Çocukların %70’inden fazlasının haftada en az bir kez yapay zeka temelli bir sistemle etkileşim kurduğunu belirten Mezo Akademi kurucusu dijital dönüşüm uzmanı Dr. Nabat Garakhanova, artık ebeveynlerin denetleyen değil, birlikte sınır çizen bir danışman rolüne geçmeleri gerektiğini vurguluyor. Yapay zekâyı yasaklamak, merak duygusunu cezalandırmaktan farksızdır diyen Garakhanova ‘Asıl mesele, o merakı nasıl yönlendireceğinizdir. Doğru yaklaşım, çocuğun yapay zekadan ne öğrendiği değil, öğrendiklerini nasıl sorguladığıyla ilgilenmektir.’ diyor.

YAPAY ZEKA İLE ARKADAŞLIK SOSYAL YOKSUNLUK YARATABİLİR

Eskiden sorunun ekran süreleri iken şimdi  ise duygusal bağlanma kavramıyla karşı karşıya kaldığımızı vurgulayan Garakhanova ‘9–13 yaş grubundaki çocukların %36’sı, yapay zeka sistemlerinin kendilerine “arkadaş gibi geldiğini” söylüyor. Psikoloji literatürü bunu “parasosyal bağlanma” olarak tanımlıyor; yani çocuk, dijital bir sistemi sırdaş ya da yol arkadaşı olarak görebiliyor. Bu, sosyal yoksunluğu tetikleyebilir; gerçek insan ilişkilerindenuzaklaşmayla sonuçlanabilir.’ diyor.

Dr. Nabat Garakhanova  ebeveynler için önemli tavsiyelerde bulunuyor:

1. Yasaklamayın, birlikte deneyin. YZ’yi birlikte kullanmak, hatalı bilgiye maruz kalma ihtimalini %40 azaltıyor.

2. Ekransız bölgeler yaratın. Günlük 2 saatlik analog zaman, dikkat ve duygu dengesine iyi geliyor.

3. Etikten konuşun. Basit sorularla başlayın: “Bu bilgiyi paylaşmak doğru olur mu?”

4. Gerçek dünyayla bağını koparmasın. YZ anlatabilir ama doğa, sanat ve insanlar öğretir.

5. Siz de rol model olun. Ebeveynin dijital tutumu, çocuğun ekran disiplinini %35 oranında etkiliyor.

Ebeveynliğin Yeni Sınavı: Algoritmaları Anlamak yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

“Atatürk’ü anlamak, insanlığı anlamaktır”

Saygı duruşu ve İstiklal Marşı’nın okunmasıyla başlayan programda katılımcılara hitaben konuşan Keçiören Belediye Başkanı Dr. Mesut Özarslan, şu mesajları paylaştı: “Atatürk’ü anlamak, hepimiz için büyük bir önem taşımaktadır. Gazi Mustafa Kemal Atatürk, kurmuş olduğu milli bir nizam içinde geleceğe yön veren yapıyı oluşturan kişidir. O, sadece ve sadece vatan için doğmuş, vatan için okumuş, asker şerefiyle yaşamış, inancını ve düşüncesini bu millete adamış, din ve vicdan hürriyetini bu millete kazandırmış büyük bir liderdir. Eğer o ve onunla aynı ruha sahip silah arkadaşları olmasaydı, bugün ne dinimizi özgürce yaşayabilir ne de hürriyetimizi koruyabilirdik. Onların ileri görüşlülüğü, inançları ve kararlılıkları sayesinde bugün bağımsız bir vatanda yaşıyoruz. Atatürk’ün bize bıraktığı en büyük miras; akıl, bilim, hürriyet ve vatan sevgisidir. Bu değerleri korumak ve gelecek nesillere aktarmak hepimizin görevidir.”

“Atatürk’ü anlamak, insanlığı anlamaktır.” diyen Başkan Özarslan, sözlerini şu ifadelerle sürdürdü: “Atatürk’ü anlamak; insanlığa hizmeti, milli ve manevi değerlere sahip çıkmayı, vatanı ve Cumhuriyet’i korumayı anlamaktır. Onun bize bıraktığı en büyük miras, Cumhuriyet’tir. Cumhuriyet, bu milletin namusudur. Bizler de bu Cumhuriyet’in kalbinde yeni nesilleri yetiştirecek, onun ilkelerini ve emanetlerini başımızın üstünde taşıyacağız.”

“Atatürk’ün ilke ve inkılaplarını gelecek nesillere aktarmalıyız”

Sosyolog Hakan Çakmak ise programda yaptığı sunumda şunları söyledi: “Unutmayalım ki bu vatan kolay kazanılmadı. 1919’da başlayıp 1923’e kadar süren Kurtuluş Savaşı, büyük fedakârlıklar ve kahramanlıklarla kazanıldı. Atatürk ve silah arkadaşları, vatan uğruna canlarını seve seve feda ettiler. Atatürk’ün karakterinde net bir duruş vardı: ‘Ya istiklal ya ölüm!’ O ve milletimiz, esaret altında yaşamayı hiçbir zaman kabul etmedi; ‘Ya şerefli bir ölüm ya da özgür bir vatan!’ dedi. Sonunda zafer kazanıldı ve bugün biz, bağımsız Türkiye Cumhuriyeti’nin evlatları olarak o büyük mücadelenin meyvelerini topluyoruz. Bugün Atatürk’ü rahmet ve saygıyla anarken, bizlere düşen en büyük görev; bu mücadeleyi unutmamak, Atatürk’ün ilke ve inkılaplarını gelecek nesillere aktarmak ve Cumhuriyet değerlerine daima sahip çıkmaktır.”

“Atatürk olmasaydı bugün biz olmazdık”

Programın düzenlenmesinde emeği geçenlere teşekkür eden Keçiören Belediye Başkan Danışmanı İlahiyatçı Yazar Ayşe Sucu, “Başkanımız, Ulu Önder Atatürk’e dair söylenebilecek her şeyi fazlasıyla dile getirildi. Ben sadece küçük bir ekleme yapmak istiyorum. Bir Satı Kadın torunu olarak, bu program benim için ayrıca anlam taşıyor. Dedem Gazi Hasan Şimşek, Kurtuluş Savaşı’nda beş gaziden biri olarak mücadele vermiş, Atatürk’ün yanında emir eri olarak görev yapmıştır. Dedemden Atatürk’ü çok dinledim. Hep ‘Atatürk’ümüz başkaydı’ derdi. Bugünlerde Atatürk’e yönelik haksız söylemlerin arttığını üzülerek görüyoruz ama unutmamalıyız ki o olmasaydı, belki de bugün biz olmazdık. Olsak bile kim bilir adımız, sanımız ne olurdu. Değerli Başkanım, Allah sizlere Keçiören’e ve ülkemize nice güzel hizmetlerde bulunmayı nasip etsin. Konuşmalarınızla yalnızca Keçiören’i değil, tüm Türkiye’yi aydınlattığınız için minnettarız.” diye konuştu.

Atatürk ile ilgili hikâyelerin paylaşıldığı programda, Mustafa Kemal Atatürk’ün bir devlet lideri olarak çocuklarla kurduğu ilişkiyi konu alan kısa film gösterimi de yapıldı. Program, Keçiören Belediye Başkanı Dr. Mesut Özarslan’ın seminerde emeği geçen KEÇMEK Koordinatörü Ali Gölpunar ile eğitmenlere teşekkür plaketi takdim etmesiyle sona erdi.

Keçiören’de “Atatürk’ü Anlamak” Semineri Düzenlendi yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Okul çağı çocuklarında yılda 5–6 cm uzama önemlidir

Boy kısalığı, bir çocuğun boyunun yaş ve cinsiyetine uygun standart büyüme eğrilerinin altında olması durumudur. Çocuk endokrinoloji uzmanları, büyüme eğrilerini kullanarak çocuğun boyunu değerlendirir. Bu eğriler, sağlıklı çocuk popülasyonuna göre hazırlanmış standartları temsil eder. Çocuklarda her yaşa göre beklenen yıllık büyüme hızı farklıdır: İlk bir yılda yaklaşık 20–25 cm, ikinci yılda 10–12 cm, okul öncesi dönemde 6–8 cm, okul çağında 5–6 cm, ergenlik döneminde ise 8–12 cm civarındadır. Eğer bir çocuğun boyu, yaşıtlarının %3’lük diliminin altındaysa veya büyüme hızı kendi yaşına göre beklenenden düşükse, bu durum boy kısalığı olarak değerlendirilir

 Boy kısalığını anlamak için şu işaretlere dikkat!

Ebeveynler, çocuklarının boyunu düzenli olarak ölçtürmeli, bir çocuk doktoru veya endokrinoloji uzmanıyla büyüme takibi yapmalıdır. Erken teşhis, altta yatan nedenlerin belirlenmesi ve uygun tedavinin başlatılması için hayati önem taşır.

1. Yaşıtlara göre kısa boy: Çocuğun boyunun, aynı yaş ve cinsiyetteki çocuklara kıyasla belirgin şekilde kısa olması
2. Yavaş büyüme hızı: Çocuğun boy artışının, düzenli ölçümlerde beklenenden az olması
3. Fiziksel orantısızlık: Kol, bacak veya gövde arasındaki orantısızlıklar, altta yatan bir sağlık sorununa işaret edebilir
4. Gelişimsel işaretler: Ergenlikte gecikme, diş çıkmasında veya motor becerilerde gerilik gibi belirtiler boy kısalığını da işaret edebilir 

Boy kısalığının nedeninin belirlenmeli

Boy kısalığının birden fazla sebebi olabilir ve her biri farklı bir yaklaşım gerektirir.

Başlıca nedenler şunlardır:

• Ailevi kısa boy: Ebeveynlerin boyu kısa ise çocuk da genetik olarak kısa boylu olabilir. Bu, genellikle sağlıklı bir durumdur.
• Hormonal sorunlar: Büyüme hormonu eksikliği, tiroid bezi yetersizliği veya kortizol fazlalığı büyüme geriliğine yol açabilir.
• Kronik sağlık sorunları: Astım, çölyak hastalığı, diyabet veya böbrek yetmezliği gibi durumlar büyümeyi etkileyebilir.
• Beslenme eksiklikleri: Yetersiz kalori, protein, vitamin (özellikle D vitamini) veya mineral (çinko, demir) alımı büyüme hızını yavaşlatabilir.
• Genetik veya iskelet bozuklukları: Akondroplazi veya Turner sendromu gibi durumlar boy kısalığına neden olabilir.
• İdiopatik kısa boy: Bazen altta yatan bir neden bulunamaz ve çocuk genetik potansiyeline uygun olarak kısa boylu kalır. 

Boy kısalığı tespit edilen çocuk uzayabilir

Boy kısalığı olan çocuğunun boyunun uzaması durumu boy kısalığının nedenine bağlıdır. Erken teşhis ve uygun tedaviyle birçok çocuk genetik potansiyeline uygun boya ulaşabilir. Tedavi, altta yatan nedene göre şekillenir ve çocuk endokrinoloji uzmanı tarafından bireyselleştirilir. Tedavi sürecinde düzenli takip şarttır. Çocuğun büyüme hızı, hormon düzeyleri ve genel sağlık durumu izlenerek tedavi planı güncellenir. En yaygın tedavi yöntemleri arasında büyüme hormonu ve tiroid tedavisi, beslenmenin düzenlenmesi ve kronik hastalıkların kontrolü yer alır. Nadir durumlarda, iskelet bozuklukları için ortopedik veya cerrahi tedaviler gerekebilir. 

Çocuklarının sağlıklı büyümesi için; 

• Çocuğun boyu ve kilosu düzenli ölçülmeli, büyüme eğrileri bir doktor tarafından değerlendirilmelidir.
• Dengeli beslenme, yeterli uyku ve düzenli fiziksel aktivite büyüme için vazgeçilmezdir.
• Büyüme hormonu, özellikle derin uyku sırasında salgılanır. Çocukların yaşına uygun uyku saatlerine uyulmalıdır.
• Erken veya geç ergenlik, büyüme potansiyelini etkileyebilir. Bu durumda bir uzmana başvurulmalıdır.
• Kısa boy, çocuğun özgüvenini etkileyebilir. Aileler, çocuklarını cesaretlendirmeli ve gerektiğinde psikolojik destek almalıdır. 

Boy uzamasında beslenmenin önemi büyük

Beslenme, büyüme ve gelişme için temel bir yapı taşıdır. Yetersiz beslenme, özellikle protein, kalsiyum, D vitamini, çinko ve demir eksiklikleri, büyüme geriliğine yol açabilir. Ancak dengeli ve çeşitli bir diyetle bu risk azaltılabilir. Ancak beslenme, boy kısalığını önlemede tek başına yeterli olmayabilir. Eğer boy kısalığı hormonal, genetik veya kronik bir hastalıktan kaynaklanıyorsa, sadece beslenmeyle sorun çözülemez. Bu nedenle, boy kısalığı şüphesinde bir çocuk endokrinoloji uzmanına başvurulmalıdır. 

Çocukların diyetinde dikkat edilmesi gerekenler

• Protein kaynakları: Tavuk, balık, yumurta, süt ürünleri ve baklagiller büyüme için kritik öneme sahiptir.
• Kalsiyum ve D vitamini: Süt, yoğurt, peynir ve yeşil yapraklı sebzeler kemik sağlığını destekler. D vitamini için güneş ışığına maruz kalmak veya takviye almak gerekebilir.
• Çinko ve demir: Kırmızı et, tam tahıllar ve kuruyemişler bu mineraller açısından zengindir.
• Dengeli kalori: Çocuğun yaşına ve aktivite düzeyine uygun kalori alımı sağlanmalıdır.

Çocuğunuzda Boy Kısalığını Anlamak İçin 4 İpucu yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

İstismara uğrayan bir çocuğun tepkilerini anlamanın önemine işaret eden uzmanlar, bazı çocuklar öfke problemleri yaşayabilirken, diğerlerinin içe kapanabileceğini, yeme içme düzensizlikleri ve uyku problemleri gibi birçok farklı davranış gözlemlenebileceğini söylüyor.

Çocukların uğradıkları tacizin ne olduğunu bilemeyebileceğini dile getiren Uzman Klinik Psikolog Seda Aydoğdu, “Çocuklar kendilerini güvende hissettiklerinde ve yargılanmadıklarını düşündüklerinde, duvarlarını indirir ve olayları açıklarlar. Oyunlar, resimler, sohbetler ve yürüyüşler gibi etkinlikler, çocukların kendilerini ifade etmelerine yardımcı olabilir.” dedi.

Üsküdar Üniversitesi NP Feneryolu Tıp Merkezi Uzman Klinik Psikolog Seda Aydoğdu, süngerli odada mahallenin çocuklarının yıllarca istismar edilmesi olayı ve çocuklara cinsel istismarın önlenmesi konusunu değerlendirdi.

“İstismarın fark edilmemesi mümkün değil”

“Çocukların istismar gibi büyük travmatik bir olaya maruz kaldığında, bu durumun fark edilmemesi mümkün değildir.” diyen Uzman Klinik Psikolog Seda Aydoğdu, her çocuğun kendini farklı yollarla ifade ettiği göz önüne alındığında, çocukların yaşlarına bağlı olarak sözel veya sözel olmayan davranışlar sergilediğinin bilinmesi gerektiğini dile getirdi.

“Bazı çocuklar öfke problemleri yaşayabilirken, diğerleri içe kapanabilir”

Uzman Klinik Psikolog Seda Aydoğdu, “Bu nedenle, istismara uğrayan bir çocuğun yaş dönemi ve kişisel gelişimi, tepkilerini anlamak için önemlidir. Çocukların yaşlarına ve kişilik yapılarına göre, istismar gibi büyük bir travma karşısında farklı davranışlar sergileme olasılıkları vardır. Örneğin, bazı çocuklar öfke problemleri yaşayabilirken, diğerleri içe kapanabilir. Eskiden zevk aldıkları aktivitelerden keyif alamama, yeme içme düzensizlikleri, uyku problemleri gibi birçok farklı davranış gözlemlenebilir.” dedi.

“Ebeveynlerin çocuğun davranışlarını istismar olarak tanımlamamaları sıkça görülen bir durum”

Ancak, ebeveynlerin bu davranışları istismar olarak tanımlamamaları ve başka sebeplere yormalarının da sıkça görülen bir durum olduğunu dile getiren Uzman Klinik Psikolog Seda Aydoğdu, şöyle devam etti:

“Örneğin, çocuğun oyunlardaki başarısızlığını veya arkadaşlarıyla yaşadığı kavgaları istismara bağlamak yerine, farklı açıklamalar bulabilirler. Bu durumda, ebeveynlerin çocuklarının davranışlarını anlamak ve değerlendirmek yerine, kendi iç dünyalarında bir sorgulama yapmaları gerekebilir.

“Ebeveynler, çocuklarının duygusal ve davranışsal değişikliklerini dikkatle gözlemlemeli”

Çocuk istismarı konusunda farkındalık ve eğitim, ebeveynlerin çocuklarının davranışlarını doğru bir şekilde değerlendirmelerine ve gerektiğinde profesyonel yardım almalarına yardımcı olabilir. Ebeveynlerin, çocuklarının duygusal ve davranışsal değişikliklerini dikkatle gözlemlemesi ve gerekli durumlarda uzmanlardan destek alması önemlidir.

Sonuç olarak, çocukların istismara maruz kaldığında gösterdikleri davranışlar ebeveynler için önemli bir işarettir ve bu davranışların doğru bir şekilde değerlendirilmesi ve ele alınması gerekmektedir. Ebeveynlerin çocuklarını dinlemesi ve onların ihtiyaçlarına duyarlı bir şekilde yanıt vermesi, çocukların güvenliğini ve iyi oluşunu sağlamak için önemlidir.”

Aileler çocuklara nasıl yaklaşmalı?

Çocukların ailelerine olan güveninin, kendilerini ifade etmelerini sağlayacağını kaydeden Uzman Klinik Psikolog Seda Aydoğdu, “Ancak, yetişkinler olarak, çocuklarla iletişim kurmak her zaman kolay değildir çünkü onların iletişim dili bizimkinden farklı olabilir. Ayrıca, çocuklar uğradıkları tacizin ne olduğunu bilemeyebilirler. Bu nedenle, çocukları anlamak için onların dillerini anlamamız gerekmektedir. Çocuklar kendilerini güvende hissettiklerinde ve yargılanmadıklarını düşündüklerinde, duvarlarını indirir ve olayları açıklarlar. Bu nedenle, çocuklarla iletişim kurarken, onların dilinden konuşmaya başlamalıyız. Oyunlar, resimler, sohbetler ve yürüyüşler gibi etkinlikler, çocukların kendilerini ifade etmelerine yardımcı olabilir.” diye konuştu.

“Çocuklar ancak, saygı ve sevgi olduğunda kendilerini açarlar”

Uzman Klinik Psikolog Seda Aydoğdu, çocuğun zihninde “eğer anlatırsam, annem ve babam bana inanır, güvenir ve bana kızmayacaklardır” düşüncesini oluşturmanın önemine vurgu yaparak, “Çocuklar, cezalandırılacaklarını düşündükleri durumlarda konuşmaktan kaçınırlar. Basit bir mantıkla, ceza olduğunda kendilerini kapatırlar veya uzaklaşırlar. Ancak, saygı ve sevgi olduğunda kendilerini açarlar. Bu nedenle, çocukların güvenli ve destekleyici bir ortamda büyümelerini sağlamak önemlidir. Bu şekilde, çocukların kendilerini ifade etmeleri ve olumsuz deneyimlerini paylaşmaları daha kolay olacaktır.” sözlerine ekledi.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

İstismara uğramış çocukların tepkilerini anlamak hayati önem taşıyor! yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

“TARİHİN ÇOK İYİ BİLİNMESİ GEREKİYOR”

Kitabı hakkında ele aldığı konulara değinen Prof. Dr. Taşansu Türker, bugünün dünyasını anlamak için 3 dönemin çok iyi bir şekilde incelenmesi gerektiğini belirtti. Prof. Dr. Türker, “Bugünün dünyasını anlamak için tarihin çok iyi bilinmesi gerekir. Uzun siyasi ve politik olayların gerçekleştiği 19. yüzyıl, Birinci Dünya Savaşından önceki dönem ve iki büyük dünya savaşı arasındaki dönem çok iyi anlaşılması gerekiyor” dedi. Prof. Dr. Taşansu Türker, Orta Doğu, Doğu Avrupa, Çin, Hindistan ile Avrupa ve Amerika kıtalarındaki siyasi gelişmelerle ilgili öngörü ve düşüncelerini katılımcılarla paylaştı.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Türker: Bugünün Dünyasını Anlamak Tarihi İyi Bilmekten Geçer yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.

Mustafa Kemal Atatürk hakkında yazdığı kitaplar ve binlerce fotoğraftan oluşan Atatürk fotoğrafları koleksiyonuyla tanınan Hanri Benazus, İkinci Yüzyılın İktisat Kongresi’nde “1923 Türkiyesi ve Mustafa Kemal” başlığı ile bir konuşma yaptı.

“Atatürk dediğinizde akan sular durur”
Mustafa Kemal Atatürk’ün kendisi için çok büyük anlam taşıdığını belirten Benazus, “Atatürk dediğinizde bende akan sular durur. Daha genç bir subay olan Mustafa Kemal durduk yerde macera peşinde koşan sıradan birisi değildi. Tam aksine hayalini kurduğu yeniden doğuşu hayata geçirmeyi düşünen bir idealistti. Kurduğu cumhuriyetin ne anlama geldiğini nasıl büyük bir nimet olduğunu anlayabilmek için etrafımıza göz atalım. Afganistan, İran, Irak, Emirlikler, Suudi Arabistan, Suriye’yi, Mısır’ı, Libya’yı, Cezayir’i, Fas’ı, müslüman Afrika ve Asya ülkelerini şöyle bir gözden geçirin. Onun ve cumhuriyetin önünde hazır bir model de yoktu. Yolunu düşünerek, arayarak, deneyerek açtı. Şartlardan, tarihten yararlandı” dedi.

“Atatürk konusunda çok fanatiğim”
Cumhuriyetin ilk yıllarındaki zor şartları hatırlatan Benazus, Atatürk ve kurucu kadroların hayata geçirdiği çalışmalara değindi. Ülkenin demir ağlarla örüldüğünü, köylüye toprak, tarım araçları dağıtıldığını, köylüyü ezen vergilerin kaldırıldığını, hastalıkların kökünün kazındığını ifade eden Benazus, “Cumhuriyet ile aslında yüzlerce yıllık prangaları kırıp yoktan bir ülke kurma aşamasına gelmişlerdi. Kolay değildi yoksul ve bitkin bu milletin yaralarını sarmak. Devrimlerle ulusumuz hızla kalkınmaya başladı. Atatürk’ü anlamak bir varoluş kavgasının adıdır. Atatürk konusunda çok fanatiğim?” diye konuştu.

“Atatürk’ü anlatın ki bıraktığı hediyenin kıymetini bundan sonraki torunlarımız öğrensin”
Atatürk’ü anlatan Benazus, “Babası öldü, yetim büyüdü, üvey evlat oldu, karga bekçiliği yaptı, tutuklandı, hapse atıldı, sürüldü, işsiz kaldı, hastalandı böbreklerinden, vuruldu göğsünden, mesleğinden atıldı, idama çarptırıldı, kardeşleri öldü, çocuğu olmadı, boşandı sonunda da karaciğeri iflas etti. Evet Mustafa Kemal Atatürk bu. Ne olur evladı olmayan bu yetimin duygularını herkese anlatın. Anlatın ki o yetimin evlatlarımıza bıraktığı hediyenin kıymetini bundan sonraki evlatlarımız, torunlarımız öğrensin” ifadelerini kullandı.

Kaynak: (BYZHA) – Beyaz Haber Ajansı

Hanri Benazus: Atatürk’ü anlamak bir varoluş kavgasının adıdır yazısı ilk önce En Gazete üzerinde ortaya çıktı.