danışmak gerekirdi. Ayrıca kişisel meselelerini çözmek için de insanların Klaros’a geldikleri bilinmektedir. Bu anlamda Apollon’un kehanet verme özelliği, Klaros’un çok sayıda ziyaretçi almasındaki ana nedendir. Bu özelliğiyle de ön plana çıkan Klaros, İsa’dan önce 2’nci yüzyılda büyük bir üne kavuşmuş ve Roma İmparatorluğunun uzak sınırlarından pek çok kentten ziyaretçi almıştır” dedi.

Doç. Dr. Zunal, “Klaros’ta bulunan delegasyon yazıtlarına göre günümüz isimleriyle İtalya, İspanya, İngiltere, Hırvatistan, Bulgaristan ve Moritanya gibi farklı ülkelerin pek çok kentlerinden heyetler Klaros’a gelmiştir. Bu anlamda öne çıkan, Klaros’ta verilmiş en meşhur kehanet Smyrna’nın kuruluşudur. Öyküye göre, Aleksandros, Smyrna’yı aldıktan sonra Pagos Tepesi’nde uykuya dalar.  Rüyasında, Nemesis ilaheleri kendisine uyuduğu yerde bir kent kurmasını söylerler. Aleksandros, rüyasının yorumlatmak için generallerinden Lysimakhos’u, Klaros’a gönderir. Tanrıdan ‘Kutsal Meles çayının dışındaki Pagos’ta oturacak olan halk, üç hatta dört kat daha mutlu olacak’ yanıtını alır ve Pagos’ta Yeni Smyrna’yı kurar” dedi.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Ege Üniversitesi Arkeoloji Bölümünün yürütmüş olduğu en uzun soluklu kazı yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.